| Wylie | e-texts produced with BDRC’s OCR application |
text in 2 volumes
volume 1 (dgongs pa nges 'grel (co)) - volume 2 (mdo sde (cho)) -
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སནྟ་ནི་རྨོ་ཙན་སཱུ་ཏ་སྱ
་ཁྱཱནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངོས་པོ
་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། འཕགས་པ་དགོངས
་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དོན་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། དགོས་པ་དང་། ཚིག་གི
་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གླེང་གཞིའི
་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད
་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པོའོ།། དེ་ལ་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་གང་གི་དུས་ན།
་གང་གིས་བཤད་པས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དུས་ཕུན་སུམ
་ཚེགས་པ་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་གང་གི་དུས་ན་བཤད་ཅེ་ན། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་ལྔ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་གསུངས་པ།
་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པའོ།། གང་གིས་བཤད་ཅེས་སྟོན་པ་ཕུན
་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལེགས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ
་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།། དེ་གཉིས་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ
་ནི་གང་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་པའི་རིམ་གྱིས་མདོ་འདིའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ནི་ཕུན་ཚེགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།
་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་གང་ལ་བཞུགས་ཤེ་ན། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་ལས་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་ནི་མདོ་ལས། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་བཀོད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནིས་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་མཐའ
་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཞུགས་ཤེ་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས
་བས་བསྟན་ཏོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་མཐས་གཏུགས་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའོ།། དེ་ཇི་ལྟ་བུ
་དག་དང་བཞུགས་ཤེ་ན། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི
་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ
་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད
་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ
་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།། དེ་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་འདྲ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན།། འཕགས་པ
་དགོངས་པ་ངེས་པའགྲེལ་པོའི་མདོ་འདི་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་གི་གླེང་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
་དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཐའ་དག་གི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན
་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ
་ལས་ཡང་དག་པར་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མཚནི་ཉིད་དྲུག
་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ
་བྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱ་བ
་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གང་ཊ་བ་རྙེད་བཞག་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་མདོ་ལས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདྲིས་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས
་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ལེའུ་བཅུ་འབྱུང་བ་ལས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ནི་ལེའུ་དང་པོ་སྦྱར་རོ།། མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་དགུ་ནི་ལེའུ་ལྷག་མ་དགུ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་སྡེས
་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་དགོས་པ་ནི་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲོལ་པའི་མདོ་བསྟན་པ་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲོལ་བ་དང་བབ་བ་གཉིས་ཀྱིས
་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་ནི
་དགོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཚི་གི་དོན་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེའི་ལུང་མཐའ་དག་གི་མིང་དང་ཚིག
་དང་ཡིན་ཙྪིན་ཆེ་གི་དན་སོ་སྟོན་པའོ། པམ་སྨྱུ་ནི་ཚི་མི་གི་སྔ་མ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། ཚིག་ཕྱི་མ་དང་སྦྱོར་བའི་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་མཚམས་སྦྱོར་བའོ།། རྒལ་བའི་ལ་ནི་འོག་པ་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའི་གཞན་གྱིས
་དྲིས་པའི་ལན་གོདབ་པ་དང་། ཉིད་ཀྱིས་དོགོས་པ་བསུ་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དགྲོལ་བ་ལ་སོགས་པོས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པོ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དགོས་པ་དང་། ཚི་གི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་པའི་ལན
་ནི་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེའི་མགོ་འཇུག་ལུས་མཐའ་དག་དང་སྦྱར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབསོ་སེར་དབྱེ་བ་ནི་མེདོ།། དེ་ལ་དང་པོར་བསྡུས་པའི་དོན་མ་བསྟན་ན་མདོ་སྡེའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས
་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དགོས་པ་མ་བསྟན་ན་ཉན་པ་པོ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དག་ན་ནུ་ཏན་གྱིས་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་མཁས་མི་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ
་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཚིག་དོན་མ་བསྟན་ན་ཉན་པ་པོ་ཤེས་རབ་རྟུལ་པོ་དེ་དག་ལ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཚི་གི་དོན་བསྟན་ཏོ།།
་དེའི་འོག་ཏུ་མཚམས་སྦྱར་བ་མ་བསྟན་ནུ་སྨྱོན་ཚིག་ལྟར་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་མཚམས་སྦྱར་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བརྒལ་བའི་ལན་མ་བརྗོད་ན་རིགས་པས་མ་གྲོལ་བས
་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བོར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསོལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྩིས་མགོ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདིའི་མིང་འཕགས་པ་དགོངས་པ
་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བཞི་ནི་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་མདོར་བསྡུ་ན་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་གང་ཟག་དང་།
་དཔེ་དང་། དོན་གྱི་གནས་སྐབས་ལསོ།། དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་བཏགས་པ་ནི་ཡུལ་གང་དུ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལཾ་ཀའི་གྲོང་རྡལ་དང་། ག་ཡཱ་མགོའི་རིར་བཤད
་པས་འཕགས་པ་ལཱངྒ་ར་གཤེགས་པ་དང་། ག་ཡ་མགོའི་རི་ཞེས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་གཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། གང་ཟག་གི་གནས་སྐབས་ལས་བཏགས་པ་ནི་གང་ཟག་གང་གིས་ཞུས་པ་དང་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ལས
་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏཌ་ཁ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པས་འཕགས་པ
་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། དཔེའི་གནས་སྐབས་ལས་བཏགས་པ་ནི་དཔེ་གང་གིས་དོན་མཚོན་པའི
་གནས་སྐབས་ལས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སཱ་ལུ་ལྗང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོའི་དཔེས་མཚོ་ནི་དེ་བཤད་པས་འཕགས་སཱ་ལུ་ལྗང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། དོན་གྱི
་གནས་སྐམས་ལས་བཏགས་པ་ནི་དོན་གང་གིས་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ།། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་འདི་ཡང་དོན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པོ་དང
་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབབས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མདུད་པ་མ་ལུས་པ་གཅོད་པས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།
་དཔེར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི
་དོན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་དག་གོ།། ཡང་ཚི་གི་དོན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མདུད་པ་ལ་ཡང་བྱའོ།། ངེས་པ
་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་ལྡམ་པར་དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་དོན་ངེས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐོ་ཚི་གོ།། ཡང་ཚི་གི་དོན་ནི
་ཅིག་དུ་ན་མ་ལུས་པར་གཅོད་པའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མདུད་པ་མ་ལུས་པ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དེ་ལ་ཚི་གི་དོན་སྤྱིར་བསྡུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་བཀྲོལ
་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མདུད་པ་མ་ལུས་པར་གཅོད་པས་ན། དེ་ནི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། མདུད་པ་མ་ལུས་པར་གཙང་པ་ཡང་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་གྲགས་པ་དང་། འདྲ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ཐེག་པ་འམ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་སྟེ། ལམ་དང་འབྲས་བུད་འབྲེལ་པའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ
་བར་སྦྱརོ།། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ལས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། མོས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ
་དང་། དུས་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ཆེན་པོ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་དྲུག་ནི་ཐ་མའི་རྒྱུར་གྱུར
་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ནི་དང་པོ་དྲུག་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མདོ་ཙམ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མདོའོ།། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་སྐུད་པའི་གཟུངས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་མང་པོའི་རྒྱུན་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་དོན་མདོ་ཙམ
་དུ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་མོ་མངོན་པའི་དོན་གླག་གླག་པོ་མང་པོ་དག་འཛིན་པས་ན་མདོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་མདོའི་མིང་བསྟན་པའི་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་པའི་ཡང་འབྲེལ་པ
་སྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུ་གཏོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚི་གི་དོན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པའི་མདོ་སྟོང་པ་ལེའུ་བཅུ་ཞེས་བྱ
་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་བཀྲོལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མདུད་པ་མ་ལུས་པར་གཅོད་པ་དེ་ཉིད་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་པས་དགོས་པའི་འབྲས
་བུ་མེད་པའི་ཚིག་བཀྱིལ་པ་བྱ་རོགི་སོ་ལརྟག་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན། འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་པའི་ཐབས་དང་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བར་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོངས་པར་འགྲེལ་པ
་མེད་པ་ཀླུ་འཇོག་པོའི་གཙུགི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཡོད་ལ། དགོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད། ཐོབ་པའི་བྱ་བ་ཐབས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་དག་ལ་ཕན་པར
་འདོད་པའི། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་དད་པ་མཆོ་གིས་གནས་ཡིན་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་གཡེལ་བར་ནན་ཏན་གྱིས་སྙིང་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།
་ད་ལྟར་མི་བསླུ་བའི་གཏམ་གླེངས་ནས། ད་ནི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་བཞག་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གླེང་བཞི་ནི་གང་དུ་དོན་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་འམ། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་སྦྱིན་པ
་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གླེང་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཡང་གང་གིས་དུས་ན་གང་གིས་བཤད་པས་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན
་པའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞོག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་གང་གིས་དུས་ན་གང་གི་བཤད་པས་ཐུན་མོང་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས
་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་གང་གི་དུས་ན་བཤད་ཅེ་ན་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་སྐད་བདག་གི་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས
་ཏེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚི་གི་ཕྲད་འདི་དཔེ་དང་། ལུང་འབོག་པ་དང་། དྲིས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། ཚིག་ལན་དྲག་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏོ།། དེ་ལ་དཔེ་ལ་ནི་ཕྱུག་པ་ལ་རྣམ་ཐོས
་ཀྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱས་ན་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།། ལུང་འབྲོག་པ་ལ་ནི། འདི་སྐད་ལྷོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།། དྲིས་པ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ནི་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་བཤདོ་ཞེས
་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཁས་ལེན་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཚི་གི་ལནཱ་ལ་ནི་དེ་དེ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མང་དུ་ཡང་འདྲེན་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཕྲད་འདི་ཁས་ལེན
་པོ་ལ་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡང་དོག་པར་སྡོད་པ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེཾ་འ་རྣཾས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེཾངས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་བཤད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། ངེས་བདག་གིས་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་པཤད་པར་བྱའོ།།
་ཞེས་ཁས་བླངས་པའོ།། ཡང་ན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བདག་གིས་འདི་སྐྲོད་ཐོས་ཏེ་དེ་བཞིན་བསྟན་པར་བྱའོ།། གཞན་དུ་མ་ཡིནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ནི་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐོར
་འདེབས་པའི་མཐའ་བསལ་བར་དགོངས་པ་ཡིན།། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་སྟེ། གཞན་ལས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་པའོ།། ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་ནུས་པའི་རྣ་བའི
་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཟིན་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ངེས་པ་སེལ་ཏེ། བྱིས་པ་གང་དག་ཉན་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ནཱི་ཡན་ལག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་འམ། སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱི་འདི་ནི་ང
་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སྟེ་དེ་ཡང་ཉན་པའི་ཆེ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུན་ལ་དུས་གཅིག་ཅེས་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ཡི་གེ་དང་། རྩ་བ་དང་། ཚིག་བཟུང་བའི་དུས་ཐ་དད་པའི་ཅིག་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།
་ཡང་ན་གཟུངས་ཐོབ་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་ཡི་ནོ།། གང་གཅིག་ཏུ་མ་རྣ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོས་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཡོངསུ་རྟོགས
་པས་གཞན་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དུས་ཅིག་ཁོ་ན་ཡིན།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་ཆོགསོ་ཞེས་ཚིག་འོག་མ་དང་སྟེ
་དེ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་། མདོ་སྡེ་དཀོན་མ་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྫོགས་ལྡན
་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡང་ཡིན་པས་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བདག་སུ་རུང་གི། འདིའི་ཚེ་ནི་རྩོད་པའི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། སྙིགས་མ་ལྔ་འདོ་ས
་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གདག་སུ་རུང་ཞེ་ན་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཆེན་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་དགུ་ཅིག་དུ་བག་མེད་པར་སྤྱད་ཅང
་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན་ཡང་མི་གྲག་པ་ཡིན་པས་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེ་ན་གདགས་ལ། དུས་མཐའི་ཚེ་ནོ་ནི་ནད་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པོས་གཡོན་སྤྱོ་ཞིང་དགེ་བའི་མིང་ཡང་མི་གྲགས་པས་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་ཐ་ཆད་ཡིན་གྱི
་འདིའི་ཚེ་ན་རྩོད་པའི་དུས་ལ་བབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་མདོ་དཀོམ་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པའི་སྐབས་ཡོད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མང་བ་དང་། གང་གི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན
་ཐོས་པ་ཙམ་དང་། སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་གཞན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བར་འགྱུརརོ་ཞེས་དེ་བཞིན་ག
་པས་ལུང་སྟོན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་གདག་སུ་རུང་ངོ་།། གང་གིས་བཤད་ཅེ་ན། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི
་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་རང་དབང་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། དཔལ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད
་སོགས་པ་ལ་བཱ་སྟེ། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རང་དབང་དང་ནི་རབ་སྦྱངས་དང་།། གཟུགས་བཟང་བ་དང་གྲགས་པ་དང་།། དཔལ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་སོགས་པ།། དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་བཤད་ནི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།། དེ
་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགསོ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བ་མེད་དེ་མངའ་བས་མ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་རང་དབང་ཇི་ལྟ་བུ་ན་ཉོན་མོངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བ་མེད
་པའི་ཕྱིར་རོ།། རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་གདུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་རབ་ཏུ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིརརོ།། གཟུགས་བཟང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མོ་ཚན་མཆོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར།། གྲགས་པ་ནི
་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དཔལ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆེ་བ་ཉིད་ནི་སེན་ཐཾད་ལས་རྣམ་པ་ཐ~ཾད་དུ་ཕ་མ་པ་དང་། བདེ་བ་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར
་བའི་ཕྱིར།། ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་ཏེ། རང་དབཔ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཆར་དང་སྦྱརརོ།། ཡང་ཚི་གི་དོན་རྣམ་པ་ཅིག་ཏུ་ན། བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་བཞི་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་།
་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཟག་པ་བཞི་པོ་ལྟེ་བའི་ཟག་པ་དང་། སྲེད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་།། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པས་དེ་དག་གོ་རིམ
་ནཿམ[।]1། ཡ
་བཞིན་དུ་བཅོམ་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་སྟེ། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལེགས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུང
་ལ་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ།། དེ་ལྟར་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་གཉིས་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་འདྲུ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན་ཐུན་མོངས་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག
་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཐུན་མོངས་གི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཐུན་མོངས་གི་བློང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ནས་ནི་སྦྱིན་མེང་མ་ཡིན་པའི་གླེང
་གཞིའི་ཁྱོད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་པའི་རིམ་གྱིས་མདོ་འདིའི་གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞཔ་པའོ།། ད་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་རྣམ་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུ་ཆོ་ཌ་བ་དང་། དེ་ལ་གང་ན་བཞུ་ཌ་ཤེ་ན། གནས་ཕུན་སུ་ཚེ་ཌཱ་པ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་ཞེས
་བྱ་བ་གསུངས།། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གཞལ་མིང་ཁང་ཆེན་པོ་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནས་བསྟན་པོས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས
་ཅད་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་ཡིནོ།། ཞེས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་བསྟན་པ་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོང་སུ་དག་པར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང
་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་དཀོན་མཆོག
་འདི་བཤད་པའི་གནས་དེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གང་དུ་བཞུགས་ཏེ་བཤད་པ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུརརོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་དང་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཉམ་འབྲིང
་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཚེ་བ་མྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་དང་། གནས་ཕུན་སུམ་ཆོ་ག་སྤ་དང་། བདག་པོའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་མདྨོ་ལས། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་བཀོད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མོང་པ་རྒྱས་པར་འགངས་པའི་འོད་ཟེར་ཚོན་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།།
་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་བརྒྱན་པའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་པི་ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་བཅུ་དགུ་ལས་ཁ་དོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་དང་སྦྱར་རོ།། དབྱིབས་ཕུན
་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣཾས་ནི་མདོའི་ཚིག་ལྷག་མ་ཊྭཱཾ་དང་གོ་རི་བཞིན་དུ་སྷོ།། དེ་ཁ་དང་པོར་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་བཀོད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ
་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། སྤུག་དང་། རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དག་དང་། ཀེ་ཀེ་རུ།
་མཆོག་ཏུ་འབྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཁ་དོག་མཆོག་ཏུ་འབར་བའོ།། ཡང་ན་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་པོ་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་ལ་ཡང་བྱའོ།། བཀོད
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ཏེ། གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཆོག
་ཏུ་འབར་བ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་གང་དག་བྱུང་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ།། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད
་ཟེར་དེ་དག་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འོད་ཟེར་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ།། འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང
་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟོན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཆོག་སྤ་བསྟན་ནས། དེའི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར
་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།། གནས་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངའི་དབྱིབས་ནི་གནས་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣར་ཕྱེ་ག་མཐའ་ཡས་པོ་ནི་ག་ན
་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་གནས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བླུད་པ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་དུ་ཡོད་པའི་དོན་ཏོ།། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བཏོང་ནས་ཆ་རྣམ་པར་བཞག
་པས་བརྒྱན་པའོ།། ཇི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཆ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲུབ་པོས་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས
་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྱུར་བ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གི་དེ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ན་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ
་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣང་སྟེ་འགལ་བ་མེད་དོ།། མཐའ་ཡས་པར་ཞེས་བྱེ་བ་ནི
་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའོ།། རྣམ་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གནས་པ་འམ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་པ་འམ། འབྱམས་ཀླས་པར་གནས་པའི་དོན་ཏེ་དེ་ནི་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡིན
་ནོ།། དེ་ལྟར་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། དེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྒྱ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཚད་ནི་རྒྱུ་འདི་ཙམ་ཞེས
་ཚ་བཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་རྨྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་གྲུའི་ཁྱོན།། ཡོངསུ་མ་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིའི་རྒྱ་འདི་ཙམ་ཞེས་ཚད་བཟུང་དུ་མེད་པའོ།། ཡང་ན་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་གྲུའི་ཁྱོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཆ་སྟེ། ཕྱོགས
་མཐ་ངང་པའོཆ་ཡོངསུ་བཅངོ་མི་ནུས་པའི་རྒྱ་ཡོང་སུ་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱོ་སྟེ། དེ་ནི་ཚང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི་མོ།། དེ་ལྟར་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཡོང་སུ་མ་ཚང་བ་དེ་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེན། མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར
་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད
་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སམ་ཡུལ་ལ་བྱ་བ་སྟེ། དངོསུན་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟའོ།། དེ་བས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁམས
་གསུམ་པ་ལྟོས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡོང་སྦྱིནོ་ཞེས་བྱ་བོར་སྦྱརོ།། དེའི་ཕྱིར་ཝཱ་ན། ཁམས་གསུམ་པ་ནཱི་རང་ཡིས་པའི་སྲིད་པ་དག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྟས་པར་འགྱུར་བ་དང་དེའི
་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་བྷྲཱུཾ། སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ནི་ཁམས་གོསུམྦྷ་པའི་སྲེང་པ་དོག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྫས་པདྨ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པཱུར་སྨིན་པའི་ས་ལ
་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྦྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངནྡྷ་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་བུར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཕུན
་སུམཚོགས་པ་བརྟན་ནསོ། གལ་ཏེ་དེ་ཁམས་གསུམ་པའི་སྲིད་པ་དག་གིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་རྣམ་པོར་སྦྱིན་པའིམ་ས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་བློན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོ་ན་འདས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་མ
་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདྲ་བར་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུརརོ།། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་རྒྱུ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་འགའ་ཞིག་བརྗོད་དགོས་སོ
་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འོདས་པ་དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ
་ཤེསོ།། དེའི་བླ་མོའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ།། ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི
་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་བྱུང་བ་སྟེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་བས་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད
་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི
་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་མི་བྱའི་དེ་ལས་གཞན་གང་འབྱུང་བ་ལས་བལྟོས་ནས་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནས་ལམ
་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུརརོ།། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་རྒྱུ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་འགའ་ཞིག་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན
་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་གསུངསོ།། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེསོ།། དེའི་བླ་མོའི་ངག
་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ།། ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་བྱུང་བ་སྟེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་བས་ནཱ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ
་ལས་ཐུང་བ་ཡིང་ཡིནོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན
་པའི་བྷྲཱུཾ་ཞེས་མི་བྱའི་དེ་ལས་གཞན་གང་འབྱུང་བ་ལས་བལྟོས་ནས་ཐཱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནས་ལམ་ལ་རྗེ་སུ་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ལས་འཇིག
་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འཐུང་བ་དང་འདྲའོ།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཚིག་གོ་དོན་དུ་འདི་ལྟར་ཡང་བཤད་དོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ།། དེའི་བླ་མའི་དགེ་པའི་རྩ་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།། ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་དབང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ལས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་རྒྱུ་བུན་སུམ་ཚོགས
་པ་བསྟོན་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི
་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཉིད་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བྱས་ཏེ། ཡང་དརིག་པ་མ
་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གསལ་ཅིང་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། དབང་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ
་འདོད་དགུར་དབང་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་དགྱེས་དགུར་དབང་སྒྱུར་ཞིང་མངའ་མཛད་པའི་དོན་ཏོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འོག་པ་ཙམ་གྱོ་མཚན་ཉིད་ཡོན་ཏོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ
་སྣང་པོ་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བསྐྱད་པ་བཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ
་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་དེ་ལས་ཟློག་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེའི་འབྲས
་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱ་ཞེས་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས
་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པོ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། གནས་ནི་བདག་པོས་ཡོངསུ་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་པོ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར
་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བདག་པོའི་ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ།། ཡང་ན་ངེས་དེ་བྱིན་གྱིས
་བརླབས་ཏེ་ཟིན་པ་དང་། ཡོངསུ་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ད་ནི་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། བདག་པོས་ནི་ཞམ་འབྲིང་བ་ཡོངསུ་ཟིན
་པཔའི་ཕྱིར་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཞམ་འབྲིང་བ་ཡང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞམ་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་འདུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་པོ
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་དེ་ནི་ཞམ་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡི་ནོ།། ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ཞམ་འདྲིང་བ་ཞེས་བྱ་བོ་ནི་གང་གི་རྗེ་སུ་གང་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དེའི་ཞམ་འབྲིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་ལས
་འདས་པ་དག་དེ་ན་ཡོད་པའི་དོན་ཏོ།། འོ་ན་ཞམ་འབྲིང་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་མ་སྨོས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཉི་ཚེ་སྨོས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་བཞི་ལ་སོགས་པ་དགྲའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ཟློག
་ནུས་པས་དེ་དག་ནི་དེའི་ཞམ་འབྲིང་བ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཞམ་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཞམ་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཞམ་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ
་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དགོས་པས། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ
་ཡོན་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ་ནས་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། གནས་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ
་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་ན། དེར་ཇི་ལྟར་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགསུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལྷ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མཐོང
་བར་ནུས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།། ཡང་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཀ་པི་ན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་རང་གི་ལུས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་སྤྲུལ་པ
་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བུར་བསྟོན་ཏེ་གནས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལོངས
་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བསྟན་ཏེ་དོན་གནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་དེ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་ཀྱི་རོའི
་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེས་ཀྱང་དེ་དག་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།། འོ་ན་གནས་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་དེ་ན་ཟས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར
་འགྱུར་གལ་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་ཟས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཟས་ནི་སྲིད་པ་བསོ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་སྲིད་པ་གཅོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཟས་ཀྱིས་གནས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི
་ཁམསུ་འཕགས་པ་དག་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་དེས་དེ་དག་གི་ལུས་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་དག་གི་ཟས་དང་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།། གལ་ཏེ་འཕགས་པ
་ངག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཟག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྔོན་འདས་དུས་སུ་ཟས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟོན་པའི་ཟས་དེ་ད་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་པས་དཔེ་དེ་མི
་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་དག་འདས་པའི་ཟས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། འདས་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི་འདས་པའི
་དུས་ཀྱི་ཟས་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ན་མེད་པས་བསྟན་ཏེ་གནས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས།། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་འདས་པའི་ཟས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རེའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།
་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས
་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དོན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ
་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ཏོ།། ཚེ་འདི་ལ་ཕན་པ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བའོ།། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ནི་ཕན་པའོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ནི་བདེ་བའོ།། འོ་ན་གནས་དེ་ནི་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཇི
་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དཔེར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་མི
་འཆང་བ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམོ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་འཚེ་བ་མེད་པ
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཇེད་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་ནང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད
་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།། དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཉིད་དྲ་མིའོ།། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་སོ།། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དེ་ག་ནི་གནང
་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ།། འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མས་བྱས་པའི་གནོད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར
་ན་བདག་པོས་ཕན་མ་བཏགས་ཀྱང་མ་གཙེས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྗེའོ་དཔོན་གྱིས་མ་གཙེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ནང
་གི་གནོད་པ་མེད་པས་འཚེ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདུད་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་སྤངས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས
་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཆི་བདག་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་རྣམསོ།། ཡོངསུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་དེ་ཡོངསུ་སྤངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེར་མི་རྫིབ
་འམ་དེས་དེ་དག་ཡོངསུ་སྤངས་ཏེ། དེ་ན་དེ་དག་མེད་པའོ།། བདུད་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལས་རྒྱལ་ནས་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེང་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས།
་ནཿ[ऽ]1། [।ऽ]
་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀོད་པ་ལས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ
་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དམ་གཞན་ངག་གི་བཀོད་པ་ལས་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀོད་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཉིད་དེ་ལྟར་གནང
་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། འགྲོ་བའི་ལམ་ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་པོའི་གནས་ཀྱི
་བྱེ་བྲག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐོས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ
་ལོག་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིརརོ།། བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐོས་པའི་དོན་རིགས་པས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ
་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཆར་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ཐེག་པ་ཆེན
་ཟེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ལམ་མོ།། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དྲན་པ་ལ
་སོགས་པའི་ལམ་འདིས་གནས་ངེས་ངེས་པར་འབྱོང་བས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་བོངག་པོའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བག་ཕུན་སོམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་བདག་པོའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས
་གང་ལ་ཞོན་ནས་དེར་འཇུག་པའི་བཞོན་པ་ཡང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་པོ་བཞོན་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེ་གནས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་སེམས
་རྩེ་གཅིག་པ་སྟུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།། ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་བོ།། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་གཉིས་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་བཞོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་ལམ་དེ་ནས་གནས་དེར་འགྲོ
་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས།། བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྒོ་གང་ནས་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ཡང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་སྒོ
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ
་མ་ངན་ལས་འདས་པའོ།། ཨཱ་ཞེས་བྱུ་ངན་སྙམ་མྱ་ངན་ཨ་འངས་པ་བྱོ་པཅཝཿངས་ཅན་ཐོ་གས་བྱ་ནསམལྡན་ནོ།། དེ་ཡང་དུ་ཡུན་དུང་བ་ཉིད་ས་མགས་ཉིདམ་པ་ཚན་པ་ཡིན་ཏེ།། དེནཔ་དེར་འཇུག་པར་སྦྱ་། །
་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚན་མོ་ནི་གཟུགས
་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྨྱ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལུ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ནཱ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ
་ཐམས་ཅད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པོའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆེན་མོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་དེ་འདོད་པའོ།། དེ་གང་ལ་མེད་པ
་ནི་སྨྱོན་པ་མང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་དེ་ལ་སྨོན་པར་བྱ་བ་མྱེད་དོ་སྙམ་ནས་དེར་སྨོན་ལམ་མོ་འདེབས་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོཅན
་བསྦྱིན་པ་མེང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ནས་འཇུག་པ་ཤེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་ཡོར་ལ་གས་པ་རྣ་ས་ན་ཆེན་པོ་ངས་ནས་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ངན་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།། ད
་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གཞལ་མེད་ཁང་གཞན་དག་བཞིན་དུ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་རྟེན་ཀྱང་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛོད
་ནས། རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏཱ་ན་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན
་པའི་གཞལ་མང་ཁང་དག་ས་དང་ན་མཁའ་ལ་རྟེན་པ་བཞིན་དུ་གཞལ་མང་ཁང་འདི་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར།། དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་དེ་ཉིད་རིན་པ་ཆེ་ཡང་ཡིན་ལ་པདྨ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་པདྨ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡང
་ཡིན་པའོ།། ཡང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་བྱུང་བ་འཁོར་གྱི་པདྨ་དག་ཡིན་ནོ།། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བླ་མ་སྟེ། ཆོས
་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་པདྨ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པས་བརྒྱན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ
་ཡོན་ཏན་ལས་རྒྱན་སྣ་ཚོགསུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུན་སྣ་ཆགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ།། བཀང་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱན་དེའི་ཁྱད་པར་རོ།། ལ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱན་ངར་ཁྱད་པར་གྱི་བཀོད་པ་ཆེན་པ་དེ་ལ་གཞལ་མེང་ཁངང་བརྟན་ཅེས་བྱ་བ
་ཚིག་སྟ། ད་ནི་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱན་གྱི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞ་ལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་དང་།
་ལྷ་དག་ཚངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་བཞུགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་དག་གིས་བཞུགས་པ། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ན་བཞུགས་ཤེ་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེའི
་ཕྱིར་དེ་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་དང་བ་རབ་ཏུ
་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། འདུལ་བའི
་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། འདུལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐུན་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི
་ཁྱད་པར་ད་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱང་པར་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། དུས་གསུམ་ལུང
་སྟོན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་སྣང
་བའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཁྱེན་ནས་ཅི་རེག་པར་གདམས་ངག་སྩོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཡོངསསུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས
་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། མཚན་ཉིད
་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པ་རོ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉི་ཤུ་ཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་མདོ་ལས། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནས། ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་གཏུགས་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་རོ་དེ་ལ་དང་པོར་མངོན་པར་རྫོ་གས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལེགས
་བར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ལགས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་རྟོགས་པར
་བ.ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། མ་ལུས་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཏོ།། ཐུག་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་སྟེ
་དེ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི
་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤོས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དེ་ལ་བྱིས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས
་པོ་ལ་ཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་རྒྱུབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས
་དེ་གཉིས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་མི་མངའ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མི
་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ལ
་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།། མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་འདུལ་བའི་ཐབས་ཡོངསུ་མཁྱེན་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཅིང
་དེ་དག་དེར་གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་། བབ་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འདུལ་བ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས
་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་དུ་ལན་དྲུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པ་དང་སྦྱར།། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གནས
་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས
་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲིན་ལས་མཐུན་པར་མཛད་པའོ།། བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དང་ཕྲིན་ལས
་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྒྲིབ་པ་མེང་པའི་རྟོག་པ
་ཐུག་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེསོ།། ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབླ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེང་པའི་ཡེ
་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན
་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།། དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་ཕྱིར་ཟློག་མི་ནུས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཚེ་སོ།། ལྡན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི
་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས
་ཏོདེ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཅེས་བྱའོ།། མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱིས་ཟིལ་གྱི་ནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བས་ཀྱང་བར་ཆད་བྱེད་པ་མི་ནུས་ཏེ། ཡུལ་དེ་དག་ཟིལ་གྱི་གནོན་ཅིང་རྗེ་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར
་བས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་སྟེ། དེ་ནི་བདུད་ཟིལ་གྱི་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར
་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པོར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།། རྣམ་པར་འཇོག་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པོར་འཇོག་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདེན་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
་རིགས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་དུས་གསུམ་ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དུས་གསུམ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཆར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དུས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས།། མཉམ་པ་ཉིད་ཚར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང
་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ
་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར
་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐ་དད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི
་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པ་ན་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མྱོང་བར་མཛད་ཅིང་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་བཞུགས་པས་ན་མོ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ལོངས་སྤྱོད་རྟོགས་པའི་སྐུ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས
་གང་ཡིན་དེའི་མཐར་བྱོན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལ་རྟག་ཏུ་བཞུགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད
་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ།
་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངསུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དབུས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཡང་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི
་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དབུས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ས་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།། ཐུགསུ་ཆུད་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐུགསུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་ལ་བྱིས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ནི་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའོ།། ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏིང་སླེབས་པའམ་མཐར་ཐུག་པའམ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་རྟོགས་པ་ཡང་ལམ་བསྒོམས་པས་མཐར་ཐོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི
་འབྲས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ན་མཁའ་ནི་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི
་དུས་པས་ན་ཡང་ཟང་མི་ཤེས་པས་མི་ཟད་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དང་། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས
་ཅང་འབྱུང་ལ་ས། ཇིག་པའི་དུས་དག་ན་ཡང་ཟད་མི་ཤེས་པས་མི་ཟད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་བྲག་ལ་ཁྱབ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དང་། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན
་ཀྱི་དོན་མཛད་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མཁྱེན་ནས་ཅི་རིགས་པར་གདམས་ངག་སྩོལ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང
་དུ་མཛད་ནས་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་མ་བརྟོག་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ལ། རྣམ
་པར་རྟོག་པ་ལལས་ནཾ་ལས་པང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་བསྐྱེད་ལུས་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར
་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བ་ཡིན་པས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེང་པའི་སྐུ
་ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ
་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཡེ་ཤེསུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དམ་པས་ཕན་བཏགས་པ
་དང་། ཡོངསུ་གཏད་པའི་དམ་པས་ཡོངསུ་གཏད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་དེ། ཕན་གདགས་པའི་དམ་པས་ཕན་བཏགས་ལ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་ཕན་གདགས་པ་རྣམས་ལ་ང་ཡོངསུ
་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱི་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་དག་ཡོངསུ་སྨིན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཡོངསུ་གཏད་པའི་དམ་པས་ཡོངསུ་གཏད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གསུམ་པ་སྐྱིབསུ་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ
་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ལུང་སྟོན་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འཐོབ་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས
་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བར་མཛད་པས་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིསུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སྐྱོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིསུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིབ
་ཀྱི་གཉིསུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིསུ་མ་ལུས་པརོ་སྤངས་པའི་ཕྱིརརོ།། དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སྨོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེ་ལ་གཞོལ་ཞིང་དྲི་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས
་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བཞུགས་པ་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི
་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གླིང་བཞི་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་བསྡུས་པ་གཅིག་གི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ།། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་ནི་མཚན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི
་ཁམས་དང་གདུལ་བའི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བྱའོ།། ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས
་དེ་དག་གི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་པོ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འབབ་པ་ནས། ཐ་མ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར
་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད
་ལེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་།། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ལུས་པར་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེསབརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ
་སྟོ་པའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ངོ་ལ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་བ་སྟེ
་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་དང་། གཏི་མུག་སྤྱད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་།། ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བ་དག་འདོད་ཆགས་སྤྱད
་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅོད་མཁྱེན་ནས་དེ་དག་ལོ་མི་སྡུག་པ་འམ་བྱམས་པའམ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུབ་པའམ། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འམ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་པ་དྲན་པ་ལ
་སོགས་པ་ཐེག་པ་གོང་གིས་འདུས་པར་འགྱུར་བའི་སྐུ་དང་ཐབས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་པ་ཡིན་ནོ།།
་དེའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཁྱེན་ནས་ཅི་རིགས་པར་གདམས་ངག་སྩོལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆེས་ཤེས་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མས་ཤེས་པ་ལས་བྱ་བ་ནི
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་བྱའོ།། ནེམ་ནུར་མི་མངོའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ་ཞིང་ངེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་ནམ་ནུ་རེ་ཅན་དག་ལའི་ཞན་ལ་ཅི་རིགས་པར
་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱི་གང་གོས་ཆེས་གང་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཐེ་ཙོམ་མདོ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ན་ངེས་གཞིན་དག་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གདམས་ངག་སྦྱིན་རུས་པས་ན་འདིར་ཡང
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་ཉིད་ཆོས་མཁྱེན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གདམས་ངག་སྩོལ་བར་མཛད་དེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ནི
་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པོར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྟེ། དེ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགསོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འོདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚིག
་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་ལེགས
་པར་བཤད་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ཉོ་ཤུ་ནཱ་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ
་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུ་ནི་མི་གཅོད་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐུ་དང་དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས
་ཐ་དད་པ་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆོས་རྣམ་པར
་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཛུད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱིས་ཆོས
་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ལུས་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་མཛད་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི
་ཡོན་ཏན་དང་། མ་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིསོ།། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་མདོ་ལས། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་ཉི་ཤུ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར།།
་དེ་ལ་དང་པོར་ཞེས་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པརརོ་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉན
་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པའི་དུས་རྣམས་ལས་ཁ་ཅིག་ལ་ཐོག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས
་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་འཇུག་པས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཤེས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ
་གཉིས་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པར་མཛད
་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས
་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པར་བསལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན
་གྱིས་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་ནས་གཞན་དག་ལ་ཡང་གོ་བར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ
་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས
་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་འཕགས་པ་དང་། ལྷ་དང་ཚངས་པའི་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་གནས་པའི
་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐུ་དང་དགོངས་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐུ་དང་། དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མི་མངའ་བས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང
་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པར་སྦྱརོ།། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་དགོངས་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང
་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐུ་དང་དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མི་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི
་འོག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།
་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འཕྱགས་པའི་ལམ་གོམ་པར་མཛད་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྟོགས་པ་ཐུགསུ་ཆུ་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལས
་དབེན་པའི་གནས་སམ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།། ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུང
་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།
་བཤད་པ་དང་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པས་གཞན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱི་རཱི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ
་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ
་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་པ་དག་གིས་འཕྲོགས་པར
་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས
་པཔར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས
་པ་བྱིས་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང
་ལྗོན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དུས་གསུམ་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཆར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི
་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ
་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།
་དུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་གཉིས་ཀྱི་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་མདོག་བཻ་ཌཱུརྱ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས
་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པོ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ
་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན
་ལ་ཡང་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཛུད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི
་ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུང་པོའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་འདྲ་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཐེག་པ་ལ་འཛུད་པར
་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཛུད་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་ཆོས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད
་པའི་བློ་དང་ལྡན་པོར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ནེ་མ་ནུར་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ཕྲ་མོ་རྡོ་བའི་ཕག་ན་གསེར་ཕྱེ
་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཆོས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཀུན
་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགས་ཆུང་པའི་བློ་དང་ལྗོན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས
་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་། རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་གཟུགསུ་མཐོང་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལ་སོགས་པ
་མདོ་སྡེ་ནས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཚད་མེད
་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ
་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཚད་མེད་པ་དག་གི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི
་རིམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཡོངསུ་གཏད་བ་དག་གིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་སྦྱོར་བའི
་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་སྟན་པའི་དབང
་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིསུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཉི་སུ་མེད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ཡོངསུ་གྲུབ
་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགས་ཆུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་ཀུན
་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ
་དང་འཚམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གྲུབ་པ་མ་འདྲེས་པ་ཐ་དད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས
་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཐའ་དང་དབུས
་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུག་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་དང་། བར་དང་། ཉལ་བ
་རྣམས་། དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དངོས་པོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བཙུགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་དང
་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང
་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི
་ཆོས་རྣམས་འདུལ་བའི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་དུས་དང་། ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པའི་ཉེ་བར་གནས
་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བསྟུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ནཱ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས
་བཏུགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ན་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་ཆེས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་མཛད་པའི་རྒྱུན་མི
་འཆད་པར་སྦྱོར་བས་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད
་པར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདོག་དང་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཡན
་ལག་བཞིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཡན་ལག་དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ་མདོ་ལས། ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། བློས་ཐུགསུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྐད་དུ
་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུང་བའི་བློ་ཉིད་དང་། དོན་ཟབ་མོ་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་ཉྀད་བླ་ན་མེད་པའོ།། དེ་ལ་ལེགས
་བར་ཐུགསུ་ཆུད་པོའི་བློ་ཉིད་ནི། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དོན་ཟབ་མོ་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་ཉིད་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ
་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ལེགས་པར་ཐུག་སུ་ཆུང་བའི་བློ་ཉིད་དྲི་མ་མདོ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར
་ཏེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེང་བས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཡན་ལག་གཉིས་པ་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མདོ་ལས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ
་སྙེད་ཡོད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བས་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ
་བས་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པོ་མི་མངའ་བས་རྟོགས་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མ་འོངས་པོའི་དུས་སུ་ཡང
་སྤངས་པ་དེ་ཡོང་སུ་ཉམས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གེ་རིམ་བཞིན་ནོ།། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བས་རྟོགས་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས
་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བས་རྟོགས་པ་ནི། དུས་གསུམ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཚར་ཕྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དུས་གསུམ་ལ
་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཚུར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཡན་ལག་གསུམ་པ་ནི་བདག་གིས་སྦྱོར་བས་སྟེ་མདོ
་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་པོས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞུགས་པའི་སྐུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགོས་པ་དང་། ཐབས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན
་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དགོས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་མངའ་བས་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའོ།། ཐབས་ནི་སྤྱོད་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ
་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནསུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཀུན་ནོས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མི་མངའ་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏོ།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོག་མ
་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན།། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བས་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི
་བདག་གི་སྦྱོར་བས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཡན་ལག་བཞི་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་གསུངས་པོས་བསྟན་ཏྲ་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡེ་ཤེས་ཡང་དོག་པདེ་བླངས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཁས་ལེན་པ་དང་། འགྲུབ་པ་དང་། རྟོགས་པ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ཁས་ཡིན་པ
་ནིསངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉི་སུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འགྲུབ་པ་ནི་དེ
་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་བྱོན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྟོགས
་པ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉི་གའི་གནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས
་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ནི་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་དེ་ནི་ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ན་མཁོའ་ནི
་འཇིག་པའི་དུས་སམ་ཆགས་པའི་དུས་ངན་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་སམ། ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་འཁོར་བ་དང
་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དེའི་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་རྣམ་གྲངས
་གཞན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱ་ངནི་ལས་འདས་པ་མཚན་ཉིད
་མེད་པ་དང་བཞུགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་རྟོགས་པས་བཞུགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྨ་རབ་ཏུ་རྒོལ་བ་ཟིལ་གྱིས
་གནོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཞིང་ཡོང་སུ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ
་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྗེསུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕན་པ་གནོད་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ
་དང་། གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་གི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོ་ལས། ལེགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས
་མཐས་གཏུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གི་ལུས་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་ཤེ་ན། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཆད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངསོ།།
་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཐོག་མར་སྨོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་དག་པ
་རྣམས་ཀྱི་ངོ་རྒྱལ་སྦྱང་བ་དང་། འཁོར་དང་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དེ་དག་གདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་མི་གུས་པར་མི་བྱའོ།། ཞེས
་གསུངས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཐོགས་མར་བརྗོད་པའོ།། འོ་ན་གནས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དགོ་ཅིང་དབང་སྒྱུར་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ན། ངན
་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཇི་སྲིད་པར་གྱུར་ཏེ་འགལོ།། ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ན། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངག་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་མཐོང
་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་གྲངས་ན། དེ་དག་དེ་ན་གནསུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བར་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མི་མཐོང་བས་འགལ་བ་མེད་དོ།། དཔེར་ན་གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ
་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི་རང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་མཐོང་བ་མ
་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད།། ཡང་ན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དང་མིང་གིས་འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དེ་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ།། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན
་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཉན་ཅིང་སྒྲོགས་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ།། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་མང་པོ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཐུན་པ་དང་། ལྟ་བ་མཐུན་པ་དང་། འཚོ་བ་མཐུན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་མཐུན
་པའི་ཕྱིར་འདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པས་ན་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ།། ཚོད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཚད་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཆེད་མེད་པའོ།། དེ་ལ་གྲངས་ཚད་མེད་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོན་ཏན
་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། མུ་རྒོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུའོ།།
་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ན་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཅང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། ལྕེ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བག་ཚ་བ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་མེད
་ཁྱུ་མཆོག་ཅང་ཤེས་དང་། འཐབ་མོའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ཙང་ཤེས་དང་། གཞན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སེངྒེ་ཅང་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཅང
་ཤེས་སོ།། མདོར་ན་བག་ཚ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་དང་། མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བའོ།། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་བག་ཚ་བ་དེ་དག་མེད་པས
་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ཐོབ་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབུགས་དབྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་མྱ་ངན་མེད
་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ།། བདག་གིས་སྨད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཚོ་བ་མེད་པ་དང་། ཆད་པས་བཅད་པ་དང་། ཚིགསུ་བཅིད་པ་མེད་པ་དང་། འཚེ་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད
་པས་འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ།། རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ།།
་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཤེས་པ་དང་། ལོག་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་མེད་པས། མི་ཤེས་པའི་བག་ཚ་བ་མེད།། དེ་ལྟར་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཅང་ཤེས་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ
་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཉི་སུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཐུན་པའི་ལམ་དུ
་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་དང་། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རིང་དུ་འགྲོ་བར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚོགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོར
་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས
་བ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལས། གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་དང་། གསུམ་དང་། གསུམ་དང་། བཅུ་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་དང་། གཅིག་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།།
་དེ་ལ་དང་པོར་གཉིསུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁུང་གི་སྟོབས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ལས
་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་ཞལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ར།།
་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་འདྲ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་གཉིསུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས
་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནོས། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས
་གསུམ་པའི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས
་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། མ་རིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤེས་རབ
་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སྲེང་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པོ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པོར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས
་ཅད་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོས་པས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ
་བ་ཐོབ་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལོ།། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ
་བའི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་དུལ་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི
་འོག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་བྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས
་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོ་མར་པོའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པོ་དང་། ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ནི་མཐོའི་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ
་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག
་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པར་གྱུར་ཅིང་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ན། སྡེ་ཚན
་བདུན་པོ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལས་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་མམེ།
་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་འམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྟེན་ནོས། འཇིག་རྟེན་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འདུལ་བ་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་ཞིང་། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་ཆོ་ག་དང་ལྡན་པ་ཡིན།། ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན
་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྨད་པ་ལྔའོ།། བཤན་པའི་གནས་དང་། སྨད་འཚེང་མའི་གནས་དང་། ཆང་འཚང་གི་གནས་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲེང་དང་། གདོལ་པའི་ཁྱིམ་རྣམས
་སྤངས་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེར་ཡང་དུས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དགུ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་བ་གང་དག་ལ་ལྟུང
་བ་འབྱུང་བ་དང་། ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་ངུས་ལྡང་བར་འགྱུར་བའི་བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲན་ཆགསོ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་ལ་ཡང་བདག་ལྟུང་བ་བྱུང་བར་ན་གཞི་དེས་བདག་ལ་མ་ལེགས་པར་འགྱུརརོ་སྙམ་ནས། དེས་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་སྲེག
་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་འཕྲ་མོ་དེ་དག་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་ལྟུང་བ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་སྦྱོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག
་པར་ལེན་པའི་ཚེ་གསོལ་བ་དང་གཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན་བསླབ་པའི་གཞི་ཆེ་ལོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོས་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་པ་བསླབ་པའི་ལྷག་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཉིས
་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པོ་ལས་འཕྲལ་དུ་མ་ཐོས་པ་དག་ཀྱང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་བཞིན་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ་འམ། གནས་སྐབས་གཞན་དག་དུ་མཁན་པོ་འམ། སློབ་དབེན་ནམ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཏམ་འདྲེས་པ་བམ
་ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་འམ། སྨོས་འདྲིས་སམ། འགྲོགས་བཻ་ཤོས་དག་ལས་ཐོས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམུ་བཅའ་བས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་ལ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་སློབ
་ཅི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་ཕྱིནི་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུས
་ཁྲིམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་བཟུང་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ
་ཉིད་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ
་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དཀྱིལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་དང་བདེ་བར་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་དང་བདེ་བར་ཕྲད་པོ་ཞེས་བྱེ་བ་ནི་འཁོར་ཆོས་འདོད་པ
་རྣམས་བདག་གི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོངས་ནས་བདག་ཉིད་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཡོངསུ་ཉམས་པ་ལ་ཚེགས་མི་ལྟ་ཞིང་འཛུམ་པ་སྔར་གཏོང་བ་དང་། ཚུར་ཤོག་འོངས་པ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་སོང་པོར་སྨྲ་ཞིང་དེ་དག་བདག་ཉིད་དང་བདེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ།། ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཆོས་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ན་ཀུན་ཤེས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད
་ལམ་ངན་པ་ཡོང་སུ་སྤངས་པས་བདག་ཉིད་དགེ་བའི་བཤོས་གཉེན་དང་བདེ་བར་ཕྲད་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ལྟར་འཁོར་ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་དང་བདེ་བར་སྤྱོད་པ་འམ། བདག་ཉིད་ཆོས་འདོད་བྱས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན
་དང་ཕྲད་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དཀྱིལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དཀྱིལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛོད་ནས། མང་དུ་ཐོས་པ། ཐོས་པ་འཛིན་པ། ཐོས་པ་བསགས་པ
་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ་གཞུང་དུ་མ་དག་མགོ་མཇུག་ཆུབ་པར་ཉན་ཅིང་གཟུང་བའི་ཕྱིརརོ།། ཐོས་པ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དག་གི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་དོན་ཀུན
་འཛིན་པའི་ཕྱིར།། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་གའི་དོན་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་།། ཐོས་པ་བསགས་པའི་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི
་ཕྱིར་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལེགས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཞེས
་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པ་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་དགག་པ་གསུམ་སྤྱོད་པས། ཉེས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ། ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས
་བྱེད་པ་ཡིན་པོའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པར་གཤེགས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མཐུན
་ལོམ་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མྱུར་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛོད་ནས། ཤེས་རབ་མྱུར་བ། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ། ཤེས་རབ་རྣ་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅམ
་ངེས་པར་རྟགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན། ཤེས་རབ་ཆེབ། ཤེས་རབ་ཡངས་པ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ། ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ། ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་དོན་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིརརོ།། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་མང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མང་པོ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་མགྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས
་རབ་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་མྱ་ངན་ལས་འོངས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཏན་ལ་བབ་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན།། དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་གོང་ལ
་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ངེས་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པ་ལན་གདབ་པ་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན
་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་དག་གིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིརོ།། ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དག་ལས་ཁྱད་ཕར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིརརོ།།
་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མངོན་པར
་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགོས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རོང་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིག་པ
་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་སློབ་པོའི་རིག་པ་གསུམ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེ་སུ་དྲན་པས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིག་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི
་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རིག་པའོ།། དེ་ལྟར་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་གྱིས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེང་བའི
་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་སླེབས་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་གནས་པའི
་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡོང་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པའོ།། དེ་དག་གོ་མཆོག་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངསུ་མི་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དང་འགོག་པའི་སྙོམས
་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བགྲོང་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་བབ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཡོངསུ་སྦྱོང་བ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ད་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པས་དད་པས་སྦྱིན་པ
་ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱད་པ་ནི་བུ་ལོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་དུ་དབང་བ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འདོད།
་མཁས་དང་བྲལ་པོ་དགྲ་བཅོམ་པ་རོ་རབ་དང་འདྲ་བ་འདི་དག་ལ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ཡང་། ཞིང་གི་ཤོན་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་བཟང་པོར་མྱུར་དུ
་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་བུ་ལོན་དུ་མི་འགྱུར་ལ་སྦྱིན་བདག་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མྱུར་ཞིང་བཟང་བའི་ཕྱིར་ཞིང་གཤིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།། སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་། བསྡོད་པོ་དང་། འདུག་པ་དང་ཉལ
་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་ལྷ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བ
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཟོད་པ་དང་ངེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་སྙམ་པོའི་བཟོད་པ་ཆེན
་པོ་དང་བཀའ་བློ་བདེ་བའི་ངེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་། ངེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་དང་ངེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསླབ་པོ་དག་ལ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་བྱེད
་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་མི་འགལ་བར་སྤྱོད་པས་ན་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་དུ་ཞུགསོ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར
་བསླབ་པ་དག་ལ་བག་ཡང་སུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཤ་སྟག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པོ
་གྲངས་ཚད་མེད་པ་ཤ་སྟག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་གོ་ཞེས་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ
་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཆགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པའི
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངསོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཁ་ཅིག་བརྙས
་པོ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་གདུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ
་ཡིན་ན། དེ་བཞིནོ་གཤེགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེན་པོ་བརྗོད་དེ། གྲངས
་ཆེན་པོ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་། ལས་ཆེན་པོས་སོ།། དེ་ལ་གྲངས་ཆེན་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ནས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི
་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དོན
་དུ་མི་གཉེར་བས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་གཉེར་པོར་ནི་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་གཞན་ནས་འོངས་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་གྱི་དྲིང་འཛེག་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་གཞན
་ངག་གིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ལེ་ལོས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དག་གི་གཉེན་པོར་ནི་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ཐག་རིང་པོ་དག་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས
་བསྐྱེད་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདིར་འོངས་པ་ཡིན་ན་གཞན་དག་ལོ་ལོས་ཉོན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།། ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཉན་དུ་མི་འགྲོ་བ་དག་གི་གཉེར་པོར་ནི
་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་གཞན་དག་ནས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འོངས་ན་གཞན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པར་མི་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན
་ནི་བླ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ།། ཡང་ཅིག་ཏུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ།། དཔག་ཏུ་མེད
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་ལྡན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ན།། ཡོན་ཏན་ཅན་བྲ་ན་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དགུས་རིག་པར་བྱསྟེ།། བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་པ་དང་། རྒྱུ་ཆེན་པོ་དང་། དམག།
་པ་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཆེན་པོ་དང་། འདོད་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཡོངསུ་དག་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོས་སོ།། དེ་ལོ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ཆེན་པོ
་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོང་དུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་གནས་ཐམས་ཅད་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དེ་ལ་གནས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས
་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན།། དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་ན་དེས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ནི་ཐུག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ
་མ་ཀྱི་པ་ནན་ས་ཀྱི་ནན་ཡི་ན་ས་པ་ལ་ན་པ་ན་དསུ་ན་ཡིན
་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཐོབ་པས་བྱམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི
་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེས་ནི་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དུས་ཆེན་པོ་ནི།། །
་བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད
་ཅིག་གཅིག་དང་འདྲ་བར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་བསྐལ་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་གཅིག་གི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྙམ་པ་འམ་འདི་ནི་བསྐལ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་བས་ཐུང་བ་འམ། བསྐལ་པ
་ལས་ལྷག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དུས་ལས་ཡོང་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དུས་ལས་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།
་དུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་ཅི་ནི་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་ངེས་ནི་དུས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ཚིག་གི་དོན་ནི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངསུ་རྟོག་པོ་ཐམས
་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འདྲེན་ཏེ། དེའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་མ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུགསོ།། འདི་ནི་ཚོར་བའོ།། འདི་ནི་འདོད་ཆགསོ།། འདི་ནི་དང་བའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ
་ལྟ་བུར་ངོ་བོར་ཉི་དུ་རྟོག་པའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།། གཟུགས་འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ།། ཚོར་བ་འདི་ནི་སྲེད་པས་བརླན་པའོ།། འདི་ནི་སྲེད་པས་མ
་རླན་པའོ།། འདོད་ཆགས་འདི་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།། འདི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱའོ།། དད་པ་འདི་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ།། འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་བདེན་པ་ལ་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར
་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངསུ་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུགས་ཏེ། གཟུགས་འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།། འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ།། འདི་ནི་ཚོར་བ་སྟེ། ཚོར་བ་འདི་ནི་སྲོད
་པས་རླན་པའོ།། འདི་ནི་སྲེད་པས་མ་བརླན་པའོ།། འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་འདི་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།། འདི་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱའོ།། འདི་ནི་དད་པ་སྟེ། དད་པ་འདི་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ།།
་འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་བདེན་པ་ལ་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངསུ་རྟོག་པའོ།། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་བཞི་ཡོངསསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པར
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་རྫོགསོ་བའི་ཕྱིར།། དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པོ།། ཡོངསུ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པོ།། སྙིང
་རྗེས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པོ།། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡོངསུ
་འདྲིས་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའི་ཉན་ཐོས་ལྟར་འགོག་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་སྐབས་གཞན་དུ་ནི་ཡོན་ཏན
་གཞན་ཡང་སྟོན་ཏོ།། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི། འཁོར་བ་ཡང་མི་སྤོང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་ལེན་པར་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བདག་དང་། གཞན་གྱི་དོན
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེས་ཀྱང་དུས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། འདོད་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་ནི། བདུད་སྤྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདོད
་མེད་པ་ནི་ཡོངསསུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་སྤོངས་པོ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཐམས
་ཅད་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པོ་ཡིན་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལྟར་ཡོངསསུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་འདོད་པ་མེད
་བ་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་འདོད་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་རྣམས་ནི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱང་བ་ནས་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཡིད་བྱེད་པ་ཐག་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐག་རིང་དུ་སྤང་བ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིད
་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ངེས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྣཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བོ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཞེས་གསུང་སོ་པས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཅ
་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ
་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བརྟེན་པ་ཡིནོ།། ཡོང་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ལྔ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྷག་པའི་བསམ
་པ་ཡོངསུ་དག་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་སྟེ། ངན་འགྲོས་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་ཡོང་སུ་དག་པའི་ཕྱིརརོ།། འཇིགས་པ་ལྔ་ནི་འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས
་པ་དང་མི་བསྔགས་པས་འཇིགས་པ་དང་། འཆི་བས་འཇིགས་པ་དང་། ངན་འགྲོས་འཇིགས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནཱིང་དུ་བག་ཆ་བས་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དོག་པའི་ས་ཐོབ་ནས་མེད་པར་འགྱུརརོ།། དེ་ལྟར་འཇི
་པ་ལྔ་ལས་ནོན་ཏུ་འདས་པ་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངསུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་ཡོང་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ས་འགྲོད་པ་གཅི
་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མ་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཐོབ་པས་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་དག་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས
་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིནོ།། བྱར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི་ས་བརྒྱད་པའོ།། བགྲོད་པ་ནི་ལམ་སྟེ་ས་བརྒྱད་པ་དེ་ཐོབ་པ་དེ་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པ་གཞན
་ངག་དང་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པོ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན
་ངག་དང་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན། དེས་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིནོ་ནོ།། དྲི་ལ་ལས་ཆེན་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས
་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་གི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ས་གང་གིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག
་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བློ་མྱུར་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད
་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལྟར་བྱམས་པོ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བདི་བ་ལ་བཀོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབ་པ་ལ་སོགས་པོའི་དོན་བྱེ་བ་ཕལ་ཆེར་བྱེད་ལ་ངོའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ན
་དེས་ནི་ལས་ཆན་པ་བསྟན་པ་ཡིན།། ངན་རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན།། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མདོ་ལས།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྐབས་འདིར་ནི་གནས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པརོ་ཞུགས
་པ་ཞེས་མི་བྱའི། འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བྱའོ།། དེ་ལ་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་ལམ
་གྱི་སྐྱོན་རྣམ་པ་དགུ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིནོ།། དེ་ལ་ལམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་སྐད་དུ།
་རོགོས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་མཐུན་ལམ།། རྡུལ་བཅས་པ་དང་ཚེར་མར་བཅས།། ཆུད་ཟ་འཇིག་དང་བདེ་མེད་དང་།། འཇིགས་བཅས་རིས་མིན་ཕྱོགས་མིན་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་སྐྱོན
་མ་པ་དགུ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་མོ་མཐུན་པའི་ལམ་དང་། རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དང་། ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དང་། ཆུད་ཟ་བའི་ལམ་དང་། འཇིགས་པའི་ལམ་དང་། བདེ་བ་མེད་པའི་ལམ་དང་། འཇིགས་པ
་དང་བཅས་པའི་ལམ་དང་། རིས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དང་། ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ།། ལམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམ་པ་དགུ་པ་དེ་དག་ཡོངསུ་སྤང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་ནི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།
་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པོ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་དགུ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། དེ་ལ་རྫོགས་པའི
་བྱང་ཆུབ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོངསསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ
་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ།། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ལོམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི
་མཐུན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གོང་དག་ཡིན་པ་དེ་ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བོར་གྱི་ཆོས་རྣམས་སོ།། ལམ་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་མི་མཐུན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ
་ངག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང
་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པཱ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། རྡུལ
་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་དང་བཅས་པ
་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལཱམྦི་དེར་འགྲོ་བ་ནི
་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་འོས་པའི་ཁམས་དྲུག་པོ་གནོད་སེམས་ལས་འབྱིན་པ་བྱམས་པ་དང་། རྣམ་པར་འ
་བ་ལྔས་འབྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་། མི་དགའ་བ་ལས་འབྱིན་པ་དགའ་བ་དང་། འདོད་པ་ལས་འབྱིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་འབྱིན་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་དང་། མཚན
་མ་ལས་འབྱིན་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དོག་གིས་སེམས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡ་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ
་ནིབསྐལ་པོ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོང་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚར་མ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང
་བཅས་པའི་སེམས་ཏེ། བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངསུ་རྟོག་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོང་སུ་རྟོགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་རྟོག་པའི་ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དེ་དག་ལ་གནས
་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་པའི་ཚེར་མ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག
་བར་ཞུགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངསུ་རྟོག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོངསུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པོས་བདུད་ཀྱི་ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར
་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆུང་ཟ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆུད་ཟ་བའི
་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ། ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་ཆུང་ཟ་བ་དང་བཅས
་བའི་སེམས་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་ཆུད་ཟ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡི་ནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང
་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། འཇིག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོང་སུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་བཞུགས
་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལོས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འཇིགས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསམ་པ་མ་ཐོབ་པར
་ཡོང་སུ་ཉམས་པའི་སེམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གནས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཐེག་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི
་ཐེག་དམན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇིགས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིན།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག
་པར་ཡོང་སུ་ཞུགས་པ་ནི། དང་པོ་ཉིད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་རོང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ
་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པོ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བ་མེད་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བདེ་བ
་མེད་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམ་སུ་མ་མྱང་བའི་སེམས་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི།
་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བདེ་བ་མེད་པའི་མམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག
་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡོན།། དེ་ཡོང་སུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་བསམ་པ་མངོན་པར་རྫོགས
་པ་དང་འདད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བདེན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི
་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བདག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡན་ཆད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བརྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡི་ནོ།། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ
་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ།
་བ་མི་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་མ་འདས་པའི་སེམས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྒྱུ་སེར་སྣ་དང་། རིམ་གྲོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཉེས་པར
་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིགས་པ་དང་མ་བྲལ་བས་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོང་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇིགས་པ་ལྔའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མཐོང་བས་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས
་ཤིན་ཏུ་བདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། རིགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་ཞེས
་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལམ་དང་རིགས་མི
་མཐུན་པའི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་མངོན་པར་འོདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པ་དག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པའི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི
་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་མེད་པའི་ས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་བལྟོས་ན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ས་གོང་མ་ལས་བལྟོས
་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིནོ།། དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་ཅིང་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུབས་པ་ཡིན།།
་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་མ་ཡིན
་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ
་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། ལམ་དེར་འགྲོ་བ་ནི་ཞི་བར་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ལེ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན
་བས་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྤྲིན་ཡིནོ།། དེ་ཡོང་སུ་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརརོ།། ཐབས་གཅིགོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ན
་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་ཞུགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ཐུན་མོང
་མ་ཡིན་པའི་གླིང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏེ། གླེང་གཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་གླེང་གཞིའི་ཁྱད
་པར་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ནས། ད་ནི་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བསག་པ་ནི་འཕར
་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་འདིའི་མི་དོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཐའ་དག་གིས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དོན
་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད
་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་།། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད
་དངདང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག།
་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་བཅུ
་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་མདོ་ལས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདྲིས་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཟའ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ
་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལོ་སོགས་པ་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་བཅུ་འབྱུང་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ནི་ལེའུ་དང་པོ་དང་སྦྱརོ།། མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་དགུ་ནི་ལེའུ
་ལྷག་མ་དགུ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་བསམ་གྱིས་མ
་ཁྱབ་པ་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་གསུངས་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་བརྗོད་དུ་མེབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉི་སུ་མེད
་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཇེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་མེད་པ་ལ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དབྲི་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདྲིས་བརྗོདདུ་མེད་པ་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་དོན་ཐོབ་དགོངས་པ
་ངས་པར་མགྲོལ་གྱི་ལེའུ་དང་པོ་འདི་གསུངས།། དེ་ལ་ལའུ་དང་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནཱ་མདར་བསྡུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ཡང་རྣམ་པར
་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་དག་གི་དངོས
་པོ་བསྡུ་ན་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། ང་ལ་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནུས། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ
་མིན་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཇི་ལྟ་ན་འདུས་བྱས་ནི།། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།།
་བརྗོ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་རྣམ་པོར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ
་བའི་སྲས་ཇི་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནསོ།། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པའི
་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་ན་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲསོ།། བྱ་བ་ལ་སོགས་ཚོགསུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པ
་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་དང་སྦྱརོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་བརྗོད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་གནས་སྐབས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་བཞག་པ
་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞར་ལ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་ནི་གཉིས་ལས་བརྟེན་ནས
་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱི། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པོའི་དབང་དུ་མཛན་ནས། འདིར་འཕགས་པ་ཚུལ
་བཞིན་ཡིད་ལ་ཀུན་འདྲིས་ཀྱིས། འཕགས་པ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ལ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་བྱ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས
་པས་མདོ་སྡེ་དེ་དབང་དག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་པའི་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་འདིར་འཕགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདིས་རང་གི་བློ་ལ་བཞག་སྟེ། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དྲི་བའི་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིམས
་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ན་ཞེས་ལེན་གཉི་སུ་བཟླས་ཏེ་དྲིས།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་གང
་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་ཕྱིར།། མང་བའི་ཕྱིར་དང་མ་ངེས་ཕྱིར།། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་གང་བརྗོད་པ།། དེ་ནི་གཉི་སུ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་གོས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་དག
་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་མིང་གི་སྔ་རོལ་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མིང་མང་པོའི་ཕྱིར་དང་། མིང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པས་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གཉིསུ
་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཉིསུ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོ་དུ་མེད་པ་ཡིནྡོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མིང་གི་སྔ་རོལ་ན་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཤེ་འམ།
་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་སྔ་རོལ་ཏེ། མིང་དུ་བཏོགས་པའི་ཚེ་ན་འདི་ནི་འདུས་བྱའོ།། འོདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་བློ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེའི་གནས་སྐབས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི
་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཤོ་འམ། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ན་གཉིསུ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཉིསུ་མེད་པའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར
་བརྗོདདུ་མེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་མིང་མང་བའི་ཕྱིར་གོཉི་སུ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མིང་མང་པོ་དུ་མར་བཏགས་པ་ཡོད། དཔེ་ན་རྒྱལ་པོའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང
་རྒྱལ་པོ་དང་། ས་བདག་དང་། མིའི་བདག་པོ་དང་། ས་སྐྱོང་དང་། དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིང་མང་པོར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན།
་པར་གྱུར་ན། མིང་ལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་དེའི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དུ་མར་གྱུར་པའི་རིགས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་དེའི་ཕྱིར་མིང་ནི་མང་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི།།
་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིང་གི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་གཉི་སུ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཉིསུ་མེང་པའི་ཕྱིར་བརྗོ་དུ་མེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་མིང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཉིསུ
་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ཡང་སྔར་ལྷས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བར་མིང་བཏགས་པ་ལས་བར་དུ་མེས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་མིང་སྤོས་པ་དང་། དེ་ཉིད་དུས་གཞན་ན་སངས
་རྒྱས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་མིང་སྤྲོས་ནས། ཡང་དུས་གཞན་ན་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བར་མིང་སྤྲོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན
་མ་ངེས་ཏེ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་འདྲ་བས་དེའི་ཕྱིར་མིང་ནི་མ་ངེས་ལ་དངོས་པོའི་ངོ
་བོ་ཉིད་ནི་མིང་བཞིན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་མིང་གི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་གཉི་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཉི་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་མེད་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྒྱུ་མུ
་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ཇི་ལྟར་ན་གཉིསུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། འོག་ནོས་ལན་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བས་གོ་རིམ
་དུ་སྟོན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཇི་ཙམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་གཉིས་ཇི་ཙམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས
་ནི་གཉི་སུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡོང་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱསོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། དེས་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ
་ཡིནོ།། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྔར་ཇི་ལྟར་གཉིསསུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ཀྱི་ཁོང་དུ
་ཏོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་བློ་བུར་གྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་བྱིས་པའི་བློ་ཙན་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གོང་དག་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་མིང་གི་སྔ་རོལ་ན་བློ་མེད་པའི
་ཕྱིར་དང་། མིང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མིང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པས་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གཉིསུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིནོ་ཞེས་སྡེར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།
་ས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་གཉི་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་ཞར་ལ་གྲུབ་པར་བསྟོན་པས་ན་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ
་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པར་བསྟན་པ
་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞར་ལ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚོན་ཉིད་ཀྱང་ཞར་ལ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདིར་ཀུན
་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པས་བརྗོ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པ་གླེང་བསླང་བའི
་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདིར་འཕགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདྲིས། འཕགས་པ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འབྲེལ་ལ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཇི་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང
་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་ཏེ། སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁོངསུ་གཏོགས་པ་ཡོན་ལ། དེ་གཉིས་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་སོ་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།། དངོས་པོའི
་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་དག་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་མིང་གི་སྔ་རོལ་ན་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བློ་མང་བའི་ཕྱིར་དང་། བློ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མིང་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པས
་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གཉིསུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟེན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་ངོ་སྐད་ཅེས་དྲིསོ།། དེ་ནས་འཕགས་པ་དོན་ཟབ་ངེས་པར་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཀྱི
་དབང་དུ་མཛོད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉི་སུ་མེད་པས་བརྗོད་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་བརྟགས།
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། བརྗོད་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ
་བས་ནཱ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པཱར་བཞག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་མཚན་ཉིས་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ལས་བརྗོ་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བར་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོན་པམ་བ་ཆོས
་པའི་ཚིག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ད་ནི་མཚན་ཅིང་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་པ་ཡིན།། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་།
་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི
་དངོས་པོ་ངོ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པོའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བརྗོ་དུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི
་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང
་ལྡན་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརརོ།། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་དག་གི་ཚིགི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང
་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་བའི་ཚིག་ཡིནོ།། བཏགས་པའི་ཚི་ག་དེ་ནི་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འདོགས་པའི་ཚིག་གློ་བུར་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དངོསུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཚན
་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པས་མདོ་སྟེ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལ་གླེངས་ཏེ། འདི་བཤད
་པས་སྟོན་པ་གཙོ་ཆེར་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་གཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱིས། ཇི་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཟུང་བར་བྱའོ།། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པས་ངག་ཀུན་ནས་སློང་ཞིང་དག་གི་ཐ་སྙདདུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་། སྒྲོ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གཞན་ནས་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ
་ང་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དག་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན།། ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་པོའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ནི་རང་གི་བསམ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡི་ནོ།། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་སྙ་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙ་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཏན་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པས་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྒྲས་བསྐྱེད་པའི་འདུས
་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་འདོགས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་འདུས་བྱས་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། འོ་ན་དེ་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ན་འདུས
་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུརརོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁོང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པའང་བརྗོད་པས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ན་དེ་དེ་གཉི་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱསུ་མ་གཏོགས་པ་གང
་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་མོ་གཏོགས་པའི་མིང་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ། ངོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉི་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁོང་དུ་གཏོགས་པ་ཉི་དུ་འགྱུར་བའོ།། དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད
་དུ་འགྱུརརོ་ཞེས་ལན་གཉིསུ་བཟླས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྣན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན
་མེད་པས་ན་འདུས་བྱས་ཞེས། སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡང་མ་ཡིནོ།། བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ
་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྗོད་པའི་སྒྲ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཏན་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པས་བཏབ་པའི་ཚིག་ཅེས་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིནོ།། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད
་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། བཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན།། མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པོའི་སྒྲ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཏན་ཡོངས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ
་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ
་པོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དངོས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཏན་ཡོང་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ
་བའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་འཕགས་པ་རྣམས
་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ།། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིསོ།། འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་འཕགས་པའི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།
་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པོའི་ཞི་གོནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ད་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། བརྗོད་དུ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ
་གཉིསུ་མེང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྗོད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་བརྗོ་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས
་འདུས་བྱས་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་གདགས་པ་མཛད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་ཞེས་མིང་དུ་བཏག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་པ་ཚིག
་གིས་དེ་སྐད་མ་བརྗོད་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་མཛོད་ནས་དེ་སྐད་གདགས་པ་མཛད།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས
་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚར་ལ་ཡང་སྔ་མའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞིང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག
་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྗོ་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད
་དང་གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྟོག་པས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བའི་དཔེ་དང་།
་མཁས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོ
་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དེ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་གླེང་བསླང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདིར་འཕགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཀུན་འདྲིས་འཕྲུར
་པ་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ལོ།། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཇི་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་མཐོང་བས་བརྗོདདུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས
་ཉིད་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། གཞན
་གྱི་དབང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ།། འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འཕགས་པའི་མཐོང་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་དོན
་དམ་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་ཅེས་འདྲི་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང
་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཕགས་པ་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི
་ཐབ་སུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་འདོགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོགས་པར་མཛད་ཅེས་འདྲི་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་རྒྱུས།
་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དེ་ནས་འཕགས་པ་ངན་ཐོབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ངེས་པར་གཏན་ལ་དབུབ་པའི་ཕྱིར།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི
་སློབ་མ་མཁས་པ་ཞིག་ལམ་པོ་ཆེའི་གཞི་མདོར་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང
་མཐུན་པའི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དཔེས་མཚན་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱིས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ
་མངོན་པར་ཞེན་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་རྟོགས་པས་ཡོང་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་མཐོང་བ་དང་། མཁས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྔ་བ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངབ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངན་ཉིད་དོན་དམ་པ་རྡོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས
་ཉིད་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདྲོགས་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ལ་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་ལྔས། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ
་དང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྨྲ་རོ།། དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མདོ་ལས།། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གང་དོག་བྱིས་པའི་རང
་བཞིན་ཅན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། སྐབས་འདིར་ནི
་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་ཐ་མ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོཊ
་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འཕགས་པའི་མཐོང་བས་བརྗོད་མེད་པར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད
་པ་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྗོད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས། དེ་ནས་དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དག་བྱིས
་པའི་རང་བཞིན་ཅན། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཤེས་རབ་འཆལ་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུ་དང་རྗེ་སུཾ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་བློ་མེད་པ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། སྣང་བ་གང་ཡིན
་པ་འདི་ནི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མི་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ཤིང་། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དངོས་ཉིད་ཡིན་པར་འཛིན་པའོ།། ནན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བློས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་མེད་པར་གཟུ
་ལུམ་སྤུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། མཆོག་ཏུ་གཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཀྱི་ལྕི་བ་མཆོག་ཏུ་གཟུང་ནས་གནས་པའོ།། མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གིས་དེ་ལས་ཟློག་པ་ནུ་དེ་འཛིན་ཅིང་མི་འདོར་བུའོ།། འདི་ནི་འདྲེན
་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་ཆགས་ནས་དེ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའོ།། གཞན་ནི་བརྫུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་ལས་འདེན་པའི་ལྷག་པ་ལོགས་ཤིག་ན་མདོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དེ་ནི་དེ་དག་གིས
་ཕྱིས་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན
་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཟློག་པ་ཡི་ནོ།། སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མེདོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་ཡི་ནོ།། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པ་དུ
་མར་འདོགས་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བའོ།། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་འདི་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལོ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མཚན་མ་སྟེ། དེས་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་མི་འཛིན
་པ་བསྟན་ཏོ།། མི་སླུ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡོདོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྒྱུ་མའི་སྒྱུ་རྩལ་ལོ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལོག་པར་མི་འཛིན་པ་བསྟན་ཏོ།། རྗེསུ་ཐ་སྙད་མི་འདོག་ས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་མཇུག
་ནས་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པས་བརྗོདུ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་མཚོན་པར་བྱ་།། འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས
་པར་བྱེདེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་ནས་བརྗོད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་མཚོན
་པར་བྱེད། འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མིང་དེ་སྐད་བཏགས་པའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མད་དོ་སྐད་ཅེས་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དེ་ནི།
་དེ་དག་གི་ཕྱིས་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་མི་དགོས་པ་ཡིནནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ན་གཏན་ལ་བབ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིརོ།། དེ་དག་ནི་དཔེའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ
་ཡི་ནོ་དེ་ནི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོབ་པ་སྟེ།
་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྐོམ་པའི་ལམ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས
་བསྡུས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། གཽ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དེ་མཐོང་ངམ། ཐོས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མོ་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། སྣང་བ
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ཞིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ
་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནི་དེ་དག་གིས་ཕྱིས་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་བདེན
་པ་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མཱ་ལས་བཟློག་པ་ཡི་ནོ།། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི
་མེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའོ།། འདིར་གང་ལ་བརྗོད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ
་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།། རྫ་སུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ན་གནོད་པོ་མེད། དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས
་དཔང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་འགྱུར་བ་མེད། འབྱུང་ན་ཡང་དེའི་མཚན་མ་ལ་འབྱུང་བས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན།
་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲཱ་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་པ་དང་། འཆི་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལྷག་པར་བློ་བཏོགས་པ་གང་ཡིན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་ཡིནོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡོན་པ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མོ་ཁོ་ན་སྟེ། འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིརརོ།། སྒྱུ
་མཱ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིནྡོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། བློ་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡོད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན།
་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ
་བོ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།། འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པར་རིག་པའི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི
་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་པོ་དང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།
་འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་སྟེ། འོག་ནས་བརྗོད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང
་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱརོ།། དེ་ནི་དེ་དག་གིས་འཕྱིས་ཉེ་བར་བརྟག་པ་བྱ་མི་དགོས་པ་ཡིནོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས
་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་གྱིས་འཇུག་བསྡུས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྗོ་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དཔེའི་དངོས
་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་བརྗོདདུ་མེད་པ
་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ཚིགསུ་བཅད་པས་མདོར་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་དོན་ཟབ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགསུ་བཅད་པས་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ཚིགསུ་བཅད་གཉིས་ལས་ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོའི་རྩ་བ་གོང་མ་གཉིས
་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ།། རྩ་བ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ།། ཚིགསུ་བཅད་པའི་གཉིས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས
་དམིགས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་རྩ་བ་གོང་མ་གཉིས་ནི། ཟབ་མོའི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། བརྗོད་མེད་གཉིས་མེད་རྒྱལ་བས་བསྟན་མཛད་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ
་ཟ་མོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བརྗོདདུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཉིསུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ། རྒྱལ་བ་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ། ཐུགས་རྗེ་དམ་པ་མངའ་བས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན
་ཏེདེ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིནོ།། རྩ་བ་གང་མ་གཉིས་ནི་བྱིས་པ་གཏི་མུག་རྨོངས་པ་འདི་དག་ནི། སྨྲ་བའི་སྤྲོས་ལ་དགའ་ཞིང་གཉིས་ལ་གནས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་བྱིས་པ་གཏི་མུག
་གིས་པ་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པས་བརྗོདདུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་པས་སྤྲོ་བའི་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་པས་གཉིས་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་མི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་ནི། མ་རྟོགས་པ་འམ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དག། ལུག་དྲང་བ་གླང་དག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་།།
་དེ་དག་ཤེས་པའི་སྨྲ་བའི་དེ་བོར་ནས། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཁོར་བ་འདིར་འཁོར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེས་ནི་བྱིས་པ་གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་པའི་དོན་དམ་པ་བརྗོད་མེད་པ་དང་། གཉི་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པོ་མ་རྟོཌ
་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡུག་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ངན་སེང་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དེ་བོར་ནས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བ་འདིར་འཁོར་བར་འགྱུར་ཞེས
་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ལེའུ་དང་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་བརྗོདུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིསུ་མེད
་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། དེ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན
་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པོ་ཆོས
་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པ་འདི་གསུངསོ་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་གཉིས་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་རྟོག་གེ
་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དཔེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་དག་གི
་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་རྟོག་གེ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་གྱི་གདུགས
་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་སྔ་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལེགས་སྙམ་བགྱིང་ལགསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དེ་སྐད
་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་འཕགས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད
་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚར་ཐ་མའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དཔོའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པརོ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཆོས
་འཕགས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་འཕགས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟག་པ་འམ། རྗེསུ་དཔག་པ
་འམ་མོས་པར་མི་ནུ་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ
་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་དང་སྦྱརོ།།
་དེ་ལ་དང་པོ་རྟག་གེ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ
་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྟོག་གི་པ་དང་ལྡན་པ་རྟོག་གར་གཏོགས་པའོ་ས་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་པ་སྤྱོད་པའི་རྗེསུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མངོན་པའི
་ང་རྒྱལ་ཅན་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ལྟ་ཞིང་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ
་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདིར་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཅོམ
་ལྡན་འདས་སྔོན་གྱི་གདུགས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་སྔ་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། རྒྱས་པར་མདོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ད་ནི་དེ་དག་གི་ཚི་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གདུན
་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་དག་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ནས་ཐ་མ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་གྱི་དུས
་རྣམས་ལ་སྤྱིར་བསྙགས་པའི་ཕྱིར་གདུགས་རྣམས་ཞེས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བྱསོ།། ཤིན་ཏུ་སྔ་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལཾ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་སངས་རྒྱས་བཞིན་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པོར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས
་ནའོ།། འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཕུན་སུཾ་ཚོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ནས་སམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་ནསོ།། དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲགས་པ་ཅན་དེ་ནའོ།། མུ་སྟེགས་པ་རང
་རང་གི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེ་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པཱ་རང་རང་གི་མཁན་པོ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དག་གོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཚན་ཉིད་བསམ་པ་ལས
་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པར་འདིད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ། མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་སྔར་དེར་འཁོར་དག་པོ
་འདུས་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་དག་གི་སྔ་མ་དེ་དག་མཐོང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེར་ལྷགས་པ་རྣམ་སོ།། སེམས་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཐ་ཚོགོ།། འཇལ་བར་བགྱིད་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བགྱོད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་བཤད
་བཔའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བསྐུར་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇལ་བར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བགྱིད་ཅེས
་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་གི་སེམས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། ཡོང་སུ་ཚོལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི
་ཚིག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོརརོ།། མ་རྟོགས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། བློ་གྲོས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲོས་སོ་སོར་གྱུར་པའོ།། ཡིད་གཉིས་ཅན
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་སོམ་ཉིད་ཟ་བ་དག་གོ།། བློ་གྲོས་ངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལས་གང་དག་ལོག་པར་ངེས་པ་དེ་དག་གོ། རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིསོ།། འགྱོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིསོ།། གཅིག་ལ
་གཅིག་ཁ་སྟབས་ཀྱིས་གནོད་པ་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིགོ། ཞེར་འདེབས་པར་བགྱིས། གབ་གབ་ཀྱིས་མནན་པ་བགྱིས་ཚར་བཅད་པར་བགྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་བཤད་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་པར
་སྨྲས་ན་ངག་རྩུབ་པ་འབྱིན་པས་གནོད་པར་བྱས་པ་ནི། ཞེར་འདེབས་པར་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། རིགས་པར་སྨྲས་ན་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱས་པ་ནི། གབ་གབ་ཀྱིས་མནན་པ་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བས
་བསྟན་ཏོ།། དེ་གཉིས་ཀྭའི་དུས་ན་གཉིས་ཀས་གནོད་པ་བྱས་པ་ནི་ཚར་བཅད་པ་བགྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། སོ་སོར་མཆིས་པ་དག་གཅིག་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱོགས་སོ་སོར་དོང་བུ་སྟེ།
་ལྟར་ཚིག་དོན་དེ་དག་གིས་ནི་རྟོག་གེ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་ཡིན།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འདི་སྙམ་ཀྱིངོ་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན
་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལ་བལྟོས་ན། ཀྱེ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེ་བ་དང་དེ་དག་བྱུང་བས་དོན་དམ་པ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས
་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་བ་དང་། དེ་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བའོ་ཐབས་དང་གནས་སྐབས་མཆིས་པས་ཤིན་ཏུ་དལ་འབྱོར་ཆེ་བ་དང་། དེ་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བགྱི
་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་མཆིས་པས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཆེ་བའི་སླད་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལགསོ་སྙམ་བགྱིད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་རྟོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིསོ།། མངོན
་སུམ་དུ་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིསོ།། དེ་དག་ནི་རྟོག་གེ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བལྟོས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དལ
་འབྱོར་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཞར་ལ་བསྟོད་པ་དང་ཚིག་འོག་མའི་མགོ་འདྲེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དངོས་སུ་རྟོག་གེ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ནི་དེ་ནི
་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི
་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ
་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལྟ་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངསོ།། དེ་ལ་ཆོས་འཕགས་དེ་དེ་བཞིནོ།།
་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བལྟོས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར
་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་དང་། དེ་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་དང་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་ཡོད་པ་ནི། ཤིན་ཏུ
་བདེ་བ་ཆེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ངལ་འབྱོར་ཆ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་རྨ་དུ་བྱུང་བ་ལ་གསོ་སྙམ་བགྱིང་ལགསོ་ཞེས་གསོལ་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་པར་མནན་པའི་སྒོ
་ནས་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟོན་ཏོ།། ངས་ནི་དོན་དམ་པར་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ
་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཡོད་པས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེ་བ་ཡང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།
་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་རྟོག
་ས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་ཆེ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། བསྙད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙད་པའི་ཚིགོ། གསལ་བར
་བྱས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ། གཉིས་ནི་བཤད་པའི་ཚིག་གསལ་བར་བྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ན་བསྙད་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་གསལ་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ལེགས་པ
་གདགས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར།། རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་གི་དྲིན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དང་པོ་ནི་བར་མ་གཉིས་ཀྱིས་བོ་ཤང་ལ། བར་མ་གཉིས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད
་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་ལྔས་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟོག་ལ
་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་རྣམ་པོར་དཔྱོད་པ་གཞོན་མུ་སྔགས་ཅན་རྣམས་ལ་གང་གིས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། ཉེས་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི
་ཉེཉོས་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་དང་། འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་། རྩོད་པའི་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རེ་བ་དང
་ཞི་གནས་ཙམ་ཐོབ་ན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་རྟོགསོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི
་ཐ་སྙང་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འཇིགས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་འདོགས་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རྗེསུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་པརྩང
་པར་འགྱུར་བ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། རྟོག་ལས་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་དེ་ལྔས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོན་དམ་པ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ
་དོན་དམ་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་དོན
་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རེ་བའི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་ལོས་བྱུང་བའི་དོན་གཅིག་ལ་གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།
་དེས་དོན་དམ་པི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་དངོས་པོ་དེ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བརྗོད་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པོ་སངས
་རྒྱུས་ཤིང་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བཞི་།། འཕགས
་བཱ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན།
་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་ལས། བྱུང་བའི་དོན་གཅིག་ལ་གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།། རྟོ་གའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་འཕགས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ
་གྲངས་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི།། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པོར་བཞག་པོ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དམོ་པའི
་རྟོགའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། ཆོས་འཕགས་གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི
་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་ལ། རྟོ་གའི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནཱ~ཾ་ཞི་གནས་ཙམ་ཐོབ་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་པ་རྟོགསོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པས
་ངན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་བར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་ཙམ་ཐོབ་ནས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཐོབ་པ་ནས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ
་ཡིན་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང
་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའོ།། མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་བྷི་རཽ།། ཆོས་འཕགས་གཞན་ཡང
་དོན་དམ་བཱ་ནི་བཛྲ་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ངས་བཤང་ལི།། དྷྲྀ་ག་ནི་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་བུར་འཇོག་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟོར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ
་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇོག་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་།། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེས་ཀྱང་དོན་དམ་པ
་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་བརྗོ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པས་ཐོག་དུ་མི་ཕེབས་པའི་ཕྱི་རོ།། བརྗོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན
་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་འཕགས་གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་ལ། རྟོག་གེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས
་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བརྟེན་ནས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འདོགས་པའི་ཉེས་པས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་།
་ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་ཟ་བ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འདོགས་པ་སྷོ། བདག་དུ་འདོགས་པ
་དེས་ཀྱང་དོན་དམ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཀྱི། བརྗོད་པ་ལས་གཞན་པ་མིག་བརྡ་ལ
་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་མེད་པའོ།། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གདགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། ཆོས་འཕགས་གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ནི
་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡིན་པས་ངས་བཤད་པ། རྟོག་ནི་རྩོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་འདོགས་པའི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་རྗེ་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་པའི་རྩོད
་པའི་ཉེས་པས་དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་གཞུང་ལུགས་མི་མཐུན་པར་འདེགས་ཤིང
་གཞི་ངེས་བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྗེསུ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་པས་རྗོང་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་རྩོང་བར་གྱུར་པ་དེས་ཀྱང་དོན་དམ་འཁོང
་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་རྩོད་པའི་ཉོས་པ་བཞིནོ།། དེ་ལ་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་པའམ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མི་མཐུན་པ་ལ་ནི་རྩོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། འདི་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡིན།། རྩོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གང་ལ་རྩོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དེར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། ཆོས་འཕགས་དེའི
་ཕྱིར་རྣམ་གྲོངས་ངེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དོན་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ
་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལྟར་རྩོད་པའི་ཉེས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོན་དམ་པ་རྟོ་གའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག
་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་དུ་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་རྟོག་པ་ཉེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཁོང་དུ
་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་དཔེ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆེས་འཕགས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས
་དེ་དེ་ལ་དཔེ་ལྔ་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཡོད་པས་སེལ་བར་མོས་པ་དང་འདོད་པ་ལ་མོས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མོས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་པ་རྣམས་ནས་རྣམ་པར
་བཞག་སྟེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་ཡོད་པ་སེལ་བའི་མོས་པོའི་དཔེ་སྟོན་ཏེ། ཡོད་པ་སེལ་བར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེན་པོས་མཐུ་ཆུང་ངུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་རོ་ལ་རྟེན་བརྟེན
་པས། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའི་རོ་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་པའི་རོ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པོ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་རོ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་བརྟེན་པས་རོ་ཆུང་ངུ་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ
་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་སྦྱརོ།། སྦྲང་རྩིའི་རོ་འམ་ཤ་ཀ་རའི་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ར་ནི་ས་སོ་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། བརྟག་པ་འམ་རྗེ་སུ་དཔག
་པའམ་མོས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་དང་རྗེསུ་དཔག་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ་གཽ་རིམ་བཞོན།། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་པའི་འདོད་ཚོགས་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པ་ལ་མོས་པའི
་དཔེ་སྟོན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་མོས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་། དངོས་པོའི་འདོད་པའི་ཡོངསུ་གདུང་བ་དག་གིས་ཡོངསུ་གདུང་བ་སྟེ། དེས་ནང་གི་རབ་ཏུ་དབེན
་པའི་བདེ་བ་ལ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། ནང
་གི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་བདེ་བའོ།། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏཱན་ལྔ་པོ་དག
་གིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མོས་པོའི་དཔེ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ
་པར་རྟོགས་པས་ངག་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེས་ནང་གི་མི་སྨྲ་བ་འཕགས་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིམ་དུ། རྟོག་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ།
་འཛྲདུ་མེད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརརོ།། ནང་གི་ནི་སྨྲ་བ་འཕགས་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་འཡུན་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་དེང་ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག
་བྱེཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མོས་པའི་བར་སྟོན་ཏེ།། ཐོ་སྟང་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་སྟེ་ངེས་ཐ་སྟོད
་ཐམས་ཅད་ཡང་དགུ་པར་ཆད་པ་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ
་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲ་རོ།། འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངནཱ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསོ།། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་གིར་ཡོངསུ་འཛིན་པ
་ཉིད་ཀྱིས་རྩོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པའི་དཔེས་སྟོན་ཏེ། བདག་གོར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་གིར་འཛིན་པས་བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྗེ་སུ་ཆགས
་པ་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་རྩོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་བྱུང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པས་བཅོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་རྗོང་པའི
་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲརོ།། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་ཡོངསུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྩོད་པ
་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ན་དེ་ན་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པས་རྩོད་པ་མེད། རྩོད་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་འཕགས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི
་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟོག་པ་འམ། རྗེ་སུ་དཔག་པ་འམ་མོས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཡོད་པ་སེལ་བར་མོས་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་མོས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མོས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་མོས་པ་དང་། བདག
་གིར་འཛིན་པ་ལ་མོས་པ་དག་གིས་རང་རིག་པའི་རོ་དང་། ནང་གི་རབ་ཏུ་དབེ་པའི་བདེ་བ་དང་། ནང་གི་མི་སྨྲ་བ་འཕགས་པའི་བདེ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་བྱར་ཆད་པ་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པ་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དག་གི་བདག་གིར་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཉེས་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་པ་དང
་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་། རྩོད་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སོ་སོར་རང་རིག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། བརྗོ་དུ་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དག་པར་ཆད་པ་དང་། རྩོད་པ་ཐམས་ཅད
་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་གྱིས་འཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ
་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར
་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚི་གྲི་དོནྡ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ཚིགསུ་བཅད་པས་མདོར་བསྡུ་བའི
་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའི་དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅུད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།། བརྗོད་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་བཅད་པ།། རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད།། དེ་ནི་རྟོག་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད
་ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་དང་སྔར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དོན་དམ་པ་རྟོགའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད
་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ལེའུ་གཉིས་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ལྟར་རྟོ་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཐ
་དང་པ་དང་ཐ་མ་དང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་ལེའུ་གསུམ་པ་འདི་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་གསུམ་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར
་བསྣུན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་མོ་ཇེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བས
་པ་དང་། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་སླདུ་འདི་སྐད་ཅེས
་བྱ་བ་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལག་སོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བདག་གིས་ས་ཕྱོགས་ཤིག་ན
་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚར་ཐ་མའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ངག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས
་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་བསྙད་པའི་གསལ་བར་བྱས། རྣམ་པར་ཕྱེ། གདགས་པར་བྱས། རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ
་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན
་བ་དང་སྒྱུ་འོ།། དེ་ལ་དང་པོར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང
་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ངག་གིས་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་དང་སྦྱརོ།། དེ་ལ་དང་པོར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འབར་དན་དམཱ་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཋ་དང་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཕྲ་བ་ཟབ་པ་རྟགས་པར་པའ་འདི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་ངོངས་ཏུ
་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་འདིར་མདོར་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདིར་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་སླ་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་བ་གསོལ་ཏོ།། དེ་ལ་གང་གིས་སཱ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། ཁྲ་བ། ཟབ་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་བྱེ་བྲག་དུ་བསྟེན་པ་ཡིནོ།། ངོ་མཚར་ལག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས
་བསྟོད་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ
་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། སར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་པ་དང་པོའི་དོན
་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན
་འདས་འདི་ན་བདག་གིས་ཕྱོགས་ཤིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཏེ།
་གདགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། རིགས་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པསོ།། དེ་ལ་བདག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་དོན་དམ་པ་ལོ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ནི། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་དོན་དམ་པ་མངོན་སུམ་དུ
་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག
་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཆར་ཐ་མའི་བར་གྱི་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་གདགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡདགས་པ་མཛད་པའི་རྗེསུ
་འབྲང་བ་ཡིན་པས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གདགས་པ་མཛད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་སེམས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲ་རོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན
་ཉིད་ང་བདོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ལགསོ་ཞེས་མཆི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐ་དད་པ་ལགསོ་ཞེས་མཆི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ
་བ་དང་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའོ།། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད།། དེ་གཉིས་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ
་ཙམ་དང་ངོ་བོ་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས་ནས། དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི
་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཁ་ཅིག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་སྐད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི
་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་དག་པ་ནི་ཡོངསུ་གྲུ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པས་ཁ་ཅག་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན
་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་གདགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ཡིད་གཉིསུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངསུ
་གཏོགས་པ་ཡིནོ།། གང་ནི་མང་བར་མཆི་བ་ལགས་གང་ནི་ཤོ་བེ་མཆི་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བསམ་པའི་སྐབསུ་གཉིས་ཀ་ཡང་བརྫུན་པར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གང་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ལགས
་གང་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ལགས་པར་ཞུགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཉི་ག་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་སྦྱརོ།། བདག་འདི་སྙམ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་དེ་དག་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཕྱི
་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དངོས་སུ་སྟོན་ཏོ།། བྱིས་པ་རྨོངས་པ་མི་གསལ་བ། མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲང་སོ།། རྟོགས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་གདགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཆོ་གི་དོན
་བཤད་པ་ཡིན།། དེ་ལ་རིགས་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་ཡན་ལག་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྗེ་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་།
་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། དཔེའི་ཡན་ལག་ཆོས་མཐུན་པ་དང་དཔེ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་མི་ཤེས་པས་ན་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུརརོ།། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་སྐྱོན
་འདིར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་ཏེ། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཤེས་པ་དང་།། བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ནི་གཽཏན་ཚིག་སོ་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཡིན།། །
་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སར་ཆུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་དོན་འདི་ཤེས་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི
་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཡོང་སུ་དག་པ་ཡིན་ལ། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་མ་གོམས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཀྱང་དོན་འདི་མི་ཤེས་ཏེ། མི
་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཡོང་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས
་ཡོང་སུ་དག་པ་འདིས་བརྟགས་ན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ལས་ན། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི
་སྐྱོན་མ་རྟོགས་ནས་མཐའ་གཉིསུ་སོ་སོར་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད
་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚར་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ།། ད་ནི་ཚིག་གི་དོན
་བཤད་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་མཚན་མ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་སྦྱོར་བ་མ་བརྩམས་པ་ཁོ་ནའོ།། གྲུབ་པོ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་མ་ཐོབ་པ་ནི་གྲུབ་པའི།། ཐོབ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་བདེ་བའོ།། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མཐོང་བས་གཞན་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།།
་མཚན་མིའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར།། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་ཀྱང་རྣམ
་པར་མ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མ་སྤངས་པས་དེ་ཡང་མ་སྤངས་པར་རྗེ་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་སྤོང་བ་ནི་དེ་ལ་སྤོང་བ་ལ་རག་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས
་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྔ་མ་དག་གོ།། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིན་།
་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པོ་ཡིན་ན། དཔེ་གཟུགས་དྲི་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གྲགས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའོ།། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད
་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པའོ།། གོང་དུ་དོན་དམ་པ་ཡོངསསུ་ཚོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་རྟོགས་ནས་དེའི་གོང་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་མི་འགྱུར།། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཙམ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་བརྒྱུད་ན་ཞེས་བྱ་བར་དགོང་སོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དུས་ཅིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཐ
་དང་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་ལ་མཚན་མ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལ་ནི་དུས་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པར་བརྟག་མི་ནུསོ།། ཡང་ན་མཚན་མ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མཚན་མའི་དུས་ན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད
་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དུས་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དེ་དུས་ཅིག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུའོརོ།། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་།
་རིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པས་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག
་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པ་གཏན་ཚིག་དེ་དག
་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་གདུལ་བའི
་བསམ་པ་དང་། མོས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར
་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རྨོད་སོ།། དེ་ལ་དུང་དང་གསེར་ནི་གཟུགསོ།། པི་བང་གི་སྒྲ་ནི་སྒྲའོ།། ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོའི་དྲི་ནི་དྲིའོ།། ན་ལེ་ཤམ་གྱི་ཚ་བ་དང་། ཨ་རུ་རའི་མངར་བ་ནི་རོའོ།། ཤིང་བལ་གྱི་མདབ་མའི་འཇམ་པ་ནི་རེག་བྱའོ།། མར
་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་། གཟུགས་དང་། སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། དེ་དག་གི་ཚིགི་དོན་ནི་དུང་ནི་འབྱུང་བ་དང
་འབྱུང་བ་ལྔས་གྱུར་པ་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཀར་བ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དུང་གི་རྫསོ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཁ་དོག་ཙམ་དུ་འདྲ་བྱ་ཡང་མ་ཡིན།། ལྷག་མ་རྣམས
་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱ་རོ།། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱརརོ།། བློ་གྲོས་རྣམ་དག་ངས་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་བས་ན་དནྟ་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་བཱར་བྷཞག་པ་སྣུརྱ་བསྐྲུན་པ་དུ་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་བསྒྲུ་བ་བསྣུན།། ནཱ་བ་མཆོག་ཏུ་ཟླ་བ་རབ་། མཇུག་ཏུ་ར་ག། གས་པར་དཀའ་བ། མ་ཆག་ཏུ་རྟོགས་པར་དུ། འ་བཟླས
་བྱ་བ་ལ། ཕྲ་བ་དང་། ཟབ་པ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པཾ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ལ་ཟབ་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི
་ཉོན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལས་གཅིག་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ
་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། བསྙད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚི་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། དེ་དག་ནི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞར
་ལ་བཟླས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཙོ་ཆེར་དཔེར་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་གི
་དོན་ལ་སོགས་པ་བཾ་ཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན།
་པ་ཚི་གི་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ཚིགསུ་བཅད་པས་མདོར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ
་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིསུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོའི་རྩ་བ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དོན་དམ་པའི།
་ཐ་དད་པོ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚོན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྔར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ
་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིནོ།། གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འོག་མ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྨོངསོ་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན
་མ་ཡིན་པས་སེམས་པའི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིནོ།། སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་ལྷག་མཐོང
་དང་ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་རྩ་བ་གོང་མ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་བསྡུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པའོ།། །
་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དང་།། མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་འོག་མ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག
་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། ལེའུ་གསུམ་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་མཚན
་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ང་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ
་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་བཞི་པ་འདི་གསུངསོ།། དེ་ལ་ལེའུ་བཞི་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐམས་ཅད་དུ།
་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན
་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གང་དག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ
་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནས་སླད་རོལ་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ
་སྩལ་པ་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞི་ནོ།། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚར་ཐར་མའི
་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞུག་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནཱ་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ
་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགསུ་བཅང་བ་གཅིག་གིས་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི
་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་སྟོན་པ་དང་སྦྱརོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར
་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རེ་རེའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྟོགས
་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས། དོན་དམ་པ་རྟོག་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱི་སོན་གྱི་ཁས་ན་གང་དག་མངོན་པའི་ང་རྒྱ
་ཅན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་མངོན་དུ་ཟིན་ཅིང་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་ཅན་ནི་ཇི་ཙམ་ཅིག་ཡོད་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རྣམ
་པ་གསུམ་སྟེ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱའོ།། དེ་ལ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམསྣ་ཚོགས་དམིགས
་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས། དོན་དམ་པ་རྟོགསོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེང་བའོ།། འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཆོས་བདག
་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ།། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཕན
་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་འོག་ནས་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར
་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཚིགས་དོན་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན
་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་པོ་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། ལེ་དགས་རྣམས་དང་། ལྷ་རྣམས་དང་། མི་རྣམས་དང་། རྒྱལ་རིགས་རྣམས་དང་། བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་། རྗེ་རིཌ
་རྣམས་དང་དམངས་རིག་རྣམས་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། བུད་མེད་རྣམས་དང་། མ་ནིང་རྣམས་དང་། ངན་པ་རྣམས་དང་། འབྲིང་རྣམས་དང་ཀ་བཟང་པོ་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ཅན་རྣམས་དང་། དཀ
་ཐུབ་དྲུག་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། སྡོམ་པ་ཅན་རྣམས་དང་། སྡོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། སྡོམ་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ
་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ལོག་པ་ཉི་དུ་ངེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་ཡང་དག་པ་ཉི་དུ་ངེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། མ་ངེས་པ་ཉི་དུ་ངེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ།
་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་དང་། སྤངས་པ་རྣམས་དང་། ཁ་ཏོན་པ་རྣམས་དང་། ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། གནས་བརྟན་རྣམས་དང་། བར་མ་རྣམས་དང་། གསར་བུ་རྣམས་དང་། སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་། མཁན
་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཉེ་གནས་རྣམས་དང་། གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པ་རྣམས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། རྙེད་པ་འདོད་པ་རྣམས་དང་། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ
་རྣམས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་དང་། མཁས་ཤིང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་།
་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་དང་། སློབ་པ་རྣམས་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། འཁོར་ལོས
་སྦྱར་པ་རྣམསོ།། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་བྱེ་བྲག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཏུ་རུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི
་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཞག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་དང་པོའི་འགྲོ་བ་དང་། རིགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཚིག་ལྔ་དང་། བཞི་དང་།
་གསུམ་དང་། གསུམ་སྟེ་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དང་། བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ། འབྲས་བུ་དང་། བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ།
་ཚིག་གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། གསུམ་པ་ནི་སྡོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི
་སྡོམ་པ་ཅན་མཆོག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། འདུད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་དང་། ཕན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བྱེ
་བྲག་དང་མིའི་ལུས་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་བརྙེས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཚེ་གསུམ་དང་། དགུ་དང་། དྲུག་དང་། བཅུ་དང་། གཉིས་ཏེ་སུམ་ཅུས་བསྟོན་ཏོ།། །
་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྤྱིར་ན་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟོགསོ་སྙམ་དུ་ཁས་ཆེ་བའོ།། །
་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མངོན་དུ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དེའི་དབང་དུ་སོང་བའོ།། ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའོ།། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ
་ལས་བཟློག་པའོ།། ཉུང་ཤེས་ཤིག་ཤེས་པར་འཚལ་ལགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཆེར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།
་ཚང་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་བརྗོ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པར་འཚལ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དེ་དག་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་སྟེ།
་དེ་ནི་རེ་ཞིག་མང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དུས་གཅིག་ཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་མང་པོ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཡང་རྗེསུ་དཔག་པ་སྟོན་ཏོ།། ཆོས་རྣམ་པ
་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཚན་མ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་མཚན་མ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འམ།
་ཡང་ན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེའོ།། ཕུང་པོ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡི་ནོ།། དེ་དག་ཇི་ལྟར་དམིགས་པས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚིག་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པས། འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་བཤད
་པའི་ཐ་ཚི་གོ།། ཕུང་པོའི་མཚན་མ་དམིགས་པ་ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་མ་ཡོངསསུ་བརྟག་པའི་སྒོ་ནསོ།། ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་འཇིག་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསསུ་བརྟག་པའི
་སྒོ་ན་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ།། ཕུང་པོའི་འགོག་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ།། ཕུང་པོའི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བགྱི་བ་དམིགས
་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཕུང་པོའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཟུང་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགསོ་སྙམ་དུ
་སེམས་ཤིང་རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལྔ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟུང་བའི་ང་རྒྱལ་ཡི་ནོ།། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་ཅིག་གི་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཡང་དེ་ལ་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ
་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོང་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡིནོ།། ཕུང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་སེམས
་པ་ནི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་སྦྱརོ།། བདེན་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། སྤང་བ་དང་མངོན་དུ་བགྱི་བ་དང་སྒོམ་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིས་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི
་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་རྣམས་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའོ།། ཁམས་དུ་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ
་བར་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཁམས་དང་། སྔོན་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་དག་པར་བྱར་རུང་བའི་ཁམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་ཁམས་དེ་དག་རེ་རེ་ལ
་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གཙང་བ་དང་དངོས
་པོར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ལུས་ལ་མི་གཙང་བ་དང་། རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དག་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ།། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཐོབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བརྟེན་པ་བསྒོམ་པའོ།། དེ་ལ་འཐོབ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བའོ།། བརྟེན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག
་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱ་རོ།། མཐོང་ནས་ཀྱང་བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་རྟོགས་པར་རྟོགསོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རང
་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླདུ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་སྟོན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་མངོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པ་བརྡ་སྦེད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་གི་མངོན་སུམ
་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཡང་མང་བར་རྗེ་སུ་དཔག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡང་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི
་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན
་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞི་ནོ།། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན
་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག
་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ངས་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་ངུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ། ཟབ་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ།། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མཆོག
་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐབས་དེ་དག་གི་ཆོ་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར།། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན
་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་འདི་མངོན་པོའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི
་ང་རྒྱའོ།། དེ་ལ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང
་སྦྱརོ།། འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱ་རོ།། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན
་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྨྲའོ།། ད་ནི་དེ་དག་གིས་ཚིགི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས
་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགསོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རོང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངསསུ་བསྟན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ།
་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཡོང་སུ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག
་ན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་གཟུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙ་དུ་བརྗོད། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པ
་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མཐོང་བར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ། ད་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི
་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཐམས
་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དེ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ
་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱརོ།། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ
་དེ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་སྙམ་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟན
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བོ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུང་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ
་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཆོ་གི་དོན་བཤད་པ་ཡིན།། དེ་ལ་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ
་ཆོས་སོ་སོ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའོ།། དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྣམ་པོ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི
་ལས་དང་པོ་པའོ།། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གཞི་བདུན་པོ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགའ་བ་བསྡུད་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་ཡིད
་བྱེ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ལས་ང་དུང་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཐོབ་ཅིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མ་རེག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཉོན་མོངས
་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ
་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡན་ཅང་ནས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ
་གང་ཡིན་པའི།། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། བསྒོམ་པོའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི
་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིདདུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན།། །
་གང་གི་ཚེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡི་ནོ།། གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས
་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་གྱིས་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་ཅིང་ཡང་ལོ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཨིང
་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་གཟུང་པར་བྱའོ།། ཕུང་པོ་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག
་ལས་ཕུང་པོ་ཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་དེ
་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པར་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ། ཆོས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོའི་གཞི་ལ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཞི་གཞན
་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་ན་རྩོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཆོས་ཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཆོས་གཞན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ
་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱི་མར་གོམས་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་གཟོད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ
་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཁོངསུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆེ་གོ།། གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། བརྟེན་པ་དེ་ཉིད
་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅདདུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚི་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག
་ར་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དངོསུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་གཉིསུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་རྣམ་པ
་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།། ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར
་རྟོགས་པའི་དུས་ན་དངོས་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ཡོང་སུ་མི་ཚོལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད
་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་ཡིན།། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན
་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་སེམས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེར་པོར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ
་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྒྲུབས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་དག་གི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྤྱིའི
་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚར་ཅིག་དང་སྐྱོན་ལས་ཟློག་པ་ཆེར་ཅིག་གི་ཐ་མི་དད་པར་སྟོན་ཏེ་མདོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང
་བཅས་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་རྩཝ་དང་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལས་རྐྱེན་གྱི་རྗེསུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་སྣང་བས་ན་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་གདོན་མོ་ཟ་བར
་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མིན་པའི་སྤྲིན་དུ་འགྱུཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཆོག།། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནི་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུའི་ལུས་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཟན་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ
་པར་མི་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་འདུས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བརྫུན་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིརརོ།། དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡོངསུ་བཙལ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ལས་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ནི་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།། ཆོས
་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ནི་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ།།
་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཆོས་ཉིད།། རྣམ་པར་གནས་པ་ཁཾ་ན་ཡོན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས
་ན་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིནོ།། རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ
་འདོ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅདདུ་རོ་གཅིག་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དོན་བཤད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་པའི་ངརྒྱལ
་གྱི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན
་དམ་པ་ཐམས་ཅདདུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ན་མཁའི་དཔེས་ནི་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་མཁའ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི། དེ་དག་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མདོ།། དོན་དམ་པ་ཡང་དེ་དག་འདྲའོ་ཞེས
་སྟོན་ཏོ།། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པའི་ཕྱིརརོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིནོ།། འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག
་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཐམས་ཅ་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ན་ན་མཁའ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ
་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚི་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག
་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་ཚིག་སུ་བཅད
་པས་མདོར་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅང་བ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོ་གསུ་བཅད་པ་གཅིག
་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་དེ་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ།། ཀུན་ཏུ་རོ་གཅིག་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང
་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་གང་དག་ཐ་དད་ཀུན་རྟོགས་པ། དེ་དག་ང་རྒྱལ་གནས་པ་རྨོངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འོག་མ་འདི
་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོང་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་མཚན
་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ནོ།། ལེའུ་བཞི་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་ཕྱེ་བས་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའི་ཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་མདོ་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བས་མདོ་སྡེའི
་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའི་ཆོ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད
་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོང་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཐེག་པ་ཇི་ལྟ
་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གོ་རིམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན
་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། དགོས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ
་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངད་པ་མཆོག་གི་གནས་པ་ཡིན་པར་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་གཡེལ་བར་ནན་ཏེན་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་དང་ཡིད་དང
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དང་པོར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི
་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ
་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་གདགས་པ
་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གནས་དང་། རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས
་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་རྣམ་པོར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འདིར་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་འབྲོས་བུ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པས་འདིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་ད
་བབ་བསྟན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བདེ་བར་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད། དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་དོན་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན
་རྫོརྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡོངསསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཡང་བས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ
་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ལེའུ་ལྔ་པ་འདི་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་ལྔ་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ།།
་དེ་ལ་ཡོང་སུ་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ཙམ་གྱི་འདོགས་ལགས་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་དེ
་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ཡོངསུ་ཞུས
་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོང་སུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོ་བཅོམ་ལྡན
་ས་ལ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པོས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིད་དང་། འགགས་མ་ཐག་པ་དང་གནསུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ།། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག། གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དག་དང་། ཆོས་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག
་གིས་མི་ཤེས་པ་དག་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན།། ལན་གཉིསུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི
་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་དེ་དག་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག
་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ། དེ་དག་གི
་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ། གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ། ལེན་པར་བྱེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པ
་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མ་རིག་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡང་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནསུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ས་བོན་གྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། འབྱུང་བའི་སྒོ་འབྱུང་བའི
་གནས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའོ།། འཆིང་བའི་གནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཏེ། དེ་མ་འགགས་ན་རྣམ་པར་རིག་པའི་འཆིང་བ་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་ནི་ཡིད་ཀྱི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན།། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས
་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་གོ།། དེ་དགི་གནས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར
་ཤེས་པའི་གནས་ནི་གཉིས་ཏེ། ས་བོན་གྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད།། དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ནི་ཡོད།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མ་འགགས་ན་རྣམ་པར་རིག
་པའི་འཆིང་བ་མི་འགྲོལ་བ་ལ་འགགས་ན་དེ་འགྲོལ་བའི་ཕྱིརོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་གནསོ།། ཡིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནསོ།། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྣམ
་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་གནསོ།། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ལེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཡོང་སུ་མཆོད་པའོ།། ཉོན
་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པའོ།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་དང་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དུས་གསུམ་དང་སྐད
་ཅིག་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་བདག་གོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་ལ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས
་པ་ནི་གཟུགས་བསྐྲུན་དུ་ཡང་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པལྟ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ཁྲུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲ་དང་། དྲི་དག་རོ་དང་། རེག་བྱ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གང་དྲུག
་གི་གྲགས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚེ་ས་དེ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམསོ།། དེ་དག་གཱི་ལས་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། བད་ག
་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཕྱི་རོལ་སྟེ་སྣོང་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་དང་། ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད
་པབཔ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། གསུམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཐ་མ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ
་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ
་དང་དུས་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལས་རྣམ་པར་འཇུག་ཅིང་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོངསུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཕྱི་རོ།། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཡིན།།
་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་བར་རོ་བར
་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལས་སངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་བྲལ་བར་བྱེད་པ
་དོདདོཔོཔེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོང་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་རྣམ་པར
་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པོར་ཤེས་པའི་རྗེ་སུ་འཇུག་སྟེ། དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་དང་། ལས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེསུ་འཇུག་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངསུ
་འཛིན་པར་བྱུང་བག་ང་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ་ངའི་རང
་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པས་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པ
་དང་པོ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གསལ་བར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དང་། ལས་མི་སྲིད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཆི་འཕོ་མི
་སྲིད་པསོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེས་ལུས་ལེན
་པར་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡི་མོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེས་ལུས
་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་ནི་དག་པ་དང་མི་དགེ་བར་སྣང་བས་དེ་དག་ནི་ལུས་ལོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ཡི་ནོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར
་སྨིན་པས་བསྡུས་པའི་རིགས་ཡིན་པས་དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་དམིགས་པས། དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེང
་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པ་ཡིནོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པས། དེས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གནས་ངེས་པ་ལས་སོ་སོར་འབྱུང
་སྟེ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གང་དང་གང་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེས་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི། གནས་གོང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བྱུང་བའི་གནས་དེ་མ་ཟིན་པས། དེ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་བཞི་པ་ཡིནོ།། །
་གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དང་པོའི་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ལུས་ཅིག་ཅར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལན་འགའ་འབྱུང་ཞིང་ལན་འགའ་མི་འབྱུང་བས། གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁུས་ལེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རིགས་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་ངེས་པ
་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་ལེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ལེན་པ་མི་སྲིད་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ཀུན
་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་དང་པོར་འཇུག་པར་མི་སྐྱིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་བརྒྱད་ཅར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་མི་འདོད་པས་ཀུན་གཞི་ཡང་མེད་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་ཞིང་གང་ཡང་རུང་བ་སྔ་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འབྱུངའོ་ཞེས་ཟེར
་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅར་གྱི་རྐྱེན་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། དང་པོ་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཞེས་བྱར་རྐྱེན་ཚོགས་པར་འདྲ་བས་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ
་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་གསལ་བར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས
་བ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་ཡང་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་གསྔལ་བར་འཇུག་ཅེས་བྱའོ།། མིག་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་འཇུག་པ་དང་། དུས་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི
་རུང་བའི་རིགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་འཇུག་པས་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པོ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར
་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་མཇུག་ཐོག་སུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཇུག་ཐོག་སུ་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བ
་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་གི་ས་བོན་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རུང་བ་དང་།། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་དག་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ན་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ནི་ལས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལས་ནི་མདོའི་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། བདག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར
་རིག་པ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་སྣང་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འབྱུང་བ་མེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ག
་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་མི་རུང་བས་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ནི།། འབྱུང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ
་ཆུང་བར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཚུལ་བཞིན་ནམ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེ་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འ
་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་འམ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཅིག་ལུས་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བའི་རིགས་ན་འབྱུང
་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ན་འདུ
་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའམ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ཤི་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན
་ཞེས་གསུངས་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཆི་འཕོ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན།།
་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་རྟག་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པས། འཆི་ཀའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་རོ་སྟོད་དམ་རོ་སྨ་དུ་དྲོད་ཡལ་བར་བྱེད་ཅིང་སློང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བས། ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ
་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་བྲལ་བས་དྲོད་ཡལ་བ་དང་ཚོར་བ་མེད་པར་སྣང་བ་ཟད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏོ།། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།
་དེ་ལ་དེའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་བཞག་ལ། ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ།
་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཅིག་རྐྱེན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ།
་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་ན་ལྔ་བཞག་པས་ནི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞུག་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན
་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ། ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཆོད་པ་རྣམ་པར་རིག་པའོ།། དེ་ལ་ནང་གི་ལེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། རྟེན་དང་བཙས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ན་ནོ།། དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནའོ།། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ན་ནི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཁོ་ནར་ཟད།། དེ་ལ་ཕྱི
་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ནང་གི་ལེན་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱོད
་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མར་མེ་འབར་བ་ན་སྙིང་པོ་དང་། སྣུམ་གྱི་རྒྱུས་ནི་ནང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འོད་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གི་ལེན་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི
་མིགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།། དམིགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངསུ་དཔྱད་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཡིནོ།། དམིགས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།
་ལན་འགའ་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དང་པོའི་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་རོ་གཅིག་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི
་དམིགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་རྒྱུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པར
་བྱའོ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་རྒྱུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པོའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡི་ནི།། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡི་ནོ།། ཅི་ཡང
་མོད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡི་ནོ།། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མང་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྲ་བ་རྣམ
་བཔར་རིག་པ་དང་། འདྲ་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཚད་མེད་དམིགས་པའི་རྣམ་པར
་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་མཚུངས
་བཔར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ན་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་།
་སེམས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྔ་ནོ།། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་དང་། གཏན་དུ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག
་པ་ཡི་ནོ།། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ཉིད
་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་རིགས་འདྲ་བ་དང་། མཚུངས
་པར་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པ་ཕྲ་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་ཅིག་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པར
་ལྡན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཅིག་རྐྱེན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པས། འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ
་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད། ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་བྱེད་པསོ།། དེ་ལ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་པ་དང་། མི་དག
་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་བརྟེན་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན
་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། མ་ཟིན་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་གི་གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས
་པའི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་ནི་མ་ཡིནོ།། དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ
་ངད་དེ་ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངསུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོངསུ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པསོ།། དེ་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངསུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ
་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་གི་རྟེན་ལ་བརྟེན་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། འགགས་པས་བགྲ་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱེད།། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ནི་འཇུག་པའི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རེ་ཤིན་ཏུ་རྟས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་དག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུ་རོ།། ཕྱི་མ་ལ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོང་སུ་འཛིན་པ
་སྤང་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོང་སུ་འཛིན་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་བྱེང་པ་དང་།
་ས་བོན་ཡོངསུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་ཡོང་སུ་འཛིན་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་པས་འཇུག་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོས
་ཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དངངོ་པོའོ།། རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ
་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དང་གསུམ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་གོ།། རེས་འགྲུའ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་དང་གསུམ་དང་ངོ་།། རེས་འགའ་ནི་རྣམ
་བཔར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་བཞི་དང་ངོ་།། རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། བདུན་ཆར་གྱི་བར་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་དེ་རེས་འགའ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གློ་བུར་བ་རྣམས་དང་ཡང་འདྲེས་མར་འཇུག་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་གང་དག་འབྱུང་བ
་དག་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།། དེ་ལ་མི་རྣམས་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་ཁ་ཅིག་ནང་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ
་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུན་འདྲོན་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ན་ནི་ལྷན
་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་འབའ་ཞིག་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་སྟེ།
་དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པར་བལྟའོ།། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་དག་གིས་ས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་ངོ་།། བསམ་གཏན་བཞི།།
་པ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ངོ་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གློ་བུར་བ་དགེ
་བ་དང་མི་དགེ་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟེན་པ་རྣམས་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག། དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། གློ་བུར་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་དང་། གློ་བུར་གྱི་ཆོས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ
་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ནི་མི་བརྗོད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མི་མཚུངས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མིགི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མྱིག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང
་ཡང་དེ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞི་ནོ།། དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ
་བཔར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ
་གྱི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དགེ་བའི
་ཆོས་སྒོམ་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམསུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ
་དེས་གནས་འགྱུར་བར་བྱེད་གནསུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནོས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་དེའི
་གནས་ནི་གཉེན་པོར་བསྐོར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང
་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་བྲལ་བ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན། ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་ཉོན
་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མི་བྱེད་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དགེ་པ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ
་དབང་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་སྤངས་མ་ཐག་ཏུ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི
་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདིའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་ཐམས
་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྲོག་གི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་མཐའ་པ་དང་། སྲོགི་མཐའ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། འདིའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཙམ་གྱིས་ན། ཡོངསུ་གཏུགས་པར་འགྱུར
་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བཞག
་པས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས
་གསུམ་པའི་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་འདིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚུལ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར
་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཞན་དག་ཡོངསུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདུལ་བའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གདུལ་བ་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐབས་སླ་བས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་སེམས
་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་དག་དང་། ཆོས་འདི་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག
་གིས་མི་ཤེས་པས་དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ།། མཁས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལྷ་མ་བས་པ་ཡིནོ།། སེམས
་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཉིསུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཇི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན
་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེསོ།། དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་།
་དམིགས་པ་དང་། གླེགས་དང་། ལས་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་མཁས་པ་ཡིནོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པར་འདྲོགས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར
་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ།། དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པར་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ཀུན་གཞི
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་མཁས་པར་འདོགས་པ་ཡིནོ་ཡོངསུ་ཞུས་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟོན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ
་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོངསུ་ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ཁྱོད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་གསུངས་སོ།། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ
་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བརྒལ་ངོའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འགྲོ་བ་དཱུནི་འཁོར་བ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ནི
་ལེན་པ་གཉིསུ་མདོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཙམ
་གྱིས་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། བརྒལ་བའི་ལྗོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གྲཝཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་སུ
་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཤིན
་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནང་གི་ལེན་པར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོ་གནསུ་ཉིང་མཚ་མོས་སྦྱོར་ཞིང་འཁོར་བར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་ནི་ངོ་བོ
་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་འཁོར་བ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལུས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བཤདདེ། དང
་པོ་སྐྱེ་གནསུ་ཕུང་པོའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱརོ།། ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ལོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས
་བོཔོ་རྟོན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པརོ་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱ་རོ།། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་རྟེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་ཏེ། ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ས་བོན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ལྷ་ཆར་ཡོད།། མངོན
་བར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་གཟུང་།། དེ་ཡང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་གནས་ཀྱི་སྐབསུ་ནི་གནས་གསུམ་པོ་མ་ཉམས་བདེ་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཕྲད་པ་དང་།
་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་ལ། བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོས་སྐྱེ་གནས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ས་བོན་གྱི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་མེད་ཅིང་ཕ་མ་གཉིས
་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དར་ལ་བབ་པ་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཁུ་བ་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར།། ངའི་རྗེས་ཁེ་ནཱ་ལཱ་པ་མ་ལས་ཁུ་བ་ཐིགས་ཅིག་དང་། མ་ལས་ཁྲག་ཐིགས་པ་ཅག་གདན་མ་ཟ་བར་འབྱུང་བར
་འགྱུར་ཏེ་གཉི་གའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་ཐོགས་པ་དེ་གཉིས་མའི་སྐྱེ་གནསུ་འདྲེས་པར་གྱུརརོ་ནས། དཔེར་ན་འོ་མ་བསྐོལ་བ་གྲངས་པའི་སྤྲིས་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་ཤིང་འདུག་པ་དེ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ།
་དེར་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པས་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་ནི་གཟུགས་དེ་སྔར་ཆགས་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིས་འཇུག་པ་འདྲ་བས་དེར་ཀུན
་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུགས་དེ་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ནི་སྣ་ཕྱི་མེད།། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་ནས་སྤྲིས་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ
་དམིགས་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་གཟུགས་དེ་འགག་ལ། དེ་འགག་པ་དང་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ངོར་འཇུག་ཅིང་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟིན་པོས་དེའི་ཆོ
་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་དེ་དང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་ཞིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པ
་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིནོ།། དེའི་གནས་སྐབསུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ད་ནི་མེར་མེར་པོའི་དུས་ཡིནོ།། མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི
་སྐྱེ་གནསུ་ཉིང་མཚམ་སུ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་ཡི་ན།། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་འདི་མདོ།། སྒོ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་གཉི་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་སྒོ་ངའི་སྔགས་ཚོགས
་པོཔོ་དང་དྲོད་གཤེར་དུས་ལ་བབ་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྟེན་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲ་བའི་གནས་སྐབསུ་གྱུར་པོ་གང་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས
་ཅན་ལེན་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། མཚན་མ་དང་མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བག་ཚུགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆག་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི
་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མིང་དང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞོན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བལྟོས་པའི་རྒྱུ་ཡིནོ།། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ལ་ཡོང་པོའི་ཕྱིརརོ།། རྣམ་པར་སྨིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁུ་བ་དང
་ཁྲག་འདུས་པའི་ནང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྲུབ་པའོ།། འཇུག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་ཕ་མའི་ཁུ་བ་དང་། ཁྲག་འདུས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། ཀུན་གཞི
་ས་པ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངལ་དུ་འཕོ་ཞིང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པར་འགྱུར་བའོ།། རྒྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཕྱིན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིརརོ།། འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་དུས་ནའོ།། ཡངས་པར#
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ནི་ལེན་པ་གཉི་ག་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་གང་ན་མངའ
་བྱ་སྒོ་ང་དང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་སྔར་སྨོས་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའོ།། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ནཱ་ནི་ལེན་པ་གཉིསུ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་གཅིག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང
་པོ་གཟུགས་ཅན་ནི་མེད་ཀྱི། དག་ཆགས་འབའོ་ཞིག་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་ན་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བསོ།། དེ་ན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མདོ།། སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས
་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོང་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན
་དང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐབས་འདིར་རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ
་དང་མཚན་མ་དང་། མིང་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར།། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་རྒྱུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱེད་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉིང
་མཚམས་སྦྱོར་བས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉི་དུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་དེས་ཕྱི་མར་ཉིད་འཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ཡང་སོགས་པར་བྱེད།། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པ
་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་ཀུན་གཞི
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟན་པར་སྦྱ་རོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཆོ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ
་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ
་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཀུན
་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ
་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན
་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླང་བའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་།
་དྲི་དང་རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། འཇུག་པའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡོངས་པ
་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར
་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།
་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདོག་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟེན་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི
་ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ན་ཀུན་གཞི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབསུ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གནས་ཀྱི
་དངོས་པོར་གནས་པ་ལ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་སྨོས་པ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འོག་ནས་འཆའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལས་ཀྱི་རབ
་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟོན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་དེའི་གཏན་ཚོགས་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྔ་མའི་གཏན་ཚོགསུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས
་བྱ་ཞེ་མདེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདིས་ལུས་འདི་བཟུང་ཞིང་བླངས་པོའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་མདུང
་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པའོ།། བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཟིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་འདི་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བགྲང་བ་ཉི་དུ་འགྱུར་བར་བདག་གོར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས
་ཀྱིས་ནི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྔར་སྨོས་པའི་ཆོ་ག་དེ་གཉིས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརརོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་དེ་ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།། ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ
་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ལུས་འདི་རུལ་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་གཽ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལྟས་གྱུར་པའི་ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང
་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བར་འབྲེལ་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཐེ་ཚིགོ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི
་སྐབསུ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་པས་བསྟན་ཏོ།། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབསུ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ
་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་བསྟན་ཏེ། ཚིག་དེ་བཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དངོས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིརརོ།། ཇི་ལྟར་ན་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལེན་པར་བྱེད་པ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཚིག་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བཤད། རྣམ་པར་སྨིན་པར་བསྡུས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ།། ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི
་བརྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པོ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་གཅིག་རྐྱེན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཀུནི་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ
་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད། ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། རྟེན་བྱེད་པས་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེས་ཟིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་ལེན
་པབར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དག་མདུང་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གཅིག་ལེ་གཅིག་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་ཟིན་ན་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་བགྲང་བ
་ཉིད་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།། ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་མཐོང་བ་དང་།། གནས་དང་། འཕེལ་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ།། གོ་རིམ་བཞིནོ།། ཡང་དོན་གཞན་དུ་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན
་གཞི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ
་སྦྱོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དང་པོར་ཁོ་ནར་མེར་མེར་པོར་ཞུགས་པ་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེས་ལུས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར།།
་དོ་ལྟར་ན་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་གཞི་དོན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ད་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང
་ག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་བསོགས་པ་ཞིཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཅིག་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི
་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཉིས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད། ཚེ་འདི་ལ་ས་བོན་ཡོངསུ་རྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པསོ་ཞེས
་སྨོས་པས་བསྟན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་། དེ་དག་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེ
་ལྟར་ན་ལུས་འདི་འཛིན་ཅིང་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པའི་བག
་ཆགས་སོགས་པར་བྱུང་བ་ཉིད་དེའི་ལས་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ནི་སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། གནས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའོ།། ཞེས་སྨོས་པ་ཡང་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ལས
་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དྲབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་དེ་ནང་གི་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་གནསུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བས་བློ་ཕྱིན་ཆད་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་འཇུག་པ་ན་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་། ཡུལ་རྣམས་ལ་རིག་པའི་རིམ་གྱིས་འཁོར་བར་འཇུག་ཅིང་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་དེ་དག་གི་ཚུ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལེན་པའི་རྣམ
་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོག་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས
་ཏེའདིས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ཁས་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་གི་ཅི་རིགས་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་རྣམ་པོར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི
་མིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་མཚུངས་པའི་མིག་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་བསྟུན་ཏོ།། གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་བསྟན
་དུ་མེད་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་གཟུགས་བསྟན་དུ་ཡིད་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།། མི་གེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིག
་ལྔ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟུན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ།། མི་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེ་སུ་འཇུག་པ། དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ
་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་རྗེསུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིགི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག
་གི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། དུས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིགི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་རྐྱེན
་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམི་གོས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་མཆོད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ
་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། གྲོག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ
་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དག་གོ།། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དོག་ནི་གང་གི་ཚེ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་གྲོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིག་ཀྱང་ཡོངསུ་མ་ཉམས་ལ། གཟུགས་ཀྱང་སྣང་བར
་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་དང་འབྱུང་བའི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་མིག་ཀྱང་ཡོངསུ་མ་ཉམས་ལ་གཟུགས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ
་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྱུང་གི་མི་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིགགི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གསུམ། འདུས་པའི་རེག་པའོ།། རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི
་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡི་ནོ།། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མད་ན་ཡུལ་གྱི
་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉུལ་བ་མ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་དང་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་གི་ཡུལ་སོ་སྦྱོར་ངེས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སེམས་པ་མེད་ན་མྱ་པོ་སྒྲུབས་ཤིང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་མེད་ན་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་འབྱུང་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུརརོ།། རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་དགོ་ཀྱང་རྟེན་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལྔ་ལས་ཉུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་བྱུང་གི་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མོས
་པ་ཡང་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་ཞིང་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པོས་མུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྔ་ལས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་ལྷ་ཁོ་ནར་ཟད་ཞེས་གསུངསོ།། །
་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་གནས
་དང་དམིགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་མཚུངས་པས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དག་པ་འམ། མི་དགེ
་སྐབས་ན་རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་དག་ལས་གང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ
་དུས་ཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ཞིང་ཡུལ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་དུ་གཅོད་པ་ནི་མི་བྱེད་པར་དེའི་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིནོ།། རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར
་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཡུལ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། ལྔ་ཅར་གྱི་བར་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། ལྔ་ཅར་གྱི་བར་དག་ཉེ་བར་གནས
་པབར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ། རང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་དམིགས་བཞིན་དུ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་དེ་དག་ལ་ཡང་། སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་གང་གི་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ
་གཅིག་གམ། ལྔ་ཅར་གྱི་བར་དང་། དེ་དང་འབྱུང་བ་སྒོ་ལྷའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གང་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ་ལྔ་ཅན་གྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་དེ་དག་དང་། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་། ཡུལ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་དུ་སྤྱོད་པར་ནི་མི་བྱེད་པར་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིནོ།།
་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ
་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་དག་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པར་དོན་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ
་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང
་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏྭ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེར་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་འབྱུང
་ཞིང་སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤིས་པས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་འདས་པ་དེ་ཡང་རུང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པོར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་འདས
་བ་དེ་ཡང་རུང་སྟེ། དེས་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི
་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ལ་རྗེསུ་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་སྤྲོ་ལྔའི་རྣམ
་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་དྲག་ལས་གང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང
་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚེ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་ཡིནོ།། གང་གི་ཚེ་སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་དེ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོར་རིག་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ། གཉིས་ཀའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མངོན་པར་གསལ
་བར་བྱའི། ཚུལ་གྱིས་ཡོངསུ་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནོར་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྔར་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་། རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད
་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ནི་སྟོན་པོའོ།། ད་ནི་སེར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་འབྲེལ་པའི་དྲན་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་བྱེ
་བྲག་ཏུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ནི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་དེའི་མིང་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིནོ།། དེ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གྱི
་འི་མཚན་ཉིད་ལ་དུས་ཅིག་ཁོ་ནར་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བ་པོ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་སེམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་མེད
་པའི་གནས་སྐབས་དྲུག་པོ་གཉིད་ལོག་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགྲོག་པའི་སྙོམས་པར
་འཇུག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གནས་སྐབས་དྲུག་པོ་དག་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད།།
་དུ་ཡང་རིམ་དེ་ལྟ་འབྱུང་བ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་སྔར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལམ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས
་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བདུ་ནོ།། གཞན་གྱི་ཡུལ་ནི་སྒྲོ་ལྔའི་རྣམ་པོར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ།། དེ
་གཉི་ག་ཡང་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དུས་གསུམ་དང་། སྐད་ཅིག་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དག་གོ།། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདས་པ་དང་མེ་འོང
་པའི་དུས་དང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ད་ལྟར་འབྱུང་བའི་དུས་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མ་བསྐོལ་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས
་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན།། དེ་དག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡུལ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དག་ནི
་འཚོ་བ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན།། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ།
་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སེམས་དེ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། མ་ནོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་པ་དང་ངེས་པ་གཉིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེ་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི
་ཆལ་བ་པ་དང་། ངེས་པའི་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྗེསུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། སྔར་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པོ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག
་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ
་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་ཤིང་ཆ་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་རྐྱེན་ཉེ་བར
་གྱུར་ན་ཡང་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ལ། ལྔ་ཅར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ལྔ་ཅར་དང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་ཡུལ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། རབ་ཏུ
་མང་པོ་དང་། རང་གི་ཡུལ་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་འཇུག་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་མི་སྲིད་པ་དང་། སྣའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བབ་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ཉྫ
་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དུས་ཅིག་ཏུ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་འདི་ལ་ནི་འགལ་བ་ཡང་མེད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་རིགས་མཐུན་པའི
་སེམས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། མང་པོ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྣམ་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རེས་འགའ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིགས་གཅིག་པར་སྣ་ཚོགས
་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མུ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ། འགལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པས་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང
་མ་ཡིན་པ་བཞི་ནོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཁོ་ནར་ཟད། འདུན་པ་ལྔ
་སོགས་པ་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེའི་ཚེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་མི
་བྱེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་བས་དམིགས་པའི་ཡུལ་གང་གིས་རྣམས་ར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་ཞིང་ཡུལ་བྱེ་བྲགས
་ཏུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། མགྲི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཐུག་ཏུ་ཚོལ་བ་པ་དང་། ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེསོ་པའི
་རྒྱུན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཡུལ་གྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཚོལ་བ་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས
་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་འདུན་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ལ། ཚོལ་བ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམྱིགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོར་རིག་པའི
་ཡུལ་འདས་པ་དེ་ཉིད་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངསུ་ཚུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་འདུན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དེའི་སྐབས་ན་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས
་ལྷག་མ་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་མ་ངེས་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ངེས་པོའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གྲོགས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དམིགས་པ་གཅིག
་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདུངོ་།། ངེས་པའི་སེམས་དེ་ནི་ཚུན་ཆད་ནི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་དུ་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འམ།།
་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འམ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྒྲོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བའམ་མི་དགེ་པ་དག་འཕེན་པར་བྱེད་པས་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་དག་ཀྱང་དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིནོ།། ད་ལྟར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། སྒོ
་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒོ་ངའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོགས་དེ་དག་དང་ལྷག་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ
་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཁོ་ནར་ཟད། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དགྲ་མི་འབྱུང་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རེ་རེ་འབྱུང
་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་གཏན་འགག་ཅིང་དུས་ཕྱི་མར་བསྟོད་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔར་དེ་དག་གི་ལས
་བཤད་པའི་སྐབསུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཇུག་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་བྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག
་པར་བྱེད་ཞེས་བསྟན་པས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་ངེས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གྲོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང
་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཱཾ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཡང་ན་དགེ་པ་འམ། ཡང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འམ། ཡང་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིགི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ན། སྐད
་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་དུ་མ་གཡངས་ཀྱི་བར་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་འམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བས་མང་པོ
་པ་དེ་དག་དང་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་མཚུངས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ
་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་ན་ནི་དགེ་བར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ངེས་པའི་སེམས་དགེ་བ་འམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ལ
་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དང་། ས་མང་བྱེ་བ་དགེ་བ་འམ། ཉོམ་མོངས་པ་ཅན་ནམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་དག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་དེའི་མཇུག་ཐོག་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱི་མ་ལ
་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕེན་པར་བྱེད། དེས་འབངས་ནས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་དང་།
་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པོ་དེ།། དེ་ཉིད་འཕེན་ཅིང་ཀུན་ནས་སློང་པའི་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡཱིན་ནི་དགེ
་བབ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཡིན་ན་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟེན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན
་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དག་གི་རྫས་དངོས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཕེན་པ་དང་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་འམ། ཉོན་མོངས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན
་པ་གང་དང་ལྡན་པས་འཕངས་པ་དེའི་དབང་ཁོ་ནས་དགེ་བ་འམ། ཉོན་མོངས་པ་འམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དག་དང་ལྷན
་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཕེན་པ་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ངེས་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྐད
་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་དངོསུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅོག་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ
་ལྔལྔ་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཀྱང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉེ་བར
་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོང་། བདག་ཉིད་གང་གིས་འཕངས་པའི་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཕངས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པར་དགེ།
་བ་འམ་མི་དགེ་པ་འམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དངོས་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་ས་བོན་གྱི་གནས་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་མ
་གཏོགས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། རྫས་དང་། དུས་རྣམས་ལས་གང་ཡང་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིརརོ།། དདེ་ལྟ་བས་ན་གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ
་པར་གཡེངས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་མེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར
་འཕེན་པར་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་དེའི་མཇུག་ཐོག་སུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པོར་ཤེས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་དག་རྒྱུས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དང་། དེའི་སྐད་ཅིག་མས་ཀུན་ནས་བསླང་བས་དགེ་པ་འམ། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དག་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཇུག་ཅིང
་རྗེསུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། དེས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་བདེ་བ་འམ། ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པར། པ་ཉེ་བར
་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཙམ་སོ་སོར་རིག་པ་ལ་བརྟན་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ཚོལ་བ་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་འདས་པ་དེའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱས་པ་ལ་ངེས་པའི་ཡིད
་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པ་ན། སྔར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྤྱད་ན་ནི
་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དགེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་གཉིས་ཀས་འཇུག་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནསོ།། སྔར་དེ་དག་གི་ལས་བཤད་པའི་སྐབསུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལམ་རྣམས་འཇུག་ཅིང་རྗེ་སུ
་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོངསུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་དང་། སྡུག་པ་དྲིང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད།། ཞེས་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། དེ་དག་ནི་སྤྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐབཀྱིས་འདིར་མདོ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ཉི་ཚེར་གཟུང་བར་བྱའོ།། འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་མདོར་ན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་མིག་དབང་པོ་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། དེ་དང་བྱུང་བ་མི་གི་རྣམ་པར་ཤེ་བ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཉེ་བར
་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལྔ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་བཞེད།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་དབང་པོ་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན
་ལ་གཟུགས་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་གང་གི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པོ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག
་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་ཆུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པོའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་དུས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལ་ལ་ལ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིག་དང
་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ན། བརྟན་ནས་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་མིག་དང་། གཟུགས་ཕྲད་པ་ལས་བརྟེ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ། སྐད་ཅིག
་གསུམ་པ་ལ་དེས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་ནི་དུས་ཐ་དད་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟུ་ནུས་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི།།
་དུས་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གདུང་ཁྱིམ་དང་འདྲའོ།། དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པོར་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉི་སུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི
་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ཡོད་པ་འདི་འབྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར
་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མགོ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་གསུངས་པ་ཡིན་པས། འདིར་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་རྟེན་ཏེ་འབྲས་བུ
་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དངོསུ་ན་དེ་དག་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ནི་མིགི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ལ་གཟུགས་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་གང་གི་རྣམ
་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད། དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་དང་འདྲའོ།། དེ་ལ་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མུ
་བུ་ལ་སོགས་པ་དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྔ་ལ། འབྲས་བུ་ནི་འཕྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་རྟག་ཏུ་རུང་གི། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། མིགི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྔ་ཕྱི་མདོ།། དུས་གཅིག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། མི་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲངས་ནས་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས
་པར་བྱར་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་མིག་རྣམ་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་དུས་མཚུངས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུངའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན།
་བས་དུས་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་ཅེས་ཡང་བྱར་ཡང་མི་རུང་ལ། གཞུང་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་། གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཞེས་འབྱུང་བས། མི་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་ནི་ངེས་ན། དེ་ལ་མིག་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པས་རང་གི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་རིགས་ནས་ཡུལྔ་དང་བཅས་ཏེ་འགག་པས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་ཙམ
་ན་སྔ་མའི་མིག་དང་། མིགཱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིག་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་འགགས་ཟིན་པས། མིག་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ་བྱུང་བ་དེ་མིག་གོས་ཡུལ
་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།། མིགི་ཡུལ་ལ་ནི་མི་འཇུག་གི། མིག་ཡུལ་འགགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྗེསུ་འཇུག་པ་ལ་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚོལ་བ་འམ། ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན
་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བརྩད་དུ་མེདོ།། དེ་ལྟར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་མིག་དབང་པོ་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། དེ་དང་འབྱུང་བ་མིགི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས
་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པས་མང་པོ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ།། ཚུལ
་ད་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་དོན་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་འདིར་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ཁ་ཅིག་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུང་དག་ལས་ཚུལ་གཞན
་དུ་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བ་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ།། ཆོས་འདི་པ་དང་གཞན་དག་གི་གང་ཟག་དག་གི་གཞུང་ལུགས་ཁ་ཅིག་ལས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ནི་རྟོག་སྐམ་པོ
་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་དག་དང་ལུས་འདི་ནི་བརྫུན་པར་ཡང་མི་བྱའོ།། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣ་བ་དང་། སྣ་བ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལས་བརྟེ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ།
་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྡིགས་པ་ལྷག་མ་བཞིའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་སྦྱ་རོ།། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེ་སུ་འཇུག་པ
་དུས་མཚུངས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བཞི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག
་དངོས་པོས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཅིག་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དམིགས་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གྲོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག
་བསྐམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་ངོ་བོ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྡེ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར
་གལ་ཏེ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ལན་ཅིག་བྱུང་ན་ནི་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་།། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཉིས་སམ།
་གསུམ་མམ། བཞི་ལན་ཅིག་གམ་ལྔ་ཅར་ལན་ཅིག་བྱུང་ན་ཡང་དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆར
་གྱི་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། ལྔ་ཅར་གྱི
་བར་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་རེག་ལས་པ་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་དང་དུས་ངེས་པ་མེད་གང་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར
་གྱུར་པ་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་གཞན་ནི་མི་འབྱུང་།། རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེདོ། ལན་འགའ་ནི་གཅིག་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས།། ལན་འགའ་ནི་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་འམ་ལྔ་ཆར་གྱིས་རྐྱེན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུརོ།། དེ་ལྟར་གཅིག
་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གང་གི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་གྱི་རྐྱེན་ལས་བརྟན་ཏེ་འབྱུང་།། རྐྱེན་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་འམ་ལྡ་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། སྒོ
་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་རང་རང་གི་རྐྱེན་ལས་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་།། སྒོ་ལྷའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་གིས་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི
་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་རེས་འགའ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཅིག་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། རེ་འགའ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་རྣམ་པ
་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཀྱང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་པས་རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིནོ།། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒོ་ལྔའི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་གཅིག་དང་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་རྐྱེན་དེ་ཉིད་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་།། ལན་འགའ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་འམ་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དད་དྲུག་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་རང་གི་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་བརྟེན
་ཏེ་འབྱུ་བོ། དེ་དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཡང་། སྐྱེས་བུ་སྐར་ཁུང་ཐ་དད་པ་ནས་འཇུག་པ་དག་བཞིན་དུ་རྗེས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་རིགས་མཐུན་པའི
་སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིནོ།། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིག་སོ།། དེ་ལྟར་དུས་གཅིག་དུ་དམིགས་ཀྱང་དེའི་གནས
་སྐབས་ན་གྲོགས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་དུ་མི་གཅོད་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རང་གི་ས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་པའི་སེམས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དུས
་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ།། དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ངེས་པ་མེད་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་གནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་དག་ནི་གནས་དང་དམིགས་པ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མ་ཡིནོ།། དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་དང་། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི
་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིནོ།། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ
་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད།། ཚོལ་བ་པ་དང་ཉེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རང་གཞན་གྱིས་ཡུལ་ཡིན
་མོད་ཀྱི། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད།། དེ་གཞན་དུ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་གི་མཚན
་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད།། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགག་མ་ཐག་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཐུན་མོང་ཡི་ནོ།། དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྐབསུ་ནི
་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིན་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཉི་ཚེ་ལ་བཞགོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞག་པའི་སྐབསུ་ནི་འབྱུང་བའི་གོ་འབྱེད་པའི་གནས་སྐབསུ་ནི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་བཅར་ལ་བཞགོ།། གནས་དེ་ནི་ངེས་པ་མེད། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས
་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་རང་གི་སྔ་མ་འགགས་མ་ཐག་པ་རང་གི་རྒྱུནི་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིནོ།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན
་ནི་རང་ཀ་འགགས་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིནོ།། ལྡེ་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་འགག་པ་ནི་མཇུག་ཐོག་སུ་བཞི་ནི་མི་སྐྱེ་གང་རུང་བ་གཅིག་སྐུ་ན་ནི་ལྔ་ཆར་ནི་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ།། བཞི་ནི་མ་སྐྱེས
་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་ལྔ་ཆར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་གཅིག་པོའོ་འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ལྔ་ཆར་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ཡིནོ།། གཉིད་ལོག་པོ་དང་བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི
་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གོ་ཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་ལས་སྐྱེསོ།། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས
་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས
་ལས་སྐྱེསོ།། དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་རེ་ཞིག་འགགས་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི
་དེ་མ་ཐོག་པའི་གནས་ལ་སྐྱེའོ།། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཀུན་གཞི་སྤངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་མེད་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་ཆད
་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་གང་ཀུན་བཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན
་ནམ་ཞེས་ན་མུ་བཞི་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ནི་གཉིད་ལོག་པའི་སེམས་མེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་སེམས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།
་འགོགས་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི
་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གེནས་སྐབས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སེངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།། གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ
་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམསོ།། གཉིས་ག་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་།
་ཕུ་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ།། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་པ
་ད་པ་དེ་དག་ནི་བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་དང་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྗེསུ་ནི་འཇུག་པར་མ་བྱའོ།། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ནི་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་གི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ
་གཅིག་ནས་གཉིས་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་སེམས་ནི་སྒོ་ལྟོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེང་ནུས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར
་རིགས་པར་བྱའོ།། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དང་ར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་སོགས་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ
་འབྱུང་བའི་དོན་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་ཆུའི་རླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོང་སུ་དག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། རླབས་དང་གཟུགས
་བརྙན་གྱི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་སོ།། འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། རྐྱེན་དེ་དག་གི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་འགགས་མ་ཐག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པའི
་གནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཡུལ་དང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་བལྟའོ།། འོ་ན་དཔེའི་དངོས་པོ་ཅིག་བསྟན་པས་ཆོག་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་དོན
་གྱི་དམིགས་མཚན་པ་ལ་ནི་དཔེ་ཅིག་གིས་ཆོག་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གཞན་དག་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད། རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱུ
་ཉིད་འབྲས་བུའི་གན་སུ་འཕོ་བར་བལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིསུ་གསུངས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ཆུའི་ཀླུང་དེ་རང་གི་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡོངསུ་ཟོད་པར་མི་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུན་སྡེ
་མ་ཟད་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་ལྔ་བསིལ་ཏོ།། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་སུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུསུ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཁ་ཙོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང
་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་ཡོངསུ་སྟེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པར་བྱེད། ལུང་གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཁ་ནའོ་ཞེས་དེ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང་། སྡེ་སྣོད་བྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་ལ
་འོངས་པ་ཡི་ནོ།། རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་རྟོགར་གཏོགས་པའི་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་པ་སྤྱོད་པའི་རྗེ་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན
་པ་དང་རྟོག་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིསུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཆུང་ངུང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་བརྟ་ནས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེ་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པས
་སེམས་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ན་ཚེ་རབས་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་མང་པོ་ཞིག་གམ། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཚུན་ཆང་རྗེསུ་དྲན་པ་ན་དེ་དག་གོ་སྔོན་རོལ་གྱི་རྒྱུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་པ་རྗེ་སུ་མ་མཐོང་བས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་དང་པོར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མ་བསྐྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འདི་འབྱུང་།། རྟོག་བརྟེན
་མདོར་བསྡུ་ན་དེ་དག་གིས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ངག་སུས་ཀྱང་བསམ་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་རྣམ་པ་སྣ་ཆོ་གོས་སྣང་བ་དང་། རིས་འགའ་རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་རླུང་ལྡང་ལ་རེས་འགའ་མི་ལྡང
་པ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་ཆུ་ཀླུང་འབོབ་ལ་རེས་འགའ་མི་འབབ་པ་དང་། རེས་འགའ་གློ་བུར་དུ་ཤིང་ལྗོན་པ་དག་ལས་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལ། རིས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གི་སྔོན་རོལ་གྱི་རྒྱུའི་རྒྱུན་འབྲེལ་པ་རྗེསུ
་མ་མཐོང་བས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དང་པོ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མའི་རྒྱུན་ཆང་མེད་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མ་བསྐྱེད་ཀྱི། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བར་གྱུར
་འདི་འབྱུང་།། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་རིགས་པས་སྐུད་པ་མ་ཡིན་པོའི་སྨྲས་པ་མང་དུ་བརྗོད་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་བསྟན་པའི་སྐབས་འདར་དེ་སྐད
་ཅེས་གསུང་སོ།། འདིར་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་རྟོག་པ་བསམ་གཏན་པའི་ཚུལ་གྱི་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་རྗེ་སུ་དྲན་ནམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེ་སུ་དྲན་པར་འདོད།།
་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྗེ་སུ་དྲན་ཞེས་བྱར་ནི་དངོས་པོ་མེད་ན་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེ་སུ་དཱན་ཅེས་བྱར་ཡང་མྱི་རུང་།། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེ་སུ་དྲན་ན་ནི་དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་།། རྟོག་པ་རྟོག
་ལ་བརྟན་པའི་ཚུལ་གྱི་སྨྲ་བོ་དེ་དག་ལ་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་འཇུག་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་འཇུག་པར་སྣང་བ་ང་རྒྱུ་མེད་པའམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་པར་འདོད། གྲོལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་བཱ་ར་ནི་རྒྱུ་མེད་ན
་རྣམ་པ་སྣ་ཚོག་སུ་འཇུག་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་འཇུག་པར་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྗེསུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་འཇིག་རྟེན་རྗེ་སུ་དྲན
་པ་དང་རྒྱུན་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་རྒྱུ་ཡོད་པར་འཇུག་པས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་སྨྲ་བ་ང་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིནོ།། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུའི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཟད་ནས་འབྲས
་བུ་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཨེ་ལིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོངསསུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཡོངསུ་སྤྲོ་བ་ཡང་མི་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་བར་ལྟ་བ་སེལ་ཏོ།།
་དེ་ལྟར་ལྟེ་པ་སུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་དང་། ཆོས་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་རྗེ་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་ཡོངསུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན་འདི་ལྟར
་ལུང་དང་རིགས་པས་བྱེད། དེ་ལ་རྟོག་ངག་གི་ལུང་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།། ཆོས་འདི་བདག་གི་ལུང་གི་མདོ་སྡེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད
་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པི་ལས་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་། ཁམས་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པའོ།། རིགས་པ་གང་ཞེ་ན་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ
་ཅན་རྟོགར་གཏོགས་པའི་ས་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལས་སྤྱོད་པའི་རྗེསུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་དང་། ཆོས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ། གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུར
་བསྲེགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་བདར་བ་དང་འདྲ་བའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེ་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་མིག་བཀབ་སྟེ་ལག་ནོམ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་མཐུན་ཏེ། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ
་སེསོམས་ཏེ་ཆོས་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ནི་ངེས་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པ་དེ་མེདུ་ཟིན་ནཱ་ནི་དེས་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཟིན་པར་འགྱུ་རོ།། གལ་ཏེ་འདས་པ་མེདུ་ཟིན་ན་ནི་དེས་ན་དེའི་ཚེ་རང
་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱར་མི་རུང་སྙམ་ནས་དེས་ན་འདས་དེ་དག་འདས་པ་ཡང་ཡོད་མ་འོངས་པ
་ཡང་ཡོད་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་མ་འོངས་པ་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་བར་འགྱུར།།
་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་མིང་དུ་བརྗོད་པས་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཔེ་བསྟན
་བའི་ཕྱིར་སླེབས་འདིར་དེ་སྐཅེས་གསུང་སོ།། འདིར་རིགས་པ་བརྗོད་པརེ་ཞིག་རྟོག་པ་དང་ཆོས་འདི་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་སྤྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདྲེས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཐུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང
་མཚན་ཉིད་ཅིག་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་ན་ནི་དེས་མཚན་ཉིད་དུས་གསུམ་དུ་བཞག་པར་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་འདས་པ་དང་མ
་འོངས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་ཡོངསསུ་གྲུབ་ཅེས་བྱར་མི་རུ་།། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་དུ་སུ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྟོག་པའི་མཚན་ཉི་དུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད། གལ་ཏེ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད
་ཡིན་ན་ནི་དེས་དུས་གསུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་དུས་གསུམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་ཞེས་བྱར་མི་རུའོ།། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མ་འོངས་པའི
་ཆོས་འདུ་བྱེད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལོས་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་དེ་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་འཆི་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ་མ་འོངས
་པའི་དུས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། བསྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་མ་འོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདུག་ལ། དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ད་ལྟར་གྱི་དུ་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། ལས་དང་བཅས
་པར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟར་གྱིས་དུསུ་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར
་གྱི་དུས་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་མ། མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱིས་དུས་ད་ལྟར་གྱི་དངོས
་བོཔོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་བར་གྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡོད་ཅིང་འབྱུང་བར་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རུང་།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་དེས་མ་འོངས་པ་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ
་ཡུལ་ན་གནས་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡུལ་ན་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ཉིད་ཉམས་པས་ད་ལྟར་དང་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་ཐར་ཟུག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་འཆི་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ཤི
་འཕོས་ཏེ་ཞིག་པར་གྱུར་པས་མ་འོངས་པ་དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་འགྱུར་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་མི་སྲིད་པ་དེ་འདིར་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུསུ
་ཤི་འཕོས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་བརྟེནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་འདུག་པར་འགྱུར་བས་ཐེ་རུ་གཟུགསོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས
་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས་དེ་འདིར་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འདིར་སྐྱེས་པས་མ་འོངས་པ་དང་། དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་ལས་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེས་མ་འོང
་བའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་པས་ལས་དེ་ཡང་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་ད་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཤིག་འདིར་སྐྱེས་པས་མ
་འོངས་པ་དངོས་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཅི་ལས་དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་འདིར་གཅིག་གིམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ན་ནི་ངས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ལས་མི་བྱེད་པར
་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱིས་དུསུ་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུ་།། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་ན་ལས་དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་འདིར་མ་བྱུང་བའི་དེ་ཡང་མི་རུང་།། གལ་ཏེ
་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེས་མ་འོངས་པའི་དུསོ་ན་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡང་ཅི་མ་འོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག
་གམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ན་ནི་དེས་མ་འོངས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མི་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་རང་བཞིན་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན
་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཚན་ཉིད་མ་རྫོགས་པ་དེ་ལྟར་གྱི་དུས་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། མ
་འོངས་པའི་དངོས་པོ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ལས་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡང་ཅི་མ
་འོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ན་ནི་དེས་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་རང་བཞིན་འདྲེས་པའི
་སྐྱོན་སྔ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུ་སུ་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་རུང་བས་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར
་ནོམ་འོངས་པོའི་ཆོས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་ད་ལྟར་གྱིས་དུསུ་ནི་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་རུང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའོ།། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བ་དང་འདས་པ་ལ
་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ཉིད་དང་། ལན་གྱིས་ལམ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱིན་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་བརྟེ་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ལས་དང
་བཅས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫསུ་ཡོད་པར་མི་རུང་བས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི
་རྒྱུ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་རིགས་པས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་འཐད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཆོས་འདི་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གལ་ཏེ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་མེདདུ་ཟིན་ན་དམིགས་པ་མེད་པ
་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འཇུག་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདས་པཱི་ལས་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ཁམས་ཡོད་ཞེས་གསུངས
་པའི་ལུང་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་པ་ལ་འཛིན་པའི་བློ་མི་འཇུག་གམ། འོན་ཏེ་འཇུག་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱར་ནི་དེས་ན་བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་དང་མེ་གཤམ
་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་གཡོ་མེད་པ་ནི་ངས་གདམས་ངག་བྱིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནི་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་ཞེས
་གསུངས་པའི་ཁུང་དང་འགལ་བས་མི་རུང་།། གལ་ཏེ་འཇུག་ན་ནི་ངེས་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱར་མི་རུ་།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོང་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང
་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད
་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོད་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། མེད་པ་མི་ཤེས་པ་དང་། མེད་པས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་རྒྱུན་ཆགསུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་རུངའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པའི་ལས
་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འདས་པའི་ཚེ་རབས་རྣམསུ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་འགགས་པ་དེའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བག་ཆགས་ལས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ
་ཡང་མི་མཐུན་པར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ལུགས་དགག་པའི་དོན་གྱི་དབང་གཉི་གཟིགས་པས་ཡོངསུ་བསྟན་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ད་ལྟར
་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ནི་འདས་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་དེའི་རྒྱུ་འདས་པ་ཡོད་ཞེས་གསུང་སོ།། མ་འོངས
་པོའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་དེའི་འབྲས་བུའི་མ་འོངས་པ་ཡོད་ཞེས་གསུངསོ།། ད་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལས་དགོངས་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡོད་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད
་གསུམ་པོ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཞིགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།།
་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་མ་ཞིགས་ཤིང་ཉམས་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་དུས་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། མ་འོངས་པའི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ནི་ཡོད་ཅིང་མེད་པ
་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་བྱུང་ཞིང་བདག་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་།། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མད་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་ཅེས་གི་སུངས་ཏེ། དེ་ཡའི་འདས་པ་དང་མ
་འོངས་པ་རྫ་སུ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མདོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དབང་དེ་གཉིས་གཟིགས་པས་ཡོངསསུ་བསྟན་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་།
་འི་ཁམས་ཡོད་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་བསྐང་ཟིན་པའི་འདས་པ་ཡིན་ལགས་བེན་གྱི་རྒྱན་འབྱུང་བ་འབྲས་བུ་མ་བསྐྲད་པ་ནི་ཁམས་མ་འོངས་པ་ཡིནོ།། ད་ལྟར་གྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཁམད
་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པས་འདིས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྫུ་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པར་གྱ་ཆོམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བདག་འཕུང་བར་བྱེད་ལ། གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྤྱང་ཐག
་ལ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། བསྟན་པའི་ཚེར་མ་བསྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐག་བསྲིངས་པར་བྱ་བའི་རིགསོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། དེ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་གླང་པོའི་རིགས་ཅན་ཚུལ་བཞིན་མོ་ཡིན
་པའི་དྲེགས་པས་མྱོས་པ་འཁོར་བ་དང་ངན་འགྲོའི་གཡང་ས་དང་གཅོང་རོལ་གི་མི་འཛེམ་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསླུ་ཞིང་བསྟན་པའི་དགྲར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངྒེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤང་བཀོང་སྟེ། རིགས་པའི་ལྕགས
་ཀྱུས་རྟག་ཏུ་སྣ་ནས་བཟུང་ཞིང་གདུལ་བར་བྱའོ།། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་རང་གི་རྟོག་པའི་དྲི་བས་གླགས་ཤིང་རང་གི་གཡུལ་གྱི་གསེབ་ལ་ཐོགས་ནས། རྟ་ལོང་བ་བབ་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་འདི་བར
་ཁས་འཆེས་ཤིག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དོག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ། ལུང་གི་སྲབ་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཁ་ནས་གཟུང་ཞིང་བཀྲི་བར་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་ཆོས
་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བརྟན་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཉིད་འབྲས་བུའི་གནསུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་ལན་ཅིག་འབྱུང་།། ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ལུ
་བཞིན་དུ་སྦྱར་དབྱ་སྟེ།། དེ་ནི་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚི་གོ་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ
་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར
་ལྡན་པས་འཇུག་པ་དང་། གཅིག་གིས་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འཇུག་པ་ངག་གིས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་རྟེན་འབྲལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།
་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བསྟན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ནི་རྟེན
་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་སོར་ངེས་པ་ལ་བལྟོས་པ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན།
་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་བཅས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དུ་ཆོས
་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགསོ་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་གནས་པ་གང་ཡིན
་པས་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆེས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ཁོ་ན་དང་།
་མ་ནོར་བ་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངསོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྐུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང
་བའི་ཆོས་གནས་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གིས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ
་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པའི་དུ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི
་མཚན་ཉིད་དང་། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ།། རྟེན་ཅིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར
་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་བརྟན་ཅིང་གནས་ནས།། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།
་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་དང་། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་ལྔ་མཁས་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་འཇུག་པ་དང་། གཅིག་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་འཇུག་པ་དང་། ལྷན
་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པ་དག་གིས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེས་ནི་སྔར་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས
་བས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསེང་བ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།།
་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་དེ་ཙམ་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མི་འདོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པའི་སྤྱོད
་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡང་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པཱ་སཱ་དེ་ཙམ་ལ་མཁས་པོར་མི་འདོགས་ཀྱི། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་ནི
་མཁས་པར་འདོག་སོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚི་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི
་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན
་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་བསྟན་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི
་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སོ་སོ་ནང་གི་ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ
་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཞེ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།
་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ད་ལྷུར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ང་ལྟ་གྱི་ཀུན
་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པས་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།
་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པ་དེ་ཡང་འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་རྣམསུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི
་ཕྱིར་དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བའི་ས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་པ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མིག་མ་ཐོབ་པས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོནི་ཐམས་ཅད་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་དེའི
་ཕྱིར་སོའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྩོན་པར་བྱང་པ་ན་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག
་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དག་པའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྒོམ་པ་ཡི་ནོ།། རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམཤེས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་ཉན
་ཐོས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པཱ་ལ་ཞུགས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགསོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་ཏྲོན་ཐམས་ཅད
་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ནི་རྟོགས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིནོ།། གོམས་པ་ཞེས་བྱ་ནི་རྟོགས་པོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བསྟོན་ཅིང་ལ་ནི་མེང་དུ་བྱེད་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ
་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྲོས་པར་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྤང
་བ་དང་གཅིག་ཏུ་སོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་། གོནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ནི་གོམས་པར་བསྒོམ་པ་ཡིནོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད
་པར་གྱི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསོགས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་སྒོམ
་པའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པས་བསྡུས་པོའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ངས་གནས་པར་བྱའོ།། གནས་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན
་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤང་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་གནས་ནི་གཉེན་པོས་བསྒྱུར་བའི་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པོ་ནི་རྟག་པ་དང་། ལྡན
་པ་མེད་པ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་གནས་ངན་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་བྲལ་བ་ཡིནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན
་ཞིང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོང་བས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལམ་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡི་ནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣས
་ལ་དབང་མི་བྱེད་ལ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡི་ནོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་སྤང་མ་ཐག་ཏུ་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི
་ལུས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱི་མཱ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་བྱེད་པའི་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདིའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་གླན
་ན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོངས་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྲོག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཙ་མོ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་མཐའ་བ་དང་། སྲོག་མཐའ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་ན་དེའི
་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་གྱི་ན་སྤོངསུ་གཏུགས་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། ད་ལྟར་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ
་དང་གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བཞག་པས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པ་དོནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད
་འདིར་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་བྱའོ།། དེ་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོར་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེམས་དཔ་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི་སྤྱོད
་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་བསྟན་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དང་།
་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་གཏན་མེད་པ་ཡིནོ།། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ
་སྙསྨད་དག་ལ་བའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར
་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིནོ།། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ
་པར་འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ན་མཁའ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་པར་རྟོག
་བའི་དམིགས་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས
་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཁས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲའོ།། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཚི་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག
་བཔ་སྟེ། དེས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པའི་རྒྱུ་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བསྟན་ཏོ།། སོ་སོ་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེས་ནི་ལུང་གིས་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཚད་མར་བྱ་བ
་བསྟན་ཏོ།། ལེན་པ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གིས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པ་མི་མཐོང་བ་སྟེ། སྔར་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འདི་ལྟར་དེས་ལུས་འདི་བཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་པ་དང
་སྦྱར།། དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡང་དགེ་བའི་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱའོ།།
་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚི་ག་དོ་ནི་ལྷག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས
་ས་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཙ་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལ་བྱའི། དམུས་ལོང་གིས་གཟུར
་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། ཀུན་གཞི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གདགས་པ་སྟེ། སྟར་ལོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འདི་ལྟར་དེ་ལུས
་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་དང་པ་གཅིག་པའི་དོན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། རེ་བཱ་ཏ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱའོ།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མརྒྷ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱརོ།། བསགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་གི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པ་སྟེ། སྔར་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲྀ་དང་། རེ་དང་། རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣཾམ
་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྦྱརོ།། སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བོ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་སེམས་ཤེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་སྨྲ་རོ།། དམིགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྔར་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་གནས་དང་།། དམིགས་པ་དང་། ཅབོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་། ལས་ད
་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅི་རིག་པར་སྦྱརོ།། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིནོ་ཞེས་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིནོ།། དེ་ཙམོ་གྱིས་འདོགསོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔ་རུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔོའ་སེམས་དང་། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསྡང
་བ་ལ་མཁས་པ་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱི་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལྡན་བཏབ་པ་ཡིན།། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གསང་བ་ལོ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན
་སུརྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤི
་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡི་མ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་བརྒལ
་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚི་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བརྒལ་བའི་ལནཱ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདྲ་ལ
་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཆེར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའང་གསང་བ་ཡིན་པར་འདྲ་ལ། དོན་དམ་པར་གནས་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི
་ད་ཡུལ་དུ་ཡུང་གསང་བ་ཡིན་པར་འདྲ་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང
་བསྟན་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་གནས་སྐབསུ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཞིབ་མོ་མཁས་པ་འཛངས་པ།
་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པོའི་བསམ་པ་དང་། རིགས་པས་སྦྱད་པའི་སྨྲ་བས་རྒོལ་བ་དེ་དག་ལ་ལན་གདབ་པ་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར།། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ
་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐག་པ་ཆེན་པོ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞིག་པའི་གནས་སངསུ་ངའི་ཡོད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། ཞེས་དམིགས་ཀྱི་གསལ་ཞིང་བསྟན་པ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན
་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་ཆུ་ཚིག་སུ་བཅུད་པ་འདི་དག་གཱ་སྩལ་ཏོ།། ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་དུ།།
་དེ་ལ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པོས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་ཀླུང་ལྟར་འབ་འོ།། བདག་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར
་ན་མིང་རུང་ཞེས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་དེ་ནི་བསྟན་པའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་དཀའ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་བཞགོ་ཞེས་བྱ་སྐྱེའོ།། དེ་ལ་ལེན་པའི་རྣམ་པར
་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོར་འདི་ལྟར་དེས་ལུས་འདི་བཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་བཤ་དོ།། ཐོབ་ཅིང་ཕྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།
་ཡང་ན་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ། གནས་ཀྱི་དངོས
་བོར་གནས་པ། ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྔར་བསྟན་པས་བཤད།། ཆུ་བོའི་ཀླུང་ལྟར་འབབ་ཅེས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཆུ་བོའི
་ཀླུང་ལྟར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད། དེ་དག་གི་སེམས་འབྱུང་བར་གཟིགས་ནས་ཚེ་དུ་བརྗོད་པ་ཆེ་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ
་བུའོ་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ལ་སྟེ། སྔར་གནས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་བདག་ཏུ
་རྟོག་པར་གྱུར་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིནོ།། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཞེས
་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ངས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དོང་།། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་མ་བསྟོན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གསང་སྟེ་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར
་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྒལ་བའི་ལན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ།། ། ལེའུ་ལྔ་པའི་ཚེ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ
་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི
་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི
་ལེའུ་དྲུག་པ་འདི་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་དྲུག་པ་འདི་བསྡུས་པའི་ངོ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན
་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཤེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན
་འབྱུང་གནས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ཡོངསུ་ཞུས་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངསུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས
་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པོ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཚེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས
་འི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞི་ཆོས་དེ་དག་གི་དོན་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུནྡ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན
་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ཡིནོ།། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལུང་གི་སྒོ་ནསོ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པོའོ།། ལན་གཉིསུ་བཟླས་པ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བགྱི་བ
་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ང་སྐད་ཅེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚོག།། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་ན་མཁས་པ་ལྗགས
་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོངསུ་ཤེས་པའོ།། དེའི་སྒོ་ནས་མཁས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིནོ།། ཇི་ཙམ་གྱིས
་ན་འདོགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཁས་པར་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེང་པའོ།། དེའི་སྒོ་ནས
་མཁས་པར་འདོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས
་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པར་འདོགས་པ་ཡིནོ།། ཡོངསུ་ཞུས་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཚོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་དེ་ལྟར་ཡོངསུ་ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཁྱེད་ལྟ་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།།
་དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར
་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས། མཚན་ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན
་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚོན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།
་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་། ཐཱ་སྙད་དུ་རྗོད་པ
་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་པོ་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། འཛིན་པའི་ངོ་བོ
་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ན་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉི་གར་གྲཏན་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག
་པར་བྱའོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གོས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན།
་གྱི་དབོང་གི་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དང་བཅས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པ
་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་དང་། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན
་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོའི་དེ
་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམྱིགས་པ་ཡོངསསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ན་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེདུ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད
་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་པོ་ཡི་ནོ།། བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚིག་དོན་ལ
་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཤད་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན
་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟེན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་། དཔེའི་དྭགས་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས
་པ་དང་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་དགོས་ཡ་དང་། ཕ་ནི་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའོ།། དེ་ལ་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན
་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས
་བྱ་བ་ནས། གསེར་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་ཞེས་གསུངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ
་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཚོན་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནཱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་མཚན་མ་དང་འབྲལ
་བའི་མིང་ལས་བརྟེནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོས་གྲུབ་ནི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རྟོག་པའོ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ
་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ
་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང
་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་འབྱུང
་གནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚིགསུ་བཅད་པ་རྫོགས་པའོ་བར་གྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། །
་དེ་ལ་དང་པོར་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྗོན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི
་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་པ་འདེབས
་བའི་རྒྱུ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང
་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ
་ཀུན་རྟོགས་པས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ན་མཁའི
་རྟོག་དང་འདྲ་བར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པས་ན་མེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ།
་དོན་ལ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡི་ནོ།། སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཙོང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་མེད་པའི་དོན་དེ་ལ
་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར།། དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ན་མཁའི
་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམརྡྷ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས
་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། ཆོས་རྣམས
་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ངོ་ག་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད
་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་། བྱེ་བྲོག་གི་མཚན་ཉི་དུ་མིང་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཀུན་བཏགས་པ་དང་། བཏགས་པ་དང་། བརྗོད་པའི་དཱ་ནཱ་ཏོ། དེ་ལི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནཱི་འདི་ནི་གཟུན་སོ།། འདི་ནི་ཚོར་བའོ།། འདི་ནི་འདོད་ཆགསོ།།
་འདི་ནི་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།། འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ།། ཚོ་རོ་བ་འདི་ནི་སྲེད་པས་བརླན་པའོ།། འདི་ནི་སྲེད་པས་མ་བརླན་པའོ།། །
་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱའོ།། འདི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱའོ།། དང་པོ་འདི་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེད་པའོ།། འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་བདེན་པ་ལ་སེམས་དང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲོ་བཏམ
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙིད་གཞན་དུ་མི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། གཌྜྷྱ་ཊྲ་ཤེ་ལཾ། ཚོར་བ་ཤེའཾ། འདོད་ཆ་ཤ་འམ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཚིག་གིས་གདགས་པ་ཡིནོ།། བརྡ་ཞེས་བྱ་བོ་ནི་ཐ་སྙད་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདིར་འདུག
་ཅིག་པའམ། ཕར་སོང་ཞིག་པོ་འམ། བྱོས་ཤིག་པའམ། མ་བྱེད་ཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཚིག་གམ། ལག་བརྡ་འམ། མིག་ཟུར་ལ་སོགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། རྣམ་པོར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁཾས་གསུམ་པོའི
་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། མིང་དང་བརྡན་བཏགས་པ་དང་། ཐ་སྙདདུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར
་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལི་གློ་བུར་བ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང
་ཡོད་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མེད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྒྱུའི་གཉེན་པོར་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་བ
་འདེབས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ
་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངསཔ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེང་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པོ་ཡིན།། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་དོནི་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་སྒུར་པོ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།།
་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞུན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དྲིས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར།། དེའི་གཉེན་པོར་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟུན་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་དེ་ལྟར་བསྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པརེ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི
་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མེཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ
་གསུངས།། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད།། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འོད་འབྱུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས
་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་བར་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མགོ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་གསུངས་པ་ཡིན།། འདི་སྐྱེས
་བའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དུས་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྔ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་ལ་ཕྱི་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་གསུངས་པ་ཡི་ནོ།། ད་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་སོ་མཚན
་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་དེ་ལྟར་ཤེས་ན། ཡོད་པའི་དོན་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐུར་པ
་འདེབས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་། ལྡན་པ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི
་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བའི་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད།། དེ་ལ་ཤིན
་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིནོ།། དྲི་ལོ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བྷི་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད།། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་གསོན་པ་སྟེ་དེ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ།།
་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལུ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོ་ངས་པ་དྲིས་ཡོད་པའི་དོན་དེས་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད
་བའི་ཕྱིར། དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འཇིག་པོའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི
་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟུན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྣུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞ
་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའོ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་དག་གིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགསུ་འབྱུང་པོར་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ
་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་ངེ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར
་དོདེ་ཡང་ཀུན་ས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ང་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི
་དདགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལོ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། ད་ནི་གནས་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱ
་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཤོ་མཽ་ཏ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིནོ།། དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར
་བྱུང་བ་ཉིད།། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་གསོན་པ་སྟེ་དེ་ལ་སྐུར་པ་འདྲ་བས་པའོ།། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན
་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེས་ཡོད་པའི་དོན་དེ་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།། དེའི་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་གཉེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན
་མ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམཁའ་དྲང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེའི་ཕྱིར་ང་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན
་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྟན་པའི་རྒྱུ་དང་ལེགས་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དེ་རྟོགས་ཤིང་དེ་རྟོགས་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས
་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གྲང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་རི་དག
་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངསུ་གྲུ་པ་བསྟན་ཏོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག
་ཏུ་བྱུང་བའི་སྦྱོར་བའོ།། ལེགས་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན།། དེ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིསོ།། དེ་རྟོགས་པ་གོམས་པར་བྱས
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིསོ།། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཟོད་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པསོ།། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དག
་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ན་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གནས་གྱུར་པ་དོང་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི
་རབ་ཏུ་ཕྱི་བ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ན་མཁོའི་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤཱས་ནཱ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དེ་འཇིག
་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དྲི་ནི་རྣམ་པར་བྱུང་བྷཱུ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དུ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཉན་པ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྣུན་པ་ཡིནོ།། གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་ལྗོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན
་པ་རློན་གྲི་དོན་ལོ་སོགས་པ་བཤོད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འྀ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི
་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་དཔེའི་དགོས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་དོན་གྱི་དཔེ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དང་། རླུང་གི་དཔེ་དང་། མཉམྱུ
་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ངོ་བོའོ།། དེ་ལ་དང་པར་དོན་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་དཔེ་ཞུས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན
་ཆགས་པའི་མིག་དངོས་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དོན་གྱི་དཔའོ།། དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན
་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་རབ་རབ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས
་བྱཱབྱུ་བྱཱར་གསུང་སོ།། འདིར་ནི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ནི་མིག་ལྔ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ
་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་གློ་བུར་བར་གནས་པ་དེ་ནི་འདིར་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ནོ།། རྒྱུ་དེས
་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་དངོས་པོ་ལུ་གློ་བུར་བར་གནས་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདྲ་བ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ནི
་དངོསུ་འདིར་མ་བསྟན་པས་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤདདེ། དེ་ནི་དོན་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དྲིའི་འོག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེའི་དགོས་པ
་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གྲོ་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟས་འབྲས་བུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚོན་མ་སྣང་བ་ཉིད་དཔའོ།། །
་དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་དོན་དང་ལྡན་པོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྦྱིན་འབྱུང་གནས
་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེ་རཱ་ན་དེ་ཉིད་ལཱུ་རབ་རིབ་ཀྱི་མཚན་མ་སྐྲ་ཤིང་འཛིངསོ་པ་ལྟ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གནས་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་འཁྲུལ་པར
་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རབ་རིབ་གང་གི་མིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྒྲ་བཤད་འཛིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དག་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་བརྟ།
་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཁྲུལ་པའི་དངོས་པོ་དག་སྣང་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡི་ནོ།། སྔར་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐབསུ་རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏེ
་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འཁྲུག་པའི་རྒྱུས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དུང་བརྡར་བཏགས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད།། འབྲས་བུ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེའ་དགོས
་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟོན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ནང་གི་དཔེའི་དགོས་པའང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོནཱ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི
་མིག་ཡིངསུ་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཉིད་དཔེའོ།། དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ
་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྐྱོན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཡོངསུ་དག་ཅིང་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན། མིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ
་ནོར་བས་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ནི་མིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་མིག་མ་འཁྲུལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་དང་འདྲ་བ
་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནང་གི་དཔེའི་དགོས
་པཔ་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟ་ནཱི་པཾ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མཉམ་པཊ་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དྲཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྣུན་པོའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ
་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེལ་དང་ཚོན་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དཔེའོ།། དཔེ་དེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དེའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དེ་བདེ་དུ་མཛད་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས
་འདི་སྟེ་དཔེར་ན་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གསེར་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེང་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དབ་དེ་དག་གི་མཚན་པའི་དོན་ནི་འོག་ནས
་མངོན་པའི་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱའོ།། དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙ་མ་ལས་མི་གཏོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་མེང་མོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་གྲགས་པའི་དབང
་དུ་མཛད་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ད་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དཔེའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན
་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ
་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ
་པོ་དགེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྟེནས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེ་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞགོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན
་ཉིད་ལ་བརྟེནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨྱོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞགོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟུན་ནས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞགོ།། དེ་ལ་དང
་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི
་ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ
་པར་བཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་མཚོན་དང་ཕྲད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི
་བག་ཆགས་བལྟ་བར་བྱའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨཱནྡྲ་རྙིལ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས
་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཚི་གོ་དང་པོས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བྲག་ཆགས་སེམས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གློ་བུར་བར་གན་པ་བསྟན་ཏོ།། ཚིག་འོགྲ་མས་ནི་གཞན་གྱི
་དབང་གི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་དེ་ད་དེས་ནི་གཞན་གྱིས་དབང་ཡིན་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐབས་འདིར་མི་སྦྱར་གྱིས།། དེས་གཟུང
་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་གློ་བུར་བའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་གཟུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་ནང
་གི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྤྱོད་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན།
་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་དེའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་མི་སྨོན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ།
་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ
་མཛད་ནས། ལྗོན་འབྱུང་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི
་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མུ་ཁྱམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན
་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བ་ཤྭ་རྫ་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ
་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་དམ་པ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད
་ཡིན་པས་ན་དེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨནྡྲ་རྙིལ་ལ་ས
་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐར་ཟུག་དུསུ་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་རྟག་པ་རྟགས་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག
་ཐེར་ཟུག་དུསུ་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན
་མ་དེ་ཉིད་དེར་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དྲག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མུ་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ
་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཐབས་ཀྱི་དགེ་ས་པ་དང་ལྡན་པའི
་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལྔ་ལས་བརྟེ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི
་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་ལྔ་ལས་བརྟེནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་མཚན་མ་དང་མིང་ལས་བརྟནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ།། རྣམ
་པར་རྟོག་པ་ལས་བརྟནས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤཱ་སོ།། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་བརྟེནས་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་མ་དང་མིང་ལས་བརྟནས་རབ་ཏུ
་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་མཚན་མ་དང་འབྲེལ་པའི
་མིང་ལྔ་བརྟེནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚནཱ་མ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད
་ཡིན།། མིང་ནི་མཚན་མ་དེ་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞོག་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིནོ།། དེ་ཡང་གནས་མང་བ་ལ་མིང་དང་གང་གསུ་མི་རུང་བས།
་མཚན་མའི་གྲནས་ལ་མིང་དུ་འདོགས་བྲུར་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མིང་དུ་གདགས་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི
་ཕྱིར་མིང་ལ་བརྟེནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མིང་ལུ་བརྟེ་ནས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤོ་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་མ་དང་མིང་ལ་བརྟེ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས
་ཆོས་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བརྟ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟེན་པའི་ཚིག
་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤེད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉི་དུ་མངོན་པར་ཞན་པ་ལ་བརྟེ་ནས་ནི་གཞན་གྱི་བརྫ་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེ་སོ་ཞེས
་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབྱིང་གི་མཚོན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་བའི་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད
་མཚན་མ་ལ་མེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེ་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ནི
་བར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་བརྟེནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི
་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་དཔའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉི་དུ་མངོན་པར་ཞེན།
་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེནས་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ལོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་གནས་གྱུར་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན
་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མོ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མང
་པ་ལ་བརྟེནས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་བརྟེནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་པོའི་ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད
་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ
་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་པ་ལྔས་བརྟེནས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ནི
་དེ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་ཐོབ་ཅིང་མཁས་པར་འདོགས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ།
་ཆོས་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད།། དེ་ཡང་ཀུན་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་པ་སྦྱིནས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་གྱུ
་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལུ་རྟེནས་ནི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུརརོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པཱཥྚི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེནས་ནི་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར
་འགྱུརརོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟེན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བ་ཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།
་ལྗོ་ན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་མཚོན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡད་དགེ་སློ
་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའོ།། ཀུན་བརྟགས་པའི
་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བཱ་ནཱི་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐུ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་གློ་བུར་བར་ཤེ་ནའོ།། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ
་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེ་སྔོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ངོ་ཉིད་རྫི་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་རྗེ་ལྡི་འི་ཕྱིར་ན་ཁའ་མེ་ཏིག་དང་འདྲ་བར་བྱེདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མྱེད་པར་ཤེས་ཤིང་ཆོས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར
་བ་སྟེ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ
་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།། སྟོན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ
་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཀུན་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བོ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚནྡ་ཉི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དགུ་བླ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་དུ་ཤེས་ནའོ།། ཀུ་ནུས་ཉོན་མོངས་པའི
་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུག་སུ་འབྱུང་བས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས
་པབའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་ཤིང་གཞིན་གྱི་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ
་དེ་ནི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི
་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད
་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས
་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མཱ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ། གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད
་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་ལས་ཟློག་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས
་ཐམས་ཅད་དང་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་སྟོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱུར་གྱུར་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ན་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་རྟོགས་པར
་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན
་གྱི་དགོས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནོ་མཚན་ཉིད་ཁྭ་མཁས་པར་འདོགས་ནྱཱ་ནཱི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།། རྟོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གོ་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ
་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐད
་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་མཁས་པར་འདོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། །
་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེང་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་བརྟ་ནས་གཞན
་གྱི་དབང་གིས་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤངས་པ་ལ་བརྟེནས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ
་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འཐོབ་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟན
་པ་དདོ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་དེ་ལོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན
་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ
་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མཚན་མ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་མེད་པར་ཤེསོ།། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ
་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས
་པ་ལྡན་པ་ཀུན་བརྟག་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ
་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་རྨི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར
་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་ནའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ
་པའི་ཕན་སྔོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱི་དཔུང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོསྣ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།
་དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དོན་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུས་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་དགོས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་སྒོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་འདོགས་པ
་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྟོན་འབྱུང་གནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལ་སོགས་པ་གསུངས།། དེ་ལ་ད་གང་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་འདི་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། མཉན་པའི་རྣམ་པས
་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད
་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་། ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་གཉེན་པོའི་དགོས་པ་དང་། དཔེའི་དགོས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད
་བསྟན་པ་དེ་དག་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་པས་ན་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་གཏོགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དགེ
་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལམ་བསྒོམ་པས་ཤེས་བྱར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ
་ཤེས་ནས། ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་ཞོང་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་ཕན་ཡོན་གྱི
་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ་དེ་དགྲ་ནི་སྔར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པའི་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་སྦྱར་བ་ཙམོ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཟོད་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན།
་པས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཁས་པ་ཡིན་པར
་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་ཡོངསུ་ཞུས་པའི་སྦུབསུ་བཔགས་པ་ལྗོན་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ
་ཡི་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་ཡང་འདོགས་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེང
་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནཱ་མཁས་པ་འདོགསོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་སྔར་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་སྐབསུ་འཕགས་པ་ལྗོན་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འདོག
་ན་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་འདོགས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་མོ། ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་དགོས་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པས་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ།
་དེ་ནི་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་བཤད་པ་ཡིནོ།། །། ལེའུ་དྲུག་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་ཚྭ་སྟ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད
་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟེན་ནས། ད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན
་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ལེའུ་བདུན་པ་འདི
་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་བདུན་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་ཞུས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ
་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བ་དག་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ཞིག་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་ཡོངསུ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོངསུ་ཞུ
་ལེགསོ་ཞེས་གསུངསྡེ་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམུ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་དོན་དུམ་ཡང་དགེ་འཕགས་ལྔ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལཾ
་སྩོགས་པ་ལེའུ་འང་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དྭེ་ལྔ་དང་པོར་ཡོངསུ་ཞུས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངསུ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལི་ཤིན་ཏུ
་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་གླེང་བསླང་བའི་ཕྱིར་འདི་དང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་ཞུ་བ་ཞུས
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཞུས་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞིའི
་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བཀའ་སྩལ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་བཀའ་སྩལ་པ
་འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་མ་བརྗོད་ན། གཞན་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པར་དགོངས་ནས། འདིར་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ་ལགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལ
་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ། བཀའ་སྩལ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་ཡོང་སུ་ཞུ་ལ་གསོ་ཞེས་ཡོངསུ་ཞུས་པར་སྦྱའོ།། སྐབས་འདི་དག་གི་ཚིག་དོན་གཞན་ནི་སྔར་འཕགས་པ་རབ
་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཡོངསུ་ཞུས་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར
་ཡོང་སུ་ཞུས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོངསུ་རྟོག་པ་དགེ་བ
་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེས་པ་ལེགསོ་ལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངསོ།། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་འདིས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དོང་། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག
་ན་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་ངེས་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་ཤེས
་གསུངས་པ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཆརཱ་ཐ་མའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་བྱེ་ཁྲག་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག
་འཕགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱིས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། མདོ་སྡེའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནས
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཡང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོརི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ
་བོར་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་ཟ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ
་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པ་འདི་མ་བརྗོད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྣུན་པ་ལ་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དོན་ལ་ལོག
་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དགོངས་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ལྡོག་པར་རྟོག་པ་དང་། བལྟོས་པ་མེད་པ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།། དེ་ལ་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུང
་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དུས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི
་གཉེན་པོ་ནི།། དེན་དུ་མ་ཡང་དུག་འཕགས་དེ་ལ་ཚེསྲ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུང་ཟླ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག
་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། བལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་མཚན་ཉིད
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག
་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ
་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གསུངས་སྙམ་དུ
་གནས་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དོམ་ཡང་དག་འཕགས་དེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དོ་ག།
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལེ་བརྟེནས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགེ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ
་གྱི་ཆོ་ག་དོན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ནི་གནས་མེད་པར་ལོག་པ་རྟོག་པ་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག
་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དགོངས་པ་ཡོང
་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞིག་ལས་དགོངས་པ་མིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་དྲོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དགོངས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད
་པ་གསུམ་ལས་མ་དགོངསོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་མེད་པར་ལོགས་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་དང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གོ།། ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཙིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པའི
་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྐྱེན
་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན
་པས་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་ང་རྣམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིསྡེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཡོང་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས
་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་མེད་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་དགོངས་པ་མེད་པ་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད
་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག
་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་ཅིང་སྐུར་པ་མེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་གསུངས
་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་སྦྱོར་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདེན་པ་གཉི་གར་གཏན་མེད་པས་དེ་ནི་སྒྲོ་བརྟགས་པ་མེད་པའི་དོན་དང
་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་བོ་ཉིད་མེད་པ
་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ན་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོནི་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉི་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་དཅིང་སྒྲོ་བཏགས
་བ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་མེད་པའི་དོན་དང་མི་ལྡནོ་སྙམ་དུ་དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནི་མཁའི་མེ
་ཏོག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏ
་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་གཏན་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི
་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ཅིག་ཤེད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི
་ན་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉེ་དུ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ། དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས
་དེ་གཉིས་ནི་སྐུར་བ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པར་གསུངས་པས་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། དོན་དམ་ཡོད་དག་འཕགས་ངོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ།
་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མེད་པ་དང་། དགོངས་པ་མེད་པ་དང་། དོན་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་སྔར་བསྟན་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ས་གཅད་པ་ནི་ཐ་མའི་ནང་དུ་བསྡུའོ།།
་དེ་ནི་དོན་དུམ་མང་པར་ལྡོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བལྟོས་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར
་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཚི་གཱི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་ལྟར་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་བལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པོར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པ་ཡིན། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས
་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན། གཟོད་མ་ནུས་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིནྡ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ
་ཕྱེ་བ་ལས་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ
་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་བལྟོས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན།
་དོདེ་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ་མ་བལྟོས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡོན་ལ། མ་འགགས་པ་ཡང་གཞན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡང་གཞན། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་སྙམ་དུ
་བལྟོས་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུང་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགོགས་པ། གཟོད
་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདུས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཡང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ
་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས
་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པ་ལས་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ
་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད
་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང
་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་བལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ་མ་འགགས་པ་ཡང་གཞན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡང་གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལྔས་འདྲེས་པ་ཡང་གཞན་ཞིག
་ཡིན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་བལྟོས་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆུད་ཟླ་བ་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ
་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཚིགྲི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་།
་མོས་པའི་བྱེ་བགོ།། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱའོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པོའོ་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན
་པ་ནི་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་སེམས
་ཅན་གང་དག་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགསུ་འདོགསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བཱར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕ
་འདི་ལྟར་ངའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།། ཞེས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན
་པོ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་བཞིན་དེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱིས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག
་དོན་ལ་སོགས་པོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ངག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པོར་གསུངས་པས། ངོ་བོ་གསུམ
་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར
་བའི་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབྱུང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། འདིར་འཚམས་སྦྱར་བ་ཇི
་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་།། དོན་དམ
་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཙིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བསྟན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་ཡོད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ
་ཉིད་གསུམ་གདགས་པར་བྱས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་གདགས་མི་དགོས་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བདེགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཛད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད
་གསུམ་གདགས་པས་ཡང་མཛད་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་གདགས་པ་ཡང་མཛད་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་ནི་ཅི་ཡོད་དགོངས་པ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་ཞི་བ་མི་བརྟགས་པ་མཁས་པ་འཛངས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དགེ་ཚུལ
་བཞིན་དུ་བཞུགས་པའི་བསམ་པས་རྟོག་ཅིང་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྨྲ་བས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་དེའི་བསམ་པས་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོབས་བཅུའོ་མཁྱེན་པ་མངའ་བ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སྔརེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གདགས
་པ་མཛད་པའི་འོག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་ཡང་གདགས་པ་མཛད་པའི་སྐབས་འདིར་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ངས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མཐོང་ཞིང
་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མཐོང་ན། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མྱི་འདོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་དོན་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལས་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་དོན་ཐ་དད་པ་མེ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་ཞིང་གཞན་གྱི
་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དགུ་པ
་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན་ཀུནྡས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི
་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་འདོགས་པར་ཡང་མི་མཛད་པ་ཞིག་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར
་ཞེན་ཏེ་ཇི་ཙམ་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལུགས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང
་སྐྱེ་བའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ལམ་རྒྱུད་ལྟར་འཁོར་ཞིང་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་འདོགས་པར་མཛད།། །
་ལ་དཀྲིས་པ་དང་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིནྡ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། རིང་བ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་རྙིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་རྟོགས་པས་ཡུན་རྙིང་པར་ཝཱ་བྷི་བྱར་མི་འཁོར་བར་འགྱུར་བྱེ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟུག་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟནྱཱ
་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་བསྒྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་སྨྲའོ།། དེ་ལྟར་མཚ་མེ་སྦྱར་བ་དང་། བརྒལ་བའི་ལན་གྱི་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཚྭ་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགསོ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད
་ཐ་དད་པ་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དྲི་བོ་ཉིད་མིཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའོ།། ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། ཀུནྡོ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲོ་བརྟགས་པ
་མེད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྐུར་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མཐོང
་ནོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཉིས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་ནའོ།། ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐུར།
་བ་མེད་པར་ཡོད་ལ། ཡོངསསུ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐུར་པ་མེད་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་ནའོ།། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མི་འདོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་སྦོམ་པོའི་རྣམ
་པས་ཡོངསསུ་ཤེས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་མི་འདོགས་ཀྱི་དེ་དག་གི་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་འདོགས་པར་བྱེད
་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་ཞེ་ན། པོར་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན
་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས།། དེ་ལྟ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་དུ་མིང་དུ་བཏེགས་ནསྭཱ་ཞེས་བྱ་བའི
་ཐ་ཆེའོ།། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚི་གིས་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ།། ཐ་སྙད་བཏགས་པས་ཡོངསུ་བསྒོསོ་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསྒོས་པ
་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། རྗེསུ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་སང་དའོ།། བྲག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཉིད་གནས་པའོ།། མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་རྣམ་པར་རྙོག་ཞེས་བྱ་བའི
་ཐ་ཚིགོ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འབྱུང་བའི་སྐྱིད་པར་མཚམ་སྦྱོར་བའོ།། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བས་བསྡུས་པའོ།། འཁོར་བ་ལས་མི་འདོའ་བའི་ཕྱིརརོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས
་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་བར་སྦྱརོ།། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འིག་ཏུ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད།
་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུ
་འདོགས་པར་མཛད་པ་ལས་བརྟེནས་སེམས་ཅ་ན་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་གཞི་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གསུམ
་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པ་དང་། རིག་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པོ་དང་། རྐྱེན་གྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་བྱི་ང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ལ་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་དོནད
་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ནི། དོན
་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་དགྲོང་པ་གཅིག་པུ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རྐྱེན་གྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉན་ཐོས
་བྱང་ཆུབ་ཡོང་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགསུ་འདོག་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ
་དང་པོ་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པོའི་ཆོ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལས་དང་པོ་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས
་ཆོས་བསྟན་པའི་གཞི་ལ་བརྟེནས་རྣམ་པར་བྱང་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོནྡ་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས།།
་འདིར་ལས་དང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྟོ་བསྟན་ཏེ། རིགས་ཡང་དག་པར་མ་བ་སྒྲུབས་པ་དང་། སྒྲིབ་པོ་ཡོངསུ་མི་དག་པ་དང་། རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངསུ་མོ་སྨིན་པའོ།། དེ་ལ་རིགས་ཡང
་དགུ་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བྱའི་རྣ་བ་མ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།། རིགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིག་སོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགྶས།
་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཐོག་མ་མེད་པོའི་དུས་ནས་བརྒྱ་དེ་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ནི་སྔོན་དགེ་བའི
་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་ནི་རིགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས
་དེ་ལྔ་དག་བླ་མ་བསྐྱོབས་པས་ཇི་ལྟ་རིགས་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟགས་གང་དག་གིས་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིནོ་ཞེས་གཞན་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས
་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་དང་མི་ལྡན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། རིགས་འདིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞིབ་ཏུ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་བཤད་པའི་སྒྲུབ་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་མོ་དག་པ་ནི་སྒྲིབ
་པ་ཡོངསུ་མ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོང་དག་པོར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལ་གནསུ་ཟིན་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིཔ
་དག་ལས་ཟད་པར་རམ་གཅིག་གིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་ཉེ་བའི
་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དཀར་པོའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་སྣང་ལ་ངན་སོང་དག་ཏུ་ཡང་སྐབས་འགའ་སྐ་བར་འགྱུར་བའི་ཉོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོད
་པ་བཞི་པོ་དེ་གང་ཞི་ནི། སྔོན་བག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་བྲག་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་དེ་འདི་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་པོའོ།། བླུན་ཞིང་མི་མཁས་པ་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བརྟན་པ་འདི་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས
་པའོ།། བྷྲ་མ་དང་། རྗེ་དཔོན་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། ཚིམ་རྐུན་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ནན་གྱིས་མནན་ཏེ། བདག་ལ་དབང་མེད་པ་དང་། སེམས་འཁྲུལ་པ་འདི་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པའོ།། ཡོ་བྱད་མེད་ཅིང་འཚོ་བ་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཉེ
་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་མུ་བྲལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་མ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་བུ་ནི་རྒྱུད་ཡོང་སུ་མ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ཡང
་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། རྒྱུ་བཞིས་བློ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི
་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་དང་མ་ཕྲད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་པོའོ།། གཞན་ཡང་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཻ་ཤེས་གཉེན་དང་ཕྲ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སློབ་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ།། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན
་དང་ཡང་ཕྲད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་སློབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་གཡེལ་ཞིང་ལ་ལོ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤས་ཚོར་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ།། གཞན་ཡང་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཡང་ཕྲད་ལོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དག་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སློབ་ཅིང་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་སུ་ཟིན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡུན་རིང
་དུ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་མ་བྱས་པས་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་སྦྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཚོགས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་བཞི་པ་སྟེ། རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཡོངསུ་མི་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ནི།
་མོས་པ་མི་མང་བས་བསྟན་ཏེ།། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་ལ་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་འོག་ཏུ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་སྐྱེད་པའི
་གནས་སྐབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པས་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་མཆོག་གནས་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དང་། ཟབ་པའི་གནས་དང་།
་རིག་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིག་པའི་གནས་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྟོན་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི
་དོན་དཔལམ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་། ལོགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པའི་ཁ་མོས་རྟག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་མོས་པ
་ལ་གོམས་པ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པ་དྲག་པོ་མེད་པས་མི་རྟོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པ་མི་མང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་རབ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དགུ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཡོངསསུ་དག་པ་རྒྱུད་ཡོང་སུ་སྨིན་ཅིང་དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར
་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཐོབ་པ་དང་། གནས་པ་དང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་འདུན་པོ་དང་། མཐུན
་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་དག་། སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡས་ལ་གོམས་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་ལ་བརྟེནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་། སྡུག
་བསྔལ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་མེད་པ་དང་། ཅི་དགའ་མགུར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བསོད་ནམས་ཡོངསསུ་འཛིན་པར་བྱེད
་ཀྱི་ལོག་བས་མ་ཡིན་པ་དང་། མཁས་པར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་དག་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པས་ཤེས་རབ་ཡོངས
་མ་སྨིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ལས་དང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་དེ་དང་ལས་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཆགས་པར་མ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དང་པོ་པར་བསྟེན
་ཏོ།། བཞི་པས་ནི་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དང་པོ་པར་བསྟན་ཏོ།། ལྔ་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དང་པོ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའོ་ལས་དང་པོ་པ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད
་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པརོ་མ་མཐོང་བས། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་གདགས་པ་མཛད་ཅིང་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གཞི་དེ་ལ་བརྟེ་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི
་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་དག་ལ་ནི་དུ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ
་དང་པར་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མི་འད་གོས་ཀྱི། མ་མཐོང་བ་འདོག་སོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལྔ་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་སྔར་གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ནས་དེར་མཐོང་བས། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ
་ཉིད་འདོག་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འདོགས་པ་བསྟན་ཏོ།། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། ངན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ
་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཏན་མེད་པར་མི་ཤེས་པའོ།། སྐྱེ་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་མང་པོ་དེ་ལ་དོན
་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ
་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང་དེ་ཉིད་གནས་བསྒྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན
་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པའོ།། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་ནི་སྔར་སེམས་ཅན་གྷི་ཁམས་ན། སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མཐོང་ཞིང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད
་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མི་འདོགས་ཀྱི་མི་མཐོང་བས་འདོགསོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་སྔར་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ནས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་འདོགསོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འདོགས་པ
་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའི་སྐབསུ་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡི་ནོ།། ཚེ་འདི་ལ་ཤེས
་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར།། གནས་དོན་ལེན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་།། ཕྱི་མ་ལ་རྒྱུད་ཡང་དག་པར་ཆད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི།
་མར་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའོ།། འགོག་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ།། ལམ་འདི་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གདགས་པ་མཛད་པ་འོད་ཉིད
་ཀྱིསོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཅིག་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་མཐུན་མོངས་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར
་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་མཛད། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ།། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཤེས་བྱའི་རྣམ
་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་དུང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱི་རོ།། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཅན་དག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རིམ
་པ་ལས་ཐེག་པ་རྣམ་གསུམ་གྱི་རིགསུ་གདགས་པ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།། དེ་ནི་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིནོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ
་བྲག་བསྟན་པའི་ཆོ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ
་གསུམ་གདགས་པ་མཛད་ཅིང་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་གཞི་ལ་བརྟ་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕ
་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གང་ཟག་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང
་བཞིན་གྱི་གནས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཁྱད་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བརྒྱད་དེ་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྐྱེན་གང་དང་ལྡན
་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིནོ།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི
་རིགས་དེ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྐྱེན་གང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གོནི་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད
་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཐོབ་ལ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ན་ཐོབ་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི
་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་རྟག་པར་གནས་ཏེ། ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་གཉེན་པོས་གནས
་བསྒྱུར་ནས་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟགས་པར་གནས་ཏེ། ནམ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི་ཡང་དག་པར
་བ་སྒྲུབས་ཏེ་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྣན་ན་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་ཞིང་ཆེས་འོད་གསལ་བ་དང་། ཆོས་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རིགས་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་མང་དུ་སྣང་ལ། སེམས་བསྐྱེད
་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་དུས་ཉེ་བར་འགྱུརརོ།། དེ་དང་མཐུན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྣུན་ན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རིགས་བཟང་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ། དཔེར་ན་རྡོ་བའི་དྲུག་ན
་གསེར་ཕྱེ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པར་བྱས་པ་དེ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་། ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་ནི་མི་འཆད་ཅིང་། ནམ་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ལ། འབྲས་བུ་གྲུབ་ནས་གལ་ཏེ་དེས
་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནི་ནཱི་དཱི་ལས་གོང་དུ་བསྒྲུབ་དུ་ཡང་མདོ།། གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་གོང་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས
་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཐོབ་ཅིང་། དེས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་འགྲུབ་པ་ན་རིགས་སྔ་མ་དེ་གཏན་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་བས་ན
་མདོ་སྡེ་ལས་རིགས་ལྔར་གསུངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་རིགས་ནི་ལྔ་ཆར་ལ་ཡང་འདྲ་བར་ཡོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིརོ།། དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ལྡན
་འཁོར་བའི་རྐྱེན་དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་དེ་དག་གི་རྒྱུན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀྲིར་རུང་བས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད
་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པོའི་རིགས་ནི་ལྔ་ཆར་ལ་འདྲ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ལས་ནི་མ་བསྒྲུབས་ལ་ལས་ནི་ཆ་མཉམ་པར་བསྒྲུབས་ལ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མ
་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ལ། འབྲས་བུ་གྲུབ་ནས་གལ་ཏེ་དེས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་དེ་ལ
་མཐར་ཐུགས་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་འཐོབ་ཅིང་། དེས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་སྔ་མ་དེ
་གཏན་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡི་ནོ།། མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་རིགས་དེ་ནི་སྔར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞིག་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ
་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པའི་བར་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་པར་གནས་ཏེ། ནམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་རིག་ནི་ཡོད་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས
་འདའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ནི་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་མེད་དཔེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པས། དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་མེད་པས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར
་ཟཟད་ཀྱི་ནམ་དུ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདེའ་བར་གྱུར་པའི་སྐལ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པས་གང་གིས་ཚེ་ཐག་པ་གསུམ་པོ་གང་གིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས
་འདའ་བའི་རྐྱེན་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།། རྐྱེན་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད། ལ་ལས་ནི་དུས་ཉེ་བས་རྙེད་པར་འགྱུར།། ལ་ལས་ནི་ཡུན་རིང་པོས་རྙེད་པར་འགྱུར། ལ་ལས་ནི་རྐྱེན་རྙེད་པར
་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་མ་ངེས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པོ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར།། རྐྱེན་རྙེད་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་མི་ངེས་པ་དཱི་ལཱ་ནི་གཏན་རིགས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བསྟན་དུ
་མི་རུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིརརོ།། རྐྱེན་རྙེད་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་མ་ངེས་པ་དེས་ཕྱིས་ནམ
་ཞིག་ན་རྐྱེན་རྙེད་ངམ་མི་རྙེད་པ་ཡང་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅནྡ་གྷི་ལས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚོགས་པ་བསྣམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པས་དེས་ན་གཅིག་ཏུ་ཚད་པར་བྱར་མི་རུའོ།། དེ་ལྟར་རྐྱེན་རྙེད་པར
་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་མ་ངེས་པ་དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་རྙེད་བས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིགས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྐབསུ། རོགས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པས
་རགས་པ་ཡིན་ལེགས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པས་ཚེ་ཕྲ་བ་ཡོན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་ཅིག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིནོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་བས་ན་རིགས་མེད་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་རྐྱེན་མ་རྙེད་པའི་རེ་ཞིག་དུས་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་དུ་རིགས་མེད་པར་གཅིག་པུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕྱིས་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་འཐོབ་པ་མི་འཐོབ་པ་ནི་གཅིག་པུ་མ་ངེས་པར
་རིརིག་པར་བྱའོ།། མ་ངེས་པའི་རིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་དག་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་མཉམ་པར
་ཐོབ་ཅིང་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གསུམ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་བསྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་གསུམ་ཆར་ཡོད་གང་དུང་ཐེག་པ་གང་དུ་ཡང་སེམས་མ་སྐྱེད་པ་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གསུམ་གང་འཐོབ་པ་མ་ངེས་པ་གནས་པ་སྟེ།
་དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཁར་ཐེག་པ་རྣམ་གསུམ་ལས་དང་པོར་གང་གི་རྐྱེན་གཞན་ཅིག་དང་ཕྲད་པ་དེའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་གཅིག་རྐྱེན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན
་གཞན་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་དུས་ངེས་པ་ནི་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་གལ་ཏེ་དངངོ་པོར་ཉན་ཐོས་སམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་བདའ་བར་གྱུར་ན་ཡང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བླ་ན་མེད་པའི
་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རྐྱེན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བའི་དུས་ནི་ངེས་པ་མེདོ།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ལྔ་ལ་ནི།
་སློབ་པར་འགྱུར་བ་བློ་ནའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལ་མེ་ལས་ལྡོག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ལྔ་ལྔ་ནི་མི་སློབ་པར་གྱུར་ནས་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་རྐྱེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བལྟོས་ཅིང
་ཡོངསུ་འགྱུར་བར་བྱེད། མི་སློབ་པར་གྱུར་ནས་ལྡོག་ཅིང་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་དྲ་ནི་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཕུང་པོའི་ལྕུག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་དྲན་ལས་འདས
་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་ཤིང་ཆེའི་འདུ་བྱེད་བསྲིངས་ཏེ། དབང་པོའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་དག་ལོ་བདག་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན
་ལས་འདའ་བར་སྟོན་པར་བྱེད། དེས་ན་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདསོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཟད་ཀྱི། དེའི་དབང་པོའི་ལུས་ཡོངསུ་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན།། དེ་དབང་པོའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེས་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ལ་སོགས་པ་གར་དགའ་བུར་ཅི་ནས་ཀྱང་ལྷན་ཀྱི་ཀྱང་མི་མཐོང་ན། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་གཞན་དག་གི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི
་རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྙེན་དཀུར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེདོ།། དེ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ན་ཡང་སྔོན
་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་དབང་པོ་རྟུལ་བུའི་ཤུགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ
་བསྒོམས་པ་ལ་ཡང་བག་མེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་པོར་མཛོ་དོ།། ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ན་ཡང་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བག་ཡོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེང
་ཅིའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུརརོ།། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སི་ལ་བསམ་པ་ངེས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ངོ་བཞིན་ག་མ
་བས་སངས་རྒྱསུ་འགྲུབ་པར་ལུང་སྟོན་ཏོ།། དེ་དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུརརོ།། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་ལེན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད
་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རིམ་གྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུ་རོ།། གང་གི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང
་དྲུག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པོ་ཉི་དུ་གྱུར་ནས། དགོས་པའི་དཔུང་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར
་དེ་ལྟར་མི་སློབ་པར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣ་བརྒྱད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་པ་གཞན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྟོབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་དང་། རྒྱུའི་སྟོབས།། དེ་ལ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ནི་དེ་མི་སློབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཀུན
་གཞི་རྣམ་པོར་ཤེས་པའི་གནས་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབས་པ་མ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས།
་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པ་ནི་སྲིད་པ་གཞན་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཡིནོ།། རྒྱུའི་སྟོབས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངེས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཚོགས་བཙལ
་བས་ཡོངསུ་མི་ངོམས་པ་དང་། བས་མ་བཞིན་དུ་སྐྱིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངསུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ
་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། ཆོས་འདོད་པའི་བག་ལ་ཉལ་མི་འདོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོངསུ་མ་གཏོང་པོ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡངས
་བསྒྱུར་བ་དེ་དག་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྟས་པར་གྱུར་ན་ཡང་སྲིད་པར་ལུས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་གཉིས་ཀྱང་སྲིད་པ་ལེན་པར་བྱེད།། དེ་ལྟར་མི་སློབ་པར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ
་འགྱུར་པ་དེའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དུ་བསྲིང་སུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བུལ་བ་ཡིན་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས
་པར་འབྱུང་བར་ནི་མ་ངེས་ཏེ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ཡང་དེ་བས་ཆེས་མགྱོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། སེམས་ཅན་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་གཞན
་རྙེད་ན་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱོད་པ་ནས
་ས་དང་པོའི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མི་བརྩོན་པའི་དཤས་ཆེ་བས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ངེས་པར་འགྱུར་བར་མ་ངེསོ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ནི་མི་བརྩོན་པ
་མི་སྲིད་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔར་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཆ
་མཉམ་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྐྱེན་གཞན་ཅིག་དབང་དུ་འགྱུར་པ་ཙམ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་ཆད་པ
་ནི་མེད།། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན
་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ཅན་དེ་དག་ལས་གང་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ། གང་གི
་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་གང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདབ
་འདི་རྒྱུན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་འབྱུའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་བྱར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཇི་ལྟ
་བཞིན་རང་རང་གི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་། དེའི་འབྲས་བུ་སོ་སོའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ཡིནོ།། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཐར་ཐུགསོ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་རྣཔ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས
་འརྡུལ་བཟླར་ཡང་མེད།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པོའི་ལྡེམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནས་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཕྱིར་ས་བག་མར་མི་ལྟུང་བར་ངེས་པ་དང་གང་དུ་མཐུར་ཐུག་པའི
་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་འཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མཇུག་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན
་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དང་པོ་ནས་ཀྱང་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པོ་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ
་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་བྱས་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་མི་འཐོབ་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར།། སྡུག་བསྔལ
་སའཇིགས་པས་ན་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱུ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་མ་ཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ
་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མ་ཕྱོགས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་མངོན་པོར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི
་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ནོ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཆིང་བུ་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བ་ར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པ་དང
་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས།། དེ་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆུང་པོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས
་འཛེགས་པའི་རྐྱེན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་དབྱིངས་དེ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས
་ཏེ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནསུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་གང་གིས་ཁོངསུ་ཡང་མི་བགྲང་བར་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་སོ་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པས
་གནསོ།། དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པས་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྦྱངས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི
་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་དང་། སྥོནྡྷ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པའི་སྦྱར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཁམས
་བཟང་པོ་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཅིའི་སྟོབས་ཀྱང་རྟས་ནས་ནམ་ཞིག་ནུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་སོར་རིགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དགྲ་པར་ཆད་པ་དེ་སྔོན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི
་རྗེསུ་རྟོགས་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་དོ།། དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ནས་ལངས་ཏེ། ཡིད
་ལེས་བྱུང་བའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་ལུས་དེས་སྔར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་སྐབསུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུ་རོ།། རང་སངས
་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་གྱིས་རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ
་དང་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བའོ།། དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱོད་པའི་ཆ་དང་། མཐུན་པ་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་དང་པོར་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་ཐོབ་པ་ལས་བརྟེནས་སློབ་པའོ་ས་བདུན་པོ
་གང་ཡང་མི་ཐོབ་པར་ཐལ་བྱུང་དུ་མི་སློབ་པའི་ས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟོན་པའི་ས་དང་། མི་སློབ་པའི་སོ་ནི་ཡོད་ལ། སློབ་པའི་ས་ནི་མེད་པ་ཡིན།། མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་དང་པོར་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག
་བར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞིན་ཡང་ཐོབ། སློབ་པའི་ས་བདུན་པོ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེ་ནས་མི་སློབ་པའི་ས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན
་པའི་ས་དང་། སློབ་པའི་ས་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་གསུམ་ཆར་ཡོད་པ་ཡིན།། སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་ནི་དང་པོར་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དག་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ལྔ་བརྟེ་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཆགས
་བསགས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཚེ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མི་ཐོག་སློབ་པའི་ས་ཡང་མི་ཐོབ་པར་ཐལ་བྱུང་མོ་སློབ་པའི་ས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི
་བ་དང་མི་སློབ་པའི་ས་ནི་ཡོད་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་སཱ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པའི་ས་ནི་མེད་པ་ཡིན།། དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རང་རྒྱལ་བ་ཚོགས་དང་སྤྱོད་པར་འགྱུརརོ། ཐ་མས་ནི་བས་རུ
་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་དང་། ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གོཅོག་པུ་པར་གདགོས་པ་དང་། སྒོ་དེ་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ
་བའི་ཚུལ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ཡང་ཐེག་པ་སོ་སོས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས
་འདྲའ་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགོས་ཀྱིས་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་ཆད་པ་ནི་མེད། དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར
་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་མདྨོ་སྡེ་ལས་རིགས་ལྔར་གསུངས་པ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདྲ་བར་ཡོད་ལ། ཡང་དགེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རེ་ཞིག་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟར་དབྱེ་བར
་ཟོད་ཀྱི་གཏན་དུ་སོར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་དག་ནི་རིགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐབས་དང་འདིར་རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་མངོན་པོ་རྟོག
་པའི་རིགས་ཅན་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པཱ་ཉི་ཚེ་གཟུང་བར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་དོན་བསྟན་ནས་ད་ནི་དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ
་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།། བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའོ།། གཅིག་པུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ཡང
་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་མ་ཐོབ་ཅིང་།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཉི་ཚེ་ལ་གནས་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞག་སྟེ། བླ་ན་མེད
་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་མེད་པས། དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཆི
་བུ་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐུལ་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་པ་མེད་པ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་གཏན་དུ་ད་ལྟ
་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཞིག་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་།། སྔར་རིགས་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོར
་བར་འཚང་རྒྱ་བར་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིར་ས་འོག་མར་མི་ལྟུང་བར་ངེས་པ་དང་། གང་དུ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས
་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དེའི་ཚེ་ནོར་བུ་མཚང་བུ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་གསུངས་པ་ཡང་དེའི་གནས་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚོང་བུ་དང་འདྲ་བར་གཞན་དུ་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་ནི
་མ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་བསྡུས་པའི་བསམ་པ་དང་། མོས་པའི་ཁམས་དང་། བག་ལ་ཉལ་དུ་མཆིང་བུ་དང་འདྲ་བར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐིག་པ་ཉིད་བླ་ན་མཱུ་བཱི།
་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མི་འདྲ་བ་ལས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེའོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དེ་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། རང་བཞིན་གྱིས་རིགས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྐྱེན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་གློ་བུར་བ་དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་དམན་པ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ་བྱའི།། དེའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས
་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དམན་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ།། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན
་ཡོངསུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་པའོ།། འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་པའོ།། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང
་རྒྱུཆུབ་ཏུ་ངོས་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ
་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ནི་མི་ཡིནོ།། དེའི་ཞི་བའི་ཕྱིར་བགློད་པ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྐྱེན
་ཡང་དག་པར་བསྒྲིབས་པའི་རིགས་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཅོལ་པོར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་རྐྱེན་གྱི་གཞི་དང་ལྗོན་པའི་སྒྲུབ་པའི
་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་གྱི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པ་མཛད་ཅིང་ཆོས་བསྟན་པ་ནི།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་གྱི་གཞི་ལ་བརྟེནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་ལམ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར
་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ
་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་འདིའི་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་སྔར་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བཤད་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འདིར་ཚི་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ
་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་ན། ཉན་ཐོས་ཡིན་ཡང་དེ་མྱ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྲངསུ་ཡང་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱའི་ཐ་ཚིག། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས
་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་གྲོལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐོལ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི།
་ནི་མོ་སློབ་པར་གྱུར་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལས་ལྡོག་ཅིང་དྲི་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང
་རྒྱ་བ་དང་སྦྱརོ།། འོ་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དང་པོར་བདག་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གོཤེགས་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགསུ
་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ཡང་བར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིག་སུ་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ
་ཚིག་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་དེའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་མོས་པའི་བྱེ
་བྲག་མདོར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གདགས་པར་མཛད་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་པོར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟོན
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་འདི་ལྟར་དེའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པས་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པ། ཆོས་ལེགས་པར
་བསྟན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རིམ་པ་ཡང་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ
་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་ཆོས་ཡིནོ།། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚེ་བ་ནི་འདུལ་བ་ཡིན།། ཡང་དགེ་བའི་རྩོལ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིནོ།། ལེགས
་བར་གཱ་སུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ཉིད་ཁྱང་བར་དུ་བཤད་པར་བྱས། ལགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་དག་གབར་དུ་དགེ་ག་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་གསུངས། ཤིན་ཏུ་མ
་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ།། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་གསུངས་པའོ།། བསམ་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པོ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོང་སུ་རྫོགསོ་པ་དང་། ཡོང་སུ་དག་པ་དང་། ཡོངསུ་བྱང་བ་ཞེས་གསུངས་པའོ།། ཆོས་ལེགས་པར
་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བར་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པའོ།། དྲང་བའི་དོན་གྱིས་མདོ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཟད
་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ
་གཙིགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པཱ་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངསྔོ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟན་པའོ།།
་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། རབ་འོག་ཏུ་ད་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་དག་གམས་པའི་བྱ་བྲག་རྒྱུས་པར་བཤད་པཐ་ནག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་ས། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྒྲ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ
་གྱུར་པ་དང་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་རབ་པུ་ནི་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གྱུར་པོ་དང་། ང་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི།
་ཁོར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། རིགས་པ་དང་མོས་པ་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་ལ། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གོང་དུ་ཡང་རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོང་སུ་སྨིན
་པབར་བྱེད་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རིགས་དང་མོས་པ་ལས་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། ཇི་སྟེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན
་པོའི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་བྷི་བཱ་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བཀྲི་དགོས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་བཞི་པ་སྟེ། དོན་དེ
་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བོའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་སྣང་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་ཤིང་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ལྦུ་པ་སྟེ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྤྱད་ཅེས་གསལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དོན་དམ་ཡང་དག
་འཕགས་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱིས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟེན་པོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་པོའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་བཱར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགལ་པའི་ཐག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ། སྒྲིབ་པ་ཡོང་སུ་དག་པ། རྒྱུ་ཡོང་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟེན
་ཏོ། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟགས་གང་དག་གིས་ནི་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིནོ་ཞེས་གཞན་དག་གོས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ། བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྨོན་དང་ལྡན་ཞིང
་བཟང་ལ་དགེ་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕངས་དེ་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་པར་དགའ་བ། གཙོ་བོར་གྱུར་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། མི་གཡོ་བ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར།
་པ་ཡིན་པས་ན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་ཡོངསསུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རིགས
་ལ་གནསུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དཀ་རི་པོའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་ཟང་པོར་རམཾ། ཁ་ཅིག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི
་རིརིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དཀར་པོའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་སྣང་ལ་ངན་སོང་དག་ཏུ་ཡང་སྐབས་འགའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན
་རྨོངས་པ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐྱབས་ན་རིགས་ལ་གནས་ཤིང
་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་བཞིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པ་དེ་ཞེས་བྱའོ།། མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཁམས་རྟོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། དེ་ཡང་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་དུ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མུས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་ལྔ་བསྟན་པ་དག་ལ་མོས་པའི་ཁམས་རྣས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་ལྟར
་བསྟན་པ་དག་ཡོད་པས་མྱོས་པའི་ཁམས་རྟས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པ་མང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། དོན་དུམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་སྟེ། ད་ནི།
་བསོད་ནམས་དང་ཡས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུགས
་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྔར་བསྟེན་པ་དག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་སྨོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྦྱ་རོ།། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བས
་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། མོས་པ་ཕུན་སུམཆོག
་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།། རིགས་ཕུན
་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞི་དེ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ནི་སྐབས་འདིར་ཆོས་དང་། དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི
་དྲིནི་དུ་བཟུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་ཐོས་ན་ངའི་དགོངས་ཏེ་བ་ཤང་པོ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལོས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པ
་ཕྱིར་ནི་ཆོས་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་ལ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་དགོངས་ཏེ་ཆོས་བཤད་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་སྨྲའོ།། ཆོས་དེ་ལ་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཆོགས
་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། མོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ལ། མོས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་དེ་རྟོགས་པར་སྦྱ་རོ།། དོན་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ།། དེ་རྟོགས་པ་གོམས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཇི་སྤྱང་བསྟན་པ་དེ་རྟོགས
་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།། མྱུར་བ་མྱུར་གོ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་རྗེ་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་ཏོ།།
་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང
་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་མྱུར་བར་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པོ་ཉིད་རྗེ་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུ་རོ།། མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚེས་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚེགས
་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་དེས་ནི་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་རྗེ་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུརརོ།། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོ་གས་པའི་གཞི་ལ
་བརྟེན་ཏེ། དོན་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཕུནི་སུམ་ཚོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་དེས་ནི་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོངས
་རྫོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་རྗེ་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་གསུམ་གྱིས་ནརྀ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཡང་ཨ་ལ་ལྀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པའི་ངད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པས་ནི་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ
་པར་འགྱུར་བར་རྗེས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མཐོང་བས་སྟོན་པ་ལ་ཡང་དད་པ་འཐོབ་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར
་བཤད་པོ་དང་པོ་ཡི་མོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་པའི་ཚི་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་དང་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པོར་རྟོགས་པའི་རིགས
་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་ལ་རྟོས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་དང
་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨོན་པ་དང་། མོས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆེན་པོ་མཱ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ། སྒྲིབ་པ་ཡོང་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ། རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན
་གི་མོས་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་ཏེ། དེས་ན་རིགས་དང་མོས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕུམ་སུམ་ཚོགསོ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ།
་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟག་གང་གིས་ནི་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིནོ་ཞེས་གཞན་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྟགས
་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ།། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ན་དཀར་པོའི་ཆོས
་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དང་དགས་ཆར་བྲལ་ལ་གཏན་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིནོ།། རྒྱུ་དེ་ཡོང་སུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་གཉིས
་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་ཟ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་གས་ཆེར་བྲལ་ལོ་གཏན་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རིགས་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ།། མོས་པ་མང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེའི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གོང་དུ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན། མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་སྔར་བསྟན
་པཱ་དག་ལ་འཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མོས་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་གཉིས་པོ་སྔར་བསྟན་པ་མེད་པས་མོས་པའི་ཁམས་རྗེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པོ་སྟེ། དེས་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་མ
་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ།། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ
་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཤས་ཀྱིས་ཡོད་ཀྱང་ཡོངསུ་མ
་སྨིན་པོ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་མྱོང་རྟུལ་ལེས་ཤེས་དང་བྲལ་གོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དྲང་པོ་དང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན། རྟོག་པ་དང་སེལ་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པའོ།། དྲང་པོའི་རང་བཞིན
་ཅིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡེར་བག་གི་སྦྱོར་བ་མཱི་བཅོམ་པའོ།། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོ་དང་མཱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྟོགས་པ་དེ་མི་ནུས་པའོ།། སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བ་སྟེ་དེ་མི་ནུས་པའོ།།
་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་རིགས་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མོས་པ་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ན་སྐུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་པ
་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་དང་བྲེལ་བར་བསྟན
་པ་ཡི་ནོ།། རིགས་དང་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞི་དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཙོས་པར་སྦྱའོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་དང
་དོན་ལ་དད་པས་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོནྡ་གཟུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གཽ་ལྟ་བུ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པཱར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྟ་བ་ཉིད་དད་པས་མོས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྨྲརོ།། དེ་དག་ཀྱང་བ
་ཞེ་ན་ཆོས་དེ་ཐོས་ན་དཱའི་དགོངས་ཏེ་བཤུད་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞོན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི
་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཆོས་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་ལ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་དག་པ
་ཇི་ལྔ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་དཤེས་པར་སྨྲརོ།། འོན་ཀྱང་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པ་བྱེད་ཅིང་དད་པ་ཡང་ཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བར་ནི་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི
་བྱི་བྲག་བསྟན་ཏེ། མོས་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལོ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཆོས་དེ་ལ་མོད་པར་འགྱུར་བ་མོས་པ་ཕུ་ནཽ་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མི་ལྟར་རྟོགས་པའི་མོས་པ་མི་ཐོབ་པོར་སྦྱརོ།། མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཡིན
་པར་སྦྱ་རེ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིསོ།། ཟབ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཟབ་པར་རྟོགས་ཤིང་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱར་རུང་བའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ།། མཐོང་བར
་དཀའ་བཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐབས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའོ།། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ལམ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐབས
་གཞན་གྱི་མི་རྟོགས་པའོ།། བརྟག་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་གཞོལ་བར་མི་ནུས་པའོ།། རྟོ་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པཽ་ས་རང་རིགས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། ཞིབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་བྱ་འོ།། བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་བྱུང་གི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་པོ།། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་འའོ།། འཛིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས
་རང་ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་ཞིབ་མོ་བརྟགས་པ་མཁས་པ་འཛངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུས་རིག་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་སྔར་ཆོས་དེ་ལྟ་མོས
་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་ཆེར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་སྡེ་དེ་དག་གི་བསྟན་པོ་དག་ལ་བདག་མི་ཤེས་སྙམ་ནས་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་གནས
་པ་ཞེས་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་ཆེ་རུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དད་པས་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་སྦྱ་རོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པའོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི
་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད།། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བོ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་སྣ་ཚོགས་ནས་སྟོན་པའོ།། དེ་དག་མདོ་སྡེ
་དེ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཡི་གེར་འདྲི་བར་ཡང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྠིར་དང་བ་ཡང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་ཆེར་སྟོན་ཏེ། སྒོ་དེ་ནས་ཀྱང་དད་པས་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟོན་པར་སྦྱ་རོ།། བསྒོམ
་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བ་ནི་མི་ནུསོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། བསྒྲིམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེ་ནས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།། དེ་དག་གཞི་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང
་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤུར་བསྟན་པ་དག་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། གྲོང་དུ་ཡང་རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར།
་འི་གང་དུ་བྱེང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་པ་ཡིནོ།། །། དེའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར
་བཤད་པ་གསུམ་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་དང་མོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ
་དབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་ལ་རྟགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྔར་གཉིས་པའི་སྐབསུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།། ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བས་སྔ་མ་མ་ལས་བྱེ
་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་གང་དགེ་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའོ་བར་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པ་གསུངས།། བཱར་དུ
་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔར་གཉིས་པའི་སྐབསུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་དང་། རྒྱུད་ཡོང་སུ་སྨིན་པ་དང་། མོས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་འདིར་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིནོ།། ཆེན་པོ་ཞེས
་བྱ་བའི་སྒྲས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་དེའི་གནས་སྐྱབས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཤས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཡོང་སུ་མ་སྨིན་པར་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ།
་ལྀ། འཕྲལ་དུ་མོང་རྟུལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དྲང་པོ་དང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་སེལ་ནུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་སྔ་མ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན
་ཤེས་རབ་ཆུ་དུ་དང་ལྡན་པས་རེ་ཞིག་ཆུང་ཟ་བར་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏོ།། གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞི་དེ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བར་སྤྱད།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦུབས་འདིར་ནི་ཆོས་ལ་དད
་བས་མོས་ལ། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཟུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྟ་བ་ཉིད་དད་པས་མོས་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྦྱར།
་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུས་དེ་ཐོས་ནས་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤོད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི
་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་ལ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྡོ་མ་བཞིན་དུ་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ།
་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པར་སྦྱར།། ཆོས་དེ་ལ་མོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། མིས་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་བཞིན
་དུ་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ལོ།། མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པོ་ལེ་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཕུན་སུམེ་ཚོགསོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།། ཆོས
་ལ་དད་པས་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པར་སྐྱེའོ།། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆུདུ་ད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་དང་དེའི
་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དོག་པར་འགྲུབ་པའི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དྲང་པོ་དང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་རྟོག་པ་དང་སེལ་ནུས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཆུ་དུ་དེ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཡང་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི
་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱེད་པ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ། ཤེས་རབ་དང་དགེ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་མ་ཐོབ་པའི་མཉམ་པས་ཡོང་སུ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་འདི་ནི་རེ་ཞོག་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡི་མོ།། ཞེས་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་པར
་ཞེན་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་ས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར
་མི་ཤེས་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་པོ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན
་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིནོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་དང་། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་པད
་མགོ་མཉམ་དུ་མེད་པར་ལྟ་བར་བྱའོ།། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚོན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མགོ་མཉམོ་དུ་མེད་པར་བལྟའོ།། འདི་ལྟར་གཞན
་བྷི་མཚན་ཉིད་དེང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ལ་དྲོ་བོ་ཉིད་དྲམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་འདོགས་པ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད
་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལྟ་བསྔོ་ན་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་དག་ནི་ངའི་ཆོས་ལ་ཆོསུ་འདུ་ཤེས་པ་དང
་ཞུཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཏེ། དེས་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་མོས་པ་དང་ལྡན་པོ་ལ་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱ་བགོ་ཉིད་བས་པ་ཡིནོ།། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲ
་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་ཞེན་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཆུངང་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་སྐུར་པོ་འདེབས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཆོས་ལ་མོས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་འཕེལ་མོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ།
་བས་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་མས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མས་པར་བྱ་བྲག་ཕནྡྷ་ཡན་སྟོན་ཏེད་དགྲ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་ལྡམ་ཞིང་། ཛ་གང་དུ་དང་བ་བྱུང་ཆུབ་རྫ་ས་སྭཱ་།
་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དགྲ་ལ་མོས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མོས་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པས། ཐར་པའི་ཚྭ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་པོ་སྐྱེད་ཟིན་པའི་ཕྱི
་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་པའི་རྩ་བ་བསྐྱེ་ཞིང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དང་། མཐར་ཐུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བཱ་ཞེས་བྱས
་བན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྗོན་པར་བསྟན་པ་ཡོན།། འོན་ཀྱང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཆུངངུ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཉེས་དམིག་སྟོན་ཏེ།
་དོ་དག་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་དང་ལྡན་པས་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པས།། རེ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས
་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ།། ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣཾས།
་ལས་ཀྱང་ཡོང་སུ་ཉམས་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དེ་དག་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསུ་ཉམས་ན་ཤེས་རབ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས
་ལས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བར་ནི་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་དག་ལས་གཞན་དག་གིས་ཆོས་ལ་ཆོ་སུ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་ཐོས་ནས་ཤེས་བྱ་བའི་སྨྲ་བ་པོ
་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་དེ་དག་ལས་ཉན་པ་པོ་ལས་དང་པོ་པ་གཞན་དག་གིས་ཐོས་ནསོ།། དེ་ལ་ཉན་པ་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད་པའོ།། ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི
་སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ལ་མོས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར།། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཤེས་རོབ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོང་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ
་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ནི་གང་དུག་ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་མ་ཕྱོགས་པའི་སྟོན་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ལ་ཡང་མི་མྱོས་ཤིང་སྐུར་པ་འདེབས་པ
་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་དག་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་གྱི་ཤེས་རབ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྟེང་དུ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་འབལ་བར
་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གང་དག་ལྟ་བ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཐོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲ་དེ་དག་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཐོས་པའོ།། སྐྲག་ཅིང་ཞེས་བྱ
་བཱ་ལུ་སོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཚོར་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕྱིརོ།། མདོ་སྡེ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུ་བ་པོ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ལ་མོས་པར་ལྷ་གཱ་ལ་འགྱུར་གྱི། དེ་དག་གང་ལ་མོས
་པའི་ཆོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་གཏན་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཨོཾ་ནོ།། གཞི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལ་སྐུར་བ་བཏབ
་བ་སོ་པཱི་གཞི་དེསོ།། ཕོངས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའོ་ཆོས་ཀྱི་འཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ནི་གཞི་དེས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན
་བོས་ཀྱང་རེག་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། གཞི
་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གཞི་དེས་ཀྱང་ངོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཆུ་ངུ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་པང་ལྡན་པའི་སྨྲ་བ་པི་དག་གོ།། དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ
་དང་ལྡན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་རང་གི་ཤེས་རབ་ཆུ་ང་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ
་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཉན་པ་པོ་རྣམས་གཉིས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་གཞི་དེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཞན་འཕེལ་ཞིང་རེ་ཞིག་ཆུང་ཟ་བར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར
་བཤད་པ་གསུངས་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞི་པའི་རྨི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བཀྲི་བ་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་དང་།
་མོས་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཞག་པས་བཟུང་ཞིང་བཀྲི་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བོའི་རྩ་བ་མ་སྐད་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་མ་དག་རྒྱུད
་ཡོངསུ་མ་སྦྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་བསྟན་ཏོ།། མོས་པ་མི་མང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མོས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ།། བསོད་ནམས་དང་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་། དྲང་པོ་དང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅེན
་མ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་སེལ་མི་ནུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནིའི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་བསྟན་ཏོ།། གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བཀྲི་དགོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི
་སྒྲ་སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་དང་དོན་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དུ་བཟུང་།། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྟ་བ་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་རོ།། དེ་དག་ཀྱང
་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་ཐོས་ན་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཡང་དག་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ཡོད་པས་ནི
་ཆོས་དེ་ཐོས་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་མེད་པས་ནི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟོ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པར་སྦྱརོ།། ཆོས་དེ་ལ་ཡང་མོས་པར་ཡང་མོ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མོས་པ་མེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་མོས
་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཆོས་དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་དོན་ལ་དོན་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ།། ལྷད་ཀྱང་འཇུད་པར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་དྲོན་དང་ཚིག་ལ་རང་དགའ་དང་འདོད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་དག་ནི་དད་པ་ཉིད་ནས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབསུ་གྱུར
་བའི་རྒྱུ་སྔོན་བསགས་པ་གང་ཡིན་པསོ།། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེའི་དང་པོ་ནི་གདགས་པ་སླའི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་ནས་ཞིག་འདི་ལྟ་བུ་ལས་གྱུར་ཏེ། ཞེས་དང་པོའི་གཞི་བརྟོགས་པའོ།། འབྱུང་བར་འགྱུརརོ་ཞེས་གདགས
་པ་ནི་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་འདི་ཙམ་ན་སྤོང་བར་འགྱུ་རོ་ཞེས་དེ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱི་མའི་མཐའ་བརྟག་པར་ནི་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་སྣང་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་མདོར་བསྟེན་པ་དང་། རྒྱས་པར་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནཱི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱུས་པར་བཤད་པ་བཞི་པའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅང་བ་འདི
་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལྔས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཡན་ཆེ་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་དང
་གཉིས་པས་ནི་ངན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྔར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། ཚིག་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག
་བསྒྲུབས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ་སྔར་བསྟན་པའི་དང་པོ་བསྟན་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐབསུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཅིག་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་རིམ
་བ་ལ་རིག་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན།། ཞེས་བཤད་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་བཞི་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐབསུ་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཞི་བ་བགྲོད
་པ་གཅིག་པུ་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། རྩ་བ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྐྱེན་གྱི་གཞི་དང་ལྡན་པའི་སྐབསུ་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ
་ལམ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་ཐ་མས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གདགས་པ་མཛད་པ་དེ་ལ་སྦྱོད་བའི་གང་ཟག་བསྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་།
་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒོ་དེ་ནས་ཞུགས་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང་། དེའི་ཚེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད
་ལྔ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་མགོ་གྲངས་པས་གོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཉིད་འདིར་རིགས་དང་། མོས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོ
་ཤིང་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བའི་ཚང་མར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱའོ།། དེའི
་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། སྐབས་འདིར་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕར
་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡིན་པས་དེའི་རིགས་དང་། མོས་པ་དང་ཤེསརབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞར་ལ་གླེངས་པར་ཟད་ཀྱི་དམིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མེདོ།། དེ་ཇི་ལྟར་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།
་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་དག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྐབས་དེ་ཡན་ཆུང་ངུ་མགྲོ་གླེངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པའི་རྗེས
་ལ། འདིར་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་གོ་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ཉིད་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བ་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ།། གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་མགོ་གླེངས་པས་གོ་བ་ལས་བྱུང་བའི
་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐབས་འདིར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིས་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྤྱ
་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་ཞེ་ན། གཞུང་ལོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྐད་སྟོན་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཞི
་ཅིག་ཏུ་བསྔོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད།། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིནོ།། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་མེད་པ་ལ
་གདག་སུ་མི་རུང་བས་དེའི་གནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིནོ།། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གཞན་པ་ཕྱི་རོལ་ན་དེའི་སྤྱད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི
་དངོས་པོ་གཞན་ནི་མེད།། དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ངོ་བོ་ཉིད
་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་མིང་དང་བརྡའ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དོན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན
་ཉིད་མིང་དང་བརྡར་བརྟགས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་མཚན་ཉི་དུ་མིང་དང་བརྡར་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་བདགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བརྟེ་ནས་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་གང་དག་གིས་དེ་ལྟར
་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་འདོགས་པར་མི་མཛད་ཀྱི། གང་དྲུག་གི་དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད
་དེ་ལ་བརྟནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི
་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགི་དོ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལ་བརྟེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་གཅིག
་ཀྱང་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་གང་དག་གིས་དེ་ལྟར
་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མི་མཛད
་ཀྱི་གང་དག་གིས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དོན་དམ
་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་གཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་གཟུང་བར་བྱའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས
་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚནཱ་མ་དེ་ཉིད་ཀུནྡ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མིང་དང་བརྡར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེར་ཡོངསུ་མ་གྲུབ
་བླའོ། ངོ་བོ་ཉིད་མེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནསོ།། ཆོས་བདག་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དེར་ཁོ་ན་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན
་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པའོ།། དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིནོ།། དེ་ནི་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གནས
་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་བདས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཏུ།
་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གཉི་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སོར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་དེ་ལ་བརྟེནས་བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཚུཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཅིག་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོང་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་གང་དག་གིས་དེ་ལྟར
་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མི་མཛད་ཀྱི་གང་དག་གིས་དེ་དག་མ་མཐོང
་དེ་དག་ལུས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིའོ།། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཅིག་ཅེས་བྱ།
་བར་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཅེས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་གཟུང་བར་བྱའོ།། འཕགས་པོ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་བཅཝ་སྒྲ་དང་རི་མོ་བྲི་བའི་གཞི་དང་། མར་དང
་ན་མཁའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། འདི་བླ་མའི་གནས་ལྟ་བུ་དག་གིས་དཔེ་རྣམ་པ་དེ་བཞིས་མཚོན་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་གོ་རིམ་གྱི་ཤུགས།།
་སྦྱར་བ་ནི་དང་པོ་མར་གྱི་དཔེས་བསྟན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བཅཝ་སྒྲའི་དཔེས་བསྟན། དེའི་འོག་ཏུ་རི་མོ་བྲི་བའི་གཞིའི་དཔེ་བསྟན།། དེའི་འོག་ཏུ་ན་མཁའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།། གཽ་རིམ་དྲ་ལྷུར་བཀོད་པའི་དཔེ་བཞི་པོ་དག་གིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི
་གོ་ཏ་མ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། དོན་དམ་པའི་གཏམ་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།། གཏམ་དེ་བཞིའི་གོ་རིམ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པར་ངེས་ཤེ་ན། དང་པོར་ལྷག་པའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་པའི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི
་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན
་བས་དེ་དང་པོར་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་བདེན
་པ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་དོན་དམ་པའི་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། གཏམ་དེ་བཞིའི་འབྲེལ་པ་ནི་དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས་མཚོན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་སྣང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར།། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན་ཆབ
་མར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་འདྲི་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་སྩལ་ན་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པས་ནི། ངེས་པའི་དོན་བསྟན
་པ་འདི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱར་ན། དོན་ལྔ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དྲུག་པོ་དག་མཐོང་བས་དད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས
་ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་བརྟེནས་ཚུལ་ཁྲིམས
་མངོན་པར་རྟོག་པའི་སྒྲོ་ནསུ་བྱསམ་པཾ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ནི་ཁ་སིམྦྷ་པཱ་ལས་བྱུང་པོའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དགའ་ག་བ་ནེ་མཱུ་ཐོ་བ་མིང་བྱས་རབ་ཏུ་བྱ་བའི་ལྐུག་པའི་སེམས་དང་ལྡནྡྲ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བུ་ཆེན
་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མར་གྱི་དཔས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན་བཅུ་སྒྲ་ནི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི།
་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་སྩལ་བར་བགྱི་བ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེནས་བསམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མཐོང་བར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རྣམ
་བར་མི་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤོས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་པའོ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྩལ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅཝ་སྐུའི་དཔེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་བསྟན
་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན་རི་མོ་བྲི་བའི་གཞི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས། ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་ཅིག་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིད་པ་ལགསོ
་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དོན་བསྟན་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ལ་བརྟེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི
་དུས་ནི། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདྲེན་པས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་གཅིག་པ་དང་། དེ་དག
་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རི་མོ་བྲི་བའི་དཔེ་བཞིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཏམ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེ་ར་བགྱི་ན་ན་མཁའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི
་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་འོ་ཅིག་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སྩལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མི་འགྱུར་བ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་བསྟན་པས་ནི
་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས
་འདས་པའི་ལམ་ངོན་དམ་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་ཅིག་པ་དང་སྩལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མཁའི་དཔེས་ནི་དོན་དམ་པའི་གཏམ
་བསྟན་ཏོ་དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིནོ།། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ
་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། བཟོད་མ་ནས་ཞི་ག་རང་བཞིན་གྱི་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་སེར་ངེས
་བ་བསྟན་པ་ལ་བྱའོ།། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སོར་ངེས་པ་མ་བསྟན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས
་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པས་དྲང་ཞིང་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ།། དོན་དམཱ་ཡང་དགྲ་འཕགས་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱིས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་མགོ་བླངས་པས་གོ་བ་ཚོང་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལྔ་ཡི་ནོ།། མོས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའི
་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོང་བའི་གང་ཟག་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤྭད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་མདོ་སྡེ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངེས
་པའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན
་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྩོད་པའི་གཞིའི་གན་སུ་གྱུར་པ་མ་ལགསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཆེ་བ་ཉིད
་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་ཐ་མའི་བར་གྱི་བསྟན་ཏོ།། ངེས་པའི་ཚི་གི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།
་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། །
་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དོན་དམ་པ་ངོས་པོའི་དོན་འདི་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆོ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ
་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་ཉོན་ཐོས་ཀྱི་ཐུག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིསུ་ཆོས་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་དེ་གཉིས་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་། སྐབས་ཡོད་པ། དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི
་གནསུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ། སྐབས་མེད་པ། ངེས་པའི་དོན།།
་བརྩོད་པའི་གཞིའི་གནསུ་གྱུར་པ་མུ་ཡིན་པས། དྲང་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལ་བསྐོར་བ་སྔ་མ་གཉིས་པས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གསུམ་པ་ནི་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཚེ་ཉིད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར
་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོ་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སྡེ་དྲང་སྲོང་སྨེ་བ་རི་དགས་ཀྱི་ནགསུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣ་བ
་བསྟན་པས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིསུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངོ་མཚར་རྨེ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་དང་པོ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་། བཟླས་པ་གཉིས་པ་ལ
་སྒོམ་པའི་ལམ་སྐྱོ་བ་དང་། བཟླས་པ་གསུམ་པ་ལ་ནི་སློབ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིརོ།། ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པའོ།། བླ་ན་མཆིས་པ། སྐྱབསོ་མཆིས་པ། དྲ་བའི་དོན། རྩོད
་པའི་གཞིའི་གན་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ངེས་པའི་དོན་མོ་ཡིན་པས་ད་དུང་གཞན་དུ་དྲང་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགྲོ།། སྟོང་པོ་ཉིད་སྨོས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའོ་ཆེས་ངོ་མཚར་སྨ་དུ་བྱུང་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས
་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བ་ལས་བལྟོས་ན་གཉིས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་གཟུང་།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས
་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཅིག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིརརོ།། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའོ
་གཅིག་ཏུ་ངོ་མཚོར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་མཐོང་བ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར
་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ལས་བལྟོ་སྲ་ན་གསུམ་པ་སྟེ། སྐབས་འདི་ར་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་ངམ་པ་བསྟེན་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱརོ།། བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞི
་ནཱི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་དྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་འཕེལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཆེ་བ
་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་དེས་པའི་དོན་བསྟེན་པ་འདི་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། སྒྲིབ་པ
་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཡིན་པས། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་རེ
་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེ་བཱི་ཚོ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་གོང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འངས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས།།
་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་ངག་བསྟན་ཏེ། ཅི་རིག་པར་སྦྱརོ།། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞིང་། སྟོང་གི་ཆ་དང་། འབུམ་གྱི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མང་བར་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་ཡིན།། གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་མཚུངས་པར་རྩི་བ་ཉིད། དཔེར་ན་རི་བོ་གྲངས་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་འབིགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པར་རྩི་བའི་གྲངསུ་རིགས་ཀྱི། རི་བོ་གངས་ཅན་དང་ཡུངས་འབྲུ་ནི་མཚུངས་པར་རྩི་བའི་གྲངསུ་མི་རིགས་པར་བལྟའོ།། ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལོགས
་ཏེདེ་ཡང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྩེ་མོ་ནྡན་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། རྩའི་རྩ་མོ་ནི་དེ་དག་གི་ཆ་མ་ཡིན་པ་བཞིནོ།། བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྀ་ར་བ་དང་གངས་རཱི་ཞེས་བགྲང་གི། རི་རབ་དང་ཡུངས
་འབྲུ་ཞེས་ནི་མི་བགྲང་བ་བཞི་ནོ།། དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད། དཔེར་ན་བ་ལང་དང་འདྲ་བ་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱའི། སྦྲང་མ་ལ་མ་ཡིན་པ་བཞིནོ།། རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་བ
་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་པའི་ཚིགས་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚི་གི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ལེའུ་འདུན
་མིང་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིར་བསྟན་པ་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས་འདི
་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྤྱི་ལ་སྙེག་སོ།། བསྟན་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས
་མས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཚེ་དང་སྦརོ།། དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་བ་དང་འཇིག
་རྟེན་ལས་འདས་པའོ།། དོན་ནི་དེའི་ཡུལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་སོ།། འདི་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དེ་ལྟར་ཟུང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག
་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།
་ལྔ་གང་ཞེ་ན་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མི་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི
་མ་དང་བྲལ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་མོད་ལོ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་བཟོད་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱི་དམ་པའི
་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུམ་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བསྟན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོམ་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དོན་དམ་པ་ངེས
་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོགོ་ཆགས་དྲུག་འབུམ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་བཞི་ནི
་དཀྱུས་ཀྱི་ཚིག་བཞི་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། ལྔ་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ལྷ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ། མངོན་པར་དགའ་བོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྐབས་དང
་སྦྱར་ཏེ་སྐབས་འདིར་དམིགས་ཀྱི་མ་སྨོས་ཀྱང་མཇུག་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་སྐྱབས་བདིར་སྦྱར་བར་བྱུའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟགི་དཔུང་དུ་བྱས་པ་དང
་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།། དེ་ལ་གང་ཟག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་རིགས་དང་། བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གང་ཟགོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་ཀྱང
་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱོ་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་མི་སློབ་པའི་ས་མན་ཆད་འཐོབ་པ་སྟེ། དཀྱུས་ཀྱི་ཚིག་པར་མ་གཉིས་དང་གོ་རིམ་བཞི་ནོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ
་དང་བསྐྱེད་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དོན་དམ་པའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཀྱུས་ཀྱི་ཚིག་དངོ་བོ་དང་།།
་ཐ་མ་གཉིས་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཚིག་ཐ་མོས་བསྟན་ཏོ།། རྡོ་ལ་བླ་ན་མེདོ་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དོན་དམ་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་ཅི་རིག་པར་སྦྱའོ།། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ།། །
་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པའོ།། རྡུལ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པའོ།། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའོ།། རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་བོ་ཞེས
་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། ལེན་པོ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེན་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ།། ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ།། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ
་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བརྒྱུད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། །། ལེའུ་བདུན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤོད་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས
་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པ་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱམས་པའི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་འདི་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེའུ་བརྒྱད་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། རྣལ
་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་བསྟན་ཏེ། ཡོང་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ
་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། འཐོབ་པའི་ཐབས་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པས་དེ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལེའུ་འདི་བསྔོས་པའི་དོན
་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྔོས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད
་དྲང་སྤྱིར་སྦྱར་ཏེ། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཞུ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞུས་པ་ནི་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྡན་རྣམ་པ་མངོ་པོ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང
་སྤྱིར་འདྲ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཞུས་པ་དང་ལྡན་བཏབ་པ་ལྷག་པར་མང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངསུ་མཁྱེན་ནས་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པང་མཛད་དོ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན
་པོའི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱིས་སྨོས་ཏེ། ལེའུ་འདི་མགོ་མཇུག་བར་དུ་ཞུས་པ་དང་ལན་བཏབ་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱརོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ལམ་ཞེས
་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམསོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི
་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤྲཱིས་རབ་དུ་ལྱ་དྭངོས་དང་། བརྒྱུད་པའི་ཆུ་ལཱྀ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི
་ཤེས་རབ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེག་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་བཞིའོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟོས་པས་རིགས་པའི་ཡོངསུ
་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་པོ་དང་། གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པས་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་མི་འགལ
་བས་འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ཡོང་སུ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡོན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགསྡེ་པས་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་པས་རིགས་པས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚིགི་དོན་ཅིར་བསྡུ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རིགས་པ་བཞིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷག་པའི
་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ནི་ནང་གི་རྨུགས་པ་དང་། ལྟ་བའི་ང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ལམ་མ་ཡིན་ལ། རིགས་པས་མ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་ལམ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་ལམ
་མ་ཡིན་གྱི། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་སྤངས་པ་དང་། ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རངབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱིས
་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ཡང་ལེའུ་འདི་ལས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་དང་སྤྱིར་སྦྱརོ།། སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས
་བརྣམས་ནིས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅི་ལ་གནས་ཅི་ལ་བརྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཐོབ་པ་དང་འཐོབ
་པའི་ཐབས་དང་། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འཐོབ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ
་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མཐོང་ལོ་མཁས་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། འཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས
་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱམས་པ་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བརྗོད་དོ།། ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ
་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་། ལྕུག་མཐོང་གི་ལམ་ཐ་དད་ཅེས་བགྱི་བ་འམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྔ་དང་པོར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཚི་གྲི་དོན་ལ་སོགས་པ
་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དང་པོ་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམཱཾ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་རྣམ
་པ་གསུམ་སྟེ། གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཚམས
་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རབ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡངངོ་ཡོད། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན
་པ་ནི་ས་འོག་མའི་རགས་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ས་གོང་མའི་ཞི་བ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་སྦྱོར་བར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐེག་པ་གཉིས་ནི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་གནས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བརྟེན་ཏེ
་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་ཅི་ལ་གནས་ཤིང་ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད
་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔོའ་ཅི་ལ་གནས་ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བགྱིད་ལགས་ཤེས་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། དེ་ལ་ཅི་ལ་གནས་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།། ཅི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ།། ཐོག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཐེག་པ་གཉིས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ།། ཞོ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རིགས
་པ་བཞིས་ཡོང་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།། བསྒོམ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད
་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བགྱིས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱམས་པ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
་བླ་ན་མེང་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བ་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་རྣམསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ནི་གནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི
་གཏོང་བ་ལ་ནི་བརྟེན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལོ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དེས་ཅི་བསྟན་ཅེ་ན། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་བཤིད་པའི་ཆོས
་ཀྱིས་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་འཇོག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕངས་ཐོབ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་དང་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་བར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི
་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་སྨོན་ལམ་མི་གཏོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི
་གོགནས་དང་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡི་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གངགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གད
་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདེན་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རིགས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཐེག་པ་གདོགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེ་དག
་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་འདོགས་ཤིང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་ཀྱི། ལྷར་གྱུར་པའམ། མིར་གྱུར་པའམ། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེར་གྱུར་པ་གཞན་གང་གིས
་ཀྱང་མི་ནུས། དེ་དག་ཉིད་ལས་ཐོབ་པ་ནི་མ་གཏོག་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གོ་རིམ
་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་བསྡེབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལེགས་པར་ཐོས་ལགས
་པར་བཟུང་། ཁ་ཏོན་བྱང་བར་བྱས། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའོ།། དེ་ལ་གནས་ནཱ་འཁོར་བར་སྐྱིད་པ་དང་། ལོང་སྤྱོད་ལ་སོགས་པར་ཡོངསུ་མཱ~ཾ་བསྔོ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི
་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ནི།། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ནི་མེད་པ་དྲུག་སྟེ། མཐོང་བ་བླ་ན་མང
་པ་དང་། ཐོས་པ་བླ་ནི་མེད་པ་དང་། རྙེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། རྗེསུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པའོ།། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ནོར་བ་ཞེས
་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཏོ།། དེར་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བདག་གི་བྱང་ཆུབ
་དོདང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པོའོ་དམིགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་།
་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་བརྟན་པའི་ལུས་དང་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྟོན་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་སྨོན་པའི་དགེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཆོག་བླ་ན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟགས་ཏུ་རྒྱུན་མྱི་འཆད་པར་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།། ངྒ་ལཱུ་བརྟེན་ནསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བླ་ན
་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དྲུང་རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གོ་མི་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་ནསོ།། དེ་ལ་བརྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བཽ་རཱ་མི་འདིར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལསྔོ་འདས་པ་ལ
་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་སོགས་པོར་ཡོངསུ་མི་བསྔོ་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལོམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བརྟེན་གྱི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི
་རྒྱུ་སྨིན་ཏུ། ས་ནི་རྒྱུད་མཟ་བའི་སྒྲ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུས་གདུགས་པ་རྣམ་པར་བཞུག་པ་ལ་ནི་གནྟ་ས་བླན་མེད་པ་ཡང་ད། བྷུ་རྟགས་པདྷཱ་དྡྷ་རྨཱ་སྨོན་ལམ་མི་གནང་བཤཱནྟ་གྷྣཱནྟུ་ནག་རྒྱུ་ན
་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གོ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན།། དེའི་འོག་ཏུ་དམྱིགས་པས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་རྨི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤང
་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞུན་དག་འདི་སྙམ་དུ། དེ་ལྟར་གནས་དང་རྟོན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོང་སུ་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི
་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་དང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ནི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཀློང་མདོ་སྡེ་དང་དེ་དག་ཏུ་དམྱིགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་བཀའ
་སྩལ་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ།། དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ
་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ།། སྤྱད་པར་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ
་པ་ལྔ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། རྐྱེན་འདྲི་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་འབྱུང་བྱ་དྲན་པའོ།། མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ
་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ལོ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ།། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང
་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པཱི་ལཾ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་འོག་མ་རྣམས་ལ་རགས་པར་ལྟ་བ་དང་། ས་གོང་མ་རྣམས་ལ
་ཞི་བར་ལྟ་བའོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལྔ་དམིགས་པ་སྟེ།
་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིབ་དམིགས་པ་གང་ནི་ལམ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ
་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། མི་འཕམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པའི་དེ་མིགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅ་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་ང
་དམིགས་པ་ཐམས་ད་རྒྱས་ས་མང་བ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་ས་པ་དབྱུང་ལྷུང་རྒྱུ་བའི་ཡང་དགུ་བནྡྷ་རྟགས་པའི་ས་སྱ་དྒྷས་མ་པད་ཀྱི་བ་ཤུང་སནྡྲ་པ་ད་། དྭེ་ཀཱམྦྷི་གྷྲ་ང་གཱ་དུས་དག་རྒྱུ།
་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཿསུ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན
་ལརྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཡིན། དངོས་པོའི་མཐའ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས
་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན། དགོད་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པོ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལེ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་འཇུག
་པཔ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྔོན་དུ་བྱ་མཁྱེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་གནས་དང་། ལྐོག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་དངོས
་ནི་ཟོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོངས་པ་ཡོའི་སུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་གང་དགེ་བསྟེན་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་དམིགས་པ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དམིགས་པ་གང་ནི་ལམ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང
་ཆ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྒོ།
་གསུམ་དང་ལྡན་པ་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན
་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེནས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱས
་པའི་ཕྱིར། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱུད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱེད་པ
་གང་ཞེ་ན། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབོ་གང་ཡིན་པའོ།། རབ་ཏུ་རྣམ་པར
་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡོང་སུ་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ
་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་མཚན་མར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངསུ་རྟོག་པ་ཡིན།། ཡོངསུ་དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང
་དོག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངསུ་དཔྱོད་པ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མཚན
་མ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བཙལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལས་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པའོ།། དེ་ལ་མཚོན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་གོང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དམ་ཆོས་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ
་འམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྟོག་པར་མ་བྱེད། འཇལ་བར་མི་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི
་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། ཡོངསུ་བཅོལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དམོ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་དོག་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར
་བཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་བྱེད་རྟོག་པར་བྱེད་འཇལ་བར་བྱེད་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སོར་རྟོགས་པའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཞ
་ན། གང་གི་ཚེ་བསམསོ་ཤིང་བརྟགས་ལོ་གཞལ་ཅིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པོ་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལས་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་གཞི
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དམིགས་པས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད། དོན་དང་། དངོས་པོ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་དང་། དུས་དང་། རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང
་ཡོངསུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་པོ་དང་། མཁས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པོར་སྟོང་པའི་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ་དེའི་དོན་ནི
་འདི་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ནང་གི་དངོས་པ་དང་། ཕྱི་རིལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་དངོས
་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ
་བར་བྱེད།། ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས།། ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་། དཀར་བའི་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚལ་བར་བྱེད། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི།
་སྒོ་ནསོ།། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ལྗོན་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། ཇི་ལྟར་དུས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དུས་གསུམ་པོ་འདས་པའི་དུས་ན་འོདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ།། མུ
་འོངས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུསོ་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ད་ལྟར་ཡོད་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་པ་བཞི་པོ་བལྟོས་པའི་རིགས
་པ་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་ལྟོས་པའི་རིགས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས། དོན་དམ་པ་ཡང་དོན་དམ་བུའི་སྒོ་ནས། གཞི་ཡང་གཞིའི
་སྒོ་ནས་ཡོང་སུཾ་ཚུལ་བར་བྱེདདོ།། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡོངསུ་ཚུལ་བར་བྱེད་འདི་ནི་ཆོས་སོ་འདི་ནི་བྱེད་པའོ།། འདི་ནི་འདིའི་བྱེད་པའི་ཞེས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེདོ།། འཐད་པས་སྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ནི་ཚད་མ་གསུམ
་པོ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་། མངོན་སུམ་དང་རྗེ་སུ་དཔག་པས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད། ཅི་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡོད་དམ་མེད། ཅི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཅི་རྗེ་སུ་དཔག་པས་རིགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོངསུ
་ཚལ་བར་བྱེ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྣར་བར་རྟོག་པར་མི་བྱེད། དེ
་ལྟར་རིགས་པ་ཡོང་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨྲས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང་། ཡང
་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལ་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན།། དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པ་ཡིནོ།། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་།
་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། དུས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚུལ་བས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ
་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ
་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིནོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའི
་དངོས་པོ་དང་ཆུ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་པ
་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་གོ།། དེ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་དམིགས་པ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བ་འམ། ཐོས་པ་འམ། ཡོང་སུ་བརྟགས་པ་གཅིག་གཟུང་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས
་པ་དང་གཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་ལྔ་བརྟེནས་དེ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་།
་དེ་ལྟར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནཱ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་མ
་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་བརྟེནས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་མཐུས་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན
་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་གི་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ
་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པའི་སེམས་དེས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ།
་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པར་སེམས་དེ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་བལྟོས
་ཏེ་གཟུགས་བརྙ་ནི་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ལས་བལྟོས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་འདྲ་ཞིང་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་སྣང་བས་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལྟ་བུར
་ལྟ་བ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས
་ལྷག་མཐིང་གི་རྣམ་པ་སེམས་ལས་ལྟོས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་། སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྨང་བར་སྙེམས་ལས་ཐ་དད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི
་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་གཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཅིག་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་བློ་ལ་སྣང་བས་ན་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ།། གཞུང་གཞན་ལ་ཏི
་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག
་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་པོ་ཞིས་བསྡུས་པ་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་དུང་མཚན་ཉིད་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དགའ
་བ་བསྡུས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ངེས་ཤེས་བྱའི
་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་སྟོན་དང་སྐྱོན་རྣམ་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཕྱིར་རྣམ་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཡང་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ
་ཉིད་ལས་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཡང་དེ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚིགསུ་རྟོག་པ་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང
་བྱའོ།། ཡང་དེ་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་མེད་པ་ལ་གཉི་སུ་འགལ་བར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་མིང
་གི་རྣམ་གྲངས་ཡི་ནོ།། གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱཱ། ཏིང་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་དང་། ཏིངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དང་ཏི་འཛིན་གྱི་ཐབས་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྟེན་དང་། ནང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག
་པའི་ལུས་དང་། སྣང་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་གྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི
་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སེམས་གནས་པ་དགུས་བསྡུས་པ།། སྟོབས་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་བཞིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙནི་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད
་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེནས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལྀ
་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱས་སམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྟོབས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད
་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སེམས་གནས་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ
་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཏིངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང
་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་དེ་དུང་ཉེ་བར་རྟོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོར་ཉེ་བར་བརྟང་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཡོ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི
་གནས་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་དེ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟད་པའི་ཚུལ་དང་། དད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཆར་བཅད་པ་དང་བཅས་པས་ཕྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། མངོན་པར་གཡེང་བར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེའི་སེམས་བཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བཞག་པ་དེ་གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་གྱུར་ན་དེས་ཡང་ཕྱིས་དེ
་ཉིད་ལ་བསྡུད་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པ་ཁོ་ནར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་གནས་ཤིང་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ན
་ཅི་ནས་ཀྱང་དེའི་སེམས་དེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡི་ནོ།། ཇི་ལྟར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་མཚན་མ་འམ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་།
་ས་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་གིས་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ངེས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་གསུ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་མ་དེ་དག་ལ་དེའི་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བར་བྱེད། དེ་ལྟར
་ནོ་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིནནོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་གིས་དེའི་སེམས་ཀུན་ཏུ་འཁྲུག་པར་གྱུར་ན།།
་དེ་ལ་དེས་དངོ་བོ་ཉིད་ནས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ན་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་དེའི་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ
་བརྗོད་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། བྱུང་ཅོག་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྦྱོང་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུད་ཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ
་དང་བཅས་པས་བར་དུ་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་འཆད་པར་ཏིང་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་ཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས
་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཇུག་པ་དང་། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་སེམས་དེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ
་ལྟར་ན་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་སྟོབས་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་པའི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཡོངསུ་འདྲིས་པའི་སྟོབ་སོ།། སྟོབས་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་སོས
་གནས་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རེ་ཞིག་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བསམ་པ་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དང་པོ་ཁོ་ནར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་གཏོང
་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེའོ།། དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་གཏད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པས་བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེདའོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ
་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དག་ལ་འཕྱོ་བའི་མི་བྱེད་པས་དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞི་པར་བྱའོ།། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་དེ་གཉི་ཀ་དང་དུ་མི་ལེན་པ་དང་། རྒྱུན་འཆགས་པར་ཏིང་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད
་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེ།། ཡོངསུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད།། ཡིད་ལ་བྱེད་པོ་བཞི་གང་ཞེ་ནི། བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགེ་སྐབསུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྐབས
་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། སེམས་གནས་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་བཞིས་འཇུག་སྟེ། དེ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇུག། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐབསུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇུག།། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་སྐབསུ
་འཆང་པོ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇུག། ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་གནས་པ་དགུ་པོ་དག་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན།། ནང་གི་སེམས
་ཀྱི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ལྷག་མཐོང་ལྔ་རབ་ཏུ་རྩོལ་བར་བྱེད་པོ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སེམས་གནས་པ་དགུས་བསྡུས་པ་སྟོབས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པོར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙེནི་རིང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས
་བརྙན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེ་ནས། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣ
་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་སུམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་འདིར་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ
་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་མོས་པར་མཱི་བྱེད་པར་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བྱའོ།། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཤེས
་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་གི་ཞི་གོནས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ།།
་ཕྱིར་རྣམ་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་དེས། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེཾས
་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ
་ཞེས་བྱའོ།། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འདིར་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང
་རིག་པ་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཞི་གནས་གྱི་ལམ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་ཅིག། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཅིགི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་བློ་ལ་སྣང་བས་ན་གཟུ
་བརྙན་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སེམས་གནས་པ་དགུས་བསྡུས་པ་སྟོབས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སྦྱོར
་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དེས་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་དེ་ལ་ལྷག་མཐིང་གི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར
་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་པར་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་མི་བཏང་བའི་ཞི་གནས་གྱི་རྣམ་པས་སེམས་རང་ཁོ་ནར་འཇོག་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ
་ར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེང། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཙོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ
་གྲངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་མིང་པོ་རྣམ་གྲངས་ཡིན།། གཟུགས་བརྙན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིནོ།། བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་སྔ་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན།
་ལ་འདི་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཡོད་མོས་ཀྱི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ན། སྔ་མ་ནི་དམིག་མ་ཟབ་པ་ཐོབ
་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྟོག་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ། འདི་ནི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དངོས་པོའི་མཁས་ཞེས་བྱ་བ།
་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དམིགས་པ་དང་། གནས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཐའ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས
་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དངོས་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་གྱུར་པ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས།
་པ་དེ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དངོས་པོའི་དམིགས་པ་དང་གོནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་དམིགས་པ་གང
་གི་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་མོས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ
་པར་གྱུར་པ་དེས་ཞེ་གནས་དང་མཐོང་བསྙད་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོབ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མཉམ
་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་མོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཀུན་གཞིའི
་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་དམིགས་པ་དང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ
་དེའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཞེས་བྱ་ཞེས་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ
་གྲངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དེ་དག་གིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་སོ།། ཁམས་ནི་བཅཝ་བརྒྱད་ཁོ་ནའོ།། སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུས་ཁོ་ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད
་བསྡུསོ།། འཕགས་པ་བདེན་པ་ནི་བཞི་ཁོ་ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད།། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད། དཔེར་ན་ཇི་སྐད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཉིད
་དདཔང་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད།། །
་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དངོས་པོ་དེའི་མཐར་བྱིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཡང
་གང་གི་དུས་ན་དངོས་པོ་དེའི་མཐར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཀུན་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོ་དེའི་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་གྱུར་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའི
་མཐའ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིནོ།། དེ་ཡང་གང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཟུང
་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་གནས་གྱུར་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། གནས་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི
་དུས་ཀྱང་གཅིག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཅིག་པས་ན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིནོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོངསུ་གྲུབ་པོའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད།། དེ་ལོ་ཅིའི
་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་དང་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དགོས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དངོས་བཞི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད
་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་དོན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཏེ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ན་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ
་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་འཇུག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག
་བའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན།། དེ་ཡང་གང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྔུང
་དུ་འབྲེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག
་པའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་ཅིག་པས་ན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་པ
་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེསུ་སོང་བ་དང་། འདས་པ་དང་། མ
་འངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དེ་དག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། དངོས
་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས
་བརྙན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིནོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡི་ནོ།། དངོས་པོའི་མཐའ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད
་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིནོ།། དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡིད་ལོ་བྱེད་པ་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་གནས་ངན་པ་ངེས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ལ
་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན།། དེ་ནི་གཞོན་དག་དེ་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་དམིགས་པ
་ལ་བརྟེན་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན།། དམིགས་པ་བཞི་པོ་གང་ལས་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་སྙམ་པ་ལ། མི་འཕམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བར་མཁྱེན་ནས་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་བཞི་བསྟན་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་པ་མིནི།། ། དེའི་འོག་ཏུ་དམིགས་པ་གང་ནི་ལམ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་དམིགསོ་བ་དུ་དང་གང་ཞིག་ལམ་གང་གི་དམིགས་པོ་ཡིན་བསྟོན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དུ་ཞིག་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུསོ།། དེ་ལ་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་པོར་བསྟན་ཅེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ཆུ་བཞིན་དུ་གཡོ་བ་དེ་དང་པོར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཞི་གནས་སྣོད་དང་འདྲ་བས
་བཙལ་དགོས་པའི་ཕྱིརརོ།། འོ་ན་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན་འགལ་བ་མེད།
་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དང་པོ་པས་དམིགས་པ་ཡོང་སུ་ཚོལ་བ་དང་། དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ
་ཐོབ་པའི་རིགས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྣལ་འབྱོར་པ་དམིགས་པ་ཡོངསསུ་ཚོལ་བའི་ཚེ་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་བ་འམ། ཐོས་པ་འམ། ཡོང་སུ་བརྟགས་པ་གཅིག་གཟུང་བའི་དུས་ན་ཚོལ་བ་དང་།
་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡང་མི་ཐོབ། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེནས་དེ
་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ནི་དང་པོར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱ་དགོས
་པས་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལྟར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྲ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་མཐུས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར
་གྱུར་པའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་སྐྱེས་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ
་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རོབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཚན་མའི་གཡེང་བཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ན་ནང་གི་འུ
་གཅིག་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཡངས་པ་དང་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེའི་འཇུག་ཐོག་སུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་དེ་གཉིས་ཡངས་པོ་དང་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ
་ཙམ་དུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་དེ་གཉིས་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་སྐྱེ་ཞིང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དུས་ཅིག་ཏུ
་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིནོ།། འབྲས
་བུ་དེ་གཉིས་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག
་མ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡན་ལ། དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན།། དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི
་དུས་ན་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོར་འཕགས་པ་མི་འཕམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམིགས་བུ་དུ་དང་གང་ལྕགས་ཞེས་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུ་ལེགས་ཞེས
་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིནོ།། འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་གཟུགས་བརྙནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་གོང་དུ་དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར།
་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་སེམས་གནས་པ་དགུ་བསྡུས་པ། སྟོབས་དྲུག་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག
་པ་ཡིན་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཆ་མཐུན་པའི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དུ་ཞིག་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་ལྔ་ལ
་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དུ་དང་གང་ལགས་ཤེས་པར་སྦྱ་རོ།། གཅིག་ཁོ་ན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན།། རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པཱའི་ལན
་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངསསུ་བཙལ་པོའི་གོང་དུ་དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱརོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ
་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག
་མཐོང་གི་རྣམ་པོ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཚེ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དུ་ཞིག་དེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དུ་དང་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པར་སྦྱར
་དེ་གཉི་ཀའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡི་ནོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱས་པ་ནི།
་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་གོང་དུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར།། དེ་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟུང་དུ་འབྲེལ
་བའི་ལམ་གྱི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡོངསུ་འདྲེས་པའི་སྟོབས་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པོར་འཇུག་པའི་ཡོད་ལ་བྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ནི་ཡོངསུ་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པས་བསྡུས་པ་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག
་པའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པའི་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པོས་འཇུག་པའི་ལམ་དྲི་གང་གི་ཚེ་སྦྱིམ་པ་དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ
་པ་ཡིན་ལ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལྡུམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་འཐོབ་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་ཅིག། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར།། དེ་ནི་དམིགས་པས་སྦྱོར
་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་མི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ། དེའི་འོག་ཏུ་འཐོབ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡི་བརྟེན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི
་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་གཱ་ནི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན་སྦྱོར་བ་མཐར།
་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ཏེ།
་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྔོས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་བཙལ་བར་བྱ། ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མཁས་པར
་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཡོངསུ་བཙལ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔེའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བར་ཞུས་པ་སྦྱརོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ
་བར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་སྟེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་ཐོབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། ཇི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ལ
་མཁས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཇི་ཙམ་གྱི་ན་དེ་ཐོབ་པ་ལགས་ཞེས
་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞི་གནས་ནི་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོང་སུ་བཙལ
་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ
་ཛད་ནས། བྱམས་པ་ངས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོར་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཙོ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། དམིགས
་པས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེན་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། རིགས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ
་དང་ཐོག་པ་གདོགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་ཞེས་མདོར་བསྟན་པ་དང་འདྲའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེན་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་བདེན་པ་གཅིག་ནས་བཅུའི་བའོ།།
་རིགས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་རིགས་པ་བཞིའོ།། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ།། དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གདུལ
་པ་དེ་དང་དེ་དག་དང་གདུལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ག། དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཟས་དང་བདེན་པ་དང་། ཁམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས
་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་སྡུག་པ
་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། བསླབ་པ་དང་། ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། ལྡན་པའི་གཏམ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངསསུ་བཟུང་ནུས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི
་དོན་དུ་འདི་ལྔ་སྟེ། དོན་དགེ་བ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དི་དག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚི་ག་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚིགས་མཐུན་པ་དག་གི་ཅི་རིགས་པར་རིམ་གྱིས་བཀོད་ཅིང་རིམ་གྱིས
་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དབྱངས་ཀྱིས་བརྙད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཐ་མའི་མཇུག་དུ་ཚིགསུ་བཅས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པའོ།། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཉན་ཐོས་ཤིང
་འཕོས་པ་དང་འདུས་བྱས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པའོ།། ཚིག་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཙཱ་བ་གཉིས་པའམ། རྩ་བ་གསུམ་པའོ།།
་རྩ་བ་བཞི་པའམ། རྩ་བ་ལྔ་པའམ། རྩ་བ་དྲུག་པར་སྡེབས་ནོས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆེ་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་མིང་དང་རིགསུ་ཡོངསུ་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པར་ཕྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བྱ་དང་། བསྟན་པ
་སུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གླེང་གཞིའི་སྡེ་ཞེ་བྱ་བ་ནི་གང་ཟགི་མིང་དང་རིགས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་ཏེ་བཤད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱུང་བ་དང་བཅས། གླེང་གཞི་དང་བཅསོ་སོ་ཐར་པའི་མདོ
་སྟེ་གང་ཡིན་པའོ།། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བརྟེན་པོ་སྟེ། དཔེ་དེས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་གང
་ཡིན་པའོ།། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེ་བྱ་བ
་ནི་གང་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྔ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས
་གཞན་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ལྗོན་ཁྱད་པར་ཅན་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བར་གྲགས་པ་དག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་འདྲེ་ནུ་མཱར་བྱེད་ཅིང་། མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་འཆང་པར་བྱེད་པ་མ
་ལྟ་བུའི་ཆོས་མངོན་པ་ཐམས་ཅད།། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡནྡ་ལག་བཅྡོཾས་པོ་དེ་དགུ་ལ་མདོ་སྡེ་ཡང་ཡོད། འདུལ་བ་ཡང་ཡོད། ཆོས་མངོན་པ་ཡང་ཡོད། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བརྙེད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་བསྟན
་པའི་སྡེ་དང་། ཚིག་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆ་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད།། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨདུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣད།། གླེང
་བཞིའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྟེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་འདུལ་བའི་སྟྭ~ཾ་སྣོད།། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མངོན་པོའི་སྡེ་སྣོད།། སྐབས་ཁ་ཙོག་ནས་ནི
་གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབེབ་པར་བསྟན་པའི་སྡོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བཅུ་ནི་གཉི་གའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད།། གླིང་གཞིའི་སྡེ་ནི་གཉི་གའི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད།། གཏན་ལ་དབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གཉི་གའི་ཆོས་མངོན
་བའི་སྣ་སྣད་ཞེས་ཀྱང་བཤདདོ།། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ལས་ཁྱད་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཆོས་གདགས།
་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པས་གནས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པོའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ལུང་གི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ལེགས་པར་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ད
་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐོས་པའོ།། ལེགས་པར་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་བཟུང་བའོ།། ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟུང་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས
་ཟློས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ལུང་གི་ཆོས་དེ་དོག་ལ་གནས་པ་བསྟེན་ཏོ།། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་པར་བརྟག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཏོན་བྱུང་བར་བྱས་པ་དེ་དག་རིགས་པས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ།། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ
་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་དག་གི་ངེས་པའི་དོན་དང་། དྲང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པར་རིགས་པས་བསྐྱོད་པའི་བློས་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས
་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ལུང་གི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཝཨཱརྱ་སྦྱོར་བྱའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདིར་གཱཙོ་རྗེར་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ
་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པར་འདོད་པས་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཚིགས་བསྲུང་ཞིང་བསགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ལཱ་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཚོགས་བསྲུང་ཞིང་བྱོསོགས་པ་གྲུང་ཞེ
་ན་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དབང་པོའི་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམི་གྱོ་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ
་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེ་སུ་བརྩོན་པོ་ཉིད་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱན་དང་ལྗོན་པ།
་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉམ་ས་བར་གྱུར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས
་རྣམས་ཡོངསུ་སྤངས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོར་བརྟེན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་རིམ་གྱིས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་གིས་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་བསྣུན་པར་བྱ་སྟེ་འདྲིར་དང་པོར་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྦྱརོ།། ལ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད
་ནས་དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།། གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དབེན་པའོ།། དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དབེན་པའོ།། འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་དེས
་པར་སྦྱོར་བའོ།། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གནོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ནི་རྣཾ
་པ་གསུམ་སྟེ། དགོན་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་དང་། ཁྱིམ་གྱིས་སྟོང་པའོ།། དེ་ལ་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མལ་བློ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། བས་མཐའོ།། ཤིང་དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་འདབ་བོ།། ཁྱིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གངནྟ
་ཁྱིམ་གྱི་གནས་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། རི་ཁྲོད་དང་། རི་ཕུག་དང་། ནཱ་གསེབ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་གནས་དབྱིབ་སུ་ཤེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་པ། ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་ལྡན་པ། ནག་ཆལུ་དྲོང་ལྡན་པཎྜཱིང
་བློ་དང་ལྡན་པ། གཙང་གཉམས་དགེའ་བ། ཤོག་ཤིག་མེད་པ། སྡོང་དུམ་དང་ཚེར་མའི་གཞི་མ་ཡིན་པ། རྡོ་བ་དང་། གསེག་མ་གྱི་དུམ་མི་མང་བ་གང་དེས་མཐོང་ན་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མཚན
་པར་དང་བར་གྱུར་ཅིང་། སེམས་རངས་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྤོང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཡི་ནོ།། གཞན་ཡང་ཉིནུ་མོ་མི་སྡུག་པ་ཉུང་ལ། མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་ཞིང་ཀླག་ཅོར
་ཉུང་བ་དང་། ཤཱ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་ཉུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་པ་ཡི་ནོ།། གཞན་ཡང་སེངྒི་དང་། སྟིག་དང་གུང་དང་། ཆོམ་རྐུནི་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་དམག
་གས་དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་དང་། འཇིགསུ་རུང་པ་མིང་ཡིད་བརྟན་ཅིང་བུག་ཚ་བ་མེད་འབདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་པ་ཡིནོ།། གཞན་ཡང
་གོང་དུ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་གང་དྲུག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚོགསུ་ཆུ་དུས་འགྲུབ་ཅིང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པས་ལུས་དུལ་བླ་མེད་པར་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་བཞི་པ་ཡིནོ།། གཱཞན་ཡང་གང་དུ་དགེ་བའི་བེ་ཤེས་གཉེན་གྱི་ལྗོངསུ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཅིང་། གང་དག་དེ་ལ་མ་ཕྱེ་བའི་གནས་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་གི་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་མཐོང
་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་དང་། ཚིག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོར་བརྟགས་ནས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དག་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཉིན
་མོ་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡིང་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། ཐུན་པར་མ་ལ་གློ་གཡས་པ་ཕོབ་སྟེ། རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས
་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཐུམ་བྲུས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཐུན་ཐོ་མ་ལ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ལངས་ཏེ་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཆག་པ་ན་ཡང་འ
་སཱ་ཀྱུས་རིདེ་ཞིང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་བྱ་བར་བྱས་པའི་ས་བྱུགྶསས་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགགོ་ནིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགོལ་བར་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྲུས་ཀྱྀ་ལས་ཀྱིས་ཅི་རན་པར་འཚོགས་པ་དང་འདུག་པ་ན་ཡང་སངྱ
་ཀྱིས་གནང་བའི་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་འམོ་ཆུ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲིངས་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྐྱེ་འདུག་པའོ།། དེ་ས་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅུའ་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་དུ
་ལུས་ལེགས་པར་སྒྲིམས་ནས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པས་ཡུན་རིང་དུ་གདའ་བར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སྤྱོད་ལམི་དེ་གཞན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མིང་མ་ཡིན་པ
་དང་སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་དང་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དེས་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེསུ་གནང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་བག
་ཡང་སུ་དྲང་པོར་བཞག་པ་དང་། སེམས་ལ་གཡོ་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པར་དྲང་པོར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་ལུས་བག་ཡང་སུ་དྲང་པོར་བཞག་པས་ནཱི་ནང་གི་རྨུགས་པ་དང་གཽ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་མི་གནས་ལ
་སེམས་ལ་གཡོ་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པར་དྲང་པོར་བཞག་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེང་བུ་དང་། རྒད་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་མི་གནས།། དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་།
་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བཞག་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལྔ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི
་ས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བཞག་པ་ནི་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ།
་ལ་དབེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞི་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དབེན་པ་དང་། སེམས་དབེན་པའོ།། དེ་ལུས་དབེན་པ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ་སེམས་དབེན་པ་ནི
་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་འམ།། ཏིང་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ
་ངྒ་ནཱི་ཤཱ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་དེའི་འོག་ཏུ་སེ་མས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ནང་དུ་ཡང་དག་གཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ནང་དུ་ཡེང་དགེ་འཇོག་ཅེས་བྱ།
་བཻ་ནི་ཏིང་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི
་རྒྱན་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེ་སུ་དྲན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལོ་སོགས་པ་ཆོས་གང་དག་ཉན་ཅིང་གཟུང་བ་དང་། བླ་མ་ལ་གདམས་ངག་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དྲིའི་དབང་དུ་བྱས
་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྔ་བའི་མཚོན་མ་མངོན་དུ་བྱས་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་དེང་ལྡན་པའི་དྲན་པས་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་གཏོང་པར་བྱེད་པའོ།། ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མོ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཚེ་མཐུན་པ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང
་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྔ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱེད་པའོ།། རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ
་དཔ་རབ་ཏུ་འཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གུས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ལྗོན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་ལྔ་རེག་པར་གནས
་པཇི་དྲན་པས་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའོ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པའི་དྲན་པ་ལ་མང་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སེམས
་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞོ་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོད། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ལ་སེམས་གནས་པ་དགུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགསོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་ནི
་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དྲང་པོ་པས་དམིགས་པ་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སེམས
་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་དམིགས་པ་ཡོངསསུ་བཙལ་ནས། ད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར
་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་དག་ལེགས་པར་ཐོས། ལེགས་པར་བཟུང་། ཁ་ཏྲོན་བྱང་བར་བྱས། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི
་ཆོས་དེ་དག་ཉིད།། ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་མཚན་མ་བཟུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བཟུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་པར་བཞུག་པོའི་ས་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་མཐུས་རྣམ
་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྐབསུ་འཆད་ཅིང
་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྐབ་སུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པོ་དགྲ་གིས་ཅི་རིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང
་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཡིནོ།། །
་དེདེའི་འོག་ཏུ་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལྔ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགསྣ་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ
་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཀྱེ་བ་བསྟེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་གང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ནང་དུ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་གང་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི
་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པའི་སེམས་གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས
་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ཉིད།། ནང་དུ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཞེས་བྱ་ལ་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པའི་སེམས་དེ
་དང་དེས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅ་སྔོ་པའི་གཟུགས་བརྙན་བློ་ལ་སྨད་བླ་ད་ག་ནཱིས། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་གཉི་སུ་སྣང་བ་དེ་ལ་གཉིསུ་མེད་པར
་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོཉི་ཁོ་བོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་མ་བཏང་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་འཇོགོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། རྒྱུན་ཚིག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས
་དེ་ཉིད་ལ་སྐབསུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སེམས་ལ་སུ་རུང་བའི་ཤས་ཆེ་བ་དག་ནི་དང་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ
་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སྐབསུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་ཡོངསུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཐོབ་ཅིང་ཐལ
་བྱུང་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད་པས་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད།། རྣལ་འབྱོར་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་སེམས་ལསུ་རུང་བའི་ཤས་མི་ཚྭ་བ་དག་ནི་དང་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་ལ་བརྟེ་ནས་སེམས་གནས་པ་དགུ་དང་། སྟོབས་དྲུག་དང་ཡིད
་ལ་བྱེད་པ་བཞི་སྔར་བསྟན་པོའི་རིམ་པ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཚོགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཐ་མར་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱེད། དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཚན་མའི་གཡང་བཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ
་གྲིཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིནོ།། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེས་པ
་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལོམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ
་ཉིད་ཡངས་པ་དང་། འདོལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེའི་མཇུག་ཐོག་སུ་སྒྱུར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གྲཝཡང་བཞི་པའི་ཞ་གནས་ཀྱི་ལམ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྐྲུན་པའི་དབ་དུ་མཛད་ནས་དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ལུས་ཤིང་ཧཱུཾ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ
་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལྕི་བྱེད་པ་ཐཻབ་པའི་ལམྦ་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཚན་མའི་གཡེང་བཞི་པའི་ནི་གནས་ལམཱི་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉི་ཞུགས་པའོ།། དྭེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས
་བླ་ན་མཚན་མའི་ག་ཡེང་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཡངས་པོ་དང་། འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐཱ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་གླན་ས་བཻ་དགུ་དང་། སྟོབས་དྲུག་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱིས
་པོ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མྱུང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཐ་མར་ཡོང་སུ་འདྲིས་པཱའིརི་སྟོབས་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཇོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅིང་ཏིང་འཛིན་དུ་བྱུང་ནུས་པའི་དུས་དང་སྒྱུ་རོ།། དེ་ལཱ་ལུས་ཤིན་ཏུ
་སྦྱངས་པ་རིགསེ་མོས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་མིད་ལ་བྱེད་པས་རིབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་ང་ནི་ལེན་གྱི་གཡེད་ཅི་ཞེ་ཧཱུཾ་ཞེ་གནས་ཀྱི་ལ་མེ་རྒྱ་ཇི་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྀ་ལུས་ཤིན་དུ་སྦྱང
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ལུས་ཟོ་མདོག་བདེ་བའོ།། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒྱ
་གཉེན་པོ་སེམས་ལ་སུ་རུང་བའོ།། ཡང་གཉེན་པོ་ཆོས་ཡོད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཐོས་པས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ
་བསླབས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ངལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཡོངསསུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མའི་གཡེང
་བཞི་པའི་ཞི་གོནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བུའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཇི་ཙམ་དུ་གོམས་པ་དང་། ཡོངསུ་དག་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་བྱས་ཏེ།
་ས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ནི་གནས་ལམ་ངན་གྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས
་པར་གྱུར་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡངས་པོ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེའི་མཇུག་ཐོག་སུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེ
་བཞི་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།། ཇི་ཙམ་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྩམ་དུ་ན
་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་སྐབས་འདིར་ཡང་ཡོངས་པ་དང་།། འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གཉིས་པོ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ
་གཅིག་བརྟེན་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་རེག་ལས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེདའོ།། ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགེ་དོན་ནི་མཚནུ་མའི་གྲཝ་ཡང་བ་དང་། གནས་ངོན་ལེན་གྱི
་གོ་ཡིང་བཞི་བའི་གནས་ཏེ། སེམས་རྩི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བྱའི་ཐ་ཚི་གོ།། ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡོང་སུ་ཚོལ་བའི་མི་ཡིན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐོར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡོངསུ་ཚོལ
་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་བསྟན་ནས།། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལུས
་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམི་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལཱམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས
་ཀྱི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལོ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་འབྲེལ་མར་བྱུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་དུ་མཛད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ
་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ
་སྨོསོ།། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དེའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བློ་ལ
་དམིགས་པི་རྣམ་པར་སྣང་བའོ།། དེ་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར
་སེམས་ཙམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བའི་དུས་ན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། འོ་ན་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངསསུ་གྲུབ
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་མྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་སྒོ་གསུམ་དང་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ
་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། སོ་བརྟགས་པ་དང་། མོས་པར་བྱར་རུང་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པ
་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འཕགས་པ་ས་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས
་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེ་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་གདགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལེགས་པར་ཐོས་ལེགས་པར་གཟུང་ཁ་ཏོན
་བྱུང་བར་བྱས། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད། དེ་ཡང་དང་པོ་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མཚན་མ་བཟུང་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ལྔ་བརྟན།
་ནས་མོས་པ་ཡིད་ལོ་བྱས་པོས་མཐུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས
་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱའི། དང་པོ་དམིགས་པ་ཡོངསསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནི་མ་ཡིནོ།། ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་དེ
་ཉིད་སེམས་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྱུར་པར་ནང་དུ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉི་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེབ་མོས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྨྲ་འོ།། དེའི་ཕྱིར་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག
་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།། སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེའི་རང་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར
་བྱེད་པའོ།། མོས་པར་བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐོ་ཚིག། འོ་ན་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ནི་ས་མང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སེམས་དང་འཇུག་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་ན
་དེ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་གཉིས་མེད་ན་ཞི་གནས་ནི་ཏིང་འཛིན་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་གཉིས་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུ
་བརྙན་དུ་སོར་བརྟག་ཅིང་མོས་པར་བྱས་རུང་ཞེ་ན། སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ལས
་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ཡིནོ།། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་ནི་སེཾས
་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་གསུང་སོ།། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད
་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟ་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ
་བཞི་དང་སྒོ་གསུམ་དང་། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངསོ།། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ལའོ།། ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེའོ།། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱུང་པ་དང་། ཡོངསུ་རྟོན
་པ་དང་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ
་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་སྦྱརོ།། འདི་བཞིའི་ཚི་གི་དོན་ནི་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཟོད་པ་དང་འདོད་པ་དང་།
་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོང་སུ་བཙལ་བའི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ
་ཞུགས་པའོ།། དེ་ལ་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། དགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ
་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྟོགས་པར་མི་བྱེད། འཇལ་བར་མི་བྱང། ཉེ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར
་བཟོད་པ་ཡིན་པས་ན། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་བསྟན་ཏེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཏུ་བྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ཡིན་པར་སྦྱརོ།། ཡོངསུ
་བཙལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང
་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། འཇིལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་བྱེད་རྟོག
་བར་བྱེད་འཇོལ་བར་བྱེད་ཉོ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་སྟོན་ཏོ།། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སྲོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བསས
་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཅིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལྔ་བྱེ་བྲག་འབྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས
་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསམ་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་ཅིང་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བ
་ལ་སོར་རྟག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་བསྟན་ཏོ།། ལྟ་བ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏེ། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། དོན་དང་དངོས་པོ་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱོགས་དང་དུས་དང་།
་རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོངསུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོང་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་བཙལ
་ནས་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པོ་ཡིན་པ་ན་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་ནི་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་རཱི་ལ་ཡང་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཡོངསུ་བཙལ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ
་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བོའི་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉི་སུ་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་རྣམ་པས་སོར
་རྟོག་པར་བྱེད་མོས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་། སྒོ་གསུམ་དང་། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལོ་དམིགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང
་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོམ་པ་དེའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགོས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཇི་ཙམ་དུ་གོམས་པ་དང་། ཡོངསུ་དག་པོའི་སྤོབས
་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཡངས་པ་དང་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར
་འགྱུར་ལ། ཇོ་ཙམ་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཡངས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་མཚན་མའི་དབྱེ་བ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡང་བཽ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡངས་པ་དང་།
་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གཉིས་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་དང་། ཅིག་ལ་ཅིག་རག་ལས་པ་ཡིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར
་འཇུག་པའི་ལམ་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་འཐོབ་ཅིང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མཐོང
་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བཱཥྚི་སྒྲསཱ་ནཱི་བྱང་ཆུབ་སེམྦསྣ་དཔའ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་རྣམ་པོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང
་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ངོས་པར་བྱེའོ།། ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། མཁས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམྦྷ་ནཱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་བྱས་མ་ལྷག
་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་དོན་ཏོ།། ཐོབ་པའི་ཆུ་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤོད་ཟིན་ཏོ།། །། དེའི་འོག་ཏུ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཚི་གྷེ་གི་དོན་ལྔ་སོགས་པྲྀ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཐོབ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཞི་གནས
་ཡོངསུ་བཙལ་བ་དང་། ལྷ་གོ་མཐ་ལ་མཁས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་མ་ཐོབ་ཀྱི་བོར་དུ་སྦྱོར་བའི་ལ་གང་གིས་དེ་ཐོ་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ནི
་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པོས་གཞན་དག་སྙོམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི
་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། གན་ས་ངན་གྱི་གཡེང་བ་ལུས་དང་སེམས་སྦྱོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བོ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམྦི་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི
་རྣམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་སྦྱར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ
་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ། མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི།
་ལམ་གྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པོ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་སྦྱོར་བ་མཐུར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལྔ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གྲུ་ཡེང་བ་ཞི་བ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དེའི
་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལོ་བྱེད་པའི་ཚེ། མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད
་པཔ་དེ་ལ་ཅི་ཞི་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། ཇི་སྲིདདུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད
་ཁ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལན་གྱི་གཡེང་བ་ཞི་བ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་གཟུག
་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟོགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞུས་པར་སྦྱར་ཏེ།
་གོ་རིམ་བཞི་ནོ།། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ
་བྱེད་པའི་ཚེ་མཚན་མའི་གཡང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནའོ།། དེ་སྲིད་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིདུ་སྦྱོར་བ
་མཐུར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལེནྡ་གྱི་གཡེང་བ་ཞི་བོ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུའོ།། ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་འགྱི་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་ལ་བྱེད
་པ་ཐོབ་པོའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་མཚན་མུའི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལྡུམ་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ
་བའི་ཐ་ཚི་གྲོ།། ཞི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་ཞི་བ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་།
་སྦྱངས་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་བྱེ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརླན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་མའི་གཡང་བཞི་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ནང་གི་སེམས
་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དུ་རུང་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚཾ་གོ།། འོ་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་མོས་པ་དངོ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད
་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐུར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབཱ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་དཱན?་ལོན་གྱི་གཡེང་བཞི་པ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པའི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ
་བྱེད་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལྀ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དེའི་འཐོབ་པའི་ཐ་བས་ཡིན་ཞེས་སྦྱ་རོ།། ཇི་སྲིདདུ་ལུས་དང་སེམས
་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏྲི་སྲི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡང་བ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་དུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་མི་ཐོབ་པའི་དེའི
་བར་དུའོ།། ཛཾ་ལྟར་ལེགས་པར་བསམ་སྨྲ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནཱང་དུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ཐཱནྡྷནྟ་དུ་ཡིད་ལྷ་བགྱིད་པཱ་དེ་ལ་ཙྭི་ཞེས་བགྣི་ཞེས་བྱ་བཱ་ནཱཾ་སྦྱོར་བའི་ལྷམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ
་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག།། ལྐོག་མཐོང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་ཞི་བ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྟུ་ངས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་དེ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱ
་བའི་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི
་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། ང་དུང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། འོ་ནཱ་ད་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལོ་ལྷག་མཐོང་གི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ
་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དཱ་ནཱཾ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལྡུམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྐོག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རདྭ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྗེསུ་མཐུན་པའི
་ལྟོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལྀ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དེའི་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བོར་སྦྱ་རོ་འཐོབ་པའི་ཐབས
་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བེ་ཤང་ཟིན་ཏོ།། །། དེ་ནི་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚི་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་གསོ་པ་གཏན་ལ་དབང
་བབ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ
་དབབ་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པོ་བཅུ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགུས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་རྟོག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གང་ཤིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། ཅུང་ཟ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག
་ཆུ་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབང་པ་དང་། དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། དགེ་བའི་འཕེལ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས
་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཆུང་མོ་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏོན་ལ་དིའབ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདོགས་པ
་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཤིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདོགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། དྲ
་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ
་དབབ་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་།། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངགི་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལྔ་དབབ
་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཐ་དད་ཅེས་བགྱི་འམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ
་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བགྱིད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ
་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་གཅིག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པའོ།། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པརཱ་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། དབང
་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་ཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྀ་སོགས་པའོ།། དགེ་བ
་འཕེལ་བ་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཅེས་ཀྱང་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན
་བོཔོ་དདུ་བཅས་བྱ་ཆུད་མི་ཟ་བཱར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དང་བཱ་པཱ་ནོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཙོས་པའི་ཏིང་འཛིན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པའོ།། བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར
་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོ་ང་བསྒོམ་པའི་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག
་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུང་མི་ཟ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སོར་ཡང་ང་པར་རིག་པ་གང
་ལགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐེར་བསྒོམ་པས་ཡིད
་ལ་བགྱིད་པས་གང་གིས་མཚན་མ་གང་ཇི་ལྟར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གང་རྟོགས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་གང
་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉུང་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས
་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་ཏིང་འཛིན་དུ་ཞིག་བསྡུས་ལགས་ཞེས་བྱ་བོ་ལ་སོགས་པའོ།། བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི
་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་མ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར
་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚེ་གི་དོན་ལ་སྩོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར
་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལྔ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷགཱ་མཐོང་གི་ལམ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བས
་གཉིསུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་ན་སེམས་ཀྱི་ཏིངངེ་འཛིན་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་ཅེས
་བྱའོ།། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི
་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱ་བས
་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ཞིག་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་དད་དམ་གཅིག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས
་སྐབས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཅིང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཅིག་ནི་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས
་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དམྱིགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི
་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཐ་དད་ཅེས་བགྱི་འམ། ཐ་དད་པ་མཱ་ལུགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན
་པས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་ཆུད་མི་ཟླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པོ་བསྟན་ཏོ།། དེ
་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ལོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉི་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ
་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བཱརྙནཱ་ལ་དམྱིགས་པས་ཞུ་གནས་དང་དམི་བ
་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཚི་གྲི་དོན་སྤྱིར་བསྡུ་ན་དེ་གཉིས་ལམཽ་གྱི་ངོ་བོ་ཉི་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལཱ་ཏེ་ལམ་གྱི
་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལྕི་བྱེད་བྲིའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཅིང་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་གནས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ལ།།
་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཅིག་ན་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བྱུརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་དམིགས་པར
་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བསྲོ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡོན་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང
་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ
་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན།། །། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཆུད་མི
་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོང་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་མེད་པའི་ཤེས་པ་སེམས
་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཉིས་མེད་པས་གཉིསུ་དབྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེས་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ
་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མྱི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི
་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར
་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་དེ་དང་ཐ་དད་དམ་གཅིག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ
་ད་ན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོ་སུ་གྱུར་པས་གཉིས་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གལ་ཏེ་གཅིག་ནཱ་ནི་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གདག་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་དུ
་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བགྱིད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་ཅི་ལགས་སེམས་དེ་དྲུང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བགྱི་འམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཤེས
་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པའོ། ཏིངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེའོ།། སེམས་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གི་སེམས་དེ་དང་ངོ་།། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགོས་པས་ནི་བཤད་པས་ཆུད
་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་དང་ཐ་དད།
་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། འོ་ན་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གདག་སུ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་པ་ལས
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིནོ་ཞེས་དུས་བཤདོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བྱས་སེམས་དང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས
་གདྲུག་སུ་ཡང་རུང་ལ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དྲད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ད་ནི་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། དཔེར
་ན་མིག་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ཉིད་ལ་བརྟག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་སྣརུམས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་ལྔ་ཇི་ལྟ་བུར་བརྟག་ཏུ་རུང་སྙམ་པ་དག་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བྱུརྱན་ད་གཱ་ལྱཱ་ཏྱེ་སེམས་དེ
་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ན། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱིང་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ་དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་སྦྱིན་ལ
་བར་བྱ་བ་གཟུགས་བརྙ་ནི་ལསུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་པོར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིང
་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གུང་ལ་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལསུ་བསྟན་པ
་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོར་དང་ལསུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཆོས་གཅིག་པུ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་བརྟགས་པོར་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་དྲང
་ལ་སུ་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པཪྻ་ན་སེམས་ནང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རཾ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་ལྀ། འདུས་པ་དག་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི
་ཕྱིར་བལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་བློ་དང་ལས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་རང་དབ་ཙུ་ནཽ་ནཱི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན
་པོས་བྱ་བ་དག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ཟ་དེ། བྱེད་པ་པོ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ལས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིརརོ།། འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་དེ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ
་ནའོན་ཀྱང་དེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པོ་དེ་དེ་ལྟར་སྣངངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པོའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་ཀུན
་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལྟར་སྣང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཡོངས་དག་པ་བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ
་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེས་བྱ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་སེམས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དཔེ་སྟོན
་ཏེདཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་གཟུགས་བརྙན་གཞ་ན་འབྱུང་བ་མེད་པར་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཉིད་གཟུགས་བརྙནྡ་ལྟ་བུར་སྣང
་བར་ཟད་ཀྱི། སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེདོ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལ་སླུ་བ་པོ་དག་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེ་ནས་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ
་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དང་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་བྱེད་པས་རྫས་གཞན
་ནི་མདོ།། ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ཅེ་ན། དོན་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་མེད་པར་ཡང་དེའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱོ་བ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།།
་ཡང་ཅིག་ཏུ་ན་དོན་མཚུངས་པ་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བར་རིགས་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གི་དངོས་པོ་ཅིག་ལ་དུད་འགྲོ་རྣམས
་ཀྱིས་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣ་ག་རྣམ་པར་མཐོང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ས་གཞི་བཻ་དཱུརྱའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། །
་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་འབའ་ཞིག་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཟང་ངམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས
་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་དག་གི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ནི་ལ་སོགས
་པའི་རྫསོ།། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ།། རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞིག་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་མལ་པར་གནས་པའོ།། བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས
་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ།། བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོགི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་རོ་སྣང་སྙམ་པ་ལ་བྱིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལྟེ་བ་རབ་རིབ་ཀྱིས
་ཉམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ
་གྱི་ང་བ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར
་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་མཚོན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དཔག་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ
་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པའོ།། རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས
་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ།
་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཡོངསུ་བསྡུས
་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་འཕེལ་བའི་དུས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ན། དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་གང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ
་པའི་དུས་ནི་གང་། བཏིང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་གང་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་བཏགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཞུས་པར་སྦྱའོ།།
་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནཱ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལགས་ཞེས་བྱས་ནི་ལྕུག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་སྡོམ་པའི་དུས་གང་ལོགས་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན།། གང་གི་ཚེ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱངཔོའོ
་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པུ་གཏན་ལྔ་དངའི་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུན་ཆགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྷག
་མཐོང་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེ་ས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དྲང་། སྒོ་གསུམ་དང་གཞི།
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག
་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚནོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ཏིང
་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྡྷན་གླིང་ཡིན་པའོ།། གཞིའི་རྒྱུ་མཚ་ནི་ལྕག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ལྕུག་མྱ་ཐ~ཾ་གི་སེམས་ཡོང་སུ་བསྒོམ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ
་ཡོངསུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གཱ་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ
་པའི་དུས་བསྟན་ཏོ།། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངསུ་བསྒོམ་པའི་དུས་སམ། མ་བསྒོམས་པའི་དང་པོའི་དུ་སུ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེར་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡི་དེ་ལ་བྱེད་པ
་བཞི་པ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གིས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལི་སོགས་པ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི
་ཐ་ཚིགོ།། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་གཅིག་ཏུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་སྒོམ་པའི་དུས་མཚན་གང་ལགས་ཞུས་པ་ཡི་ནོ།། གང་གིས་ཚེ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཡིད་ལྀ
་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣ་ལྔ་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པད་ལ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི
་གནས་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལྡན་གྱི་གཡང་བ་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་སེམས་གཉིས་པ་དགུ་དང་སྟོབས་དྲུག་དང་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་བཞིའི་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པས་སེམས་རྩི་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལྔ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཝཱ་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མཚ་ནི་རྣམ་པ
་གནས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཞི་བེའི་རྒྱུ་མཚན།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པའི་གཟུགས
་བརྙན་གང་ཡིན་པའོ།། གཞིའི་གཟུགས་བརླ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངསུ་བསྒོམས་ནིས་དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི
་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་བསྟན་ཏོ།། སེམས་རྒོད་པར་གྱུར་པའི
་སེམས་མརྒོ་དུ་དོགས་པའི་དུསུ་ནི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དུས་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གིས་ཡཱི་ལ་བྱ་བས་ན་རྒོད་པ་ལ་སོ།
་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་ནང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་འཕེལ་པོར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པ
་གྱུར་ཏེ་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་གང་ལགས་ཞེས་པ་ཡིནོ།། གང་གི་ཚེ་སེམས་རྩ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ
་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུབ་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ།།
་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་མཉམ་པ་དང་། རྣལ་དུ་འབྲུ་པ་དང་། རང
་གཽ་དང་གིས་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་། སེམས་ལ་སུ་རུང་བའི་རྗེ་སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་གདོད་ཅིང་། དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆགསུ་བརྩལ་མི་དགོས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི།
་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། རྒྱུ་མཚ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དངོས་པོའི
་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཞིའི་རྒྱུ་མཚནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོང་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རླན་པར་སྤྱོད་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བཟུང་བར་བྱའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏ་སྙོམས
་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སྔམས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་དུསྤུ་ནི་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ཏེ་རུས་དེར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚོན་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ
་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱསྟ་ནཱ་སེམས་ཞུམ་པ་དང་རྒྱུད་པ་ལ་སོགས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐ་རིང་དུ་སྤོང་ཞིང་དངོས་པའི་མཐའ་དང་། དགོསྔ་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྤྲིངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ
་དཔ་མེས་ཕུ་མོ་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོའི་བར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། བཅོམ་ལྡན་འོདས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་ཞེས་བྱེ་བས་ནི་སྔར་ལྡག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་བཤ
་པ་ཞུས་པ་ཡི་ནོ།། བྱམས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་དམྱིགས་པ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས།། ལྷག་མཐོང་གི
་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རློམྦྷ་པར་གཤིག་ཅིང་ཆུད་མྱི་ཟླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟནྟ་ཧཱུ~ཾ། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བ
་བློའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། བར་ཆད་མ་མཆིས་པའི་སེམས་གོང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནཱི་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་བཤད་པ་ཞུས་པ་ཡིནོ།། བྱམས་པ་ཞི་གནས
་ཀྱི་དམིགས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་གླང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་གདགས་པ་གཏན་ལ་དཔའི་ཕྱི་བསྟུན་ཏེ་བར་ཆུད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བསོ་ནི་དེ་ལས་བར་ཆད་མེད་པ་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་མྱི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བཱརྙནྱ་ལཱ་དམིགས་པ་ཞི་གནས
་སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་དེའི་བཤད་པ་ཞུས་པ་ཡིནོ།། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུ
་བརྙན་དེ་ལ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། དེ་རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གངང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཤད་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར
་གཞོག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གོཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས
་ནས་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སེམསོ།། དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཤིག་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་སྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པས
་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ
་གཏན་པཾ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་བསྒོམ་པའི་དུས་མི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགོས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིནྡོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི
་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབང་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞི་ཐ་དད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།
་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ལ་འགའ་ཙམ་ཞིག་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱས
་ཤཱིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར
་འཛིན་པ་དེ་རྣམ་པདྨོ་གཞིག་ཅིང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཱ་ལཱམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བྱའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད
་བས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམ་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་གང་ལས་བྱུང་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་གནས་སྐབས་གང་དག་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞུས་པར་སྦྱའོ།། བྱམས་པ་རྣམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་ལྷག་མཐོང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ།། མྱཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོང་སུ་ཚོལ་བ་དང་། སེར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་སྒོ་གསུམ་པོ་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བཅལ་བའི
་རྗེསུ་ཞུགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་གོ་རི་མོ་བཞིན་དུ་སྨྲ་རོ།། དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་ནོ།། ཡང་དམིག
་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལམྦུ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ
་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྷི་ས་སྤྱོད་ཡུལ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། གཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་དམྱིགས་པའོ།། ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་པར་བྱེད།། རྟོག་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད
་པའི་ལམོ།། དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་བསམས་ཤིང་པོ་རྟག་ལ་གཞལ་ཅིང་།། ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ
་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཤེས
་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།། ཡང་བལྟོས་པའི་རིག་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པའི་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་བསྡུ་ཡོངས་ཆེ་ལྔ་བ་ལྔས་བྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོར་རྟོག་པ
་ལས་བྱུང་བ་ཡི་ནོ།། མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་ལྷག་མཐོང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པོ་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ
་པ་བསྟན་ཏོ།། །། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ཡིན
་ནྀ་སྦྱར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལྟ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་དེའི་ལྕུག་མཐོང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་བློསྟཱ་རབ་ཏུ་བྱེ་བ་དང་། བལྟོས་པའི་རིགས་བློ་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མརྒྱུན་མེའི་རིགས་པ་ལས་བྱུང
་བ་ཡི་ནོ།། དེ་དང་དེར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལོ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བའི་རྗེ་སུ་ཞུགས
་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། འཐད་པའི་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་པས་ཡོངསུ་ཚོལ
་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།། དེ་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐོར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དང་དེ་ལའོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པར་དག
་པྲས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། འཐད་པས་བསྒྲུབས་པོའི་རིགས་པས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིསོ།། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང
་རིག་པར་མ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད།། དེ་དང་དེར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བདེ་བ་དུང་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ
་བྱེད་པའི་ལྷགས་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངསུ་བཅིལ་བ་ལ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལས
་བྱུང་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པོ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པསོ་སོར་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།། དེ་ལ་དོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེ་ལའོ།། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང
་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོར་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིསོ།། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི
་དོན་རང་རིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བསོ།། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བདེ་བ་ལ་རེག
་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དྲང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིརརོ།། བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས
་ཞེས་བྱ་བླ་ནོ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་ལྷག་པར་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བའི་ཕྱིརརོ།། དྲིའི་རྗེ་སུ་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྗེསུ་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བས་སོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད
་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པོས་དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཞི་གནས་དང
་མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། འདི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཞི་གནས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང
་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ཡང་ལྷག་མཐོང་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞི་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་།
་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཡང་ཞི་གནས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚ
་མེད་པ་བཞི་ཡང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཡོང་སུ་གདུང་བའི་ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་གནས་གཙོ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་གི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་རྣམ་པ་དེ་རྙེད་ཡོད་པ
་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གནས་སྐབས་གང་དག་ན་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན
་པས་རབ་ཏུ་བྱི་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་གད
་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བྱར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་ཡོངསུ་རྣམ་པར
་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གངགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བའི་ལམ་སྟེ། སྐྱབས་འདིར་བྱུང
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལོ་མི་གནོས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེནས་དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་གདགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས
་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་། དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་ཉམས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི
་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་ཉམས་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན
་དགེ་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བསླབ་པའི་ལམ་ཡང་ཡོད། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་པོ་དཀའ་བའི་ལམ
་ཡང་ཡོད་ན། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ན་ཆོས
་ལ་གནས་པ་ནི་གང་ལོགས། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱརརོ།། བྱམས་པ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའི་རྗེསུ་འབྲང་བས། དོན་ལ་ཞི་གན་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་གནས
་པ་ཡིནནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པས་དབང་པོ་ཡོང་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ
་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ།། མཚན་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་འོ།། རྗེ་སུ་འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེནས་ཞེས་བྱ
་བའི་ཐ་ཚིག། དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཆོས་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ
་ལ་གནས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར།། བཟུང་བ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་བལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་མི
་ནུས་པས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཟུང་བ་དང་བསམས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱིས་རང་གི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའོ།། གདམས་ངག
་ཅེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངག་སྟེ། དང་པོ་ལུང་ཕོག་པའོ།། རྗེ་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་བསྟན་པའོ།། དོན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་གདམས
་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར།། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི
་ཆོས་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པོ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་དེ་ལ་ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང
་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་ངའདྲ་བ་བསྟན་ཏོ།། ཆོས་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྣོམ་པོར་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ང་པོ་རྣོན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བཟང་ངའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནི་རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བསྒོམས་པ་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟུང་དུ་འབྲེལ
་བས་འཇུག་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་བདེ་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོར་འདོག་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་ལ་བརྟེ་ནས་དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་བརྟུལ་པོར་འདོག་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་པོ་ཉིད་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དྲད་པས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་གོཡོ་ཞིང
་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མི་ཐོག་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་དགའ་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་འདོགསོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་དབང་པོ
་སུ་མ་ཉམས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ག་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤཤེད་པས་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་ཉམས་པར་གདགས་པ་གཏན་ལ
་དབབ་པར་བསྟན་པ་ནི་དབང་པོ་ཡོངསུ་ཉམས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་དགེ་བའི་འཕེལ་བ་ཆུང་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ
་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་།
་འདྲེས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུརརོ།། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ།
་པའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་པ་འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དགེ་བའི་འཕེལ་བ
་གགགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འབོགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དྲག་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་དམིགས་པ་ཡང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་།
་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་། འདྲེས་པ་ཆུ་ངུ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚང་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞེ་གནས་དང་།
་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པར་གྱུར། ས་གང་ལ་ནི་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ན་ཞེས
་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། བྱམས་པ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང
་བསམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཟུང་བ་དང་བསམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡོན་ལག་བཅུས་པོ་དག་ལས་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གིས་རྣམ་གྲངས་སམ། མཚན་ཉིད་དམ། ངེས་པའི་ཚིག་གམ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྣ་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་སྟག་མཐོང་སྒོམ་པར
་བྱེད་པ་ནི་གསུང་རབ་ན་ཡང་མ་འདྲེས་ལ་ཅིགས་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། གལ་ཏེ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དྲག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང
་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉི་དུ་དམིགས་པ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར
་སྟོན་པར་འགྱུརརོ།། གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་བ་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་དེ་དག་སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས
་དང་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྡེ་ཚན་བཞི་ཚམས་བཞིར་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིནོ།། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྡེ་ཚན་བཞི་ཚེམས་བཞིར་བསྡུས་པ་དེ་དོག་ཐམས་ཅད
་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་ཁབ་པརརོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པསུ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར
་དག་པའོ།། གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་བཟོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་། མཐུན་པར་གྱུར་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣལ་འབྱོམ་པའི་ཤེས་རབོ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་རིམ
་པར་ཡང་བཤད།། རྣལ་འབྱོར་པས་སེམས་བསྐྱེད་དང་། མོས་པོས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སར་ཆུད་པའི་གནས་སྒྲུབ་སུ་འཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་དུ་ཡང་བཤདདོ།། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པའོ་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན
་ལས་འདས་པའོ།། མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ་དབྱིང་སོ།། གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་རོ་གཅིག་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལུང་དང
་རྟོགས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་མངོན་དུ་སྣང་བ་དང་། གསལ་བ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་གན
་སྐབས་ན་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡང
་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་བ་དག་གོ།། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡོངསུ་བཅདདུ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ།། གྲངས་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ
་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གྲངས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིརརོ།། མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པོ་དང་འདྲ་བར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་བྱེད་གསལ་བར་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད་པའི
་སྒོ་ན་དགེ་བ་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི
་འདྲེས་པ་ཆུ་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་བཤད་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་མདོའི་སྡེ
་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པཾ་ལ་ཡཱན་ལག་བཅུས་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་ཆེར
་ན་པས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས
་མེད་པ་དག་མངོན་པར་རྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་རོ་གཅིག་བྷཱུ་ལྡི་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པ
་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཆུ་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུས་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང
་བ་གཉིས་སམམོ་གསུམ་མམ་བཅུས་མན་ཆད་ཇི་སྙེད་བཟུང་བ་དང་། བསམས་པ་དག་གིས་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་དང་། ཐ་མ་ཚར་ཕྱིན་པར་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ཏེ། སྔ་མ
་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་དགྲ་སྟེ་ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པས་མངོན
་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞོ་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་འདས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཆོས་མང་པོ་ལ་དམྱིགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར
་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ
་ལལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་དང་། བར་མ་དང་། ཐ་མར་ཚར་ཕྱིར་པར་གཅིག་ཏུ་བཟུམས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། བྱང
་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་ལ་གཞོལ་བ་འབབ་པ་བབ་པ་དགོ་སྟེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དག་པའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་རོ་གཅིག་པར
་ཡོད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག
་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒོ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱས
་པ་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་རཾ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་ཞེས་བྱ་བའི་ཐུ་ཚིགོ། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོ
་པ་རཾ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་པར་སྦྱའོ།། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་ཞིང་གཽ་རྡུལ་རྙེད་པོ་བསམ་པ་ཐ་དད་པ། མོས་པ་ཐེ་དད་པ། ཐེ་ཚོམ་ཐ་དད་པ། སྐད་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་སཽ
་ནས་བསྐལ་པའི་ཞིང་གི་རྡུལ་རྙེ་དུ་ཞུ་བུ་ཞུས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤགས་པི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཅིག་ཅར་རློན་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཚད་མེད་པ
་རྣམསོ།། དེ་ལ་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་རིམ་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཀྱང་། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པཱ་གྲངས་མེད་པ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་བཱ་ཀྱང་འདྲེས
་པོ་ཆུ་ངུ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་གོང་ནས་གང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ཙམ་གྱིས
་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུསོ།། བྱམས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཥཱཊ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་གི་ཚེ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཡིད་ལ
་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་ངན་ལན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་གནས་ངན་ལྔ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་ངན།
་ལེན་དང་། ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནས་ངན་ལོན་ཏེ། དེའི་རྟ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་གནས་ངན་ལནི་དེ་དག་གི
་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་ངན་ལན་དེ་དག་གི་རྟེན་ཀུནཱ་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇིག་པར་བྱེའོ།། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ
་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཏན་ལེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་ཐེག་པས་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པའོ།། །
་ཆོས་སྣང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་ཚད་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མོ་ཆད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག
་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་མ་བརྟོགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང
་ལྡན་པ་རྣམ་པུརྱ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བྱ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པཱའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ
་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ།། དེ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས
་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལས་འདས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སས་བསྡུས་པ་དག་རང་གི་ངང་གིས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པར
་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གོང་མ་བས་ཆེས་གང་མ། བཟང་བྱོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཡང་དག་པར་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་ཚེ་སྐུ་དང་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ།། དེའི་འཐོབ་པས་ནི་ས་གསུམ་པ་ལ་སྟེ།
་ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་གཉིས་པ་ལ་ཡོང་སུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ས་གསུམ་པ་ལ་མི་ཉམས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བཤད་པའི།
་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཐོབ་པ་ཡིན།། ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སོ་བཅུ་པ་ལོ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་སྟེ།
་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིརའོ།། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྒོམས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་ལ་མོ།། གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ། བཟང་པོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བས་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ
་དག་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ་དང་བཟང་པོ་བས་ཆེས་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུའི་མདོ་ལས་གསེར་གྱི་དཔེ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འཐོབ་པ་ངེས་པ་ནི་མདོ།། འབྲས
་པའི་ཆོས་ལ་དམྱིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་སྣ་གང་ལ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུསོ།། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ
་དགའ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་རབ་དུག
་བ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིརརོ།། ལས་དང་པོ་དག་རྗེསུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བྱམ་པོ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེསུ་བསླབ་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མི
་གཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དག་པ་འཕེལ་བས་རབ་ཏུ་བྱ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་དག་པ
་འཕེལ་བ་གདགས་པོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྟོག་པཱ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅོས་པ་ཆུད་མྱི་ཟ་བར་ཕྱིར་གདགས་པ
་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་དང་གཡོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཏོ།། གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང
་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་དེའི་གཉེན་པོ་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཏོ།། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི
་ཏཱི་འཛིན་ཏོ།། ཆུད་མི་ཟོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར
་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་། གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག
་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་སྙོམས་པར་འཇུག་པོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། ས
་དེ་དག་ནཱི་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་དུ་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམོ་ལྡན་འདུས་ཇི
་ལྟར་ན་ཞི་གནས་དང་ལྐོག་མཐོང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པར་སྦྱ་རོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ
་གྲངས་དང་པོས་ནི་བསྟན་པས་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འོག་མས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ
་བྱམས་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་ཞིང་བརྟགས་པ་དང་དཔྱད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལྔས
་བོས་མ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་མི་ལྷོགས་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་གིཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་འད་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ
་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་རུ་གུས་པཱ་ཐོབ་པ་ལ་རྗེསུ་དཔྱོད་པའི་ཞོ་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་གི་བློ་སམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན
་པས་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡིནོ་ཞེས་སྟེ་ནེ་། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐོབ་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱད
་པས་བཟུང་བའོ།། བརྟགས་པ་དང་དཔྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལོས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་གཞི་གང་ཡང
་རུང་བ་ལ་བརྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉི་ག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡཱིང་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནུ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱས་པའོ།། དེ་དག་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད
་པ་འཐོབ་པའི་དུས་ན་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་བློ་ལ་སྣང་བའོ།། གསལ་ཞིང་རགས་པ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། རྗེ་སུཾ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གཏོགསོ
་བའི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟར
་གཟུང་བ་དེ་དག་ཉིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བསམ་གཏན་བྱུདང་པར་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དེ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུ
་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཆ་ཕྲ་མོ་ཐོས་པ་ལ་རྗེསུ་དཔྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་པ་ཡིན་པས་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཡིནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལས་མཚན
་གསལ་ཞིང་རགས་པ་མྱོང་བའི་རྗེསུ་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྗེསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་དང་། དེ
་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརླན་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་སྣང་བ་ལ་ཕྱིས་དྲན་པ་ཙམ་ཕྲ་མོ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཐོབ་པའི་གཟུགས
་བརྙན་ད་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཕྲ་བར་བསྟན་པ་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྗེསསུ་དྲན་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱའོ།། རྗེསུ
་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཙཱ་མཱ་དང་མ་ཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན
་གྱིས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པོ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་ན་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུ་རོ།། དེ་དག་གི་མཚན་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟར་གཟུང་དེ་དག་ཉིད་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་།།
་དཔྱོད་པ་མེདྲ་བའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཙམ་དུ་སྤྱོད
་པབཔའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པས་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེང་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡི་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
་དམིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡན་ཆད་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མོས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས
་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་མྱོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་རང་རིག་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་པ
་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ
་མན་ཆད་ཀྱི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པོ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ
་མེད་པ་ཞེས་བྱའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དང་ལངས་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་།། དེ་དག་ནི། ཁམ་སུ་གཏོགས་པའི་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་དུག་ཉིད་ལ་བརྟེ་ནས་འཕགས་པའི་ལ
་གྱི་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཏིང་འཛིན་གསུམ་ནི་ཁམསུ་མ་གཏོགས་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྒོ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ཡོངས་བཙལ
་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་དང་སྨྲ་རོ།། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤིས་གཉེན་གྱི་གདམྱས་དགེ་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། དཔྱོད་པོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་ཁཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ས་ནཱི
་མ་བཞི་མོ།། སཽར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལཱྀ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་དང་སྦྱརོ།། རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བསམས་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཅིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ཟིན་པའི
་ཕྱིརོ།། དཔྱོད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་ནི་སྔ་མ་བཞིན།། འདྲིས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་ཆུ་ངུ་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ
་དང་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་སྦྱརོ།། རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཉི་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ཡང་ས་ནི་སྔ་མ་བཞི་ནོ།། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་གཉེན
་པོ་དང་བཅས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསསུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྒོམ
་བྱའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བུ་ནི་གནས་བསྒོམ་པའི་དུསུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པའི་དུསུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པའི་དུསུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན
་ཡོངསསུ་ཤེས་པའོ།། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་དྲིའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞིས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོང་སུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར
་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདྲིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག
་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་དུསུ་ཞི་གནས་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུསུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་བསྒོམ་པའི
་རྒྱ་མཚན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུསུ་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ན། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི
་རྒྱུ་མཚནི་གང་ལགས།། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚོ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པར་སྦྱརོ།། འདིར་དུ་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པས་ནི་བསྟན་པས་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཆུང
་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དམིགས་པའི་རྒྱ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པས་ནི་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཁམས་པ་སེམས་རྒོད་པ་འམ་རྒོ་དུ་དོཌ་བ་ནཱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི
་དུས་བསྣུན་ཏེ། དུསོ་དེར་ཞི་གནས་ལྷག་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལ་སྐྱེ་མས་རྒོད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་སེམས་ཉེ་བར་མི་ཞི་བའོ།། རྒོ་དུ་ངོགསྨྲ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོ་བའི་བསམ་པ་ཉེ་བར་གནས་པར
་གྱུར་པའོ།། འདིར་རྒྱུ་མཚ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གཞིའི་རྒྱུ་མཚན།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཞིའི་རྒྱུ་མཚནི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ
་ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དག་གོ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངསུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས
་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་སྣ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།། དེ་ལ་སྠཱ་མཱམྦྷ་ནི་མི་ནཱམུན་པའི་ཕྱོགས་བཟློག་ལ་ཕྱི་མས་ནི་གཉེན་པོའི་རྗེསུ་འཇུག
་སྟེ་སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་བཟུང་།། བར་ཆུད་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཞོ་གནས་ཀྱི་སེམས་དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒོད་པ་ཉེ་བོར་ཞི་བའི་གནས་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ཏོག། དེའི་རྒྱུ་མཚནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། སེམས་བྱིད་དམ་བྱིང་དུ་དོགས
་བཱ་ནཱ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། དུས་དེར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལྷག་པར་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིརརོ།། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བྱིང་བ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པོ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་ཆ
་ཡིནོ།། དེ་ལ་སེམས་བྱིང་དྷ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉམས་པར་བྱས་པའོ།། བྱིང་དུ་དོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བའི་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནའོ།། མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣཾས
་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པོ་དག་གོ།། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡོངསུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ལམ་ཡོང་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི
་མཚན་མ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིནོ།། དེ་ཡང་སྔ་མས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ལ། ཕྱི་མས་ནི་གཉེན་པོའི་རྗེསུ་འཇུག་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་གཟུངངོ་།། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚྭ་ཞེ་བྱའོ་ན་བྱ་བས་ནི་སེཾས
་བྱུང་བ་གཟེངས་སྟོད་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚོན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཞེ་གནས་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འམ། ལྷག
་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའམ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏིང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་བསྟན་ཏེ། དུས་དེ་གསུམ་དུ་བཏང་སྙོམས་ལྷག་པར་བསྒོམི་དགོས་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་གཉིས་ཀ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར
་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟོན་ཏེ། ཞི་གནས་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ་ལ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ། ལྐོག་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ་ལ་ནི
་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་ཉེ་བའོ་ཉོན་མོངས་པ་མེད། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཅེས་ཤིན་ཏུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངསསུ་དག་པར་བྱ་བའི་དམིགས
་པ་དེ་ཉིད་ལ་རན་པར་དཔྱོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡི་ནོ།། དེ་ཡང་སྔ་མ་སྟི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་ལ། ཕྱི་མས་ནི་གཉེན་པོའི་རྗེས
་འའཇུག་སྟེ་སྐབས་འདིར་ནི་སྔ་མ་ཉིད་གཟུང་།། སེམས་རང་གི་དང་གོས་འཇུག་པ་མ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་ཏེ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ
་པའི་གནས་སྐབ་སོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ནི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་པས་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས
་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངསུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་བསྟན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་སྒོམ་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན
་ལ་དབབ་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཤེགས་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིགི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་དང་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་ཁ་ངན་ངོན་ཙམ་ཀྱིས་པ་ལ་བརྟེན་ས་ཡོང་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་དོན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོངསུ་ཤེས
་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱསོ་སྙམ་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ།། རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད
་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་བྱའོ།། དེ་ལ
་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལཱམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོང་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་སོ་ཡང
་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱོ་དགོས་མཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་།། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་རུད་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ
་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡ་ན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པོར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ
་ཞུས་པར་སྦྱ་རོ།། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེཾས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བསྟན་ཏེ།། དེ་ཡཱ
་ཆོས་ནི་གནས་ཡིན་ལ་དོན་ནི་གནས་པ་ཡིན་པས་གནས་ཀྱི་གནས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རོག་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང
་དག་པར་རིག་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱམས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཆོས་སྒོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་དུ་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི
་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ།། མིང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བཤད་པའི་ཆོས་དང་།
་རྟོག་པའི་ཆོསོ།། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པོའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པས་རྟོག་པའི་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང་ཞར་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་། སོ་པ་དང་། བསྡུས་པའི་ངོ
་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་། སོ་བ་དང་བསྡུས་པསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། མིང་གང་ཞེ་ན། ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲགི་མིང་དུ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།
་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་འདོད
་ཆགསོ།། འདི་ནི་ངད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པའོ།། བྱེ་བྲག་མིང་དུ་བྱ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། འདི་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ།། དུད་པ་འདི་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ།། འདི་ནི་བརྟེན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ
་པ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པའོ།། ཚིག་གང་ཞེ་ན་ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གནས་དང་རྟེན་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ངེ
་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གནས་དང་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚིག་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོརརོ།། དོན་རྗེ་སུ་ཐེ་སྙང་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེ་འམ། རྣམ་པར་བྱུང
་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་སྒོ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གི་དོན་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།། གནས་དང་རྟེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གནས་དང་རྟེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་དང་གནས་ཤིང་རྟེན་པའི་ཕྱིར
་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ལས་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ
་ཡིད་ཆེས་ཤིང་སེམས་དང་བའི་དད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།། བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བོ་ནི་གནས་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཚིག་བརྟེན་པ་སྟེ།
་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དེའི་དོན་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་འབྱུང་བས་ན་མིང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚིག་ཡིནོ།། ཡི་གེ་གང་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང
་དང་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀའི་གནསུ་གྱུར་པ་ཨ་ཨཱ་ཨཱི་ཨཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་ཡི་གེ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ།། དེ་དག་སཽ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་སཽ་ལ་སོ།། མ་འདྲེས་པ་ལ་སོའི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཆེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ང་མ?། ཡང་ན་ཚིག་གམ། ཡང་ན་ཡི་གེ་སྣ་ཅིག་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པོསོ།། བསྡུས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔ་མ་ལོས་བཟློག་པ་ཡིན།། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་སོ་པ་དང་། བསྡུས་པས
་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་བྱེ་གཞི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བྲི་ཐ་ཚིག།། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་དོན
་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྙོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། བསྟན་པའི་དོན་ཐམས
་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། སེམས་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པསོ།། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་བཅུས་དོན་སྡེ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཉིད
་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅི་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབའ་པོ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ།། བྱན་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཀུན་ས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱརརོ།། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པ་ནི་ཇི་སྙེད
་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད།། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འཛིན་པའི་དོན་དང་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ།། འཛིན་པའི་དོ་ནི་གཟུང་བའི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དོན་དང་ལོང་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཏེ།
་དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིང་བསྟན་ཏོ།། འཛིན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོ་ག་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ཏོ།། དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མོ་ལོག་པའི
་ངན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན།། རྣམ་པར་དབྱེ་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲང་སོ།། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གྲངས་ལྔ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲངས་དྲུག་གི་སོ་ཞེས
་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་ཟབ་པ་མ་བསྟན་ཏོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གྲངས་དྲུག་ཁོ་ནསོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་ལོང་སྤྱོད་བསྟན་ཏོ།། སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི
་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཞན་ཡང་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད།། འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས
་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འཁོར་བར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་གཞོན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་། ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན
་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དེ་དག་གིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པའོ།། གནས
་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལོག་པར་བསྒྲུབ
་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་བསྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད
་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་འགོར་བས་རྣ་བར་དག་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག
་པོར་བསྒྲུབ་པའི་གཉེན་པོ་འཕ་པའི་ལམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བྱམས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན
་ཉིད་བདུན་པོ་དེ་དག་སེཾས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དཔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ།། སེམས་ཅན་ཐཾང་ནི་འཁོར་བར་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་དང་། གནས་པ་དང་ལྡོག
་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ།། ཆོས་ཐཾད་ནི་བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་ཤི་མཉ་མོ།། བྱང་ཆུབ་ཐཾང་ནི་འགོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན
་པས་རྣོ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་ཤིང་མཉ་མོ་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཐ~ཾད་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མཚུངས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་མི་མཚུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལཾ་གྱི་དབང་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི
་རང་བཞི་ནི་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ན། གོས་ལ་མཚོན་བཀྲའི་རི་མོ་ལྟར།། དེ་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་གྲོལ་བ་ཡེས་རི་མོ་བཀྲ་ཞེས་བཤད་པ་ལྔ་བུའོ།། ཐོབ་པ་ཐཾད་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིག
་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐ~ཾད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་ཐཾད་ནི་འཕཌ་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི
་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་ཤིང་མཉམོ།། འཛིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམཽཌ་པ་དང་བཅས་པའོ།། གཟུང་བའི་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིག་པར་བྱ་བའོ།། ཡང་འཛིན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུང་བའི་དོན་ཀྱང་ཡིནོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི
་རྣོརྣ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། གནས་ཀྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསོ།། གྲོང་ཚི་ཌ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་གི་མཚམས་ཏེ། གྲོང་དྲང་གྲོང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་དུ་གཏོབ་པའི་གྲོང་གི་མཚོས་གཅིག། གྲོང་ཚོ་ཊ་བརྒྱ་དང་དེ་སྟོང་དང་།
་དེ་འབུཾ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམོ་དུ་ཟད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབུས་ནས་གཟུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པ་བཞི་ཡོད་པར་སྦྱརོ།།
་ཡང་གྲོང་ཚི་ཌ་འབུཾ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲེ་བ་ཡང་མ་ཡིན།། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ས་འབུཾ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་ཚོགས་དང་འབུཾ་ལ་ཐུག་པའི་ཚེར་གཅིག། རྒྱ་མཚོ་ཐུག་པའི
་ས་ཡང་འབུཾ་ལ་ཐུག་པའི་ཚར་གཅིག་ཏུ་སཽར་བཞག་པ་ཡིནོ།། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོག་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་སོར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཚི་ཌ་དང་དེ་བརྒྱ་ལ་སོ་ཌཱ་བ་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁཾས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབ
་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁཾས་ཀྱི་ཚད་མཉཾ་པ་དེ་དང་། གྲངས་དེས་བསྒྲེ་བ་ནི་མ་ཡིནོ།། ལོང་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ལོང་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་གཞིའོ།། ཡོངསུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ཏེ་བདག་དང་ཕ་མ་དང་བུ།
་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང་བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང་མཛའ་ཤེས་དང་བློན་པོ་དང་ཉེ་དུ་དང་སྣོ་གི་གཉེན་མཚམ་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ཞིང་གི་དངོས་པོ་དང་། ཁང་ཁྱིམ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། ཟོང་དགྲ་པའི་དངོས་པོ་དང་། བསོད་ནས་བྱ་བའི
་དངོས་པོ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་དང་། ནོར་སོ་ཌ་པའི་དངོས་པའོ།། ཡོ་བྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་བཅུ་སྟེ། ཟས་དང་། སྒོ་དང་། བཞོན་པ་དང་། གོས་དང་། རྒྱན་ཆ་དང་། བཞད་གང་དང་། གླུ་བྲོ་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་ཁྱོག་པ
་དང་སྣོད་སྤྱད་དང་སྣང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་རྣཾ་སོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོ་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིས་འདུ་ཤེས་དང་། སོས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།། འཛིན་པ་ལ་སོཊ་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེ
་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། གནས་དང་། ལོང་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་དེ་དག་ལའོ།། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ།། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཕྱི་མ་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དག་ལ་ལྟ་བས
་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་འདོད་རྒ་བ་ལ་སོཌ་པས་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའོ།། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། རྣར་འཇིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའོ།། ཕྱིན
་ཅི་ལ་ལོག་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དོན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡི་ནོ།། ཀུནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོགི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམོ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན
་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམསོ།། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ངོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། གན་སྐབས་དང་། སྒོ་དང་། ཆེ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱིས
་དེ་ལ་ངོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ་ངོ་སྐྱེས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཁོ་ནུར་འཇུག་པའོ།། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མང
་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།། རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་། རྟེན་དང་། དམི་ཌ་པོ་དང་། འདུ་འཛི་དང་། ཤད་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའོ།། གན་སྐབས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བག་ལ་ཉལ
་བ་དང་ཀུནས་དཀྲིས་པ་དང་ཀུན་རྟགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཆུ་ངུ་དག་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གན་སྐབ་སོ།། སྒོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུནས་དཀྲིས་པ་དང་ཁག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒོའོ།། ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག
་སྟེ། ལྟུང་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུད་དང་། གཞི་དང་། ལས་ཀུནས་སློང་བ་དང་། མཐར་གྱུར་པའོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་དེ་དག་ལ་འདུ་ཤེས་དང་། ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའོ།། རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན།
་རྣམ་གྲངས་མངོ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། འིཆང་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དགཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུ་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། ཆུ་བོ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མདུད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་ཐ་བ་དང་། དྲི་མ་དང་། སྡིག་པ་དང་། ཟུག་རྟ
་དདང་ཡོངསསུ་འཛིན་པ་དང་། རྩ་བ་དང་གཉིས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཟག་པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་ག་ཡོང་སུ་གདུང་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་། མོ་དང་། རིམས་ནད་དང་། ནག་སྦྱོར་བ་དང་། གགས་དང་། དེ་ལྟར་བུ་དང་། མཐུན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ
་གྲངས་མང་པོ་དག་གོ།། ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་དུ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད
་ཀྱི་ཀྱི་རྒྱུད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམ་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ
་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རྒྱུད་ཐག་རིང་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལོང་སྤྱོད་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞུམ་པར་འགྱུར
་བ་དབོ་ཕྱོར་དང་ཕྱོཊ་མཚམས་རྣཾ་སུ་སྡིག་པ་མི་སྙན་པ་སྒྲ་གྲ་ཌ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་སྟེ་འཆི་བའོ་འོག་ཏུ་ངམ་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་བལྟ་བའི་སེཾན་རྣཾམ
་སྐྱེ་བ་དང་། བདག་གི་དོན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། ལུས་ཀྱི་ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡོད་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣཾ་སོ།། དེ་དགོ་གོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་རྣམ་པར་བཞིག་སྟེ། ངོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་།
་རྒྱུ་དང་གན་སྐབས་དང་། སྒོ་དང་། ཆེ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། རྣཾ་གྲངས་དང་། ཉེས་ད་མཱི་ཌ་ཀྱི་སོ།། དེ་ལ་པོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་ལ། དུ་སྐྱེས་པས་ལུས་དང་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ།
་ཡང་འཇུག་པའོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣ་བ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བ་བཅུ་དང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལཾ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། འཇུག་པའི་གང་ཟགི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་ལ་ངོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།
་རྒྱུརྒྱ་གང་ཞེ་ན། རྣཾ་པ་བཙུས་ཏེ། ཆ་ཌ་པ་དང་། ཞེ་སྡང་པ་དཔ་གཏི་མུག་དང་བདག་དང་། གཞན་དང་། གཞན་གྱིས་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་། འཛིཊ་པ་དང་། གནོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྩ་ཞིང་དགའ་བ་དང་། ཆོ་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ལོག་པོར་ལྟ
་པས་གན་སྐབས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཆུ་དུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་བྱུང་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས།། སྒོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་སྒོ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོ་ཌ་བྷི
་སྣོ་ཆེ་བ་ཀྱང་ཞེ་ན། རྣ་པ་དྲུག་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། གྀམས་པ་དག་ངོ་ཉིད་དང་། བཞི་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོག་སུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་བའོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཞི་ན་རྣམ་པ་གསུཾ་སྭ
་འཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། དགའ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག།། རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། ལས་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། བསགས་པ་དང་། མ་བསགས་པ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མ་བསས་པ
་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་དང་། རྣར་སྨིན་པར་མ་ངེས་པ་དང་། ནཱཾར་སྨིན་པ་རྣར་སྨིན་ཟིན་པ་དང་། རྣིར་སྨོན་པ་རྣར་མ་སྨིན་པ་དང་། དག་པ་དང་། མི་དག་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སྡོམ་པས་བསྡུས
་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་དང་། སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང
་བ་དང་། བསོད་ནས་དང་། བསོད་ནས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། འདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ
་དང་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྔར་བྱུང་བ་དང་། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུན་དང་ལྡན་པ་དང་།
་གཟུང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་།
་གནག་ལ་རྣོར་སྨིན་པ་གནག་པ་དང་། དཀར་ལ་རྣཾར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང་། དཀར་བ་ནག་རྣིར་སྨིན་པ་དཀར་ནག་དང་། གནག་པ་ཡང་མ་ཡིན། དཀར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལྀ་རྣིར་སྨིན་པ་ཡང་མེད། ལས་ཟད་པར་འགྱུར།
་བ་དང་། ཡོམ་པོའི་ལས་དང་། ཉེ་བའི་ལས་དང་། སཱི་ཌ་མའི་ལས་དང་། གཙང་མའི་ལས་དང་། མཐུན་པའི་ལུས་དག་གོ།། ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བདུན་སྟེ། བདག་ལ་གནོད་པ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་བ་དང་། གཉིས
་ཀ་ལ་གནོད་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་ཁཱ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམ་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། སྐྱེ་བ་ཀུན་ས་ཉོན་མོངས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པས་ཁམསུ་སྐྱེ་བ་མེདོ།། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བོ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མ
་ངེས་པ་དང་འཇུག་པསོ།། དེ་ལ་རང་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣཾ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁཾས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གནས་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རི་ཌ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འདྷི་ན་ན་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།། དེ་ལ
་ཁཾཁས་གསུཾ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁཾས་གསུཾ་དུ་སྐྱེ་བའོ།། འགྲོ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེ་བའོ།། གོ་ནས་གཞན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁཾས་ན་གནས་གཞན་སུཾ་ཙཱུ་རྩཝ་དྲུག་དང་། གཟུཊ་ཀྱི་ཁཾས་ན་གནས་གཞན་བཅོ་བརྒྱ་དོང་། གཟུཊ་མེད་དཱི།
་ཁམས་ན་གནས་གཞན་བཞི་སྟེ། དེ་དག་བསྡོམས་ན་གནས་གཞན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱ་དུ་སྐྱེ་བའོ།། རི་ཌ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པོའི་ཁཾས་ན་མི་རྣཾས་ལ་སྐྱ་བ་རྣམ་པ་གསུཾ་ཡོད། རིགས་ངན་པ་སྐྱེ་བ་དཔ་རིཊ་བཙུན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། རི་ཊ་ངན་པར་ཡང
་མ་ཡིན་རིཌ་བཙུན་པར་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣཾ་བ་གསུཾ་ཡོ་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ས་གཞི་ལ་བརྟན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ན་མཁྲིའི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་བརྟོན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་།
་གཟུཊུ་གྷི་ཁཾསཱ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུཾ་ཡོད། སཽའི་སྐྱེ་བོ་རྣཾས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མདུ་པར་སྐྱེ་བ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཙང་མར་སྤྱི་བོ་དང་། གཟུན་མེད་པའི་ཁཾས་ནཱ་ཡང་སྐྱེ་བ་རྣཾ་བ་གསུཾ་ཡོ་། འདུ་ཤེས་ཚད
་མེད་པ་རྣཾས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣཾས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ལྷ་རྣཾས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་བསྔོ་ན་རི་ཌ་བཅུ་སུ་སྐྱེ་བའོ།། འཛིན་ན་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱོཊ་བཅུའི་འཛྙཱན་གྱི་ཁཾས
་ཚད་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣཾས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བ་རྣཾས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་བཅད་པ་མང་པོ
་མྱོང་བ་ལས་ཁྲག་འཛག་ཅིང་འབབ་པ་དང་། དེར་ཕོ་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང་བུ་སྲིང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཉེན་བཤེས་དང་། ནོར་དང་། ལོང་སྤྱོད་ཟད་པ་མང་པོ་ཉམ་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆི་མ་མང་པོ་འཛག་ཅིང་འབབ་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་མའི་ནུ
་ཞོ་འཐུངས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆུ་བས་ཀྱང་ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་རྣཾས་ནི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་འགྲོ
་ཞིང་འཁོར་བ་རྣཾས་ཀྱི་ཕ་དང་མའི་མཐར་ཐུ་པ་མེད་པ་དང་། ཕ་མཱ་དང་། ཕུ་ནུ་དང་བུ་སྲིང་དང་མཁན་པ་དང་། སྣརོན་དང་། བླ་མ་ལྟེ་བུར་མ་གྱུག་པ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་སྐོལ་བ་གཅིག་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་གལ་ཏེ་སྡུད་པ་ཅིག
་ཡོད་ལ་བསྡུས་ནས་ཀྱང་འཇིག་པ་དང་། རུལ་བར་མི་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་རི་བོ་ངོས་ཡོངས་ཙ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་རྣཾས་ནི་སྐྱེ་བའི་མ་ངེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ
་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་རྣས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཇི་ཉིད་དག་དོན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གོ་རིམ་དང་པོསྡུ་བ་དང་། རྟེན་རྣམ་པར་བཞག་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ
་ང་ནི་འཛིན་པའི་དམ་ལ་སྦྱོན་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོཊ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་སོར་བའོ།། བྱམས་པ་རྣཾ་བ་བཅུ་པོ་དེ
་ངག་གིས་དོན་ཐ~ཾང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་བྱའི་དོན་ཛད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སོས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཇུག་བསྡུ
་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཐཾ་བསྡུས་པོས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱིས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སོས་དཔས་རྣཾ་པ་ལྔས་དོན་སཽ
་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བྱ་ལ་སོར་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་དོན་རྣཾ་པ་ལྷ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སཽ་ཌ་པས་ནི་དྲོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣར་གཞི་གོ་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་ཌ་པ་གཏན་ལ
་དབབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། བྱིས་པ་དེ་ལ་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དྲི་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི
་བྱང་ཆུབ་སོས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གན་སྐབས་དེ་དག་ཐ~ཾད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱར།། དེ་ལ་བསྟོན་པའི་དོན་ཐ~ཾད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅྡོཾས་རྣཾས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི
་ཡུལ་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་དེ་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐ~ཾད་དང་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་ཉིད་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བྷི།
་འབྲས་བུ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དེ་ཉིད་ཡི་ནི།། ཤེས་བྱ་ཐ~ཾད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣར་བྱང་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི
་གས་ཐེངོ་།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣཾས་ཞེས་བྱ་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོ་བ་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཐོག་མར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས
་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱེང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། རྣམ་པ་ཇི་ལྟད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྐད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིསོ།། ཤེས་བྱ་དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།
་དངོས་པོ་དེའོ།། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།། འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟེན་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟོན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་།།
་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང་དུས་རྟོགས་པའི་དོན་དང་། མི་རྟག་པོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་བདེན་པའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་བདེན
་བའི་དོན་དང་། བསྡུ་བ་དང་། དབྱེ་བའི་དོན་དང་། ལྡན་གདབ་པའི་དོན་དང་། གསང་བ་དང་། བསྒྲགས་པའི་དོན་ཏོ།། དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང
་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན
་ཞེས་བྱ་བས་བསྟོན་ཏོ།། བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ། དེར་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྐྱེན
་ལས་བྱུང་ཞིང་དུས་སུ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་རྐྱེན་དང་དུས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག
་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས
་པ་དང་། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་མི་རྟོག
་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་ནི་ནད་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས། རབ་ཏུ་བྱ་བའི་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི། ནད་དང་། ཤུ་བ་དང་།
་ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྣོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པརྭ་བཞག་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ།
་ཀུན་ནཱས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཐེག་པར་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པར་མ་བཞིག་པའི་བདེན་པའི
་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དྲང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་།། མ་བྱུང
་ཡང་རུང་སྟེ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་དེ་ནི།། ཆོས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བའི་དོན་ནི་བསྡུ་བ་དང་། དབྱེ
་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་བ་དང་། རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལན་གདོབ་པའི་དོན་ནི་མི་གོ་གཅིག་ཏུ་ལན
་གདབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། དྲིས་ཏེ་ལན་གདབ་པ་དང་། བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་བྲིས་པ་ལན་འདེབས་ན་ཡང
་རྣམ་པ་བཞིས་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ཐམས་ཅད་འཆི
་བྱར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལྡན་གདབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།། རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་ལྡན་གདབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འབྱུང་རམ། ཞེས་འདྲི་བ་ལ་གང་དག
་ཉོན་མོངས་པ་དང་། བཅས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་རྣམ་པདྨ་ཕྱེ་སྟེ་ལན་གདབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།
་དྲིས་ཏེ་ལན་གདབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཁྱད་བར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནམ། དམན་པ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ལས། གང་ལས་བལྟོས་ཏེ་འདྲི་ཞེས་ཕྱིར་དྲིས་ནས་གལ་ཏེ་ངན་སེང་རྣམས་ལས་བལྟོས
་ཏེ་འདྲིའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིནོ།། ཞེས་ལན་གདབ་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ལས་བལྟོས་ཏེ་འདྲིའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་དམན་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་ལན་གདབ་པ་ལྟ་བུ
་ལ་སོགས་པའོ།། བཞག་པསྔ་ལན་གདབ་པ་ནི་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེས་འདྲི་བ་ལ་བདག་གཏན་མེད་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། གཅིག་གམ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ
་ཡོད་རེ་སྐན་སྙམ་དུ་དོན་གྱི་དབང་དེ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ཅང་མི་སྨྲ་བས་ལན་གདབ་པ་ལ་སོགས་པའོ།། གསང་བ་དང་བསྒྲགས་པའི་དོན་ནི་གསང་བ་དང་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།
་སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དག་ལ་དོན་ཟབ་མོ་གསང་བ་དང་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དག་ལྔ་སྒྲོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཀུན་རྣོ་བ་དང་དོན་དམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ངག་གིས་སོ།། མི་ནྱ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་མཆུ་ཉི་དག་གིས་སོ།།
་དཱི་གཉིས་ཀར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དྲིན་དེ་གཉིས་ཀ་འཛིན་པར་བྱེད་པ། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ
་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་ལ་སོགས
་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩེ་འཇིལ་བའོ།། མ་ལུས་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་སྒོམ་པའོ།། དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བཱ་ནི་དྲི་མ་མེད་པཱའི་ལམ་མོ།། འབྲས་བུ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འད་སོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པའི།། ཐུན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ།། མངོན་དུ་བྱ་བ
་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ།། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོང་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཟད་པ་དང་མོ་སྐྱེ་ཤེས་པའོ།། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས
་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དེ་དག་ཉིད་ལའོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིསོ།། གཞན་དག་ལ་ཡུང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དང་ཡང་དག་བྱར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གཞོན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར
་བྱེད་པའོ།། བྱམས་པ་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པོར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔས་ཇི་ལྟར་སྔོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་ཁྱུ་སེམྦ་དཔས་ཇི་ལྟར་སཽ
་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་བཞིས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི
་བསྟན་པས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབྱབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ།། །
་བཤད་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ནི་ལོག་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏེ། སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱོར།། དེ་ལ་སེམས
་ལ་བརྟག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྟག་པ་དང་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྟག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་བརྟག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནུས་ཉོན་མོངས་པ་བརྟག་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱིང་པ་བརྟགས
་བས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྟག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། རྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིསཱ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག
་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་བརྟགས་པ་ནི་མྱོང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། བདག་གོ་སྙམ་བུ་རྣམ་པར་རིག་པར་རག་པར་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར
་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བརྟག་པ་མི་རྣམ་པོར་རིག་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་རྣམས་པར་རིག་པས་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར
་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་བརྟག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང
་སོས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་གནས་དང་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་རྟོག་པ་དང་། རྟོག་པ་ལསྣ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་འགྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང
་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་བརྟོག་པི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་དང་གནས་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།
་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་ན
་པཔོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྟན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དགྲ་པར་རིག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིག་ཆུང་མི་ཟབ་བྱ་དྲི་ཕྱིར་གདག་པ་གཏན་ལ་དངོས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སོ་ཡཱ་དག་པཱ་རིབ་པཱའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།
་གྱིབྱ་དེ་ལ་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་ཏོ།། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ད་པས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གནས
་སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་སྦྱ་རོ།། དྲི་ལ་གནས་དང་། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་ནི་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ཏེ། གནས་པ་ནི་དོན་གྱི་དོན་ཏོ།། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་པ་ཟབ་པ་དང་། དོན་རབ་བྱ
་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། ཁམས་ཀྱིས་དོན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་སོ།
་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྐབསུ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པ་བསྟན་པ་དང་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིསོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིསོ།། སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིསོ།། མངོན་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སོ།། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚུལ་གྱི་སོ།། རྣམ་པར
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མེ་ལོང་གི་དེ་ཁོ་ན་དང་སྣང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་དགུ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བྱས
་སྤང་བ.རརོ་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་པོའོ།། གཟུགས་དང་གཟུགས་མང་པ་དང་ལྗོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ
་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ།། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤར་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ།། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤངས་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ
་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་བཞི་པའོ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལྔ་པའོ།། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལཾ
་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དྲུག་པའོ།། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེ་སྤུ་བདུན་པའོ།། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས
་པ་བརྒྱད་པའོ།། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དགུ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྤངས་པ་ནི་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། མངོན
་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལམ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཐོབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བརྟེན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྤང་བ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉེན་པོ
་བསྒོམ་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། གནས་དང་གནས་པར་འགྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན
་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའོ།། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའོ།། རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་མཉམ
་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངསུ་མཉམ་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། ཁམས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག
་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུ
་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མིང་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངསུ་སྦྱང་པ་བྱ་བ་དག་གོ།། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། རིགས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱོབས་པ་དང་།།
་མ་བསྒྲུབས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དག་གོ།། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ
་མ་བསྟེན་པའི་ཆོས་གང་དག་གིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དགྲ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམིས་དེ་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དག་གོ།། གདུལ
་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ན་ན་སེམས་ཅན་གང་དྲག་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྐྱོབས་ཤིང་སྐལ་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་དུ་སྡུག་བསྔལོ་ལས་ཐར་པར་བྱར
་རུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དག་གོ།། འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའོ་ཐབས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ངོ་བོས
་ལེགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དག་གོ།། བྱམས་པ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་གནས་དང་གནས་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དོན་སོ་སོ
་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་མངོན་པའི་ངོ་རྒྱལ་མེད་པས
་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྔས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན
་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གངདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཞོ་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ
་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷགོ་མཐོང་གི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་གིས་སོ།། ཆུད་མི་ལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞི་གན
་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་ལོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་བགྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལསོ་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུང་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལོས་རབ་ཏུ་ཉམ
་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ངོ།
་ཁོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གདགས་པོ་གཏོན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞོན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི
་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཞི་གནས་ཙམ་དང་། ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཚིག་པར་མི་གཟུང་ཞིང་ཞི་གནས་ཀྱི་ལོམ་ཡོངསུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་དེ་ལྷག་མཐོང་གོ་ལམ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས
་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ
་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་བརྟགས་ནས། བཅྡོཾས་ཐོས་པ་ལསྣ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ལགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞུས་པར་སྦྱ་རོ།། འདིར་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས
་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པས་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པས་ནི་བཤད
་བཱས་དེ་བསྟན་ཏོ།། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེས་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི
་མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། བསྡུས་པ་ལོས་བརྟེན་པའི་དོན་ཏོ།། སྒྲ་ཛི་བཞིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་མེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པའི་ས་བོན་དམིགས་པ
་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའོ།། རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེསུ་མཐུན་པོའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤྲཱི་སཱ་རབ་ཀྱིས་དོན་སོ་ཡང་དགྲ་པོར་རིག་པས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད
་པའི་རྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། སོ་ཡང་དག་པ་རུ་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཕྱི་རོ་ལྔས
་ཏེ་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།། བསམ་པ་ལ་སྣ་བྱུང་འི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཚུལྔ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལསྭ་བྱུང་བ་སྟེ། དཱ་ཡང་མཉམ་པོར་གཞག་པའི་ས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པའི
་དོན་ཁོ་ན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟོན་ཏོ།། ཚིག་འབྲུ་ལ་གནོས་པ་ཁོ་ནའི
་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དགོངས་པ་ནྡན་གྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མངོན་དུ་མ་གྱུར
་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏོ།། འོན་ཀྱང་མཱཉམ་པར་བཞག་པའི་སྭ་པཱའི་མོས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་རྗེསུ་འཇུག་པས་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེས
་ཆེས་མཐུན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པར་ཐུར་པོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མོ་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར
་ཐར་པར་བྱེང་ནུས་པའི་དོན་གྱི་རྗེསུ་འཇུག་པས་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུའང་གསོ་པ་ཡཱན་ནོ།། སོ་སོ་ཡང་དགོ་བར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།། བསྒོམས་པ་ལས
་བྱུང་བའི་ཤོས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ངེས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་སྔ་མ་གཉི་གཱའི་དོན་དང་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པོ་ཚིག་འབྲུ་ལོ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས
་སྟོན་ཏོ།། ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ཀའི་དོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཚིག་འབྲུ་ལོ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བནི
་ས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མངོན་དུ
་གྱུར་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞུག་པའི་ས་བོན་ཞི་གནས་དང་།། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་རང་རིག་པའི་དོན་ཏོ།། རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེ་སུ་ཆེས་བཞིན་ཏུ་མཐུན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད
་རིང་པ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོ།། རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། ས་ཡང་དག་པར་བྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་བྱར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ
་སོ་དེ་དག་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཀས་བྱ་བས་ནི་མཉམ་དུ་མ་བཞག་པའི་ས་བོན་དོནྡ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་རྗེསུ་མབྱོན་པའི་དོན་དང་། མཉམ་པར་བཞོག་པའི་སོ་པའི་དྲོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ
་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དོན་སྒོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ནས། ད་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅྡོཾས
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུསོ།། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ
་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའོ།། མཐོང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བྱ་སོ།། མདོར
་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བབཱི་ཐཱ་ཚིག་གོ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིནྡ་པ་དྭེ་ནི་ཤེ་སྔོ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི
་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགྲོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལྔ་དམིགས་པའི་ཞི་གནྡྷ་དང་ལྷག་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ
་དཱདང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ནུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོ།
་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུང་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སྒོ་ཡང་དག་པར་རིག་པཱི
་བྱེ་བྲག་དང་། བསྒོམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གདགས་པ་གཏོན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན
་ལ་དབབ་པ་ཡིནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ
་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ།། ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོདས
་སུ་ཤེས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ཏེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པའོ།། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལཱམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཽཏན་པ་དང་། བཤད་པས་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང
་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམ་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གཱི་ལམ་གྱི
་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པོར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངསུ
་ཤེས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ཏེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་ན། དེ་དག་གི་རྣམ
་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམས་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅྡོཾས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་གང་གིས་མཚན་མ་གང་ཇི་ལྟར་རྣམ
་པར་སེལ་བར་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་ཞུས་པ་སྦྱརོ།། དེ་ལ་ཞུ་བོ་དང་པོ་འདིར་ནི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་གང་གི་མཚན་མ་གང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ཅེས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ
་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་བསྟན་པས་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཞུ་བ་ལྷག་མ་བཞིས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ
་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་གང་གིས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོད་ལ་བྱེད་པ
་སྟེ་དེ་ནི་ཕྲ་བ་ཀུན་འབྱུང་བས་ཤེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། མཚན་མ་གང་རྣམ་པར་སེལོ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི
་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི
་སྐབསུ་མི་ང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རླིག་པར་བྱ་བའི་སྐབསུ་རྣམ་པ་བཅུ་དང་ལྔ་དང་བཞི་དང་། གསུམ་གྱིས་སོ་ཡང
་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་ཉིད་མཚན་མཱ་སྷོ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དཱ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན
་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མཱ་ཀུན་ནོས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་རྣམ་པརཱ་སེལ་བར
་བགྱིད་ཅེས་ཞུས་པའི་ལནྨ་དུ། མིང་དང་མང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་ཤིང་དེའི་གནས་མཚན་མ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མི་མཐོང་བར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན
་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་ཤེས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་སེལ་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚ
་ཉིད་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། མིང་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡིནོ།། མིང་ལ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་ཤིང
་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལྔ་ཀུན་བརྟགས་པའི
་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཀུནཱས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་དུ་མིང་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མིང་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བ
་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་ལ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་སཻ་ཁྲོ་ཏོ།། དེའི་གནས་མཚན་མ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མི་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས
་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མིང་དེའི་གནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གན
་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མང་དེའི་གནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ
་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས
་ཡོངསུ་ཤེས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་རྣམ་པར་སལ་ཏོ།། དེ་རྣམ་པར་བསལན་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ
་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཱནསྭཱ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་པོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། མིང་ལྔ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ
་ཚི་གོ་དང་ཡི་གེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སོལ་བ་བསྐྲུན་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནཱི་དོན་གྱི་མཚོན་མཱ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟན་ཏོ།།
་པ་བཅུ་དང་། ལྔ་དང་། བཞི་དང་། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལྔ། དེ་དག་གི་སོར་ཡོང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད
་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤྱོང་ཞིང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས
་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཁམས་ཀྱི་བར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྨོས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། ལྔ་དང་། བཞི་དང་། གསུམ་གྱི་ཐ
་མར་ཁམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁོམས་དང་། གདུལ་བའི་ཁམས་དང་། གདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་སྨོས་པའི་བར་དག་གཟུང་སྟེ། ཁམས
་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་ཤིང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་གནས་གཞན་གྱི་དབྱུང་གི་མཚན་མ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེ་སུ་མིཐོང་བས་དོན་གྱི་མཚན་མ་གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད།
་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ནཱི་ད
་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བྱོས་ལྷན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི
་པའི་དུས་ན་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མ་ཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱམས་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར
་རིག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་དེ་མི་དམིགས་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།། དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ
་ཉིད་ཡིནོ།། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་དམིགས་པའོ།། མེད་དེ་མི་དམྱིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཉིས་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་རྣམ
་པ་ཐ~ཾད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཡིན། བདག་པོ་ནི་དྲན་པ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ལ་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙལ་བ་ཙི་ཡང
་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། གང་མེད་པ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བློ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཆུད་པའི་གནས་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང
་དག་པར་རིག་པས་ནི་ཆོས་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག
་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེས་དེ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐོ་ཚིག་གོ།། དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ཟིལ་ཀྱིས་མནན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི
་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དྲུག་པར་རིག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆུབ་རྙོག་མ་ཅུན་མཆིས་པའི་སྣོད་ཀྱི་དཔེ་དང་། མེ་ལོང་ཡོངསུ་མ་དག་པའི
་དཔེ་དང་། མཚེའུ་འཁྲུགས་པའི་དཔེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཤེས་རབ
་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཡང་ལ་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་དཔེ་དེ་གསུམ་མདོ་གཞན་ངག་ལས་སེམས་རྙེད་ཅན་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ
་པའི་ཉེས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཉེས་པའོ།། དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པ
་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།། མ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཉེས་པ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར
་པས་སོ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའོ།། སེམས་ཀྱི་སོར་བརྟགས་པ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ
་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་བོན་སེམས་གང་དག་གི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལས་དགོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་རབ་གཉི།
་ཡིད་ལ་བགྱི་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ངེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། བྱམས་པ་སེམས་ཀྱི་སོར་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆུ་རྙོག་པ་ཅན་གྱི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་དཔེས
་སེམས་ཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་ནུས་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས
་བོན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྔར་བ་རྟོག་པའོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ་ཡོངསུ་བརྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་མཉམ་པ་བཞག་པའི
་ས་བོན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་བོན་ཤེས་རབ
་རྣམ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོ་རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་སྔར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ།། བཅྡོཾས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་དོན
་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་མཚན་མ་གང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་ཞུས་པས་གཞན
་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ
་པར་གསལ་དཀའ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གཉེན་པོ་གང་གིས་སེལ་བ་སྟོན་ཏོ།། མཚན་མ་དུ་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་གསལ་དཀའ་བ་དག་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་རྣ
་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གནས་སྐབས་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། གང་གིས་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལགས་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་གང་གིས
་བྱ་བར་སྦྱརོ།། དུ་ཞིག་ནི་རྣམ་པ་བསལ་དཀའ་བ་དག་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ་བཅུ་སྟེ་བྱ་བ་བས་ཏེཚྭ་དང་དོན་སཽ་ཡཱ་ངག་པོ་རིག་པར་བྱེད་པ་སྔར་བསྟན་པ་ངག་གི་ནད་ནས་གནས་སྐབས་བཅུ་ལྔ་མཚན་མ་རྣམ་པར
་བོས་ལ་པོར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གནས་སྐབས་བཅུ་ལ་མཚན་མོ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གང་གིས་དེ་དག་རྣམ་པར་སེལ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། དེ་དག་ནི་སྟོང
་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་བཅུ་ལ་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་གནས་སྐབས་བཅུ་གང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གནས་སྐབས་བཅུ་པོ་འདིའི་མཚན་མེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དཀའ་སླ་འདྲེན་མར་ཡོད་པ་ལས་འདིར་ནི་སླ་པོ་རྣམྲ་ས་མ་སྨོན་པརཱ་དཀའ
་ཉི་ཚེ་སྟོན་ཏེ། དཀའ་བ་ཡང་གནོས་སྐྱབ་སུ་བཅུ་པོ་ཁ་ཅིག་ལ་རེ་རེ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ལ་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ལ་ལ་ལ་བཞི་ཡོད་པས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུ་རོ།། ཆོས་ཀྱི་དོན་སཽ་ཡང་དགུ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་གནས་སྐབས་དང་པོ་སྟེ། སྔར་ཆོས་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསྔལ་དཀའ་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་མཚན་མུ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་མཽང
་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གནས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མཱ་སྨ་ཚོགས་ཡིན་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ
་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་གནས་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཉམ་པ་རོ་བཞག་པའི་ས་བོན་ཤེས་རབ་རྣམོ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དེ་རྣམ་པར
་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། གནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་བྱར་རླིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་ནངན།
་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ངས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པཱ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་སོ་ཡང་རློག་པར་རིག་པོར་བྱེད་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཅིག་ཡོད་དོ།།
་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་མ་གླང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལྱཱ་གྲྀ་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་འདུ་བྱེད
་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེས
་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་བཞི་མེད་པ་དང་། སྔོན་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིརརོ།། འཛིན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པ་སྟེ། སྔར་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཅུའི་སྐབས་འཛིན་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མོཆེད་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས
་རྣམསོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་བ་དཀའ་ཟླ་གཉིས་ལྷོད་དེ། འཇིག་ཚོགས་ལྔ་ལྟ་བའི་མཚན་མ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ
་དེ་གཉིས་ནརི་འཛིན་པའི་དོན་རྣམས་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། དེའོ་སྙམྦྷ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་ནདུ་སྟོང་པ་ཉིད
་དདྲང་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཕུང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མི་དམིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ནུ་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། བཟུང་བའི་དོན་སཽ་ཡང་དག་པར
་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བཞི་པ་སྟེ། སྔར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་སྐབ་སུ་བཟུང་བའི་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དང་། ཨིནོ་ཞེས་བསྟོན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད
་པཔ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། ལོང་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྗེསུ་འཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར
་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་སྟོང་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ
་སྐྱེས་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཉེན་བཀུར་དང་ཡོ་བྱད་དང་ལྡན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ལྔ་པ་སྟེ། སྔར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅུའི
་སྐབསུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། ཡོད་བྱང་བསྟོན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམ་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ད་སར་རོ།། །
་དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའོ་བུ་གཉིས་ཡོངྒ་དེ། ནང་གི་བདྲི་བའི་མཚན་མཾ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡིག་པའོ་མཚན་མ་གླང་ཡིན་པའོ།། དེ་གཉིས་ནི་ཡོངསུ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བདུནཱ་དང་ཡོ་བྱད་བཅུ་པོ་དག
་ལས་ནང་གི་ཚོར་བཱ་ལ་ལོག་པར་བདེ་བར་མོས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཉེན་བཀུར་ལ་སོགས་པོ་ལོག་པར་སྡུག་པར་མོས་པ་ཡིན་པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ
་བབ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདེ་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་མ་རྨ་ལམ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་དང་། ནང་དང
་ཕྱི་རོལ་ལ་ལོག་པོར་མོས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། གནས་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་དྲུག་པ་སྟེ།།
་སྔར་དོན་སྲྀ་ཡང་དྲག་པར་རིག་པཱ་རྣམ་པ་བཅུའི་སྐབ་སུ་གུནསུ་ཀྱི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེ་ནུ་གྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་སྟ་ཞེས་བྱསྟན་པྲའི་དོན་སཽ་ཡང་དགྲ་པར་རིག་པར་བྱེད་པཱ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པ་རཱ་སེལ
་དཀའ་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། ཚད་མེད་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་གཡེང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པོའི་ཕྱིར་རྣམོ་པར་བསལ་དཀུའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་ཆེན
་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ན་མཁའ་དང་འདྲ་བར་སྟོང་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ན་དེ་རྣམ་པར་སོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།། གཟུགསོ་མེད་པ་ལ
་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བདུན་པ་སྟེ། སྔར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣཾ་བ་བཅུའི་སྐབསུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེས་བསྟན་པའི་ནང་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྔས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་སོ་སྒོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བས
་དཀའ་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། ནང་གི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་མེད་པ་དང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། ཕྲ་བ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པསོ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན
་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དྭེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པརྱ་སོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁོངསུ་གཏོགས་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ལ་ར་།
་ལས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལོ་བྱས་ན་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་པོའི་ཕྱིརོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྒོ་ཡང་དག་པརོ་རིག་པར་བྱེད་ཕྱིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བརྒྱད་པ་སྟེ། སྔོར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན
་གྱི་ནང་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཟག་བདོག་མེད་པ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ནི་མཚན་མ་རྣམ
་པར་བསྔལ་དཀའ་བ་བཞི་ཡོད་དོ།། གང་ཟགས་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་དང་། དོན་དམ་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ
་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ན་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བུ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ།
་གང་ཟག་གཏན་མེད་པས་དགག་པ་ཡང་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ། ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པས་དགག་པ་ཡང་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིརརོ།། གསུམ་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད
་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ། འཁྲུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གཉིས་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། བཞི་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ། ཡང
་དག་པའི་ཤེས་པ་དཾ་པ་དང་། དེའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན
་སཾ་ཡང་དྲུག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་དགུ་པ་སྟེ། སྔར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ངས་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན
་པའི་དོན་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱརོ།། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་གཉིས་ནི་འགོག།
་བཔ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཕུང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཚོན་མ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འདུས་མ
་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། གཉིས་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་དོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགྱུར་བ་དང
་དོར་བཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོའི་མིང་གི་རྣམ་གྲང་སོ།། དེ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིད་ལ་བྱས་ནཱ་མུཚན
་མ་དེ་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིརརོ།། མཚན་མ་དཱའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་བཅུ་པ་སྟེ། སྔར་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་སྐབསུ་རྣམ་པར་བྱེང་བའི་དྲོན་ནི
་ཀུན་ནུས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དངོ་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི
་དོན་སཾ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྱ་རོ།། དེ་ལཱ་ཡང་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀོ་བ་ཅིག་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གང་གི་མཚན་མ་ཐཾང་རྣམ་པར་སྤེལ
་བར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གང་གི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སོ་བོན་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་མཚན་མ་དོ་རྣམ་པར
་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིརརོ།། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་ཤེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ
་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མ་རྣ་བར་སེལ་བར་བགྱིད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པ
་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་པ་སྟོན་ཏོ།། བྱམས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་གཟུགས
་བརྙན་གཉིས་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བུའི་མཚན་མཱ་ལས་ཡོད
་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས།
་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་འཆིང་བ་ངོ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ།། དེས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོང་འི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བྱམས་པ
་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔར་བྱམས་པ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ནི་ཆོས་དང་དོན་གྱི་མཚན་མཱ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱིས་ཞེས་སྨོས
་པའི་དོན་ཏེ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བྱམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེ
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ།། དེ་ལྟར་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལ་སོ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར
་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པཱ་དང་། བཤད་པསྲ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་གདགས་པ་གཏན་ལོ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཡོང་སུ་ཤེས་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་གཏན་ལ
་དབབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ས་དོན་མ་རྟོགས་ན་ངོས་སྐྲག་པར་འགྱུ་རོ།། རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གྲཔ་གཏན་ལ་དབབ་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས
་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྲགས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་གདགས་པ་གཏན་ལོ་དབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདིར་འཕགས་པ་བྱམས
་པས་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་དག་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བཅུའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བ་རྣམོ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི
་རྣམ་པར་སེལ་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ར་རེ་ལ་ཡ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྟོགས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི
་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པསྲེ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྟོང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་དཔོའི་རྣམ་ཀྱི་བསམ་པ་ལྔ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ
་ཆེན་པོ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གང་རྟོགས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་གང་ལགས་ཞེས
་བྱ་བ་ཞུས་པ་དང་སྦྱརོ།། འདི་ལེག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལྔ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བཱར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གས་པ་གཏན
་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཉོད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་ཟོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར
་བྱས་ན་ཆུང་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུརརོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ཁྱོད་དོན་འདི་ཉིད་འདྲི
་བོཔོ་ལེགསོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་མདོར་བསྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་མཱི་ཤེས་པ་ཞེསྣ་བྱ་བའི་ཐ་ཚིགོ་གོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་མཐའ་དག་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཀྱང་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིརོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དདཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་ལས་མི་ཐོབ་པའི་ཉམས་པས་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། བྱམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར
་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཤད་པས་སྟོང་པ་ཉི་དུ་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངསུ
་གྲུབ་པའི་མོཚན་ཉིད་རྣཾ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཀུན་བརྟགས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ
་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིནྡ་ནོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡི་ནོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕྱག་བླག་ཏུ་མི་བརྡ་རཱ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཀུན་བརྟག་སྣ་པའི་མཚ
་ཉིད་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་སྔ་མ་གཉིས་ཀུན་བརྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤིནྡ་ཏུ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་མཚོན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀུན་བརྟགསོ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན།
་བསྡུས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གྲོ། དེ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ད་ནི་ཐག
་པབ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད
་ན་ད་མདྨ་ཉུད་དང་། དོན་པ་ཥྚ་བ་ཉུང་ཡང་ས་བྱུང་གྱིས་ང་ས་ཉིད་མྱ་བ་ཡྀན་སྟོངས་སུ་ནྡྲ་དྷཱན་དུན་མ་པར་ད་ནས་བ་ཉུ་སྣད་པ་ཡར་བྷྱས།
་ཞིན་གྱི་དབྱུང་གྱི་མནན་ཉྀད་ལ་སྠིར་བྱཱ་དྡྷགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེངྒེ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ངོ་ལྟ་བ་བའོན་ར་ཛྫ་ཐཱས་ནཱ་ཀཱཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་སྦྱིན་མྱོངས་ཕྱེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོང་ཞིག་གལྟར་མང
་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བསྡུ
་ཏོ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད
་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་རྣམ་པར
་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པོ་ཡིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ལམ་དང་སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ།།
་གདམས་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གངག་སྲ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གིས་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་རྭ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ།།
་གདམས་ངག་སྦྱིན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་མི་འགྱུརརོ་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པས་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ
་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་བརྩམས་ཏེ། གདམས
་དགཱགྲ་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་ངག་འདི་སྙམ་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས
་པའི་ཞོ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ནོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དགོ་སྦྱིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མོ་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་གང་ག་པ་གཏན་ལ་དབ་པ་ཤློ་པཱ་བྷ་དགྲོ་མའི་གན་དང་ལྷས
་མཐོང་གི་སྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན།
་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞིག་བསྡུས་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པར་སྦྱར།།
་འདིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་ཏིང་འཛིན་དུ་ཞིག་བསྡུས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་པ་དང་པོ་འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གང་མ་དགུ་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལན་དང
་བཅས་པས་ནི་བསྟན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལཾ་གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏནྡ་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང
་སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པོ་རོ་མ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏྭེ། དྭཽ་དག་གིས་ནི་བཤད་པས་ཞི་ག་ནཱ་སཱ་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམྦ་པཱ་ལས་གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར
་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱམས་པ་ངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་ཏིང་འཛིན་ཡིན་ལ། དེའི་དམིགས་པའི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་སྤྱད
་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དག་མཁས་པི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ལམ་དང་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་ཉེར་བསྡོག
་དཔང་དྨོ་བཞི་དང་བཙས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་དང་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བརྩོན་པ
་བྱའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གྲོང་མས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགུས་པ་གཏན་ལ་དབ་བློ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི
་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་ག་ནཱ་སོ་དུང་ལྷག་མཐོང་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས།། བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དོང་། ཁྲོ
་པོ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བློ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལུས་བྱུང་བའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞི་གནས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཡིན་པས་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར
་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ནོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་པོའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལོ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ
་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པས
་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུའི་དོན
་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དོག་གི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་པར་བརྗོད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཞུསོ།། བྱམས་པ
་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོན། ཤེས་རབ་རྣམ་དགེ་བར་དག་ནི་འབྲས་བུ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མའི་གཡེང་བ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རོབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པས
་དེས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིནནོ་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པས
་དེས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡི་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་བརྟེན
་པཔ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་དང་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་འོདས་པས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐེག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་འདྲ
་བུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདུམྱོས་དགུ་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟླ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གུཏ་ནཱ་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གང་མས་དགྲ་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདག
་པ་གྷ་ཏཱ་ནཱན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་ག་རློས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལྷས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་བུ་སོ།། མཚན་མའི་འཆིང་བདྲ་པ་གརས་ངན་ལེན་གྱིའི་ཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད
་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚན་མ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་ངན་ལེན་ནི་ཀུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད
་བསྙད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་དེ་གནས་གྱུར་པོ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་གཉིས་ལས་རྗེ
་པར་ཐར་པ་དང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལཱམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང
་དང་ཀུནརྀ་བརྟགས་པའི་འཆིདྲ་བ་ལུས་རྣམ་པར་ཐར་པརོ་བྱ་ཞིང་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བོའི་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ
་བསྟན་ཏེ།། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མ་ཟོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གགས་རྣམ་པ་ལྔ
་གསུངས་པ་གང་དག་ལ་གྲོས་པ་དེ་དག་ལས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ཏེ། གྲོགས་ལྔ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྔ་པོ་དག་ལམ་གང་གི་ཡང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱེ་ཞིང་དེ་དག་རྣམ་པར་གསེལ
་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམྱས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། གགས
་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོ་བ་དང་། འཕགས་པའི་གཏམ་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོས་པ་དང་། འདྲེས་པོར་གནས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ
་འདོད་པའི་སྟོན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པས་ན་གགས་ཞེས་བྱའོ།། ལུས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་པའོ།། ལོང་སྤྱོད་ལྔ་ལྟ
་པབ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྱུ་མཆེད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་འདོད་པ་ལཾ་བདུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པོའི་ཕྱིར་ཞི
་གནས་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པོའི་གཏམ་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེངས་པ་དང་པོ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་སྒོ་གཉིས་ཀ་ནས་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོས་པ་དང
་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དགྲ་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་གི་གྲགས་ཡིན་ནོ།། འདྲེས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མི་དབེན་པའོ།། ཅུང་ཟུང་རྩམ་གྱིས་ཚོས་པར་འཛིན་པ་ཞྭ
་བྱ་བ་ནི་སེམས་མི་དབེན་པའོ།། དེ་ལ་ཡང་ཅིག་ཤོས་འདྲེས་པར་གནས་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ལ། ཅིག་ཤོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ནི་སྦྱོར་བར་འཛིན་པས
་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡིན་ནོ།། སྒྲིབོ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིས་དང་། ཐེ་ཚོམ
་དང་འདོད་པ་ལ་བདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་རྒོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་དང་། ཡུལ་དང་མི་འཆི་བར་རྟོག་པ་ལ
་བརྟེན་ནས་སྔོན་བརྒད་པ་དང་། རྩས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེ་སུ་དྲན་པ་ན་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་ཞིང་འཆར་བ་སྐྱེ་བ་ག་ཡིན་པའོ།། འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལྟ
་རྟོག་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅེས་པ་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་བཞི་མཐུན་པས་སྒྲིབ
་པ་གཅིག་ཏུ་མཛོད་དོ།། གཞན་ཡང་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནཽ་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་པོ་སྐྱེས་པ་དུ་འགྱོད་པའི་གནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཉིད་བསལ་མོ་ནུས་ནས་ཕྱི་མའི་དུསུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགྱོད་ཅིང་ཡིད
་ལྷལྟ་བཅགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒོད་པ་དང་གཞི་མོ་མཐུན་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་རྒོད་པས་རྣམ་པོར་གཡེང་བའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་སོ་དུ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར
་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་རྒོད་པ་བྱེ་བ་མཐུན་པས་ན་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་མཛད་དེ། དེ་ནི་ལྷག་མའི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།། རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་དང་། འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟན་ནས་སྤོང་བ་ལ་སྦྱར་བམ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། མཐུན་པ་ལུས་དང་སེམས་རྨུགས་ཤིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།
་གཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སཽམྱས་མངོན་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། རྨུགས་པ་མི་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱད་པས་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་འཇིག་པར་བྱེད་ལགཉིད་ནི་སེམས་མངོན་པར་བསྡུས་པས་སྤོང་བའི་སྦྱོར་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པས་བྱ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ
་གཅིག་ཏུ་མཛོད་དོ།། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཅེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་འམ་ཚེས་སམ་བསླབ་པ་འམ་གདམསོ་ངག་དང་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་བུམ་རྟོགས་པོ་འམ། དུས་གསུམ་མཾ། བདེ་བ་ནམ་ནུར་བྱེད་སོང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ག་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་རྨུགས་པོ་ནི་ལས་སུ་མི་རུ་བ་སློང
་ཡིན་ལ། གཉིད་ནི་མངོན་པར་བསྡུས་པས་སྦྱོང་བ་ཡིན། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་ཟ་བས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡེགས་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ།། འདོད་པ་ལ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ
་མཚན་མའི་རྗེསུ་འབྲང་ཞིང་འདོད་པའི་སྟོན་ལྔ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་དང་། སྔོན་མྱོང་བ་རྗེསུ་དྲན་ནས་རྟོགས་པར་འདོད་པོ་གང་ཡིན་པའོ།། གནོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་རྗེ་སུ་དྲན་པའི
་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་། གནོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལ་ཤས་ཆེར་རྗེ་སུ་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་སྡིག་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས
་ལུས་དབེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྟྲཱིབཱ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པུ་བསྠཱནྡ་ནས་དྭེ་དང་། སྦྱང
་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅྡོཾས་ཇི་རྩེམ་གྱིས་ན་ཞི
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུསོ།། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ནིན་དུ་ཞུམོ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལེགུས་པར་ཏུ་ཆོམས་པར་འགྱུར། ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོང་སུ་དག་པ་ཡི་ནོ།། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར
་གོཡེང་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཚེམས་པར་གྱུར་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་སྒྲིབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་པས་དེར་ནི་གུནས་ལ་རྒོད་པ་དང་།
་འགྱོད་པ་སྒྲིབ་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྒྲིབ་པར་བྲསྟ་ནཱི་གྱི། འདིར་ཡོངསུ་དག་པའི་གན་སྐབས་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ལས་ཟློག་སྟེ་སྦྱ་རོ།། བཅྡོཾས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཞུགས་པས་རྣམ་པ་དུ་དག་གིས་སེམས་རྣམ་པར་ཡོངསུ་འཚལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཤེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཽ་ཏིང་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསླུས་ལ་ཏིང
་ངོ་འཛིན་དེ་དག་གི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་གདམས་དྲུག་སྦྱིན་དགོས་པས་དེ་སྐད་ཞུསོ།། བྱམས་པ་རྣམ་པ་ལྷས
་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནཱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགསྲ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་སྨན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡེང་བ་ནཱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འངས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག
་པའི་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པསོ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། ཐེགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམ
་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིད་ལྔ་བྱེད་པའོ།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡི་ལ་བྱུང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གོ་ལམ་ལ་གོནས་པོ་དང་། འབྲས
་བུ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཟག་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་འདོད་པའི་ཡོན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པའི་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ།། འདུ་འཛི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང
་བ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།། མཚན་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་མའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས
་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་དོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དག་ལ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སེམས་འཕྲོར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། རྨུགས་པ་དངོ་གཉིད་ཀྱིས་བྱིད་པ་འམ་ཞེ་བྱུ་བ་ནི་རྨུགས་པོ་དང་གཉིས་ཀྱིས་བྱིང་བ་དྲོངས་པ་ག
་ཡིན་པ་དེས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམ་སུ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ
་པ་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་པས་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངྒ་སྱ་པཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུ་མོ་པ
་དང་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་སྡུག་པ་དང་མི
་སྡུག་པ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པའི་སྐབསུ་དེ་ལ་རྗེ་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལ་མཚན་མར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་དང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ
་འདྲ་བར་ནཱང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུརུ་སཱི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར་ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི
་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྔ་བརྟེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་བརྟེན་ནུས་བྱུང་བའི་ལུས་ད་། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ
་ཟློག་པ་དང་བཅས་པ་སྲིད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་མཽ་མཐུན་པ་ལའོ།། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་སོ།། དེ་དག
་གིས་ནི་གགས་ལྔ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྔ་པོ་དག་ལམ་གང་གི་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་རྣམ་པར་བསྔལ་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ་སྦྱོར་བར
་བྱའོ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་དོན་ལས་བརྩེམཱིས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏོནྡ་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པའི་དྲོན་ལས་བརྩམས་ཏེདེ། གང་མ
་ངོདོག་སྦྱིན་པོ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པོའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ནས་བཟུང་ཏེ། དེ་བཞིན
་གཤེགས་པའི་སའི་བར་ལ་གུང་གི་གཉེན་པོ་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཏེ། སྣ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ
་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏྭེ། གདམས་དྲག་སྦྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏནྡ་ལ་དབབ་པཱ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། བྱམས་པཱ་ཝཱི་ག་ནུས་དང་ལྷག་མཐོང་གི
་དང་པོ་ལ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ངན་སོང་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་ལྷུང་བ་འཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་སུམ་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས
་གཉིས་པའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དྲང་ཚུལ་ངན་པོ་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟ
་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གསུམ་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུཾ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་པའོ་འདོད་ཆགས་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལཾ
་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། བཞི་པ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྨད་པའིའོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་ས་གཞི་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ
་ལོན་མང་དུ་གནས་པ་དང་། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་དསལ་བ་ན་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ
་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལྔ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཕ་དྲང་པོར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཕགས་པོའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ན་ཀུན་ནོས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི
་ཕྱིར་རོ།། དྲུག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་འོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ
་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང
་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚནྱ་མ་ནག་པོ་དང་། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་མི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བདུན་པ་ལྔ་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་འོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པའི་ནི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། རྩོ་ལྔ་བའི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཞི་གུན་སོ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བགྲོད་པ་གཙུག་པའི་ལམ་དང་། འབྲས
་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བརྒྱད་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བརྩོལ་བ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་འོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲ་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས
་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་། མཚན་མ་དང་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པོ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་ལ་གནས་པ་དང་།།
་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དགུ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའིའོ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་།
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྷི་ངོ་བྲོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བཱ་སྨ་བཱའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བདུག་དང་སེམས་ཅན
་ཡོངསུ་སྨོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅནྡ་ཡོངསུ་ཚོལ་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། བཅུ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པས་སོ་ཡང
་དག་པ་རིག་པ་མཽ་འཐོབ་པཱའི་འོ་ཞེས་བྱ་བུཾ་ན་ས་བཅུ་པའོ་མི་ཐུནྡ་པའི་ཕྱོགས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་མ་ཐོདཱི་པ་ཡིན་ལ། ཞི་ག་ནུས་དང་ལྷག
་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རུ་བྱ་ཏུ་ཕྱེ་བཽ་ཡོངསུ་སྦྱང་བུ་བྱས་པའི་ས་བསྡུས་པ་དང་། ཏཱིདྭེ་འཛིན་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ད་། དབྱང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་ལ་སོགས་པས
་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲོ་བ་མཆོག་ཅེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི
་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སདྡྷི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནྣི་གནྡྷས་དནྡྷ་ལེན་འཕྲ་མོ་སྙིང་བློ་ལ་ཡོད་པ་ལྷ་བུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏཱིང་འཛིན་གྱིས
་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ངན་ལོན་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྕི་བུ་དེ་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐུང
་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ངོའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལེགས་པར་བཅོམས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོག་པ་མེད་པའི་ཤེ་སྔ་པ་དང་། མཐོང
་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དོ་ལགས་པར་མཱ་ལུས་པར་བཙོ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་མི་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གང་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པར
་འགྱུར་བ་དེ་ལ་མི་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་བརྙེས་པའོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན
་བཟེར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྒྱུ་རོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན
་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདུམས་ངག་སྦྱིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས
་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྩོགས་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ
་དབབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཞི་གནས་དུ་དཽ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདམས་དག་སྦྱིན་པ་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདག
་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡི་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པའི།
་ལས་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་ག་ནཱ་སཱ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ན། ཇི་ལྟརྱ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཐུང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཇི་ལྟར་བྱུང་སེམས་དཔའ
་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་ན། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་རྟོགས་པས་བསྒོམ་པ
་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པའོ།། རྣམ་པུར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདྭགས་པ་ག་ཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་མུད་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པྲ།
་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྔས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་བསྒོམ་བུ་ལས་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར
་གཞིག་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དྲབབ་པའོ།། དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གཞན་དགེ་འདི་སྙམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོང་སུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚེང་པོ་རྒྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན
་པཔར་འགྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་འགོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུག་སེམས་དཔའ་ཞི་ཀ་ནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ
་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞུས་པར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ཞུ་བ་དང་པོ་འདི་ལན
་དང་བཅས་པས་ནི་བསྟན་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་གདུགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཞུ་བ་ལྷག་མ་གཉིས་པོ
་ལན་དང་བཅས་པས་ནི་བཤད་པས་དེ་བསྟན་ཏོ།། བྱམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར
་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་སྦྱརོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་དམིག
་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ནི་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔོར་བསྟན་པ་དག་གོ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པའི
་བཞག་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་གྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཏེ། དེས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ཡས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།། ལེགས་པར་བཟུང་བ་དང་། ལསས་པར་བསམས་པ་དང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་རིམ
་གྱིས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནང་དུ་ཡིད་ལྟ་བྱར་རུང་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདུན་གྱི་དོན་སེམས་ཙམ
་ལས་བཟླས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། དེ་དེ་ལྟར་དྲི་བཞིན་ཉིད་ཡཽད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྦྱོར་པ་མཐར་ཐུག་པོའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདའ་ཞིང་། ས
་དང་པོའི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལཱམ་སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པའི་རིམཱ་པཱ་སྟོ་ནོ་ཏོ།། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣ་པར་རྟོགས་པའོ།། སེམས་ལྷག་པར་བཏང
་སྙོམསུ་འཛེག་ནཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུནོ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། མཚོན་མ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུགས
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཚིག་གི་གདགས་པ་དགྲ་གོ།། བྱམས་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཙུག་ལ་དང་པོ་བཞིའི་དོན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ
་བརྗེ་སུ་འབྲང་བས་རིག་པར་བྱའོ།། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྗེསུ་འབྲང་བས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཚིག་གཉིས་བསྡུས་པའི་མཚན་མ་གཅིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།
་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་སོ།། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ།། སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ
་ཀུན་བརྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མདྲོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། བརྟེན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུག་ཅནཽ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་བླངས་པའི་ནང་གི་ལུས་དང་ཕྱིའི་ལུས་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྭའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེ་སུ་ལྟ་ཞིང་ལུས་དྲན་པ
་བར་གཞོག་པ་ན་ལུས་དེ་ལ་མི་གཙང་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཨུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྲུང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་མཚན་མ
་ཞེས་བྱའོ།། མྱོང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཏུ་མོངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྷ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེས་མྱོང་བའི་ནང་གི་ཚོར་པ་དང་། ཕྱིའི་ཚོར་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གཉི
་གཱའི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེ་སུ་ལྟ་ཞིང་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བརླ་འཇོག་པ་ན། ཚོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྟེ་གང་ཡིན་པ་ཉིད
་འདིར་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་དང་། ཕྱི་ནང
་གཉིས་ཀའི་སེམས་ལ་སེམས་རྗེས་ལྟ་ཞིང་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནུ། སེམས་དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས
་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོ་ཕྱི་མཚན་མ་དང་རྣམ་པར་བྱེང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ཉིད་སེམས་དང་། སེམས་ལྔ
་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་དང་། དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ནང་གི་ཆོས་དང་། ཕྱིའི་ཆོ་སོ་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་སུ་ལྟོ་ཞིང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ན་ཆོས་དེ་དག་མ་རྟོགས་པས་སྡུག
་བསྔལ་པོ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པོར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། ཆོས་དེ་དག་རྟོགས་བསྲེ་འགོག་པ་དང་ལམ་དང་བདོག
་མེད་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང་། དེ་དྲག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཏིང?་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་སེམས་ཀྱི
་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། ནང་གི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ཝཱ་བྱི་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ།། དེ་ག
་ཀའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ།། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་མཚན་མཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང
་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཅི་ཡང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་གཉེན་པོརརེ་ཅི་ཡང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སྟོང་པས་སམ
་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་རོ་སྙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། ཤེས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས
་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡོན་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ
་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་འདུསུ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ
་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། རྟགས་པའི་མཚན་མ
་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་གང་ཟག་གཏན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ།། མི་རྟག
་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པ་མི་རྟག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བ་དང་བཅས་བྱའི་རང
་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བུ་མྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། འགྱུར་བ་དང་བརྙས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གཉིས་བསྒྲེས་པའི་མཚན་མ་ཅིག་དང་སྐྱརོ།། དེ
་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞི་ནོ་ཡང་ཕུང་པོའོ།། འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཕུང་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རངོ་བཞིན་གྱི
་ཕུང་པོ་དང་། འགྱུར་བ་དང་བནྡྷས་པ་རི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་དོར་ང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོའི་མིང་གཽ་རྣམ་གླེངས་ཡིན། དོར་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དཱ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཏོན་འགེགས་པ་དང་། འགྱུར
་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དོང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་སོས་བྱའོ།། དེ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན
་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ། སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དེ་མི་འགྱུར་བའི་རདྭ་བཞིན་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་རོ།། །
་དེ་ལ་ཡང་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སྩོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་1
་དང་མོས་པ་དང་ཀླུ་ཁམས་དང་། རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་དག་གི་དབང་གིས་བསམ་པ་དང་། བྷག་ལ་ཉལ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ
་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ནི་མི་འགྱུར་བའི་རང
་བཞིན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཚེ་སྣ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉི་དུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་མ
་བྱའོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་མཚན་མ་འམ།། དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ནི་འདུས་མ
་བྱས་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ།། དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ།། མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ་མཚན
་མ་གཉིས་སོར་བགྲང་ངོ་།། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བར་རིག་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མྲྀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི
་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། གང་ཟག་བོདག་མེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བྱ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། གང་ཟག་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། ཆོསྟེ་བདག
་མེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མ
་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའོ།། དེ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་གོམས་པར་བྱས་ལྡནཱ་མང་དུ་བྱས་པའོ།། དུས་དུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས
་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་དུས་དང་། གཉིས་ཀའི་དུ་སུའོ།། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་སོ་རང་རིག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན
་སྔོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གི་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལཱའོ།། སོ་སོར་རདྭ་རི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའོ།། དེ་བཞིན
་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་སོར་རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལུ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བདུན་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཤ་སྔ་པ
་པཱ་བདུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་དེ་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་ཤུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དེ། མཐོ་བའི་ལམྦྷ
་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་ངོ་།། དེ་ནི་དེའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཉིས་མྱེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རླུང་རིག་པཱའི་ཤེས་པ་དྲིའོ།། དེ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལཾ
་དེའོ། ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་དང་པོ་ཁྱོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ངེས་པའོ།
་ས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་བ་ཏུ་དགའ་བའོ།། ས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་དང་ཕན་ཡོན་གང་དག་བསྟན་པ་དེ་དག་གོ།། དེས་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཏེ། སྦྱོར
་ལཱམ་སྱཻ་ཡཱིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐ་བྱས་ནའོ།། དཱ་ལྟར་ནུ་མི་མཐོང་དུའི་ལ་ཐོབ་པ་སྫ་དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པ་ཐོབ་བྱ་ཡཱིནྟ་ཏི་ཞེས་བྱཱ་བ་ནི་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས
་ཉིད་ལ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དང་པོར་ས་དང་པོ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པཱ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པསཱ་དེ་ཐོབ་པོ་ཞྭ
་མ་བསྟན་ཏོ།། དེས་གོང་མྱ་གོང་མ་རྣམསུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་གཉིས་པ་ཡཱན་ཚད་དུའོ།། དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས
་བརྙནཱ་དང་། རྣམ་པར་མྱི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པའོ།། ནང་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགསོ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་གཉིས་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ།
་དེ་ཉིད་ཁྱེཉྩ་ཆེས་པྲ་མྦོ་ཝཱ་བུརྱ་བལྟ་བར་བྱའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚེ་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་སྟེ། ད་ནི་ཁྱེའུ་སྦོམ་པོ་ལྔ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ།། མཚནྡ་མ་ནམ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མ་མ་རྣམས།། གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་སོ།། གསེར་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བིདུ་པོའི་མདོ་ལས་དང་པོ་ན་སོ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ
་སེམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་གསེར་ལ་དཔེ་སླངས་པ་དང་སྦྱ་རོ།། ཚུལྔ་དེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པརུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞིང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡང
་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ནི་བླ་ན་མེད
་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཞུས་པའི་ལྡན་གྱི་བསྡུ་བ་བསྟམ་ཏེ། དེས་ནི་བསྟན་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མི་པ་རྣམར
་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བོའི་ཕྱིར་གདག་ས་པཱ་གཏན་ལྔ་དབང་པ་བསྟན་ཏོ།། དེའོ་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པས་བསྒོམ
་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏོན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བགྱིད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམ་སྡེ་པའི་མཐུ
་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ཞུསོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་དང་།
་ཕུན་མོང་གྲི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུའོ།། དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་གང་ཞེ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི
་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནསུ་རྗེ་སུ་དྲན་པོའི་ཤེས
་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པོ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ།། དེ་ལོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི
་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ནི་གང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། རྡུལ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར
་པས་མང་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱས་པར་ཚོངས་པོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ་ཉམ
་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པོར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་དང་སྤྲུལ་པོའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བསྒྱུར།
་པབཔ་སྟེ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འབར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྟོན་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་དང་འོང་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས
་ཐམས་ཅད་ལུ་སོ+ོ་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བུར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བར་བྱེད་པ་ཅིང་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། དབང་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད
་པ་དང་། སྤོབ་བྲ་སྦྱིན་པ་དང་། དྲན་པ་སྨྱོན་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། འོད་ཟེར་འབྱིན་པོ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བི་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྤྲུལ
་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་སྤྲུལ་པ་དང་། ཡུལ་སྦྲེལ་པའོ།། དེ་ལ་ལུས་སྦྲུལྔ་པ་ནི་བདག་དྲང་འདྲ་བ་འམ་མི་འདྲ་བ་བར
་སྤྲུལ་པ་དང་། གཞན་དང་འདྲ་བ་འམ་མི་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མང་པོ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དྲི་དག་ཀྱང་དབང་པོ་འདྲ་བ་དང་། དབང་པོའི་རྟེན་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགྲ་སྤྲུལ་པ
་ནི་གདངས་སྙན་པ་དང་། སྐད་གསལ་བ་དང་། བདག་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་བསྐུལ་བར་རྟོགས་པའོ།། ཡུལ
་སྤྲུལ་པ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱར་རྟོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱུད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར
་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ཡོངསུ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ།། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ལ
་བྱུང་བའི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་ནི་དེའི་རྫུ་འཕྲུལཱ་གྱི་ཡུལ་ཤྲཱི་སཽ་པྱཱ་ཞེས་བྱའོ།། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན
་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངསུ་ཟིན་ཅིང་ཡོང་སུ་རྟས་པ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོངསུ་རྟོས་པས་གང་ཟག་དེས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད
་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྷི་ཡུལ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ལས་ནི
་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་རྣམ
་པ་དུ་མ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷའི་རྣ་བ་ནི་ག་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ནི་གང་། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ
་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷོའི་གྲནས་པ་བསམ་གཏན་རྣམས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣ་ངས་བསྡུས་པ་གཟུགས་དང་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷའི་རྣ་བ་དེ་ལྷའི་གནས་པ་དེ་ལ་བརྟན་པ་དང་། དེའྀ
་འབྲས་བུ་དང་། ངེས་བསྡུས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དྭེ་ནི་ལྷ་དང་མེའི་སྒྲ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། སྒྲ་བོ་ཆེ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཆུ་ངུ་རྣམས་དང་། གསལ་བ་རྣམས
་དང་། མི་གསལ་བ་རྣམས་དང་སྤྲུལ་པ་རྣམས་དང་། སྤྲུལ་པ་མ་ཡི་ནི་པྲ་རྣམས་དང་། ཐེག་རིང་བ་རྣམས་དང་། ཐཱག་ཉེ་བ་རྣམས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མདོརི་བསྡུ་ནཱ། འགྲོ་བའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ལེག
་པར་གསུང་སྔ་པ་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཁྱད་པ་ར་ད་། ཆ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁྱད་པ་རཱ་དང་། ཐག་ཉེ་རྀང་གི་ཁྱད་པ་རི་ཡཱཾ
་པས་དེར་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་ལྟ་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་གཡོ་ཏེ་འོག་དང་སྟེང་དང་ཐང་དཀར་འཇོག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཐོས་པར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་འོག་ཏུ་མནོར་མེད་པ
་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད། སྟེང་དུ་འོག་མིན་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་པ་ཀུར་སྟོང་གསུམ་གྲི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཁམས་ཅིག་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་སྒྲ་ཟོསོ།། ཀཱལ་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ནི་འོག་དང་སྭཱ
་དང་ཐང་ཀར་འཛིན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཏེ། དེ་ནི་ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་དེ་ལ་བརྟན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར
་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དེ་དག་ཐོས་པ་དང་། ཉམསུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ནི་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ལྷའི་རྣ་བྱའི་ཤྭ
་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངསསུ་ཟིན་ཅིང་ཡོང་སུ་རྟས་པ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེསུ་འཇུག་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོང་སུ་རྟས་པས་གང་ཟག་དེས་ཤེས་པ་དེ་མངོན་དུ
་བྱེད་པར་འགྱུར་བུས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེསྡེ་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དྲི་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པོ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ལས་ནི་ངག་གི་སྤྱོད་པ
་དོག་པ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་ཅི་འོས་པར་ན་ན་ནི་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་གང
་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ནི་ག་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲུངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱོག་སྣ་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ
་དག་ན་སེམས་ཅན་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀླས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཉིན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་ཅིང་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས
་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལྡོག་པཱར་བཏབ་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་དང་། དམུན་པ་དག་བར་མ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། བདེ་བ
་དང་ལྡན་པ་དྲང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བཱ་ཡང་མ་ཡི་ནཾ་བཱདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པ་གྲང་ཡིན་པའོ།། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྭེ་ལ
་དམིགས་པའི་ཤཾ་སྭ་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམས་པ་ལྔས་བྱུང་བའི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དང་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་སེམས་གང་ཡིན་པོ་དང། ཇི་ལྟ་བུ
་དང་ཇི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་ཞིན་དུ་ཤེ་སོ།། ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་དག་གི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟ་བུ་དང
་ཇི་འདྲ་བ་དང་ཇི་སྙེད་ཉེ་བར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས
་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་བོ་ལས་ནི་སེམས
་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དེ་ངོ་མཆོག་མོ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། མོས་པ་སྐུ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལྔས་འདས་པ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པས
་དེ་དག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་གྱིས་གནསཱ་རྗེ་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པྲི
་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གྲང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ན། སེམས་ཅནྡ་མིང་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐ་དོད་པ
་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་འོངས་པའི་རབས་དག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་བཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་རྗེ་སུ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མིང་ནི་འདི་ཞེས
་བྱ་རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཟླས་ནི་འདི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་བྲ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་། ཚེ་རིང་ཁྱད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག། ཡུན་ནི་འདི་སྐྱིད་གཅིག་གནས་གནས། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུག།
་ཅེས་བྱའོ།། ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བོད་པའི་བརྡ་ད་། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་དང་། ཕ་མ་དང་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། དར་བ་དང་། རྒུད་པ་དང་། ཚྭའི
་རྣམ་པོ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞ་བརྒྱད་པོ་ལ་བརྟེན་ནཱས་བདག་དང་། གཞན་དག་གི་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་དྲག་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ན་བདག་གམ། འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། བདག་གམ་འདིའི
་རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། བདག་གམ་འདིའི་ཕ་མ་ནི་འདི་ཡིན་པས་རུས་ནི་འདི་ཞེས་ཁོ་དག་གམ་འདིའི་ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ག་བདག་གམ་འདི་དར
་བ་དང་རྒུད་པས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་། བདག་གམ་འདིའི་ན་ཚོང་ནི་གཞོན་པའམ། བར་མ་འམ་རྒན་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་གནས་གན་སོ་ཞེས་པ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག
་དང་གཞན་ངག་གི་སྔོན་འདས་པའི་ཚེ་རབས་ངག་གི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་ལ་བརྟན་པའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རྗེ་སུ་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན
་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པཱ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་གིས་དེ་ལ་དྲན་པ་འཇུག་པ
་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེས་དེ་དག་དང་གཞན་དོག་གི་སྔོན་གྱི་གནས་དང་། སྲིད་པ་བར་མ་དང་། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉུང་ངུ་དང་། མང་པོ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན
་བར་ཆད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཞུགས་པ་དང་། བསྐལ་པ་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲངསུ་བྱར་ནུས་པའི་ཆ་དང་། གྲངསུ་བྱར་མི་ནུས་པའི་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དང་། གང་འདོད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་འདོད་པ་ལ་ཤེས
་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བླ་ན་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན
་པའི་ཤེ་སྒྲ་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་བཅྡོཾས་ལྀ་དང་པ་སྐྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ
་མཆོག་རྨད་དུ་འབྱུང་བ་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བཙམས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི
་སྡེ་སྣོད་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོགས་པ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པར་ལྟ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། འཆི་འཕེ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར
་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་གང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་གང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ན་སྔོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་།
་སྐྱེ་བ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། ཁ་དོག་བཟད་པ་དང་། ངན་པ་དང་། དོན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་ལུས་དང་། དག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ལྡན་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་འཕགས་པ་ལ་སྐུར
་པོ་འདབས་པ། ལོག་པའི་ལམ་མངོན་པར་འདུད་བྱེད་པ། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ང་དང་། རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་དེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོར་ལོག་པར་བྱུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བྱ་རྣམསུ་སྐྱེ་བ
་དང་ལུས་དང་། དྲག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་ལྟེ་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ། ཡང་དག་པའི་ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དེ་དང
་རྐྱེན་ངེས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐུ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་ལས་གཞན་པར་སྐྱེ
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འཆི་འཕྲོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱ་བཱ་ནཱི་ལྷའི་གནས་པ་བསམ་ག་ཏནྡ་རྣམས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མིག
་གིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་དང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ལྷའི་མིག་དེ་ལྷའི་གནས་པ་བརྟེན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་། དེས་བསྡུས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ།། དེས་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཛ
་སྐད་བསྟོན་པ་དེ་དག་དང་། སྣང་དང་། ཆ་ཕྲ་བ་དང་། གཟུགས་སྤྲུལ་པ་དང་། ལྷའི་གཟུགས་དང་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེར་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་གལ་ཏེ་འོག་དྲང་སྟང་བ་ཡང་ཀར་འཇིག
་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལས་བརྩམས་ཏེ། མཐོང་བ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་སྟེང་དུ་འོག་མིན་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་ཐང་ཀར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཁམས་ཅིག་ཚུན་ཆད
་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་།། གལ་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་འོག་དང་སྟེང་དང་ཟད་ཀར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྟེ་དེ་ནི་ལྷའི་མིག་ཅེས་བྱའོ།། ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་དག་མཐོང་བ་ཉམསུ་མྱོང་བར
་འགྱུར་བ་ནར་དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བཱ་སྟེ། དེ་ཉིད་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མདོ།།
་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ལསཽ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅནྡ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་ཏཱ་དག་གཟིགས་ནས་ཅི་རིགས་ཅི་འོས་པར་དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཟག་པ་ཟ།
་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་གང་། ཟག་པ་ཟད་པ་དོཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ
་པའོ།། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པོའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྣ་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཤེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བགོ་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེའི
་གཉེར་པོར་གྱུར་པ་དག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་མཆོག་གིས་བསྡུས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ
་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟན་ཏེ་ཐོས་ནས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ས་དེ་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་འདིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས
་ལ་ངེས་གཞན་དག་གིས་དེ་ཐོབ་པ་ད་ད་མུ་ཐོབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དག་གིས་དེ་འཐོབ་པའི་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་དག་གི་དེ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་མངོན
་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་དེ་མཁྱེན་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ།
་མི་མཛད་དེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཟག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སྤོང་བར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པོས་སྤྱོད་དེ། དེ་ནི་མཐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆེས་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན
་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་དུག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ལ
་གཞན་ལ་སྟོན་ཅིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དུས་ལ་བབ་ན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འམ། གནས་པའམ་གཞན་དག་གི་དྲིན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ
་འམ། དེ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པའི་ལན་གདབ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རིག་པོ་ནི་མ
་ཡིན་ནོ།། ཐ་མ་གསུམ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལཱ་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་དང་པོས་ནི་གཞན་དག་འདུན་པར་བྱེད་དེ་བདག་ལ
་གཞན་དག་གུས་པ་དང་རི་མོ་ཚར་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དོ།། གཉིས་པས་ནི་གཞན་དག་གི་དག་གི་སྤྱོད་པ་དགེ་བུ་དང་མི་དགེ་བ་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལཱ་བསྐུལ་བ་དང་རངས་པར་ཡང་བྱེད་དོ།། གསུམཽ་པས་ནི་གཞན
་དུག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལེགས་པར་འདོམས་པར་ཡང་བྱེད་དོ།། ཐ་མུ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྟགས་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ
་མེད་པར་དབུ་མའི་ཁམ་ལེགས་པར་སྟོན་ཅིང་དེ་ལ་འདོམས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པོའི་མཐུ་ཡིནོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཱཐུ་གང་ཞེ་ནཱ། སྦྱིན་པའི་མཐུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བཟོད་པའི
་མཐུ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་དང་། ཤེསོ་རབ་ཀྱི་མཐུའོ།། ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།
་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས
་སོར་སྨྲ་སྤོང་བ་ནི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་ཡིནྡ་ནོ།། དེའི་སྒྲོན་བཱ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགསུ་གྱུར་པཱ་ཡཱང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན
་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། སྦྱིན་པའོ་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་ཡིང་དགའ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཚེ་ཡ་སེམས་དང་བར་བྱེད་ཅིང་བྱིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་དེ། དུས་གསུམ་དུ་དགའ་བོའི
་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕོན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་དག་གི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོ་མ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ནརྀ་དེ་དང་།། འདོད་པས་འཕོངས་པ་དང་། འཇིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བས་གཞ
་ལྷ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕྲན་འདོགས་པ་ཡིནོ།། ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་གླང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པར་ཕྱུག་པ་དང་། ལོང་སྤྱོད་ཚ་བ་དང་། རྩ་འཇིང་ཆེ་བ་དང་། འཁོར་གཡོག་མེང་བར་འགྱུར་ལ། སྦྱིན་པ་ཡང་མས
་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིད་དག་པོར་ལེན་པཱ་ན་མྱི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཚོལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགསུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས
་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྟོ།
་པ་ནི་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་བདེ་བར་སང་པོར་འགྱུར་པོ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དག་པ་ནས་སེམས་ཏིང་འཛིན་དུ་འགྱུར་བའི་བར་གྱི་བདག་ཉིད་ལྔ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ
་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོ་མི་འཚམས་པས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འཛེགས་པ་ཡིན་ནོ།། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་གཞི་དེས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན
་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་ར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལཱ་ཡ་དམྱོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། བཟོད་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་དང
་ལྡན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་བགྱོད་པ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིནོ།། དེའི་བཟོད་པ་དེ་འདུག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགསུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས
་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡི་ནོ།། བོདག་ཉིད་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱོབ་པས་བདོག་ཉིད་ལ་ཕོན་འདོགས་པ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱོབ་པས་གཞན་ལ
་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིནོ།། གཞི་དེས་ཕྱི་མ་ལ་འཁོན་པ་མང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྱེད་པ་མི་མང་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་བར་མི་འགྱུར
་ཏཱ། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། བཟོད་པ་ལ་ཡང་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ
་བྱེད་པ་ཡིནོ།། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤྱོང་བ་ཡིན་ནོ།། དེའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ
་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགསུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྔོ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྡིག་པ་མི
་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པར་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་སྔོན་ལས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་བདག་ཉིད་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པས
་གཞན་ལ་ལུས་དང་དག་གིས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྒྱུ་སྟོབས
་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མངོན་པརྱ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ན་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིནོ།། བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར
་འཇུག་པ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཚིག་གི་རྟོག་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།། དེའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་ཚོགསུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་གཽ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དོན་མཐུན་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་བདགོ་ཉིད་ལྔ་ཕན
་འདོགས་པ་དང་། ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་ལྀ་འདོད་ཆགས་དང་དྲལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གནོད་པ་མེ་ད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིནོ།།
་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཤེས
་རབ་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིགས་པ་སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཤེས་རབ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་ཚོག་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལྱ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་མཐུན་པ་དང་། དོན་སྤྱད་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཡིན
་ནོནོ།། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པོའི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དག་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་རིགས་པར་ལུང་འབོགས་པས་ཚེ
་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བས་སེམསྭ་ནྡན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕ་ན་དོགས་པ་ཡི་ནོ།། ཕྱི་མ་ལ་དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ
་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོ་དྲུག་ཏུ་འདུས་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དུ་འདུས་ཕྲ
་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ཡི་ནྡོ།། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་གང་ཞེ་ན། ར་དཽ་བཞིན་གྷོ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སོར་བརྟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡུནྡ་རིང་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་བཟད་པ
་རྒྱུརྒྱུན་མི་འཆད་པས་མི་མཛེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔབ་བས་དགའ་བོ་དང་། དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་ན་མོའི་ཚང་ཇི་སྲིད་པར་དགའ་ལྡན་ན་གནས་པ་དང་།
་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་གཞན་དག་གནས་གསུམ་པོ་ལྷའི་ཚེ་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། ལྷའི་གྲགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ནས་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་མངོན
་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངསུ་མྱ་དྲན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་ངོ་མཚུར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི།
་རང་བཞིན་གྱི་མཐུ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཐུན་མོངས་གི་མཐུ་ནི་གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ནི་གང་ཞེ་ནཱ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན
་མྱོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆ་ཕྲ་བ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ཁམས་སོ།། དེ་ལ་ཆ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཐུའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མང་གྲངས་མེད་པས
་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤ་སྣ་པའི་མཐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དང
་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་རྣམ་པ་མས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ངའི་མཐུའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང
་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ།། ཐུན་མོང་གི་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན
་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མཐུ་ཞེས་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རྒྱུ་ལྔས་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པར
་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་གི་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་དཔེ་ངོམ་གསུམེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཐུ་དེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཉམ
་པར་མ་བཞོག་པའི་ས་པའི་སེམས་དང་གཅིག་ཏུ་ཆ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། བྱམས
་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། བསླང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་།།
་འཕོལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དེ་དག་ནི་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ཁས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ
་པོ་ཇི་སྐད་སྔར་བསྟན?་པ་དེ་དྲག་གིས་བསམ་གྱིསྲ་མཱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པཱས་དེ་དག་མངོན་པཪྻ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སེམ་སྭ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལཱས་པ་ཡཱིནྡ་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། བརྟན་པྲ་དང་སྣོད
་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བརྟན་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ་དང་། སྣོད་རྣམ་པར་རིག་པ་མི
་རིག་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པོར་སྒྲུབ་པ་ཡི་ནཾ་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇོག་རྟེན་ནོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་རིག་པའི
་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའོ།། མཱི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགསུ་པ་ཡོངསུ་མཽ་ཚཱད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ངོའི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཀུན་གྲཞིའི་རྣམ་པོར་ཤེས་པཱའི་སྒྲིབ་པ་དང་གན་ཞ་ལན་ཐམས
་ཅད་རྣམ་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེའི་མཐུ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད
་ཀྱཻ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་རྗེ་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་མངོན
་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ.རཱ་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལི་སོགས་པ་ཡུལ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། རྗེ
་སུ་དུ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལི་མྦ་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་སོ།། དེ་དག་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནཱི་མ་ན་བི་ཛྙཱ་ན་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ
་བྱའོ།། དེའི་འཇུག་པ་ནི་ཕུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད། ཐུན་མོང་པའི་ཕྱི་རོལ་དོང་རླུང་གི་ཡུལ་ཅིག་ཅུར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྐྲུན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ནི་གཟུགསོ་ལ་སོགས་པའོ།། རླུང་གི་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་དང་སེམས
་དོང་སེམས་ལས་བྱུང་བུ་དགྲ་གོ།། ཅིག་ཅུར་འཛིན་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ཅིག་ཅུར་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཐུན་མཽང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་བསྟན་ཏོ།། ཅིག་ཅར་ཏིང་འཛིན་མང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོ་དག་གི་བྱ་བོ་གང་ཡིན་པ་དོན་གཅིག་པུ་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཏིང་འཛིན་མང་པོ་ལ་སྙོམ་པར་འཇུག་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མང
་པོ་མཐོང་ག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས
་བྱུང་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། གཽནས་དང་གནས་དམིགས་པ་མཐུན་པར་འཇུག་པས་དེས་མཐོང་བ་ལ་འགྲེལ་བ་མད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་པ་ལས་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་བཞིན་ནོ།། དམིགས་པའི་མཚན
་མི་ཆུང་ངུ་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཆུང་བ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣཾས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དམིགས་པའི་མཚན་མཚན་པོར་གྱུར་པ་རྣམ་པར
་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ཚོ་བ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དམིགས་པའི་མཚན་མ་ཆུད་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི
་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོམཁའ་དང་། རྣམ་ཤྲཱིས་མཐའ་ཡསུ་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཚད་མེད་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརོ།། དམིགས་པའི་མཚན་མ་པཱ་མོ་རྣམ་པ
་རོག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པའི་སེམ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙོམ་པའི་ཕྲ་བའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
་དམིགས་པའི་མཚན་མ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དྲང་ས་དང་འཇིག་རྟེན
་པའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ
་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་པ་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཕྱིརརོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག
་གི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཟི་ལཽ་གྱིས་ག་ནན་པའི་ཕྱི་རོ།། ཚོར་བ་འདྲེན་མ་དོང་ལྡན་པའི་སེམསཱ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནཱི་འོད་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ
་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིརརོ།། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འིདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སེམོས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབོན་པ་ལྔས་སྐྱེས་པའི
་དགའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ཡོངསུ་དང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ
་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་རོ།། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་པའི་བར་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་སྐྱོན་བརྒྱད་པའོ།། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུག་དབྱུང་བ་དང་། བདེ་བ་ད་སྡུག་བསྔལ་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི
་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ~ཾད་ཀྱིའོ།། དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
་དྲང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་པང་ན་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་གམ། དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འོ།། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ
་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་སྔ་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཟོའི་གནས་ལས་བྱུང
་བ་དང་། སྤྲུལ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ།། སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དང་སེམས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་ན་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ
་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ནི་གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིནྡ་པས། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད
་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པཱ་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནཱི་དེ་ལ་མ་ཁས་པཱ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་ན་བསླང་བོ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པུས་ནི་སེམས་ཀྱི་བསླང་བར་ནི་གཞན་གྱི་དབང
་དདྲདང་ཀུན་བརྟགས་པའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་དྲི་ལ་མཁོས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། མཚན་མོའི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན
་གྱི་དབང་གི་མཚན་མའོ།། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བག་ཆགསོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ
་ལ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ།། དེ་ལས་སེམས་འདི་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆིང་བ་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཤིས་ནས་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་གླིང་ཡོངསུ་ས
་པའི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་སེམས་ཀྱི་སླང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཇི་ལྟར་ན་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་འོ
་བནྡྷི་གནས་གྱུར་པའི་ངོ་བློ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། གྲཝཉྩེནྡྲ་པོའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པུཥྚི་།
་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་པའི་སེམ་སོ།། སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམྲ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུན་འཕེལ་བའོ།། ཇི་ལྟར་ན་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིནྡོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཡིན་པས་དེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལྡེམ་གྱིས་འགྲིབ་པ་དང་བྲི་བར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་དང་མི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགསུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བ་དེ་དང་ངོ་།། འགྲིབ་ཅིང་འབྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་གིས་མཚན་ཉིད་འགྲིབ་པ་དང་རྒྱུན་འབྲི་བའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ
་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལྕི་སོགས་པས་ནི་སྔའོ་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་འཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེས་ནི་བཤད་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་བ་ཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལྔ་དབབ་པ
་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཚོར་བ་དང་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ཤེས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པོ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་ཆུད་མི
་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མཱ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས
་པར་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུསོ།། བཅོམ་ལྡན་འོངས་གང་འགག་པའི་ཚོར་བ་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས
་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་དང་། ཕུང་ཕོའི་ལྐོག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབསུ་འགག་པའོ།། གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལོན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བོ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས
་སྐབས་ན་ནི་ཀུནྡྷ་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམོས་དང་སེམས་ལུས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ
་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་གྷོནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས
་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གནས་ངན་ལན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པོར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས
་གནས་ངནཱ་ལེན་དང་བཅས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པོས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཚོར་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་སྟེ་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཀུན
་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཚོར་བ་བློ་བདེ་བ་དང་། སྒྲོག་བསྔལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དག་རིག་པའོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནྡྷ
་མ་གྱུར་པའི་ཕུང་པོའི་ལྕུག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་དྲན་ལས་འདྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་པཱའི་ཚོར་བ་བཏི་སྙོམས་ལ་བྱཱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མྱ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས
་པ་ནི་དབྱིངས་སུ་འགུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེའི་དབྱིངསུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་གནས་ངནྡ་ལ་ནི་རིག་པ་དོའོའོ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་དཾའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལམྦ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ན
་ཡུལ་གཞན་མེད་མོད་ཀྱི། རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ།། ཡུལ་རོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་རིག་པའི་ཚོར་བའོ།། དེ་ཡང་གནས་མ་གྱུར་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པ
་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལན་དང་བཅས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་དག་པ་རྣམ་པར
་རིག་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པ་དབང་སྦྱར་པའི
་རྣམ་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱོ་ངན་ལུས་འདས་པའི་དབྱིངས་འགུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལྡན་རིག་པཱ་དེའི་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྲོ་སུ་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་རང་གི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་མོ
་ཀྱི་སྐབས་འདི་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིབས་ན་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པོ་ཡིན་པས་འདིར་ནི་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་སྐྱ་རོ།། གཟུགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་སོནྡ་སྐབས་ན་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཏོག་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རིག་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གནས་ཀུན།།
་ནས་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞིང་སྐུ་དང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་གསུང་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་དག་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུབས་ཀྱི
་ཕུང་པོ་གནས་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་རིག་པ་ལ་བྱའོ།། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་ངན་ལན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པོའི་གནས་སྐབས་ནཱ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཞིའི
་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མོ་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རིག་པའི་ཚོར་བ་ཡོན་ནོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཙོས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ཚོར་བཱི།
་ཕུང་པོ་གནས་ཀུན་གཉི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོར་བའི་བག་ཆགས་དང་བྱས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པོ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གནས་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས
་རིག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ལ་སོགས
་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གནས་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པའི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བ
་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། འཁོར་བསྡུ་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཅན་དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་བཏང་སྙོམས་རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ
་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གནས་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་རིགས་པར་བྱའོ།། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས
་ངན་ལེན་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གོ་ནཱི་རིག་པ་དེ་དག་ཉིད་དང་ད་ལྟར་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ཡང་གན
་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དེ་དག་ཉིད་ད་ལྟར་ན་བག་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཉིད་ཉམས་མྱོང
་སྟེ། དེ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས
་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པའི་དེ་དག་ཉིད་ད་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་ཉམསུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ཚད་ཡོད་པ་ཡིན་པས་གནས་ངན་ལེན
་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། འབྲས་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དེ་དག་ཉིད་ད་ལྟར་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་ཉམསུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་ས་ཉམས་སུ
་མྱོང་བའི་རྒྱུ་དེ་ལྟར་གྱི་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ཡང་གནྡྷ་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཆང་བ་མཐའ་ངག་ཡོད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ
་རྣམས་ལིནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དག་ཕྱིས་ཉམསུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟར་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་དོ་ལ
་ཡོད་ལ་ཡོད་པ་རྐྱེན་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པས་ད་དུང་ཉམསུ་མ་མྱོང་བ་ལ་བྱའོ།། འཆིང་པ་མ་ཚང་བ་སློབ་པ་རྣམས་ལན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན། ཉོན་མོངས་པོ་མ་ཡིན་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ
་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དག་ཕྱིས་ཉམས་འོང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟར་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ལ་རྐྱེན་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པས་ད་དུང་ཉམསུ་མ་མྱེད་པ་ལ་ཡང་བྱའོ།། སློབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིས་གནས
་གྱུར་ཅིང་མི་སློབ་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་དག་གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་བྱུང་བའི
་ཚོར་བ་ད་ལྟར་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལོ་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་གནྡ་རིག་པ
་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དེ་དག་ཉིད་འབྲས་བུར་གྲུབ་ཟིན་ཏེ། ཕྱིས་འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ཉམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་གྱི་ཉེ་བར་མ་གྱུར
་པཔ་རྒྱུ་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པོའི་རྒྱུད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པའི་རྣམ
་གྲངས་སྔ་མ་ཤོས་དང་མི་སྦྱར་གྱི། སློབ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཕྱི་ན་ཤོས་དང་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སྦྱརོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས
་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟོ་བུར་སྣང་བས་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་གྱུར་པའི
་གནས་སྐབས་ན་ནི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་སངས
་ས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགིས་པའི་གནས་གཞལ་མང་ཁང་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པར་སྔར་གླེང་གཞིའི་སྐབསུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་རིག་པ
་ལ་བྱའོ།། ཡོ་བྱད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དེ་ཉིད་ལས་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་འབྱུང་བ་དག་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ངག་རིག་པ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་འདིར་ནི
་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་འཇི་གྲ་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགྲོ་རྣམ་པ་རཱི་རེག་པ་ལ་བྱའོ།། ལོངས་སྤྱོད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང
་པོ་ཡོ་བྱད་དེ་དག་ལས་ལོངས་སྤྱད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ལ་ལོངས་སྤྱད་པ་རིག་བ་ཡིན་ནོ།། སྐབསོ་འདིར་ནི་གནོས་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང
་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། བདག་དང་གཞན་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱད་པ་མྱོང་བར་མཛད་པར་རིག་པ་ལ་བྱའོ།། བལྟོས་པའི
་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་ཡོ་བྱད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རིག་པ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་ལ་བལྟོས་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུན་ཡོངསུ་མ་རྡུགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་གནས
་དང་ཡོ་བྱད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རིག་པའི་རྒྱུ་སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དག་གི་རྒྱུན་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོངསུ་མ་རྡུགས་པར་ཡོད་པ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ནོ།། སྐབས
་འདིར་ནི་གོནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མེ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ད་ལྟ་གནས་དང་། ཡོ་བྱད་དང་ལོངསོ་སྤྱོང་རིག་པའི་རྒྱུ་སྔོན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས
་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དག་གི་རྒྱུན་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོངསུ་མ་རྡུགས་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། བལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག
་པ་དེ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་རང་གི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནཱ་ཡོད་པ་དང
་སྦྱར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལོས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ་ཞེས་པ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ཡིན་རིག་པ་རྣམ་པ་བཞེད་དོ།། དེའི་འབྲམ་བུ་ལུས
་རིག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ།། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་ཚོར་བ་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་དེ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི།
་དེ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་མྱ་དྲན་ལས་འདས་པ་ཡོན་པས་སྐབས་འདིར་ནོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅོས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སྦྱ་རོ།། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་གནས་གྱུར་ཅིང་མི་སློབ་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པོ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་པོའི་རྒྱུ
་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རིག་པ་ལས་བྱུང་དཱི་ཙཱ་བ་ད་ལྟར་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལྔ་ཡོད་པ་མྱོང་བའི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚོར་བ་འདྲེནུ་མར་མྱོང་བ་སྟོན་ཏོ།། རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བི་ནི་སློབ
་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡོང་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཕྱིས་གནས་གྱུར་ཅིང་མི་སློབ་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་གྲནས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་རིག་པ
་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་འདིར་མ་སྨོས་སོ།། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང
་བའི་ཚོར་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་གང་དགུ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་པའི་གནྡྷ་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲརོ།། དེ
་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལོས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དེར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་།
་ཉོན་མོངས་པའི་མ་རིགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་གོ།། འདྲེན་མར་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བྷི
་ཚོར་བ་འདྲེན་མར་མྱོང་བའོ།། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མི་སློབ་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྤངས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མེད་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་མ
་སྤངས་པས་དེ་དག་ཀྱང་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འདྲེན་མར་མྱོང་བར་སྦྱརོ།། འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མྱོང་བ་ནཱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པུས་ནི་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ན་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་མེད་དེ། རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འོབའ་ཞིག་མྱོང་བར་སྟོན་ཏོ།། ཚོར་བ་རྣམ་པ
་དེ་གཉི་ག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐད་དུ་བགགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པཱ་ལས་བྱུང་བབ་ཚོར་བ་དེ་གཉིས་ཀའོ།། ཀ་པའི་འདུས་།
་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་འདའ་བཱནྡ་དེ་ཡང་འགག་པར
་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པའི་ཚོར་པོ་དང་། འོ་བྲལ་བའི་ཚོར་བའི་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་ཡོངསུ་ཟད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་སྔར་ཞུས་པའི་ལན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། དེས་ཀྱང་བཤད་པས་སྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ཏོ།། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ
་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དཤུགས་ཀྱིས་ན་ཡོངསུ་མྱ
་ངན་ལས་འདའ་བསྒོམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛོད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པ་གཞིག་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པ
་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་སྒོམ་པ་ལྔ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར
་གཞིག་པ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཽ་ཏན་ལ་དབ་པ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཆུང་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན
་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ད་ནི་འདི་མན་ཆད་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། མདོའི་སྡེའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་དང་། མདོ་སྡེའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི
་ཆེ་བ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་གཟུང་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར
་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། འཐོབ་པའི་ཕ་བོས་དང་། ཆུང་མི་ཟ་བོར་བྱ་བའོ་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ
་ངག་གིས་སོ།། ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་། ལྷག་མོ་ཐོང་གི་ལམ་དང་། ཕུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་པོའོ།། རྣལ་འབྱོར་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས
་ཤིང་ཞེས་ཀྱུ་ནི་གཏན་ལ་དབང་པ་ས་བྱ་ཧྲཱི་བ་ཚིག་གོ།། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བན་སྐབསུ་བབ་པར་ཤེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། ལྕགས་ལེགས་ནསུ་བྱཱ་བྷ་ནི་བསྟོད་པ་དང་། རྗེས་ཡི་རང་བྱུར་མཛད་པཱ་མྦྷ་དས་ན་གཞན་དག་དམྦྷ
་ཆོས་འདི་ཡོངསུ་འཛིན་པར་འགྱུརརོ།། ངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་འདི་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་འོས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་གིས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད
་པའི་རིག་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདོང་རྒྱུན་མི་བཅད་པའི་མཱན་དག་གི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་བསྟནྡ་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་གཟུང་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། མདོའི་སྡེའི་ལུས
་རྣམ་པར་བདག་པོའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་ནི། དྲི་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགསུ་བཅིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་སྡེར་སྦྱོར
་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། རྟེན་གྱིས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལས་གནས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཆོས་གང་གོས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཧཱུཾ་ལ་གནས་པའི་ཕནྡ་ཨོཾན་སྟོན་ཏོ།། ཆོས་རྣམས་གདུགས་པ་རྣམ་པར
་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་སྡེའི་ལི་སོགས་པ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཿ
་གཱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། བགྲ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྡུལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དོན་ཆེན་ཡིན་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པས་དོན་ཆེ་བུ་ཡན་ཞེ་ན། གངྒཱ་དྲུག་ཆོས་དོར་བརྟེན་ནས་རྣལ་འབྱོར་འདིར། ཡང་དག་པོརྩོན་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གྲང་དྲུག་ཆོས
་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཀག་པོ་དེ་ལ་གནས་ནས། རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བསྟན།
་ཏོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པས་དེ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པུ་ནས་མི་གནས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏེ། གང་དག་གླག་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ཆོས་བདུད་རྩི་འདི་གཏན་གཞིག་པ་འམ།
་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྤེལ་ལོ་སྙམས་པའི་བསམ་པས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གླགས་ལྟ་བའོ།། དེ་སྐད་རྒོལ་བ་ལས་ཐལ་བར་ལྟ་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོག་གེ་བ་ལོ་ལ་གཞན་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགྲན་ཞིང་བརྩད་པ་དང
་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉམས་ལ་ཐུག་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་། རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བསླབས་པོ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དེ་ལས་བདག་ཐར་བར་བྱའོ་སྙམས་དུ་སེམས་པའོ།། ཆོས
་ཀུན་ཆུབ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གླགས་ལྟ་བའི་བསམ་པ་དང་། དེ་སྐད་རྒོལ་བ་ལས་ཐར་བར་ལྟ་བའི་བསམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།། བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གོ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར
་འདི་ལས་ནི།། ཐག་རང་གནམ་ས་རིང་བ་ཇི་བཞིནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངས་བསྡུས་པའི་ལམ་འདི་ཐག་རིང་སྟེ། དཔེར་ན་གནམ་ས་ཐག་རིངོ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ
་གསུམ་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྔར་བརྟེན་ཅིང་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བ་བསྟན་པའི་ཕན་ཨན་སྟོན་ཏེ། བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།། སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་སེམས་ཅན་གྱི་གཅེས་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་དགྲ་ལས་ལནུ་བྱེད་རཱྀགྶ་ནས་སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ལན་དུ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འོང་བར་རིག་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པོ་ནི་མ
་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྷོ། ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་ནཱ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིནྡ་ལ། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་སྙིང་རྫས་ནི་སཻནྱཱ་གྱི་དོན་གཅེས
་པར་བྱེད་ལ། སེཾན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ན། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅེས་བླ་ན་མེད་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། ཚིགས་སུ
་བཅད་པ་གསུམ་པའི་རྩ་བ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བང་བྱིང་གི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏེ། ལན་དེར་རྟོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྒྱུན
་གྱི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་དག་ལས་ལནྡྲ་འོད་དུ་རེ་ཞིང་དེ་ལ་རྟོག་ནའོ།། ཀུན་གྱི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམ་སོ།། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོར
་ཏུ་དགའ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་བཞི་པས་ནི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལྔ་གནས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སྣརུམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏོ།། །
་གང་དག་འདོད་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ལུང་འབོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གདགསོ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མི་སྦྱོར་བར་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟོ་ལ་སོགས་པ་ཟང་ཟིང་འདོད་པ
་ཕྱིར་གྲོང་དང་འདུ་འཛིའི་མ་ནུས་གནས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་ལུང་འབོག་པའོ།། དེ་དགེ་འདོད་པ་སྤངས་པ་ཕྱིར་ལེན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག
་རྨོངས་པ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ།། རིན་ཐང་མེད་པ་རྙེད་ཀྱང་སྤོང་ཞིང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་རྨོངས་པ་དེ་དག་ནི་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་པང་མེད་པ་རྙེད་ཀྱང་དེ་སྤངས་ཏེ། སྤོང་ཞིང་རྒྱུ་བ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་རིན་པོ
་ཚེ་རིན་ཐང་མེད་པ་རྙེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྤོང་ཞིང་འཁོར་བླ་ན་རྒྱུ་ཀླུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བ་ཆེ་གོ།། ཚིགས་བཅད་པ་ལྔ་པས་ནི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས
་ལ་བརྟེན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའོ་ལམ་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་དང་འདྲེ་འཛི་སྤྲོས་ལྡན་གྲཱ་རྣམ་པར་སྤོང་བཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ།། བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་སྟེ་ཞེས་བྱ
་བ་མཱི་ལ་ལོ་སྤང་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་དགྲ་གིས་ནི་གནས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྐུལ་བ་བསྟན་ཏོ།། ལྷར་བཅོས་འཇིག་རྟེན་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ
་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བསྐུལ་བ་བསྟན་ཏེ།། རྣལ་འབྱོར་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣལ
་འབྱོར་གྱིས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་བསྟན་ཏོ།། མདོའི་སྡེའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། དོ་ན་ས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས
་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་བཞོག་པ་སྤྱི
་ལ་སྙེགསོ།། བསྟན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་འདི་ཉི་ཚེ་དང་སྦྱར་རོ།། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རིགས་པའི་རྣལ
་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ལམི་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འབྲས་བུ་ཐོག་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགསྡེ་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་གང
་ཡིན་པོ་སྟེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བླ་ན་མོང་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི
་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའོ་ཆོས་བསྟན་པའི་མོད་ལ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན། ཁ་ཅིག་ནི
་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ས་ལུང་འབོག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག
་པར་སྒྲུབ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དག་ལས་དང་པོ་བཞིན་ནི། སྲོག་ཆགས་དྲུག་འབུམ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་།
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞི་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། ལྔ་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ་མངོན་པར་དགའོ་ཞེས
་འབྱུང་བའི་སྐབས་དང་སྦྱརརོ།། སྐབས་འདིར་དམིགས་ཀྱི་མ་སྨོས་ཀྱང་མཇུག་ནས་བྱུང་བ་ཉིད་སྐབས་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ།། དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེ
་བྱ་བ་ན་སྣང་བ་མྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བཟོད་པ་མཆོག་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏོ།། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེ་ལྟར་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས
་ནོས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངསུ་བསྡུས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནཱ་སྭཱ། དེའི་འོག་ཏུ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས།
་ཐེག་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས
་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟུགས་དབང་ཕྱུག་གི་ཁུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལེའུ་དགུ་པ་འདི་གསུང་སོ།། དེ་ལེའུ་དགུ་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོ།
་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་དྲིས་པ་དང
་ལ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩམས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས
་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་སོ།། འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི
་སའོདུ་དེ་དག་ནི་ལམ་འདིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན
་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལས་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་ལམ་ནི་གང་འབྲས་བུ་ནི་གང་ཞེས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན
་པ་ནས་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྟོགས་པ་དྲང་སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་པས་སྤྱོད་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ།།
་ཡོངསུ་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པས་འབྲོས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་གྱོ་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་མཁས་པར
་བྱ་བ་ལས་བརྩམསུ་ན་སྭ་ཞེས་བྱ་བ་རྨོས་པར་ཟད་ཀྱི། དངོསུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཙས་པ་རྣམ་པ་བཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བོར་སྦྱར་ཏེ། དོ་ནི་ལེའུ་འདི་ལྔ་ལུས་རྣམ་པར
་བཞག་པ་སྤྱི་དང་སྦྱ་རོ།། དྲིས་པ་དོང་ལན་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བུསྟན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པོ་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དག་གང་དོག་ཡོངསུ་རྫོགས་པའོ།། དེ་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་རྟོགས་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར་ས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྟོགས་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐོག་མོར་སྟོན
་ཏེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་བཅུ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས
་ཅན་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། གང་དག་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར
་འདིར་རྟོགས་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་དུ་མཆིས
་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགསུ་བཅོད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོར་ས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་དང་། བཤད་པའོ།། དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་བཅུ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་བཅུ་གཅིག
་ལགས་ན་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་བསྟན་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི
་ས་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རག་ལ་གནས་པ་དང་། བདེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས
་རབ་ལ་གནས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ
་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ལ་གནས་པ་དང་། གནས་མཆོག་གོ།། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགོའ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ
་བཔ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རིགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལྷག་པའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དྲག་པའི་གཞིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་གནས་གང་ཡིན་པའོ།། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་འོང་བྱེད་པ
་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམསོ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གཞི་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལ་གནས་པ
་ཡིན་པའོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་ནི་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཏིངེ་འཛིན་ལ
་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བོའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བདེན
་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གོནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་བདྲེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས
་པའི་གནས་གང་ཡིན་པའོ།། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གནས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བདེན་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་མ་ཤེས་པས་སྡུག
་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། དེ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་རྒྱུ་དང་བཅོས་པས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གནས་གང་ཡིན་པའོ།། མཚན་མ་མེད
་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྩོལ
་བས་རྒྱུན་ཆགསུ་བར་ཆུད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མཚན་མ་མེད་པ་ལྔ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང
་ལཱུ་ནི་གྱིས་གྲུབ་པ་ནཱི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། མུཚན་མ་མང་པི་ལ་སྔ་མ་དཱ་ཉིད་ཤས་ཆེར་བསྒོམ་པཱསྭ་རང་གི་ངདྲ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགསུ་བར་ཆུད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་གནས་པོ་གང་ཡིན་པའོ།
་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གནས་པ་ནི། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟེན་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་ཅིང་མ་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ།
་གཞན་དག་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་རྣམས་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གནས་པའི་མཆོག་ནི་ཆོས་ཀྱི
་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པོ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས
་ཐོགས་པའམ།། ཡང་ན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གནས་པ་དེའི་འཇུག་ཐོགསུ་བར་ཆད་མེད་པ་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པོར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཕྲིན་ལས་ཐ~ཾད
་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གནས་པ་མཆོག་དེ་ཉིད་ལས་འདས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ།
་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆག་སྤ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་པོ་བརྙེས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ
་སོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ས་དེ་དག་གི་ཚིག་གི་དོན་ནོ་མིང་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་འོག་ནས་བསྟན་ཏོ།། བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན
་ཏེར་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་མིང་ལ་མཁས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི
་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ།། དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པ་ནི་ས་དེ་དག་རྣམ་པ་དོག་པ་དུ་དག་དུང་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། སྤྱན་རས
་གཟིགས་དབང་ཕྱུགས་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའི་གནས་སྐབསོ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དེ་ལས་དང་པོ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུ་སོ་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པས་བསྟན
་ཏོཿམི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པ་ནི། ཡན་ལག་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ།
་ཡན་ལག་བཅུག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། མིང་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ས་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་དུ་མཆིས་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལྟོ་མཁས་པ་ནི
་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། བདུག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འབྲས་ཅིའི་སླད་དུ་སྲིད་པ།
་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་རབ་མཆོག་ཅེས་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།། བསམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཆི་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་སྨོན་ལམ་སྟོབས་ཅན་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དང་པོ་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་པར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་ས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུའི་ལུས་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འཇུག་པ་དང་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་བཅུ་དང་། དེ་བཞིན་ག
་པའི་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་རྒྱུའི་ལུས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མོ་ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། རྒྱུའི་ལུས་ནི་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོན་མོད་ཀྱི། རིགས
་ལ་གནས་པ་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡན་ཆད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཞེ
་བྱའོ་དུ་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིས་བསྡུས་པས་ས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ས་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དུ་དག་དང
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་ནས། སྤྱནཱ་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ།། དེ་ལས་ས་དང་པོ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དགྲ་པས་བསྡུསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ནི་ལྷག་པཱི
་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ཡིན་ལ། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཚོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། ལྷག་པའི
་བསམ་པའི་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་རཾ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ག་བསམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད
་དང་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། བསམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག
་པའི་བསམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང་། སོར་རྟོགས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དད་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མཆོག་གི་བསམ་པ་དང་།
་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་དང་། དེས་པོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པ་དང་། མཐུའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་པའི་ཁས་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་། སྡུག་པའི་བསམ་པ་དང་། བསྟན་པའི་བསམ་པ་དང་།
་མི་སླུ་བའི་བསམ་པ་དང་། མ་དག་པའི་བསམ་པ་དང་། དག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་པའི་བས་པ་དང་། ཚར་བཅད་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པའོ།། དེ་ལ་མཆོག་གི་བསམ་པ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག
་པར་བླངས་པ་ལྔ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཡང
་དྲག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་དོན་དམ་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང
་ཡིན་པའོ།། མཐུའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་སྤྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་འམ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཕན་པའི
་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགེ་པཱ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བདེ་བའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགོས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལྷག་པའི་བསཾ
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། བསྟན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི
་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བོནི་གྱི་རབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མ་དག་པའི་བསམ་པ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་རྨོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ནཱས་བཟུང་སྟེ། སྤྱོད་པ་ངེས་པའི་སྐུའི་བར་ལ་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་དགུ་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་འགྲོ་བའི་ས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཚྭར་བཅད
་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིརརོ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན
་གྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྟེན་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིརརོ།། བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་གྱུར་ཏེ། དོན་གང་ལྔ་ལྷོག་པའི་བསྡམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གང་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ས་གླང་ལ
་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གོ་རིམ། གང་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལ་དོན་གང་ཞེ་ན། བདུག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། བདག་གི་དོན་གྱི་གཞི་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ན་ཆོད་པའི་གཞི་དང་། དྲགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ད
་དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་གཞི་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་གཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དད་པར་བྱ་བའི་གཞིའོ།། དེ་ལ་ལྷག་པའི
་བསམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མཆོག་གཱི་བསམ་པ་ནས་མཐུའི་བསམ་པའི་བར་དུ་གཽ་རིམ་བཞིན་ནོ།། གཞན་གྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཕན་པའི་གཞི་དང་། ཚེ་རབས་འདི་ལྔ་བདེ་བའི
་གཞིའོ།། དེ་གཉིས་ལ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། ཁྱད་པར་གང་གིས་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་དང་། བདག་གི་དོན་གྱི་ཐབས
་དང་གཉིས་ཀའི་དན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། བརྟན་པའི་བསམ་པ་དང་། མི་བསླུ་བའི་བསམ་པ་དངོ་གོ་རིམ་བཞིན་བཞིན་ནོ།། ས་གང་ལ་ཞེ་ན། ས་གསུམ་པ་ལ་ཡོད་དེ་མ་དྲུག་པའི་ས་དང་། དག་པཱའི་སྐུ
་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ས་ལ་སྟེ། མ་དག་པའི་བསྡམ་པ་དང་། དག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། གོ་རིམ་གང་གིས་ཤེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། མ་དག་པའི་བསམ་པས་དགེ་པའི་བ
་པ་སྐྱེད་ལ་དག་པའི་བསམ་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་པ་སྤྱད་པ་སྟེ། ཚར་བཅད་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལྷག་པའི་བྱསམ་པ་དགེ་བས་ཐམས
་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱ་བ་བཅུ་བྱེད་དེ། མ་ཆོག་གི་བསམ་པས་ནི་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།། ཚུལ་ཁྲིམ
་ཀྱི་བསམ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམ་སོ།། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསམས་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་ལ། ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཡང་མུར་བ་མྱུར་བར་སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་དོ།།
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསམ་པས་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པས་བག་ཡོད་པར་གནས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་བྲག་ཡོད་པར་གནས་པར་བྱེད་པོའོ།། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་བསམ་པས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཀུན་ནོས་ཉོན
་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་བར་བྱེད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བར་ཡང་བྱེད་དོ།། མཐུའི་བསམ་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དང་ཅིང་སྟོན་པར་ཡང
་བྱེད་ལ་བསྒོམ་པ་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་ཏེ། འདོད་པ་སྐྱེས་པས་ཤོས་ཆེ་གནས་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི
་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།། སྦྱོར་བར་བྱས་ཀྱང་ཡོངསུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།། བརྟན་པའི་བསམ་པས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ
་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྦྱོར་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བོར་བྱེད་དོ།། མི་བོ་སླུ་བའི་བསམ་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར
་ཐོབ་པ་དམའ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།། ཚར་བཅད་པའི་བསམ་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བསམ་པས
་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བར་བྱེད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་དང་།། གདིགས་པ་དང་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་འདིར་འདུས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་འདུས
་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བས་ན་བསམ་པ་ལྔ་པོ་བུདྲི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲུ་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ཏོ།།
་ས་དང་པོའི་སྐབས་འདིར་མ་དག་པའི་བསམ་པ་ནི་དག་པར་གྱུར་ལ། ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསཾ་པཱ་ནི་རྒྱུའི་ལུས་སུ་ཡོད་པས། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བཅོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།། ས་གཉིས་པ
་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་མི
་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང
་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད
་ལྷ་ཡང་བྱེང་ཆུབ་སེམས་དཔེའི་ལྷོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་དང་། དཀའ
་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནུས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམ
་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔྱའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས
་རྫོགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ཏོ།། ས་གསུམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་པ་ནི
་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉོར་བརྫོགས་དང་། དངོས་བཞིར་བཅས་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་གསུམ་པོ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉེར་བརྟོགས་དང་དངོས་བཞིར་བཅས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི
་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བསམ་གཏན་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དངོས་བཞིར་བཅས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དཀའ་བའི་བསམ་གཏན
་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བསོམ་གཏན་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། ཕྱོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བསམ་གཏན་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ
་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་ནོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ཏོ།། ས་བཞི་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ནི་ལྷང
་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱ་ནོམ་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བནི་ས་བཞི་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གན་སྒྲ་ཡིནས་ལྔ་པ་ནི་བདེན་པ་དང
་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཡིན། སདྲུག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་ཡིན། སྣ་བདུན་པ་ནི་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གན
་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། ས་བརྒྱད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཤས་ཆེར་བསྒོམས་པས་མཚན་མ་མི
་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། ས་དགུ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་ཅང་མི་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ལ
་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤྭརབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། ས་བཅུ་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་གནས་པ་མཆོག
་ཡོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་དེ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ངོ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ་ལྷག་པའི
་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པའི་ཤྭེ་རབ་དང་ཤྭེ་བྱ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པའི་ཡིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ན་སྔ་བཞི་པ་ཡན་མད་ཀྱི་ཤླེ་རབ་རྣཾ་པར་དག་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། ཤེས་རབ་དང་ཡོས
་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་མངའ་བོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཐམས
་ཅད་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཤེས་རབོ་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ
་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དྷེ་ཤི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་ཏེ།
་བླ་ནོ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བསྔ་ན། འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་ཏོ།། ས་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ
་ཡིན་ཏེ། ས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲོས་བུ་བསྟན་ཏོ།། རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདྲ
་མ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལྐུག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་ས་དང་པོའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་དད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་སོ་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་སོ།། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའོ་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་ནི
་ས་གསུམ་གསུ་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་དྲག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས
་པ་དང་མཐོང་བའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་ས་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་ཡང
་བད་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གྲངས་གསུམ་དུ་ངེས་ཤེས་ན། དེ་ནི་ཏཱི་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱི
་དོན་དང་། ཤེས་པའི་རྟེན་གྱི་དོན་དང་། བྱ་བ་བྱས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པོའི་ཏིང་འཛིན་ལ་རེག་པ
་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་པའི་རྟེན་གྱི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་ཉམས་པར་བཞག་པའི་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང
་མཐོང་བ་འཇིག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིརོ།། བྱ་བ་བྱས་པའི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པུ་ཡིན་ཏཱཾ། ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤྱོད་པ་མ་ངོནཱ་སུམ་དུ་བྱེད
་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི་རང་གི་དོན་བླ་ན་མེད་པ་ཡོན་པས་བྱི་བ་བྱས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དེ་ནི་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་དེའི་གོང་དུ་བྱ་བ་གཞན་མྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འོ་མ་བསླབ་པོ་དེ་གསུམ་གོ་རིམ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྷོར་རྣམ
་པོར་བཞག་ཅེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། འོ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པ
་ས་རབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་བོན་དང་ལྷག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ།།
་ལྷག་པའི་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ།། སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི
་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། ལྷག་པའི་དོན་ནི་བསླབ་པ་དེ་རྣམས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ལས་ལྷག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ལྷག་པའི་དོན
་ཏྲོ&འོ་ན་པསླབ་པ་དེ་གསུམ་ས་དེ་དགུ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་ལ་ལྷག་པའི་སེམ་སཽ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབུ་ཀྱི་བསླབ་པ་མེད་རཱ་ཡང་ཡོད
་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གང
་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནཱ་ལྷགས་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། གང་ན་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་ཡོད
་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལིམ་ཐ
་པོའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དག་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས
་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དུ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།། དེ་ལས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས
་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། མོས་པས་སྤྱོད་པའིས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དོ།། དེ་ཡང་མོས་པས་སྤྱོང་པོའི་ས་མན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར
་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གོང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་ལ་མོ་སྤ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པས་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས
་ཟུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་ཡི་གེར་འདྲིར་པོ་དྲུག་སྟེ།
་འཛིན་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་། གཞན་དྲག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ན་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་ལུང་ནོད་པ་དང་། ལུང་འབོག་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་དབྱངས་ཀྱི་ཁ་དོན་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ
་རྒྱ་ཆེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། གཅིག་པུ་ད་བེན་པར་སོང་སྟེ་སེམས་དཔའ་དང་། སྒོམ་པའི་རྣམ་པས་རྗེསུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསོགས་སོ་ནོང་ངེས་པར་འབྱོད་པའི་ཚེ་དང་མཐུན་པ
་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོང་པ་ལ་བཟོད་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད།
་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། ས་དང་བློ་ཐོབ་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏོ།། གནས
་པཔཱ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་གནསྒྲ་དང་། ཁྱད་པར་རོ།། དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་ལ་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པའི་གནས་ཡོད་པའོ།། དགེ
་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པའི་དེ་ཡང་རྣམ་པོ་དགུར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲོམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་བསྔགས་པོ་དང་། ཏིང་འཛིན་འཁོར་དུང་བཅས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར
་སྤྱོད་པ་བསྔགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལེགས་པར་བྱོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྙེར་བཀུར་བྱས་པ་གསགས་པ་དང་། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལོགས་པར་རྟོགས
་ཟོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་བསགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ལོ་གདམས་ངག་ལོགས་པར་རྙེད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངསུ་བཟུང་བ་བསོགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བསགས
་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་སྤ་བསགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡིས་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོས་པ་བསགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་མང་དུ་གནས
་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བསྔགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པའི་གནས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལོ།། སེམས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་དེ
་སྐྱེ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། སྤོང་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་དགུའི་བྱེ་བྲག་གིས
་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དྲིས་པ་ལན་འདེབས་པའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མི་འཇིགས་པའི་ཡས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་བཅད་པའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས
་གང་ཟག་དང་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གབ་མ་དག་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངསུ་སྐྱབས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དྲག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ཅན་དང་།
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་གཞི་ཡོངསུ་སྦྱང་བའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཉིན་མཚན་དྲུག
་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་སྦྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྤྲུལ་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལྔ
་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགསུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དུས་གསུམ་གྱི་བསམ་པ་བག་ལ་ཉལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཁྱེན་པའི་ལས་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་ཡེ་ཤེས
་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཅིག་ཅར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལུས་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས
་པ་ཡིན་ནོ།། གཞི་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་གཞི་གང་ལས་སེམས་ཇི་ལྟ་བུར་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཞིང་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཞི་ལས་སྙིང་རྗེའི་བདོག་ཉིད་སྐྱེ་བའོ།། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ
་བ་དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབོང་དུ་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོངསུ་བསྒྲུབས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོངསུ
་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། དེའི་དུས་དང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ཁས་ལེན་པས་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དཔག་ཏུ།
་མེད་པ་འབྲས་བུ་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་ཟབ་མོ་ཤེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཆེན
་པོ་ཉིད་དང་། རང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལཱ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་མན་ངག་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ་ཉིད་དང་། ལྟོན་ཡོངསུ་གཟུང་བ་གཙེར་བྱེད
་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་དུ་འོང་བའི་རྒྱུ་ཟད་མི་ཤེས་པོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་སྙིང
་རྗེའི་བདག་ཉིད་དུ་སེམས་དེ་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། ཅི་འདྲ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་སྐྱོས་ན་ཕན་ཡོན་ཅིར་འགྱུར་བ་སྟེ། སེམས་དེ་སྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་འདྲ
་བའི་སེམས་སྐྱེ་བའོ།། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཉིད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་སྟོན་ཏོ།། ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མངལ་དུ་ཞུགས་པ་དང་མཐུན
་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་པོར་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། རིགསུ་སྐྱེས་པ་དང་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ཀུ་ཤིན་ཏུ་འདས
་རིགས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་བདྨ་བའི་བུ་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནང་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་མཐུན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་འགྲོ་བས་མ་བསྡུས་ལ
་འཇིག་རྟེན་ལས་འགྲོ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ད་པ། ལུང་གི་རང་བཞོན་དང་མཐུན་པས་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དགོངས་པ་བདག་གི་དགོང་སྒོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་འདྲས་པ་དང་། བཙས་ནས།
་གནས་པ་དང་། མཐུན་པས་འཁོར་བར་ཡོངསུ་མི་གཏོང་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། བཙས་ནས་འཚོ་བ་དང་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འཕ
་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མཐུན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལས་ཡོངསུ་མི་ཉམས་ཤིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པས་ཤིན་ཏུ་འདྲ
་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་དེ་སྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སཱ་ལས་ཤིན་དུ་འདས་པ་དེ་འདྲ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རྣར་བཞིག
་ཅེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་པ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འོག་མོ་ནས་མི་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་རབ
་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་བསྔོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སཱ་རྒྱ་ཆེར་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའོ།། དེ་ལ་དཱ་སཾ
་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཚོས་པ་དང་། དང་བའི་དུ་བདེ་གིས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའོ།། ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡིང་ཆེས་པ་དེ་དབང་བྱེད་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་དབང་བྱེད
་པ་དེ་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་དང་། བདག་གིས་རྟོགས་པོ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་དང་། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་སྲིད་པར་འཛིན་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི
་དབང་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་དང་། སེམས་ཅན་ཡེངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱམས་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་དང་། དེ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཚེ་རབ་དུ་མར
་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་དུ་འཁོར་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་མི་སྐྱོ་བའི་དད་པའི་དབང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མོ་ཡིན་པོར་འཁོར་པར་པ་བའི་ཕྱིར་སེར་སཱ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས
་ཀྱི་ཆོས་ལ་འཛེམ་པོའི་ཕྱིར་ཚུལ་གང་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་དད་པའི་དབང་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་མི་འཚམས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དད་པའི་དབང་དང་། དེ་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་ཡིད
་ཆེས་པའི་དབང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།། དགེ་བའི
་རྩ་བ་བསོགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་མི་ཟོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་སོགས་པ་དང་། འབྲེལ་པོའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དོགའ་དག་ལ་སོགས་པ
་མང་དུ་ཐོསླ་ཚོལ་བ་ལ་ངོམས་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པོ་དང་། ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་ཚུལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སོགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པ་སོགས་པ་དང་།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡོང་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས
་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཡོངསུ་བསྔོ་བ་ཕུན་སུམ་ཆོགས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན
་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། ཡོངསསུ་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི
་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། རྗེ་སུ་བསྲུང་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། རིག་སུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན
་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། མི་འདོར་བ་དང་ལྡན་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། སོགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པ
་འདོད་པ་དང་། ཚོལ་བྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་ཕུནུ་སུམ་ཚོགས་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམུ་ཚོགས
་པ་དང་། ཡོངསུ་བསྔོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགསོ་པྲ་ནཱི་ས་རྒྱ་ཆེར་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་དང་། བདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཐུབ་སོ།། དེ་ལ་བསམ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས
་པ་ལས་དང་པོའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་སྟེ། དེས་ན་འདུན་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།། སྦྱོར་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པ་ལས་ཚུན་མི་འཆད་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ནོ།།
་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཁྱད་པར་གང་གིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས
་རྣམས་ལུ་བྱེད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ།། འདུན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱོད་པར་རོ།། དེ་ལ་འདུན་པའི་ཁྱོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་མངོན་པ
་བསྒྲུབ་པའོ།། སྨོན་ལ་མ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་དགེ་བའི་སྨིན་ལ་མི་གྷོ་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་རྣམ་པོ་ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱ
་བྱབྱིའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་བཟུང་ཞིང་བསྲུང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནཱ་བཞུགས
་ནས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ
་ཆེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལོ་མཚན་པོ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ཐམས་ཅད་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཅིག་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ
་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར
་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྨོན་ལ་མི་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ལསུ་རུང་བའི་སེམས་དང་གཉེན་པོའི་སེམས་སུ་གྱུར་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངསུ་སྐྱེང་བའི་ཆོས་སྒྲུབ
་པར་བྱེད་པོའོ།། འབྲས་བུའི་ཕ་ནཽ་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལསུ་རུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱུད་པར་དང་། འཇུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་འབྲས
་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྨོན་ལ་མོ་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།། དེ་ལ་ལས་སུ་རུང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་གྱི་ས་ལ་སྦྲམ་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་ནས་ལསུ་རུང་བ
་དང་འདྲ་བར་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཞིང་བཀོད་པ་དང་། སེམསོ་ཅན་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྙིང་རྗེའི་ཞིང་བཀོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ
་ཏུ་ཡོངསུ་བསྔོ་བྱར་བྱེད་བྱས་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དགོད་པས་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་ལ་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བའོ།། འཇུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོས་འགྲོན
་པོ་མང་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལོས་སྒྲོལ་བྱ་དང་འདྲ་བརླ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་འགྲོན་པོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ།
་བྱེད་པའོ།། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཆེ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ།། རྒྱུ་མཐུན་པ་རྒྱ་ཚོ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོས
་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་སེར་སྨྲའི་དྲི་མ་ཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལ་ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅང་སྙོམས་པར
་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའོ།། སྨོན་ལམ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡིན་གྱི་བྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཏེ། དེ་དག
་གི་ལུས་སམ། འོང་ངམ། རྫུ་འཕྲུལ་ལམ། མིག་གམ། སྤྱོད་ཡུལ་ལམ། དཔྱངས་སམ། སྤྱོདདོ་པ་འམ། བཀོད་པ་འོ་མ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་སམ། མོས་པ་འམ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པོ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ
་ཕྲག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་སླ་བྲ་མྲ་ཡིན་ནོ་ཞེསྲ་གསུང་སོ།། གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི
་ཕྱོགས་སྦྱངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་ལ་ཤོས་བཞིན་དུ་སྤང་བར་མི་ནུས་པས།
་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའོ།། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་ལ་གན་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོར་བརྟག་པའི་བྱ་བས་བསྲུང་དགོས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོའི་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས
་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབབ་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། ས་དང་པོ་ནས་གཉིས་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་པོའི་བསམ་པ་ཐོབ་པས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་འཕྱར་ཞིང་གཉིས
་པ་གནོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འབད་པའོ།། དེ་ལ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལྀ་ལེགས་པར་ཡིངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད།།
་པ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལས་ལ་གནས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སུ་དང་པོ་ནས་གཉིས་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ།། དྲང་པོའི
་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་བརྟག་པའི་བྱེ་བ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང
་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འཐོབ་བོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ
་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རློམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་བྱ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ།། །
་དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དགྲ་པ་ནི་རྣམས་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྗེ་སུ་བསྲུང་བར་སྐྱོན་མེད་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ
་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཞིང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པའོ།། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྗེསུ་བསྲུང་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས
་ཀྱི་ལམ་ཐཾད་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ལ་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་བསྟན་ཏོ།། དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམ་རྣར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཉེན
་པོཔོ་གྱུར་པ་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ལཾ་དུ་རབ་ཏུ་བརྟག་ནས་གཉེན་པོ་མངོན་པ་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང་། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལཾ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣ་མར་དག་པས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ལ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་མཆོག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བར
་འདོད་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོའི་ལས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་རྣར་བཞག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུའི་ལས་ཡང་དགུ་པར་ལེན་པར་ཕྱེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་དགེ་བ་བཅུའོ་ཀྱིས་ཡོ་དག་ར
་གསུཾ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུས་གོང་ནས་གྲོང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གི་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཏུ་ལམ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་སྦྱང་ཞིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་བ
་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སློབ་པར་བྱེ་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ལེག་པར་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏོ།། སེཾན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།
་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་ཡོངསུ་ཤེས་པའོ།། རྣམ་པར་སྨིན་པོ་ནི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རེ་རེས་ཀྱང་ངན་སོང་གསུམ
་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ཡོངས་ཤེས་པའོ།། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་དྲུག་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེ་ན་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་གཉིས་མྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཡོངསུ་ཤེས་པའོ།། སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེཾན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ངོར་དུ
་དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཐོགས་ཆེན་པོའི་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པོ་སྨོན་པའོ།། སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འཇོག་པར་སྒྲུབ་པའོ།། རྒྱུམ།
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་པོའོ།། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངསུ་ཟིན་པའི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སོན་རྣམས་ལ་བསྐུལ་པར་རྟོག་ཅིང་གཉེན
་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངས་ཀྱང་ལོག་པར་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཏོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་དང་པོའི་སྐབསུ་ལ་སུ་རུང་བ་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་འཇུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡིན་གྱི་ཁྱེད་བཱ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན
་པོ་ཡེངསུ་འཛིན་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སྨེན་ལྡུམ་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དགྲ་ཉིད་འདིར་སྔ་མ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་རིགས་པའོ།། དེ་གཉྫི་གཱའི་གནས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན།
་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དག་གཉེན་པོ་དེ་གཉི་གའི་གནས་སའི་དངོས་གཞི་ཡོངསུ་རྫོགས་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་གསུཾ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོག་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། འཇི་སྟེར
་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པྲ་དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གསུམ་པཱའི་མིཐུན
་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗེད་པས་མུན་པའི་ཚུལ་ཅན་ཉིད་དོ།། དེ་ཡང་ས་གཉིས་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་གཞིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་གནསུ་ཟིན་ཀྱང
་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལ་དབང་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་རོ།། །
་གཉེན་པོ་སྒོམ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་གསུམ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་འབྱུང་པོར་བྱེད་པ
་ཞེས་བྱ་བ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སོ་འདོད་ཚོགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པས་ས་གཉིས་ལས་འཕར་ཞིང་གསུཾབ་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འབྱེད་པའོ།། དེ་ལ
་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུག་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངསུ་སྦྱང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་ན་འདོད་པའི་འདོད
་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ
་བྱེད་པའོ།། དག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དག་པོ་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ
་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བུའི་བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ། གནས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའོ།། སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ
་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཕེག་པ་དམན་པ་ཀུམ་ཏུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ད་། ཐབས་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་སྦྱོར་བཱིའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བཱི་ནི་རྣམ་པོ་གཉིས་ཏེ། འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར
་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཡོང་སུ་རྟོག་པ་དང་། མངོན་དུ་བརྟེན་པར་བྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡོངསུ་རྟོག་པའོ།། དེ་ལ་མི་རྟག་པར་ཡེངསུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་མི་གནས་པས་ཉེས་དམིགས
་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། མངོན་དུ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡོང་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟེན་མེད་པས་སེམས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ
་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྟོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད
་པའོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོངསུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ
་ཞིང་དེ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འདུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་མགོན་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡིག
་བསྡུས་པར་བལྟའོ།། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ལས་ཡོངསུ་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བའི་ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེས་པའི་ཀུན་ནས་ཉིན་མོངས་པ་ལ
་སོ། ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་གསུམོ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཡོངསོ་སྐྱོབ་པ་པོར་གྱུར་པ་ནཱ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།། ཐབས་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་རྣ
་པཔ་གསུམ་སྟེ། མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པའི་གོང་ནས་གོང་མ་རྟོགས་པོ་དང་། དེ་སྒྲུབ་པའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གཏོན་དུ་སྡུག
་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིཉན་པར་མཐོང་བའོ།། མཐར་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པའི་གོང་ནས་གོང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས
་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་འགྲུབ་པོར་བྱས་པ་ནི་ས་དང་པོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཏི་ངེ་འཛིན་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོམ་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ།། དེ་སྒྲུབ་པའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་སྒྲུབས་པའི་གནས་ནི་བསམ་གཏན
་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོན་ལོ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མཉམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞོན་པས་འཕགས་པ་ཆོས་ཁོངསུ་ཆུད་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི
་ཡོད་དོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བས་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་སྦྱོར་བས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་དོ།། ཐབས་ཡོངསུ
་གཟུང་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ནོ།། དེ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས
་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་འཐོབ་པར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོ་གཏན་དང་གཟུགས
་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའོ།། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི
་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། གནས་པཾ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན?་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས
་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་བཞི་པའི་མི་མཐུན་པོའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དག་གིས་དེ་ལ་མང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ
་སྲིད་པ་ལས་སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམསུ་འཇོག་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི
་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའོ།། དེ་ཡང་གསུམ་པ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་གུཞི་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ
་འཛིན་དང་། སྙེམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདེན་པ་རྟོག་པ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར
་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ལས་སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམསུ་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་ངེས
་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གསུཾཔ་ནས་བཞི་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན། རྣམ་པར་དག་པ་དང་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་པོའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ལ་སྤང་བས་འཇུག
་པ་ཐོག་པས་གསུམ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བཞི་པ་ནོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབད་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གཉེན་པོ་སྒོམས་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་པ་ལ་སྣད་བ་ཤིན་དུ་ཡོང་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་ས་བཞི་པ་ནོད་པ་ནས་བཞི་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐེབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས
་པའི་རིགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྒོམས་པ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའོ།། ཆོས་ལ་སྣང་བས
་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དོ་པྱད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་གསུམ་པའི་ས་རྟོག་བཱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བས་ཆོས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ས་གསུམ་པའི་དུས
་ན་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕངས་པ་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་དག་ས་བཞི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན
་པོ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་ངས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དག་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞུག་པས་གནས་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་བསྟན་པ་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོངསུ་སྨིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས
་པའི་རིག་སུ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པོའི་རིགས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཞུས་བྱ་བ་ནི་ཡོཾ་ཤེས་བཞི་པོ་རང་གི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོགས་པའི་བསམ་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཡོངསུ་སྨོན
་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་བྱེང་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་འགྲོ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཟག་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིགཔ
་དྲང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དུག་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་། ལས་ཀྱི
་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བོ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པར
་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐོབ་པའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་ཡོངས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པོར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པས་མོང་དུ་ཐོས་པོའི་གནས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ
་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པས་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྙིང་བ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་དུས་གསུམ་གྱིས་ལྗོངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྟ་བའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཡོད
་དོ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་འཕེལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པོའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཁྱེན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བའོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར
་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྐེམ་པ་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ
་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའོ།། ཐེག་པ་དབེན་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་ཕྱོགས་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་སྒོམ་པའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནུས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ནུས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ཁྱད་པར་བྱ།
་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། དེའི་ཐབས་ལོ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཁམས་རྟས་པའོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན
་ནོ།། གནས་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དྲིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པཱི་ཕྱོག་སཱཏྨ་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་ལྔ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོག
་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། བདྲེན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་པ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟག་པར་བཏང་སྙོམོ་སུ་བཞག་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཡོངསུ
་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་ངེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ
་བའོ་དེ་ཡང་ས་བཞི་པ་ལ་འཇིགས་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུ
་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྔ་གན་སུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག
་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ལྟ་བའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་ནས་ལྔ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས
་ནང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེད་པར་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ས་བོཞི་པ་ལས་འཕར་ཞིང་ས་ལྔ་པ་གནོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབད་པའོ།། དེ་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད
་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དོ་པའི་ས་བཞི་པ་ལ་ལམ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་འཇུག་པ་ན། དེས་སྔར་ས་གསུམ
་པ་ལ་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕངས་པ་ཆོས་ཁོངསུ་ཆུད་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཀྱང་། ས་བཞི་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོ་ན་རྣམ་པོར་དག་པ་འཕེལ་བས་དུ་སོ་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག
་པའི་རྒྱུད་པ་དད་པར་ལྟ་བའི་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་མ་སྤངས་པས་ང་རྒྱལ་སྔ་མ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པར་དགྲ་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད
་ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་ལ་སོགས་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ལ
་པ་དགེ་དང་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་སུ་འགྱུར་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དག་གོ།། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག
་གི་རྒྱུད་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ
་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གངན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱུད་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདེན་པ
་མངོན་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སེམས་ཅན་སྙིང་བརྩི་བྲ་བརྩོན་འགྲོས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའོ།། །
་དེ་ལྟ་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡ་རུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོ་ནི་མོངས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་ནི་རྣམ་པར་བླང་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།། ཀུན
་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་གྲོལ་བའི་ཐབས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུལ་བ་ཐ་དད་པ་དག་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་སའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་སྒྲུབས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པས
་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་ནསྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པས་བརྫུན་པ་དང་། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེས་པའི་གཞི་ཡིན
་པས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་དར་བའི་མཐའ་རྒུད་པ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་པས་དང་ཕུན་སུམ་ཆོག་ལྔ་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་ཕྱོགས་པོའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་འདྲིས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྩེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང
་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཨཱ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ
་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་དུས་རིང་པོ་ནས་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྲ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལུས་སོ།། བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ
་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནས། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པའི་བར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངསསུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏོ།
་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྟོན་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ
་དང་། དེ་དང་མཐུན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་ཡོན་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཤེས་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་རིག་པར
་བྱའོ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ།། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ།། དེ་དང་མཐུན་པར
་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྡོམ་པའི་ཚེ་ག་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། །
་གནས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་དྲུག་པའི་མིཐུན་པའི
་ཕྱོགས་སྤོང་གཞོང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མང་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡ་ནཱ་ལག་དེས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ
་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་མ་འགྲུ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའོ།། དེ་ཨང་ས་ལྔ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་དུ་རྟོག་བྱ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བོ་དང་། དེ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐྱོ
་པ་མང་པོ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པར་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད
་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པོས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པ་ནས་ས་དྲུག་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་མང
་ལ་གྱི། ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ས་ལྔ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་དྲུག་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འབད་པའོ།། དེ་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན། སྔར་ས་བཞི་པ་ལས་གསུམ་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཕངས་པ་ཆོས་པོངསུ་ཆུད
་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། ས་ལྔ་པས་བཞི་པའི་དུས་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྟ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ལྔ་བཱི
་དུས་ན་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐ་དད་པར་ལྟ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བྱའོ།། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྒྱུ
་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ
་མི་གནས་ཡང་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟེན་པ་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ
་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོང་སུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཆ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བཱ་ལ་མི་གནས་པའོ།། དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོངསུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བྱ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ
་ཆེན་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་རྣམ་པའི་ལྟེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་མྱ་དྲན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་བསྟོན་ཏོ།། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཆ་ཕྲ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་རྟོག
་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཆ་ཕ་པ་ལོ་སྒོ་གསུམ་ནས་རྟོག་པ་སྟེ། སྒོ་གསུམ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། བརྒལ་བའི་ལན་དང་། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་དང་། དོན་དམ
་པའི་བདྲེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་དང་། ཀླ་མ་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སོ།། དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བདག་མེད་པ་སྒྲུབ་པའོ།། བརྒལ་བའི་ལན
་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་དུ་ཟིན་ན་བདག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་བཏབ་བོ།། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི
་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་མཚན་ཉིད་གང་གིས་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཡོངསུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུན་པ་དེ་ཡོངསུ་བརྟག
་པའོ་དཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་རྟོགས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངསུ
་བརྟག་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་བསྡུ་བར་ཡོང་སུ་བརྟག་པ་དང་ཉེས་པ་སྤང་བ་ཡོངསསུ་བརྟག་པ་དང་། ཡིད་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་ཡོངསུ་བརྟག་པ་དང་། ཟབ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངསུ་བརྟག་པའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས
་ཡོངསུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་བདག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པར། སེམས་གཅིག་པུ་ལི་བརྟེན་པར་ཡོངསུ་བརྟག་པའོ།། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོང་སུ་བརྟག་པ་རྗེ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པས
་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོང་སུ་བརྟག་པ་དང་། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རྐྱེན་དུ་ཡོངསུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཡོངསུ་བརྟགས་པའོ།། ཉེས་དམིགས
་བསྡུས་པར་ཡོངསུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་བརྟག་པའོ།། ཉེས་པ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར
་འབྱུང་བ་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་གཞན་རྟོག་པ་ཡོངསུ་སྤང་བ་སྟེ། ཉེས་པ་གསུམ་ནི་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་དང་། བྱེང་པོ་མེད་པ་ལས་བདྲག་གིར་བྱ་བ་མེད
་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པར་རྒྱུ་འགག་པས་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་བའི་ཉེས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་དེ་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་མཐར་བལྟས་པས་རིམ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་སྤང་བར་བརྟག་གོ།། ཡིད་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཡིད
་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆ་ཕྲ་མོ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བཱིའི་སྡུག་བསྔལ་རགས་པས་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར
་བརྟག་གོ།། ཟབ་པ་ཉིད་ཡོངསུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་བདག་གིས
་མ་བྱས་པ་དང་། བྱ་བའི་དུས་ན་མི་གནས་པས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་གཉིས་ཀ་མ་བྱས་པ་དང་། སྲིད་པའི་ལུགས་བཞི་དུ་འབྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མ་བྱུང་བས་ཟབ་པར་ཡོངས
་རྟག་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་བྱ་ལཾ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལོ་མི་གནས་པར་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འབྲུ་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཉེན་པོ་འཐོབ་པ་དང་། མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པའི་ཁྱད་པ
་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱོད་པར་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། དེ་ལ་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པའི
་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་ངག་ཐོབ་པའོ།། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། པྱོད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ
་ཐོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའོ།། སྒྲུབ་པ་དང་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་འདུས་བྱས་ལ་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆ་ཤེས་པར
་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚོགས་པ་སྤོང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ཉེས་པ་མང་པོ་སྐྱོན་ཆགས་པར་སོར་རྟོག
་པ་དང་། སྤོང་བའི་གཉེན་པོས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་སོར་རྟོག་པའོ།། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་མི་གནས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། དེའི་ཚོགས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས
་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་མྱ་ངན་ཝ་སྨྲ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་དེ་དང
་མཱི་འགྲོགས་མི་གནས་པའོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེ་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི
་ཕྱིར་མི་ཕྱེད་པའི་བསམ་པའི་སེམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་སོང་བ་ཐོབ་པའོ།། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ནུས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའི་ནུས་པོ་དང་། ཐེག་པ་ལ་མི
་གཡོ་བོའི་ནུས་པ་དང་། གསང་བའི་གནས་ལ་མོས་པའི་ནུས་པ་ལ་སྩོགས་པ་ཐོབ་པའོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱོད་པར་ནི་སྔ་མོ་བཞིན་ནོ།། གནས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེསྡེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན
་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་བདུན་པའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཚན་མ་མེད
་འི་ཡིད་ལྟ་བྱེད་པས་མྱུང་དུ་གནས་པར་མ་དུས་ཟབ་དུ་ཡན་ལག་དུས་ཡངས་མ་རྟགས་པ་མ་ཏུ་ཞུས་བྱ་ཟླས་བསྒྱུད་། ས་བདུན་པ་མ་མཐུན་པ་ཕྱུགས་ན་མ་རྒྱན་མ་ཐ་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའོ།། ད
་ས་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྟོགས་པ་དྨ་ཉིད་ཀྱི་དབྱུང་དུ་བྱས་ནས་དེ་མ་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་ད་བརྒྱས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པ་རྗེའི་བྱུད་པཱ་ས་རན་ཏུ་བྷྱོ་བཱི་དྷིང། ས་ཀྱིས་པདྨོ་སྔལ་འགོམ་བཱ་རློ་ཏུ་རྣམ་དུ
་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་གནས་ཡིན་ཀྱང་མངོན་པོརརོ་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྩོལ་བས་རྒྱུན་ཆ་གསུ་བར་ཆད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པོར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱརོ།། གཉེན་པོ
་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ནོ།། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡེངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་དྲོའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཤེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ནས་བདུན་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ
་བཞག་པ་ཞེས་བྱེ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པོའི་ལམྦུ་གཞན་བརྩོན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པས་ས་དྲུག་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བདུན་པ་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་གནོན་པའོ།། དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པ
་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ལ་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་གནོན་པ་ནས་སྔར་དྲུག་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར
་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ནི་ཆེ་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤས་ནི་ཆུང་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་ཞིང
་མོངོན་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ལམ་གཞན་རྩོམ་པའིབད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྗེསུ་བྱ་བ་ནི
་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅ་ནི་ལོ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའོ།། ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་རིན་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རཱྀ་ལམ་མོ།། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇོག་རྟེ
་ལས་འདས་པ་གཞན་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ།། བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའོ།། བྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཞན་བརྩམས་པ་དེ་སྦྱིན་བསྲེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགསོ་པ་སྟེ། ལྗོངས
་སྤྱོད་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི
་གོ་ཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་ག་ཡིང་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་རྣམ་པར
་བཞག་པ་དང་། ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དྲིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་བསྐྲུན་པ་འཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་དེའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི
་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པའི་སྒོམ་པ་དོང་ཐབས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའི་གཉེན་པོར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ལམ
་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པོའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཉིས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། མྱོས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པ་དང་། དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ
་བའོ་ནོད་ལ་གཉིས་ཅིག་ཅུར་རྒྱུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་མཱ་ངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དང་ལྡན་པའོ།། མོས་པ་རྣམ་པརརོ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སྤྱོད་ལིམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ལ་བྱེད་པོ་དང་མི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ།། དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ལ
་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གཏོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་རྟོགས་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ
་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་དག་པར་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མ་རྣམས་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག
་ལ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ས་སྡེ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་འདིས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། སཽ་གོང་མ་བས་དམན་པར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལྀ་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བློ
་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཨཽངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཨེ་ཤོས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་གནོན་པོའི་ཕྱི་རཱ་རོ།། ས་གོང་མ་པས་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལགས་རྣམས
་འབད་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེའི་འབྲོས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་སྟེ། ལྔས་རྣམ་པར་དྲག་པ་དང་། ཏིང་དེ་འཛིར་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ
་དང་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དདུ། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་ལས་རྣམ་པར་དག་པོ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱོད་པར་དང་། བསཾ
་པ་དང་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནུས་པའི་ཁྱད་པོར་ཐོབ་པའོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངསུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར
་འཇུག་པའོ།། ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྷཱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོངས་སྤྱད་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཤེས
་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་བརྒྱད་པ་དང་། ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིནོ།། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐུའ་ལ་གནས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་ཏུ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པ་མི་གཏོང་བས་གནས
་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། འབྲུས་བུ་ལེགས་པའི་བྱུང་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། གནས་པ་དང་པད་པར་དེ་དག་ཐོག་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལས་ཡང་དག
་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པར་རྣམ་པ་དེ་ལ་རྩོལ་བ་ལྡན་པར་བཏང་སྙོམསུ་གཞག་པ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པ
་མི་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པའི་འདུ་བྱེད་པའོ།། དེ་ཡང་ས་བདུན་པ་ལ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་པར
་འདུ་བྱེད་པ་དང་བརྩོལ་བས་རྒྱུན་ཆགསུ་བྱར་ཆུད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་དྲང་ལྡན་པ་ལ་གནསུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་དང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགསུ་པ་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ལམ
་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན
་སྦྱོང་སྟེ་སྦྱང་བ་འིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱས་པ་རྗེས་ས་མི་པ་དེས་པོ་པ་དོན་པ་ཡ་ཐ་ཞེ་བྱ་པོ་མ་མི་དམིག་ས་ཐོབཟླས་པ་བདུན་ས
་ཞིང་བརྒྱས་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་འབད་པའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པའི་ས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པོ་དག་ལ་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ
་འཇུག་པ་ན་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ས་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་བདུན་པོ་དག་ཡོངསུ་སྦྱངས་པས་ས་བདུན་པོ་དག་གི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ།། ས་བདུན་པོ་སྤྱི་དང་སོ་སོ་སོ་བསྡུས་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས
་བདུན་པོ་སྤྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་ལམ་དེ་ཡོངསུ་སྦྱོང་པ་དང་། སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་ཚོ་གས
་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའོ།། ས་བདུན་པོ་སོ་སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུས་ན་བདག
་4། གྲི་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཏུ་འདྲ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་སྦྱང་ཞིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་སོགས་པ་དང་ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་མི་ཉམས་པའི་བསམ
་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བཞི་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིད
་ལྷ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ས་ལྔ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བརྣག་པོ་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་སྦྱངས་པང་ངོ་།། ས་དྲུག་པ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་དང་།
་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་ལམ་གཞན་བརྩམས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས
་ལ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་ཐོབ་པའོ།། རྣམ་པར་དོག་པའི་བཟོད་པ་འཐོད་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནིས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའོ།། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བླ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། རང་བཞིན་དུ
་སྐྱེ་བ་དང་། གྲངས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ལས་ཐ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བའོ།། དེ་ལ་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་རྣམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྔ་ནས་ཡོད་པ་དང་། གསར་དུ་སྐྱེ་བུ་ཡོད
་བོཔོ་དང་། མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་།། ཐ་མའི་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པར
་བརྟགས་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའོ།། རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་བཱི་རང་བཞི་ནི་མ་སྐྱེ་བའོ།། གྲངས་པ་དད་པ་མཱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ན་སྣ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དུས་གསུམ་དུ་འབྲི་བ་དང་། འཕེལ་བཱི
་གྲངས་ཐ་དད་པ་མཱི་སྐྱོ་བའོ།། ལས་ཐ་དང་པོ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དགོ་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐ~ཾ་དང་དུ་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པས་མཱི་སྐྱེ་བའི
་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ།། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ
་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། སྱཱང་སུ་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སྦྱོང་བ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གན་སཱ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པར
་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལི་མོ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་སྐྱེ་བཱི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རློམ་སེམས་ཅན་དང་ཡུལ་རྣམ་པར
་རིག་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་།། ཁྱད་པ་དང་། རང་གི་ཚུལ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཞུགས
་པའི་ཕྱིར་མཱི་གཡོ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་བདུན་པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕར་བའི་གནོས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་དམིགས
་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་སྔ་མའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ད་ཞི་བའི་མཐའ་ལས་བཟློག་པ་དང
་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ།། དེ་ལ་གནས་པ་སྔ་མའི་སྐྱོན་སྤོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་ལ་ངོའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤངས་པ་སྟེ། རྩོལ་བ
་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་གོང་མ་ལ་སྙིང་ལ་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་པ་ནུས་པ་ལ་སྙིང་ལ་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ
་འབྱུང་བ་སྤངས་པའོ།། དེ་ལ་རྩོལ་བའི་མངོན་པར་བྱེད་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཟབ་མོ་ཐོབ་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པར་དག་པའི་གནས་པ་གོང་མ་ལ་སྙིང་ལསུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་དགེ་སློང་འགོག་པ
་ལ་སྙོམས་པར་ཞུག་སྨྲ་གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་འདྲི་ཡང་འབད་པ་ཐམས་དང་བྲལ་ཏེ། ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ལུས་དང་དྲག་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་པོ་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ
་གནས་པ་ཞི་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིནོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ནུས་པ་ལ་སྙིང་ལསུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མི་གཉིད་ཀྱི་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན་བདག་ཉིད་ཆུ་བོ་ཆེན་པོས་ཁྱེར་བ་ལས་ཅི་ཐར་དུ
་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་རྩོལ་བ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོང་མ་ཐག་ཏུ་འབདི་ཅིང་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཡོད་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆུ་བྲོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཁྱེར་བ་ཤེས་ནས་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་རྩོམ
་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།། འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་པ་ལ་འདོད་པ
་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ས་འོག་མའི་སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ཞི་བའི་མཐའ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ།
་གསུམ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་སྟོན་པའོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མོ་ཐོབ་པ་ཐོབ
་པར་བྱེད་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དོན་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པ་དག་སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད
་པར་འགྱུར་བའི་དངང་དུ་མཛད་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་དུབ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཟློག་པར་མཛད་པའོ།། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས
་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བར་གནས་པའི་ཁྱང་པར་ཡང་དྲུག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་པར་བསྟན་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་གཞུག་པའོ།། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ད
་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ལས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་རོ།། དེ་ལས་སྟོན་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བཱ་དང་། ཚོགས་སོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ
་པར་དག་པའི་དབྱུང་དུ་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་པོ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའི་གྲུ་བོ་ཆེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མ་ཐུག་གི
་བར་དུ་ཆེད་དུ་སྐྱོང་པའི་འགྲོ་བར་བྱ་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེན་མ་ཐག་ཏུ་རླུང་གི་གཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་བསྐྱོད་ནས་ཆེད་དུ་སྐྱོང་མི་དགོས་པར་འགྲོ་སྟེ། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིན་གཅིག་གིས་ཅི་ཆོད་པ་དེ་ནི་ཆེང་དུ
་བསྐྱོད་ཅིང་འགྲོ་བས་ལོ་བརྒྱར་ཡོད་དེ་སྲིད་དུ་ཚུད་མེད་པར་ཕྱིན་པརརཱ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པའི་སྤྱོད་པའི་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ཐམས
་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ཙམ་གནོན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནོན་པར་མི་ནུས་པར་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྲ
་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བྱའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཡིས།
་ངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བའོ།། དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གང་འདོད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའམ་མི་སྣོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཅི་འདྲ་བ་འདོད་པ་དེ་འདྲ་བ་སྔོན་པོ་དང་། དུས་ཇི
་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་འདོད་པ་དེ་སྙེད་སྟེན་པའོ།། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རང་གི་ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ
་བསྟེན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་སྟེ། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དྲང་སེམས་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་སེམས་སྟོན་པའོ།། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན
་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དུང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་མི་གཅོད་པས་ལུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས
་ཅད་མེད་པ་དང་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མོ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི
་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་ལུས་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལུས་དང་ན་མཁའི་ལུས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།། དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སེམས
་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པཱ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པའོ།། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ
་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མོ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ
་སྟེ། དེ་ཡང་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་བཞུག་སཱ་པས་བསམ་གྱིས་མི། བྱབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་བསཾ་ཀྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བས་པསཾ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡི་ནོ།། ལས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེ་སུ་སོང་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ
་བུ་དང་ལྡན་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེ་སུ་འབྲང་བས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། འབྱུང་བའི་དུས་ན་བྱུང་བས་ཁ་ན་མཐེ
་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལས་གྱིས་ལམ་ཡོངསུ་འཛིན་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པསལ་བ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་།
་སེམས་ཅན་གྱི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་དང་། སྔངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྡུད་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེ
་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པཱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏནཱ་དང་། ཉམས་པ་མེད་པའི་སྟོན་དང་། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་དང་། སེམས་ཕུན་སུམཱ་ཚོགས་པའི་ཡོནཱ་དང་། རྒྱུའི་ཡོན་དང་།
་སྦྱོར་བའི་སྟོན་དང་། འདུས་པའི་སྟོན་ནོ།། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སའི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གང་ཟག་གི་ངེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འོག་ནས་མིང་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན
་ཏོཿའབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། གནས་པོ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་ཡང
་དག་པར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་དགུ་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན
་ལག་དེས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སོ་དགུ་པའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའོ།། དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཤས་ཆེར
་བསྒོས་པ་རང་གི་ངང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགསུ་བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནསུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྗེ་སུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བཙམས་ནས་ཆོས་རྣམས
་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ།། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་སྐྱེ
་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ས་དགུ་པར་འཕྲར་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལས་འཕར་ཞིང་དགུ་པ་མངོན
་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་ལ་འབད་པའོ།། དེ་ལ་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུནུ་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་བློས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པ་གནོན་པ
་ནས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི
་རྗེསུ་འགྲོ་བའི་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བྱའོ།། བདག་དང་གཞོན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམསུ་ཐར་པ་ཐོབ་པར
་འགྱུར་བར་འདུ་ཤེས་པའི་གདུལ་བ་བཟློག་པས་གཞན་གྱི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བདག་གི་དོན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པ
་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གྲང་ཞེ་ན། དེ་རྣ.་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏཾ། ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཤད་པ་ཕུན་སུམ
་ཚིགས་པས་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཐོབ་བོ།། དྲི་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བཤད་པར་བྱ་བ་དགེ་བ་དང་མ་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང
་ངག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།། སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གནས་དང་བཅས་པ་ལས་བརྩམས་པ་དག
་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པོའི་འགྲོ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་པོ་ལ་ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ཐིབས་པོ་རྒྱུ་བ་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ
་ཐོཟོཐོཤད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཐར་པའི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ
་ཚོགས་པ་དང་། དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྨྲ་བ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཤེས་ན་སྲ་གང་གི་དུ་བང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པའོ།། གང་ཤེས་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། ཡོངསུ་སྨིན
་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྣོད་དང་། གདུལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤྲཱིས་ནས་སྟོན་པའོ།། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་ཅེ་ན། གཉེན་པོས
་མན་ངག་གི་སྣོད་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་སྣོད་དང་། དབྱེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཥྤེ་བུར་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དང་། རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དཔུང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པའོ།། དེ་ལ་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས
་ལ་མཁས་བི་ཚད་མྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་སུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སཽ་ཡང་དག་པོར་རིག་པ་བཞི་མ་འདྲེས
་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སོ་ཡང་དགྲ་པར་རིག་པོ་དང་། དོན་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སཽ་ཡང་དག་པརོ་རིག་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའོ།། སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི
་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་སྒོ་དུ་མ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་ནི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན།
་པའོ། ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ།། གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱེད་པའོ།། །
་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ།། སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན
་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དཱིས་པུ་ལུང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཛིན་པ་ཕུནྡ་སུམ་ཚོགས་པའོ།། དེ་ལ་གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སཽ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མུཁས་པ་དེ
་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཐོས་པ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ
་དང་ལྡན་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཁས་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་རྣམ་པར་ཆེ་བའི་སྒོས་ཆོས་སྟོན་པའོ།། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ལྟ་བུའི་གཟུངས་ཐོབ་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐོབ
་པས་ཆོས་ཀྱི་གཏོམ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུག་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་ཅིང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས
་ལ་ཆོས་སྟོན་པའོ།། དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྟོང་གཉིས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་པ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ
་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྔམས་ཅན་རྣམས་ལྷགས་ཏེ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཐ~ཾང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལཱ་དྲི་པྲ་ཡོངསུ་འདྲི་ཞིང་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་སྒྲ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པས་ཡོངསུ་དྲིས་ལ། གཅིག་གིས་གང་གིས་དྲིས
་པ་དེ་གཉིས་པས་མ་ཡིན་ནུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་སྔ་སྐད་ཅིག་ཕང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་བཟུང་སྟེ། ཚིག་གིཅིག་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པའོ།། འཛིན་པ་ཕུན་སུམྦྷ་ཚོགས་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཨེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་རྩོམ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་གློ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལྔ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པ་བཞུགས་ལྔ། དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན་ཆོས་སྟོན་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐ་དད་པ་སྟོན་ལ།
་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལ།
་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་གོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ན་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བྱ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་རྩོམ་པར་བྱེད
་པ་ཡིནོ།། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནཱི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། གྲནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅནི་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པུར་འདུ་བྱོ་བ
་ལ་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་བཅུ་པའི་མི་མཐུན་པོའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དྲིས་ཡོངསུ་མི་རྫོགས
་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལོ་དང་ས་ཐོབ་པའོ།། དེ་ཡང་ས་དགུ་པ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་ཅིང་མི་གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས
་མོས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་པ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལྔས་བརྣམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམས་རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པ
་འབྱེད་པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་གནས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག
་གིས་ཐོགས་པའམ་ཡང་ན་སྲིད་པ་ཐ་མར་གྱུར་ཏེ། གནས་པ་དེའི་མཇུག་ཐོགསུ་བར་ཆད་མེད་པ་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས
་ཐམས་ཅད་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་གནས་པ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ན་ས་བཅུ་པར་འཕར་བའི་གནས
་སྐབས་ན་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཐོབ་པས་ས་དགུ་པ་ལྔས་འཕར་ཞིང་བཅུ་པ་གནོན་པར
་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབད་པོའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱ་བའི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ས་དགུ་པའི་བར་དུ་ཤེས་བྱ་ཚད་མོད་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བློས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ
་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནོན་པ་ན། ཤེས་བྱ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་སྒོམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ས་དགུ་པོ་དག་གི་སའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར།།
་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགུ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འོས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འབད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིནོ།། སྒོམ
་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ཏིང་འཛིན་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་དང་། སའི་ངེས་པའི
་ཚིག་དག་མཐུ་བླ་ནཱ་མེད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་ཏཱ་ནི་ཁྱད་ལྔ་བསྟན་པ་འཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་ཏཱིང་འཛིན་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན
་ཞིང་དབང་བསྐུར་བའི་སྔ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པུ་ཏིངངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཏིངངེ་འཛིན་དེ་དག་ཐཾད
་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བ་ད་། ཏི་འཛིན་ལ་མཁས་པ་དང་། ཏིངེ་འཛིན་ལ་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་དང་། ཏིང་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་སྙེད་པའི་ཐ་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་ཏི་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དབང་བསྐུར་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྟན་གང་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོད་ཛི་ཙམ་པ
་དང་འཁོར་གྲང་དྲང་། མཚན་མོ་གྲོང་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དྲོང་།། གྲང་གིས་དང་། ཇི་ལྟར་དབང་བསྒྲེར་བའོ།། དེ་ལ་སྤྱན་གྲང་ལ་དབང་བསྐུར་ཞེ་ནི། མཚན་ཉིད་ནམ་པོ་བཅུ་དང་དང་ལྡན་པའི་སྤྲིན་ལ་ཏེ། ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི
་གསུམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའོ།། མཆོག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་དང་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པདྨའོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆུའི་རྣམ
་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ།། སའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ།། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དག་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའོ།། གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མའི་རང
་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ།། དྲོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་སྣང་བའོ།། ལྷའི་དྲི་བསུང་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྷའི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདྲས་པའོ།།
་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ཆེན་པོའི་ཆུ་བློ་ཅན། ཙན་དན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། རྡོའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོའི་ཟེ་བ་ཅན་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོ་གསེར་ལྟར་སྣང་བའི་ལོ་མ
་ཅན་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་རྒྱས་པའི་ལུས་ཅནྡ་ནོ།། རྒྱན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནུང་རབ་ཏུ་སྤྲས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་མུ་མེད་པས་ཀུན་ནས་གཡོགས་པ་སྟེང་གསུམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུར་ཚང་བའི
་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་པདྨའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། ལུས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ལ་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། སྟན་དེའི་རྐྱེན་དུ་བབ་པའི་ལུས་ཀྱི་ཚད་ལ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འཚམ་ཞིང་དེའི་རྐྱེན་དུ་བབ
་པར་གནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཁྱད་པར་དབང་བསྐུར་པ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་འཐོ་བ་མ་ཐག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྟན་དེ་ལ་འདུག་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་།། འཁོར་གང་གི་ནང
་ན་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྟན་དེའི་འཁོར་གྱི་པདྨ་དག་ལ་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པདྨ་དེ་ལ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་རིན་པོ་ཆེ
་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་པདྨ་ཇི་སྙེད་བྱུང་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བསྐོར་ནས་པདྨ་དེ་དག་ལ་འཁོད་པར་སྣང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག
་གོ་མཚན་མ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དབ་བསྐུར་ཞུ་ནཱ། འོད་ཟེར་བྱུང་བ་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་ཡང་ལས་གསུཾ་དང་ལྡན་པ་ཡིནཱ་ཏེ། ཕནཱ་འདོགས་པའི་ལས་ཅན་དང་། སྟོན་པའི་ལུས་དང་། འགུགས་པའི་ལས་ཅན་ནོ།། ངི་ལ་ཕན་འདོག་པའི་ལས་ཅན་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་པདྨའི་སྟན་དེ་ལ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་དང་། སྟེང་གི་ཡན
་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ལས་སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུར་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙད་ཀྱི་འོད་ཟེར་བྱུང་བས། ཕྱོགས་བཅུའི་ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས
་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བདུད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བའི་སྒོ་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྒོའི་ཚུལ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཐབས
་ལ་མ་བྱས་པའི་ཚུལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། མཆེད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་འོད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པས་གཡོ་བ་དང་། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ
་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་རྒྱས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོང་སུ་དག་པ་དག་པ་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་གག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ
་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་རོལ་མོ་གླུ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་དགོ་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད
་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མ་ཁྱག་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། སྦྲོན་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། འཇག
་རྟེན་ལ་ལན་བཅུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གྱི་འོག་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ
་འབྱམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཐུགསུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།། དགུག་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ས་དགུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་དེར་ལྷགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་དེ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་ལ་སྙེམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པ་གཞན་དག་གི་དཔལ་བེའུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལས་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྣམ
་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་གཅིག་འོད་ཟེར་གྱི་གྲངས་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་མུ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དཔལ
་བེའུ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། བཀྲ་ཤྲཱི་སུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིག་ནུ་པ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྟོབས་དང་། མཐུ་ཡ་བརྒྱ་ཕྲགྲ་སྙིང་གྱུར་པོས་དང་ལྷག་པར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་སྣང་ངོ་།། གང་གི་དབང་བསྐུར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན
་གཤེགས་པ་དག་གིས་འོད་ཟེར་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་དེ་གཞན་དང་གཞན་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་མཛོད་སྤུ་དག་ན
་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྣང་བར
་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་ལན་བཅུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྟན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བསྐུལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམས་ཐམས
་ཅད་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྐྱོད། ངན་སེང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་བྱས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར
་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདན་ཀུན་ཏུ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པའི་མཐུ་རབ་ཏུ་བོསྟམ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམཁོའི་ཁམས
་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཐམས་ཅད་སྣད་པར་བྱས་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསྐོར་བར་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡན་ལག
་གི་དམ་པར་ནུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མགོར་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་ཕོག་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སྔོན་མ་ཐོབ
་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ལ། འོད་ཟེར་དེ་དག་དུས་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ལ་བབ་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དབང་བསྐུརཱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་བཅུ་ཡོངསུ་རྫོགས་ནས་ནི་ཨང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བགྲང་བ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུས་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ།། །
་ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུརརུ་ཞེ་ན། འཁོར་ལོསུ་སྒྱུར་བཱིའི་རྒྱལ་པོཥཽ་བུ་ཐུ་བོ་ལྟེ་བུརྱ་ཏེ། འདྲི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐུ་བོ་གཞོན་ནུ་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལས་བཙྪས་པཱུ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དུང་ལྡན་པར
་གྱུར་པཱ་དེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ལྷའི་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསེར་གྱི་ཁྲི་བཟང་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྟེང་ནས་བླ་རེ་བྲེས་ཤིང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་དང་རོལ་མིའི་བཀོད་པཱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། རྒྱ
་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་ཆུ་བླངས་པོ་གསེར་གྱི་བུམ་པས་བཅུས་ཏེ། ཆུ་ངེས་གཞོན་ནུའི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ན། དེ་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབདང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངསུ་འགྲོ་སྟེ། དགེ་བ
་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་ཐོགས་ནས་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་དབང་བསྐུར་མོ་ཐག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར
་བས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་ཡོངསུ་རྫོགས་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲངསུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་ཏེ། དེ་ནི་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པའི་སོང་བ་ཞེས་བྱ
་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པས་ཆེ་པ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་བའི་དེ
་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དོནཱ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། སྤྲུལ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤྲཱི་བློ་ཚེ་གཉིད་དང་། ཕྲ་པ་ལ
་འཇུག་པའི་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། གསང་བུའི་གནས་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། བསྐལ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ལམ་ལ་གཟུང་བ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ།། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལྔ་བ་གཅོད་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།། སྤྲུལ་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ
་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཤྭེ་བླ་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་ནུས་པའི་དབོང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སང
་རྒྱུས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། པྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླད་པ་དེ་གཉིས་ཀཱ་ལ་གཉིསུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ
་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་སོགསྤ་ཤེས་ཡིན་ནོ།། གསང་བའི་གནས་ཤེས་པས་ཆེ་བློ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སམས་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲག་པ་གསལ
་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྐ་གསང་བ་ལོ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། བསྐལ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། བཏང་བ་ལ་དབང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བསྐུལ་པ་གཅིག་ལི
་རྒལ་པོ་གྲངས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ལམ་ལ་བཟུང་བ་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེ་སོ་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་མོན་ངག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བྱིས་པའི་ལམ་གྱི་སྡེ་བཟུང་བ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས
་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་སྨྲས་ད་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་། མ་པ་པ་ལས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམྱོས་ལ་དབདེ་བའི་དོན་དང་སྐྱིལ་གྱི་། ཤཱ་ཀྱི་ས་སེམས་དཔའི་ས་ང་དང་ཨོཾཥྨ་\ུ0f7f
་སེམས་དཔའ་དེ་བྱེས་ཆུ་བ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་སེ་པོ་བས་མི་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དཔ་སོ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཕའི་ཚེའི་སྒོ་བརྒྱ་སྤོང་མངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡི་ནི་ཏེ་ཅིང།
་གྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། གཟུངས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ།
་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན
་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དུང་འབྲེལ་པ་སྒོ། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མྱེད་དེ་བཀྲ་ཏུ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་ནིས
་འདིའོ་མིང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲི་ཡང་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བོས་པའི་ཆོས་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ས་འདྲི་པའི་ལུས་ན་མ་ཁྱེའི་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་པོར་བྱེད་པས་ཁྱ་པ་དང་། ཆོས་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན
་མོངས་པའི་རྡུལ་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་གྱི་ཆར་ལོ་རྟོག་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མིང་ལ་མཁས་པོ་པའི
་སྐབསུ་མགོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ།། མཐུ་བློ་ན་མེད་པ་དང་བླ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་མཐུ་ལ་བལྟོས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ལས་བལྟོས་ཏེ་བླ་ན་ཡོད་པའོ།། དེ་ཡང་རྣཾམ
་པ་དྲུག་སྟེ། གནས་དག་གཞི་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཡོངསུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའོ།། དེ་ལ་མཐུའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ
་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ལྟར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ།། གཞི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དངོས་པོ་ས་ལ་སོགས་པ་དང་།།
་ནང་གི་དང་སྤོ་རང་གཱི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་བསྒྱུར་པ་དང་། སྤྲུལ་པའོ།། བྱ་བ་སྒྲུག་པ་ནི་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོགས་པར་བྱེད་པའོ།། ཡོངསུ་ཚིམ་པར
་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལྔ་རང་གི་མཐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་སོ།། རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གྲངས་རྒྱ་ཆེ་བའོ།། འབྲས་བུ་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན
་ནོ་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཕོག་པས་ནི་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན།
་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མོ་མཐུན་པའི
་ཕྱོགས་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མ་སྤངས་པའོ།། དེ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་མཆོག་དེ་ཉིད་ལས་འདས་ཏེ། བླ་ནུ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར
་སངས་རྒྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་བརྙེད་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པའི
་ཆཚ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་མཛད་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། གྲེཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པས་ཞེས་བྱ
་བས་བསྟན་ཏེ། སོ་བཅུ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕྲར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བས་ཟག་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལོ
་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དཤེས་པའི་གནས་ངནུ་ལེ་ནི་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནུས་གནས་གྱུར་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པའོ།། བསྒོམ་པའི
་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་གནས
་པ་དང་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་འཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པའོ།། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ
་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པའོ།། སྐུ་གསུམོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་གཉིས་སོ།། ཡེ་ཤེས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་བཅུ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག
་པ་གསུམ་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེནྡོ་པོ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དགུ་པར་བཅོམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པའོ།། གནས་པ་དང་ཁྱད་པར
་དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་རྫོགས་པོའི་ཕྱིར
་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབོ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་དག་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་ཁས་མངལ་ན་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་དུས་བཅུ་དང་འདྲ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཤེས་བྱའི
་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མྱེད་པ་བཅས་པའི་དུས་དང་འདྲ་བས། ང་ལ་མི་མཐུན་པར་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མངལ་གྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་དུས་རྒྱུ་མི་མེར་མེར་པོ་ནི་དུས་དང་། ནུ་བ་རྦ་རཱ
་དུས་དང་། ལྟར་ལྟར་པོའི་དུས་དང་། མཁྲང་འགྱུར་གྱི་དུས་དང་། ལུས་དང་མཐུན་པའི་དུས་དང་། རང་བཞིན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་། ལ་སྣ་དང་བཅས་པའི་དུས་དང་། ཡོངསསུ་རྫོགས་པའི་དུས་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོང་སུ་རྫོགས
་པ་དང་། དཔེ་བྱད་ཡོངསུ་རྫོགས་པ། ཆུ་ཞེང་ཡུང་སུ་རྫོགས་པའི་དུས་སོ།། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དེ་དག་ནཱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པར་རཱི་ག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ།།
་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནཱི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་གཅིག་དང་སྦྱར་རོ།། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་མཁས་པིའི་ཚིག་གི་དྲོ་ནརྀ་ལྔ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མིང་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན
་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མིང་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དཔེང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ས་དང
་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ།། དེ་ལས་དང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་དང་པོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།། །
་དེ་ལ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། དོན་ཆེ་བ་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདུས་པའི་སེམས་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་དོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དེ་བདག
་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་ཆད་ཐོབ་མྱ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལོས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལོ་འཇུག་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་སྔ་མ་བྱང་ཆུབ་ལེགས་པོར་མ་རྟོགས
་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལེགས་པ་མ་རྟོགས་པ་ཕལ་ཆེར་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ངེས་པའི་མ་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་ནུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཀཽན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་རང་གྲི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ
་སརཱ་པར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡུལ
་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དེས་དང་། ཆོས་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་ཉིད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་བ་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་ནི་ན་མཁའ་ལྟེར་ཟད་པ་མེད
་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྟག་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་སྐྱེད
་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྲེ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ནུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས
་ཞེས་བྱའོ།། དོ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བཱི་ནུ་གནས་གང་ཡོད་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དང་། གཞི་གང་ཡན་པ་དང་། ཅི་འདྲེ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྟོབས་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ
་བས་ནི་དེ་ནི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནུས་བསྟན་པ་ནི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་པོས
་རབ་ཏུ་དགེའ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཇི་འདྲ་བ་དང་། དམིགས་པ་ཇི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ།། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བོ་ཅི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པར་ཤེས་ནས་དད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་པོ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དཀོན
་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་དང་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དམིགས་པའི་དགའ་བས་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་དགའ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བདག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར
་རངས་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་བཏགས་པས་རྟས་པའི་ཕྱིར་མགུ་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བོ་དང་། རང་གི། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་ཕན་བཏགས་པས་དགའ་རླབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ
་དགེའ་བ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་ཕན་བཏགས་པས་དགའ་རླབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པར་རྟོགས་པའི་སྤྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བྷཱི
་ཕྱིར་འཕེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་ན་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། གཞན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསྡུད་པའི་དུས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་ངེས་པས་རྣམ་པར་མི་འཚེ
་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དེ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དམིགས་པ་ཇི་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ
་ཡིན་ཞེ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འོངས་པོ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བར་མ་འོངས་པ་ན་བདག
་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། སྟངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེསུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་།
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོ་རྣམས་རྗེསུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཁྱད་པར་རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དབུའི་མི་འཕྱོགས་རྗེསུ་དྲནུ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་བའི་གདམས་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པ་རྗེསུ
་དྲནྡ་པ་དང་། སེམས་ནྡན་གྱི་དོན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པོར་བྱེད་པ་རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གྲ་ཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་རྗེ་སུ་དྲནཱ་པའི་སྒོ་ནུས་སངས་རྒྱས་ཎཱཾ་སུ་དྲནྣ་པཱའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི
་དམིགས་པ་ནི་བདག་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལྀ་ལས་ཕྱིར་ལོག་གོ་སྙམ་ནས་ཕྱིར་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཨོཾན?་ཏེ། འགྲོ་བའི་ལོངསྲ་སྤྱོད་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། སངས་རྒྱས
་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིས་ལས་རང་དུ་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ངན་སོང་ང་མ་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཐཾད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་བླ་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་།
་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེག་སྦ་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང
་བས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་སྡང་བ་དང་བག་ཚ་བ་དང་བྲལ་བས་ཕྱིར་ལོག་གོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ།
་དེའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བཱར་སྦྱར་རོ།། ས་གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་གཉིས་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པཱའི་དྲི་མ་དང་། ལོགས་པར་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས
་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མཽ་དང་བྲལ་བ་ནི་མྱོང་བ་ཕྲ་མོའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏཱཾ། སྣ་གཉིས་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དགུ་པས་བསྟན་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ངང་ཚུལ་ངན་པོའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བར་བསྟན་ཏོ།། ལོག་པར་རྩོལ་བ་དྲི་མ་དང་བྲེལ་བ་ནི།
་འཚལ་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ནི་ལོག་པ
་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།། དེའི་ཕྱིར་ས་གཉིས་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ས་གསུམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གསུམ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས
་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ནརི་ཏིང་འཛིན་དྲང་ཐོས་པའི་གཟུངས་ཏེ་སྨྲེ་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནོས་གསུམ་པར
་འཕར་བའི་གནསྱ་སྐབས་ནུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིདུ་ལུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་བདོ་དྲ་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ
་གསུམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བསམ་གྲྀ་ཏན་ལ་སྦྱོར་ཝི་ངོ་ཤུས་པའི་སྣོང་བ་ཚད་མདུ་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འབྲས
་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟེ་ནུ་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པའི་འབྲས་བུས་གནས་པ་ཞེས་བྱ
་བ་སྔར་བསྟན་པ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མིད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཐོས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་གཟུངས་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ལྟར་ཏིངེ་འཛིན་དེ་དྲང་ཐོས་པའི་གཟུངས་དེ་ཐོབ་པ་ནཱ་དེ
་ཉིད་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པས་ན་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་གསུམ་པ་ནི་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། །
་སས་བབཞི་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བཞི་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡུ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་དྲོད་དང་ལྡན་པོས་འོད་འོ་ཕྲོ་ཅནོ་ཞེས
་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་སྲེག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ
་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དྨོ་ཉིད་ཕྱིས་ས་བཅུ་པ་ནས་སར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ
་རྡོ་རྗེ་ལྟོ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་སྲེག་པ་བྱུང་བའི་དྲོད་དུ་གྱུར་པའི་དྲོད་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་འཕྲོ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་མེ་བྱུང་བའི་འོད་འཕྲོ་ལ་མི་བྱའི་མེ་ད་དུང་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་དྲོད་ལ་བྱའོ།། དེའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བསྟནུ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་འོད་འཕྲོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བཞི་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ
་ཞེས་བྱ་བ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པོ་དེའི་འབྲས་བུ་དྲུག་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུ་ནརྀ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངསུ་པཱ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པའི་དུས་ན། སྔར་གྲཝཉེན་པོ་བསྒོམ་པོའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མུཐུན་པའི་ཆོས
་བསྒོམོས་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དྲོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སོ་བཞི་པ་ནི་འོད་འཕྲོ་ཅན་ཞེས
་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ས་ལྔ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ལྔ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མི་གནས་པའི་ལོ་མཱ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་བཞོག་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བཽ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདུས་པ་ལ་མི་གནས་པའི
་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་དཀའ་བ་ཤིན་དུ་སྤྱད་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དོང་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐབས
་ཀྱི་བསྒོམ་པ་དེ་དགོ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། ས་ལྔ་པ་ལ་མོ་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེན་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། འདུས་བྱས
་ཐམས་ཅད་ལ་བརྫུན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དུས་ན་ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངསྭཱ་པཱ་ལས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ཡོངསུ་མྱ་ངནཱ་ལཱ་མི་བོད་འ་བར་ཐས་ལ་མཁས་པས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལྔས་ཀུན
་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་ཞིང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་དཀའ་བ་དེས་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱུང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་མི་གནས་པོའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་བྱེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པོའི
་སྒོ་ནས་བསྐྲུན་པ་ནི། དབང་བར་བྱ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་ལྔ་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བློ་མི་གནས་པའི་ལམོ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཡོན་ཏན
་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པའི་དུས་ན། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་དཀའ་བའི་ལམ་དབང་བྱ་བར་དཀའ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་དབང་དུ་བྱས་པས་མདོའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་ལྔ
་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ས་དྲུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དྲུག་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་མི་གནས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ
་གྱུར་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ
་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏཱཾ།། དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས
་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་ཡོངསུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང
་འབྲལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྲ་མོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པོས་ཤེས་བྱ་ལོ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིང་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པའི་དུས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་ལ་སྒོ་གསུམ་ནས་རྟག
་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར
་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་མད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར
་དེའི་འབྲས་བུ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པོ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བྱའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྀ་གན་སྣ་པ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེང་བའི་ཚུལ
་གྱིས་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་པར་གྱུར་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་དྲུག་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ས་བདུན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བདུན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར
་རྣམ་པར་བཞུག་པའི་སྒོ་ནས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་དུ་ཐུགས་པོ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་སཱ་ལ་སོ་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་རང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལས་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར
་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱུད་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བར་ཆད་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆང་པར་རིང་དུ་རྗེ་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྣམ
་པར་བཞགཞེས་བྱ་བ་ས་དུན་པ་འདིས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ས་གོང་མ་བས་དམན་པར་བསྟན་པ་ལས་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད
་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་གནོན་པའི་ཕྱིར་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པས་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལས་ཤིན
་ཏུ་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་དང་རྗེསུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་བདུན་པ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉན
་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཨེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་གང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེ
་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་བརྒྱུད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བདུན་པ་ནི་རིང་དུ་སོང་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱ་རོ།། ས་བརྒྱད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བརྒྱན
་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སཽའི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བི་དང་། གང་ཟག་གྲི་ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེའོ།། དེ་ལ་སིའི་ངེས་པོའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མཚོན་མཱ་མེད་པའི
་ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་བ་མི་འཕྲོགས
་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་ཟློགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བསྙོན་པར་དཀའ་བའི་ས་དང་། ཁཱ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར
་གཞོན་ནུའི་སཱ་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བའི་ས་དང་། ཡང་བྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཤིན་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་སཽ་དང་།
་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་མངོནུ་པར་སྨྲབས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ད་ནརྀ་ལས་འདོས་པའི་ས་དང་། གཞོན་གྱི་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་ས་དང་། སྔོན་གྱི་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི
་སི་ཞེ་སྟ་བྱཱ་འོ།། གང་ཟག་གི་ངེས་པོའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་མི་བསྐྱོད
་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་དག་གིཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་སཽ་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོའི་པཱ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བས་བསྡུ་བས་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།
་ལྷག་ན་རྡོ་རྗེ་རྟག་པར་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བས་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་མ་གཏང་བས་གནས་ཀྱི་སྟོན་དང་། ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཞིང་ཡོང་སུ་དག་པའི་ཡོན་དང་།
་སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཐཾད་དང་ལྡན་པས་ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ
་དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཤེས་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིནྡ་མཐའ་ཡུས་པཱ་ལ་དབདུ་བྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པའི་ནུས་པའི་ཡོནཱ་ཏན་ད་དཱ། ལུང
་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ནོད་པས་འཛིན་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོང་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ་སྟོན་པས་བཤད་པའི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་ག་བ
་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕ་དང་པ་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏོ།། དོན་ཐ་མི་དྲད་པ་རྣམ་པ་དགུ་སཱི་རྙོག་པར་བྱ་སྟེ། ཤྲཱིནྡ་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཡ
་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཡེ་ཤེས་ཐ་མི་དད་པ་དང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་གཏོང་བས་བཤད་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚོགས་པ་མེའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་རྣམ
་པར་གྲོལ་བ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པས་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ཐེག་པ་ཆེན
་པོ་ལས་འཇུག་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དྲི་བ་ལུང་སྟོན་པར་ནུས
་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས
་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པ་ཐ་མི་དད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱུད་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱརོ།། ས་དགུ་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ས་དགུ་པའི་དེ
་པུའི་ཚིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ལ། ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པོའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ལེགས་པོའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར
་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་དབང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཤེས་ནས་གང་གི་དབང
་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་གང་ཤེས་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། ཡོངསུ་སྨིན་གྱུར་པའི་གྲོལ་བའི་སྣོད་དང་། གདུལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐ་དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བརྙ་དུ།
་དབྱེ་བ་ཤེས་ནས་སྟོན་པའོ།། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་ཅེ་ན། གཉེན་པོའི་མན་ངག་གི་སྣོད་དང་། དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་སྣོད་དང་། རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུའི་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པ་ཤེས་པའི་ཡས
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་དབང་དུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བླ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཐོབ་པཱ་ནཱི།
་ཁ་ན་མ་མཐོ་བ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ས་དགུ་པ་ལ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས
་དྲུག་པར་རིག་པ་བཞིས་མངོན་པར་སྨྲ་བྱས་པའི་ཚིག་གི་ཆོས་སྟོན་པོ་ཞེས་བསྟོན་པ་ལ། ཚིག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགྲོས་པྲས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཏི་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ
་ཡོངསུ་དག་ཅིང་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་།།
་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན་པས་ནུ་དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ནི་ལེགས་སྤྱི
་བློ་གྲོས?་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ས་བཙོ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བཅུ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སའི་ཚིག་བསྟན་པ་ལས་ས་འདི་ལ་སྨིན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཐོས་བཱི
་ཆོས་སྦྱིན་ལྟ་བུས་ས་བཙོ་པའི་ལུས་ན་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་། ཆོས་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དག་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་ལྡན
་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་གྱི་ཆུར་གྱིས་ལོ་ཏོག་འདོན་པ་བཞིན་དུ་འདོན་པས་སོ།། དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་དྲོན་ལེན་གྱི་ལུས་ན་མཁོབ་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས་ཀྱི
་ཚོགས་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟེན་ཏེ། དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི
་གསལ་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་བཟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། རུབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོན་པར་བྱེད་པ་ན
་ཁབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་། མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔ
་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་སྣ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་བསྒྲག་པའི་འབྲུག་སྒྲ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པ། བདུད་ཀྱི་ཚོ་གས་ཤིན་ཏུ་ཚེར་གཅོད་པ་ཀུན་ནོས་བསྡུས་པའི་སྐད
་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བཀང་ནས་དགེ་བའི་བདུད་རྩིའི་ཆེར་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོས་བསྡམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ལས་ལ་དྲི་པའི་རྡུལ
་དང་མེ་ལྕེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། དགའ་ལྡན་གནས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་སཾ་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དགའ་ལྡན་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། འཕོ་བ་དང་། གོ་ཤེགས་པ་དང་། ལྷུམས་ནི་བཞུགས་པ་དང་། བལྟམ་པ་དང་། གཞོན་ནུ་རོལ་པ་དང་།
་བཙུན་པོའི་འཁོར་གྱི་ནཱད་ན་བཞུགས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། བདུད་བརྟུལ་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ
་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡེ་དོསུ་མ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱི་ལོ་ཏོག་འདོན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅནུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། སུཾ་བཅུ་གཅིག་པ་ནཱི་ཞེས་བྱ་བ
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་མས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་བ་འཇུག་པུས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ
་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཚད
་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་འཇུག་པས་སངྱས
་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། མིང་ལ་མཁས་པཱའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཱ་ཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་བར་བྱ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་ས་རྣམས་ཀྱི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏོ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པོར་གྲོལ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། སེམས་རྣ་མར
་གྲོལ་བའི་མཱི་ཐུན་པའི་ཕྱོགསོ།། དེའི་དེ་བསྟུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་དུ་མཆིས། གནས་དནྨ་ལྡན་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནཱི་དུ་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུསོ།། ཀུན
་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྫྫ་གཽཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་ལ་གཉིས་གཉིསུ་སྦྱརེ་ཏེ། དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། གནས་ངན་ལེནུ་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ
་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་བཅུ་གཅིག་ལཱ་རེ་རཾར་སྦྱར་ཏེ་དེ་ནི་བྲག་ལ་ཉལ་ཡིན་པོས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། སཱ་དྲུདྷཱ་པོ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུའི
་སྐྱེ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་བདག་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ།། །
་མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཱི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་ས་དང་པོའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པརྱ་གྲོལ་བའི་མཱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས
་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དང་པོའི་སེམས་རྣམ་པོར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི།
་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྔས་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལྷུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཏེ།
་ས་དང་པོའི་དུས་ན་ངང་ཚུལ་དང་རིན་པོའི་དྲི་མ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འོག་མའི་རྩོལ་བའི་དྲི་མ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་དང་པོ་ནས་གཉིས་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ནོ་འབྱུང་བར་བྱེད
་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་པོའི་བསམ་པ་ཐོབ་པས་ན། དང་པོ་ལས་འཕར་ཞིང་གཉིས་པ་ནོན་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་པ་ས་གཉིས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་གཉིས་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི
་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གསུམ་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗེས་པས་མུན
་པར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལོས་ཀུན་ཏུ་རྨོངེས་པ་སྟེ། ས་གཉིས་པའི་དུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོས་པའི
་གཟུགས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་གཉིས་པ་ནས་གསུམ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་པའི་སེམས་བསམ་པ་ཡིད
་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པས་ས་གཉིས་པ་ལས་འཕར་ཞིང་གསུམ་པ་ལ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་ནི་ས
་གསུམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལྡེན་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཱི་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དྲེ་ཡོད་ན་སེ་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཚོགས་དང་བྲེལ་བ
་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་གསུམ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། བཞི་པ་ལ་ནི་ཞེས
་བྱ་བ་ལ། ས་བཞི་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུསྔ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དཔྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད
་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་གསུམ་པའི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི
་གཟུངས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོང་ན་ས་གསུམ་པ་ནས་ས་བཞི་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་འཕེལ་བ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ
་ཆོས་ལ་སྨྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་ས་གསུམ་པཱ་ལསྭཱ་འཕར་ཞིང་བཞི་པ་གནོན་པོར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཞི་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན
་བའི་ཕྱོག་ཡི་ནོ།། དྭེདཱི་གན་དཱནར་ལེན་མཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཕཱ་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་བཱག་ནཎ་ཏེ། དེ་ཡོད་ནས་བཞི་པཱ་ཝ་ཛྙཱ་པཱ་དག་པ་འཕེལ་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་འཕོ་བཱཾ་པཱ་དཱང་དིའི་འབྲས་བུས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལྔ་པ་མི
་བས་དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་ས་བཞི་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། ལྔ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལྔ་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རབ་ཏུ
་དབྱེ་བའི་ནི། འཁོར་བུ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཅིག་དུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད
་ལོ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། སོ་བཞི་པའི་དུས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབསོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པོའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ།
་ལྟ་བོའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བཞི་པ་ནས་ལྔ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དགུ་པ་ལས
་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ས་བཞི་པ་ལས་འཡར་ཞིང་ལྔ་པ་གནོནུ་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབུ་རྣམ་པ་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་པ་དེས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་ལྔ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི
་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལེན་མིཐུན་པའི་ཕྱོག་སྔོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོཏྤ་ནེ་ས་ལྔ་པ་ལ་མི་གྲན་སུ་པོའི་ལམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དྭེའིབྲས་བུ་རྨུ
་པར་བཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་ལྔ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དྲུག་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དྲུག་པའི་མིཐུན་པའི
་ཕྱོགས་མཚན་མ་རླགས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་ལྔ
་པའི་དུས་ནཱ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས
་བཱ་སྣ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་ཏུ་རྨོ་ངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་སུ་ལྔ་པ་ནས་དྲུག་པར་འཕྱར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁྱོད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མཉམ་པ
་ཉིད་ཐོབ་བསྡུ་ས་ལྔ་པ་ལ་འཕར་ཞིང་དྲུག་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དྲུག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལེན་མིཐུན
་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྲག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་དྲུག་པཱ་ལ་མི་གནས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་བཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སུ་དྲུག་པའི
་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། བདུན་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བདུན་པོའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ
་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་གཅིག་པུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཐབས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དྲུག་པ་གཅིག་པུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཐབས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དྲུག་པའི་དུས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཕྲ་མོ་མངོན
་དུ་གྱུར་པས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ
་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ལ་ཐབས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིབ་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་དྲུག་པ་ནས་བདུན་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར
་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབས་པའི་ལམ་གཞན་བརྩམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པྲས། ས་དྲུག་པ་ལས་འཕར་ཞིང་འདུན་པ་གནོན་པར་འགྱུར་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི
་ཕྱིར་དོ་ནཱི་ས་བདུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལན་མིཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ནས་བདུན་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པོར་གཡེང
་བོའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ས་སྔ་ཕྱིའོ་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ
་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བདུན་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཱི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡི་ནོ།། བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བརྒྱད་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད
་པཱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་རྣམ་ལྔ་མི་དབང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བདུན་པའི་དུས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རུང་གི་ངིང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆགསུ་བར་ཆུད་མེད་པར་འཇུག
་མི་ནུས་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དབྱུང་ལ་ཐོབ་པས་མཚན་མ་ལ་མི་དབང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་སུ་བདུན་པོ་ནས
་བརྒྱད་བུར་འཕར་བྱའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱ་བའི་ས་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྡུ་བདུན་པོ་སྤྱི་དང་། སོས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཐོབ་པཱ་དེས་རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད
་པོའི་དམིགས་པ་ཐོབ་པས་ས་བདུན་པ་ལས་འཕོར་ཞིང་བརྒྱད་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་པོའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིནོ།།
་དེའི་གནས་ངན་ལེན་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚུལ་པོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་།
་ཡོངསུ་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་ཐོབ་པ་དང་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི
་མཐུན་པའོ་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སུ་དགུ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་།
་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། སྤོབས་པའི་དབང་ལུ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པའི་དུས་ན་བློ་གྲོས
་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྗེ་སུ་ཐོབ་སྟེ། གཞན་དྲུག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་མི་ནུས་པས་རྨེ།།
་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངསུ་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་། སྤོགས་པ་ལ་སྤོབས་པོའི་དབང་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མུ
་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བརྒྱད་པ་ནས་དགུ་པར་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྨྲ་བའི་བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་ས་བརྒྱད་པོ་ཝ་འཕར་ཞིང
་དགུ་པ་ལྔ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་དགུ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལེན་མཱཾ
་མཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྲག་ཆགས་ཏཱཾ། དེ་ཡོད་ན་ས་དགུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སྦོམུ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལྔ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགསྭ་པཱ་དང་། བཤོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཀ་ན་སྨྲ་པའི
་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པོ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྱ་དགུ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། བཅུ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བཅུ་པའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆེས་རྣམས་ལ་དུབང་མ་ཐོབ
་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པོ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ད་། གསང་བ་དང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་དགྲོ་པའི་དུས་ན་ཆེ་བ་ཉིད་མཐུར་ཕྱིར་པོར་སོང་བ་མཐོང་བས་མངོན་པར་ཤེས
་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ལྷ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གྲཝ་སྲང་བའི་གནས་ཤེས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོང་པོས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པར་འཕར་བའི་གནས
་སྐབས་ན་ཡོངསུ་སྦྱང་བ་བྱ་བའི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ས་དགུ་པོ་རྣམས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པས་སཾ་དགུ་པ་ལས་འཕར་ཞིང་བཅུ་པ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར
་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནསཱ་དྲན་ལེན་མིཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ས་བཅུ་པ་ལ
་ཏིངོ་འཛིནཱ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཕོབ་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བཱ་ཐ~ཾ་བཱ་པ་དཔྲ་ཆེ་བ་ཉིད་མཐར་ཕྱིར་པར་སོང་བ་དང་། ས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། མཐུ་བླ་ན་མྲྀད་པྲ་དང་། བློ་ན་ཡོད་པས་གནས་པའི་སེམས་རྣམ་པཱརྲ་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ
་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ས་བཅུ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལྱ་ཡོ
་བ་ལྟ་བུ་མ་སྤངས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཕོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་དུས་ནོ་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ
་བུ་མ་སྤངས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆ་གོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཕྱོགས་པ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། མ་རིག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ས་བཅུ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔར
་འཕར་བའི་གནས་སྐབས་ན་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར
་ཤེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཕྲ་མོ་སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་གནས་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སྐྱེ་བས་དེའི
་ཕྱིར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེའི་གནས་ངན་ལེན་མཐུན་པའི་ཕྱོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བྲག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ནུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤངས་པ
་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་། སདྲས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུས་གནས་པའི་སེམ་རྣཾམོར་གྲོལ་བའི་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡི་ནོ།། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དྲུག་པར
་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མི་ལྗོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ།། དྲོ་མཚུར་ལྡེགསོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བླ་ནི་མེ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང
་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མིཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲུས་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོང་པ་ཡིནོ་མི་ཐུནྡ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་དུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང
་སར་ཆུད་པའི་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལགས་ཞེས
་བྱ་བ་ཞུསོ།། བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནོ།། སེ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་ས་རེ་རེར་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཀྱིས
་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟོན་ཏོ།། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ས་དང་པོའི་སྐབསུ་བསམ་པ་བཅཝོ་ལྔས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས
་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིནོ།། སེམས་རྣམ་པར་དག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔརུ་སྭ་དང་པོའི་སྐབསུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཤིནྨ་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རང་གི་བསྒོམས་པཱ་ལཱས་བྱུང་བ་སར་ཤིན་ཏུ་རྠཾ
་པར་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པས་སྨོན་ལྔ་མ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལེ་ཡང་འཁོར་ཊཱིརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅུས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི
་གསར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་བསྟེན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དགེ་བ་ཡིན་ནོ།། སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་རྣམ་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་དང་། འབྲས་བུ་ཕན་ཡོན་ཏེ། བོ་ངོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསམ་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལ་བསམ་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཕན
་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བའི་བསམ་པའོ།། སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པ་བསམ་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ལུ་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་གིས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ།། གུ་ནསྲ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེཾན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་དང་། ཉེས
་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། བག་མེད་པ་རྣམས་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངསྲ་བའི་བུག་ལ་ཉལ་དང་ལྡན་པ་རྣམསོ།། འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁོ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན
་གྱི་དོན་བྱ་ག་ཐོམས་ཅངྒ་ལ་ཡིད་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྦྱར་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡོངསུ་མི་སྤྲོ་བ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བསུ་ཤས་ཆེརརེ་གནས་པ་དང་།། ཁ་ནཱ་མ་ཐེ་བ་མེད་པར་ཚེ་འདྲི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པར
་འགྱུར་པོ་དང་། བྱམས་པའི་ཕན་ཡོན་དེའི་ལུས་ལ་དུག་གིས་མི་ཚུགས་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར
་འཇིགས་པ་དང་སྡང་བ་དང་། བག་ཚ་བ་དང་། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་ཉམས་པ་དང་མི་དམའ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད
་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ།། ཞེས་བསྣུན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས
་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་དང་། དཀའ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་དང་། འདི་དང་གཞན
་གྱི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དག་ལུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཤཱ་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་མ
་ཟུག་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱིས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། དཀའ་བུའི་སྐྱོན་པ་ལ
་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་མཚུངས་པ་མེ་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སྲོགས
་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན
་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲུ་ས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ
་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་བཅུའི་སྐུ་བསོད་ནམས་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངསུ་བསྡུས་པའོ་འབྲས་བུ
་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། འཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་བདུད་དང་། ཕྱིར་རྒོལྔ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ
་བྱ་བ་དང་། ཐོ་འཚམ་པ་དང་། བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ
་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བའི་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད
་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་སྐུ་དང་དམིགས་པ་དང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་དེའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ
་རྣམས་དང་ཅི་ནུས་ཅི་ཚུལ་དུ་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དྲག་པ་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད
་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་མཆོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སྐུ
་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་མུ་ཆོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་དང་། མེ་ངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པའི་མཆེད་པ་དུ། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར
་སྟིའི་མཆོད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པའོ།། དེ་ལ་སྐུ་ལ་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ལ་མཆོད་པ་བྱེད
་བཱའོ། མཱཆོ་དེ་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་བྱའི་མཆོད་རྟེནཱ་ནམ་གདུང་ཁྱུང་ཟུར་བུ་འམ་ག་ཙདཱ་ཁང་དམ་མཆོད་རྡྷ་ནཱི་སྙེད་པ་འམ་མཆོད་རྟེནཱ་སར་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།། མེ་ངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ
་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འམ་མཆོད་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འམ་མཆོད་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར
་དམིགས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱུད་པའོ།། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམཱ་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོ་ང་གི་མཆོད་པ་དང་། ཡོད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འམ་མཆོད་རྟེན་ཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ན
་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅིག་དང་མཆོད་རྟེན་ཅིག་གི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བདག
་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཆོད་རྟེན་མངོནྡ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་མཆོད་བྱས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་ང་བཞིན་གཤེགས་བྱ་དང་། གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཆོད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱེད་པ
་སྟེདེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་མཆོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།། མངོན་སུམ་དུ་མུ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནུ་མས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།། མངོན་སུམ་དུང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཐུང་མོང
་གི་མཆོད་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། བདག་གི་བྱས་པའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ་མཆོད་རྟེནྡ་ལྔ་རང་གི་ལག་གཆོད་པ་བྱེད་དེ། ལ་ལོ་དང་སྙོམས་ལས་དང་བྲག་མེད
་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པའོ།། གཞན་བྱེད་དུ་འདུག་པའི་མཆོད་པོ་མི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱང་ཆུབ་ཤས་འདོག་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་བསོད་ནམས་ཆུང་ཞིང་མི་ནུས་པ
་གཞན་དག་ལྔ་བསྟན་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའོ།། བདག་གི་སྲ་བྱས་པ་དང་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་ལ་གཞན་དྲུག་ཀྱང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་བདག
་གིས་བྱས་པའི་མཆོད་པ་ནི། བསོང་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡཽ་ན་ནོ།། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་མཆོད་པ་རླི་དེ་པས་པ་སྔོ་དེ་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།། བདག་གི་ས་བྱས་པོ་དང་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པཱི
་ཐུན་མོང་གི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། རྙེད་པ་དང་བཀུརེ་སྟིའི་མཆོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། མཆོང་རྟན་ལུན་བཟོའི་དང་ཞལ་ཟས་དང་གཟིམས་ཆ
་དང་བསྣུན་གྱི་གསོས་སྨན་ཡོ་བྱད་དང་། གུས་པར་སྨྲ་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་པ་དྲང་། མཆོ་པའི་ལསུ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པུས་མཆོད་པ
་བྱེད་པའོ།། རྒྱ་ཆེ་བའི་མཆོ་པ་ནཽ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱིད་བེ་ནཱ་དངོས་པོ་བདུན་རྒྱོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏ། ཡུན་རིང་པོར་མཆོད་པས་དུས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དངོས་པོ་མང་པོས་མཆོད་པས་ད
་པོ་མང་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དང་སྤོ་བྱ་ནོམ་པས་མཆོད་པས་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་།། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མཆོད་པས་མཆོད་པ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པ
་གཞན་བྱང་དུ་གཞུགས་པས་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་མོས་པ་དྲགུ་པོས་མཆོད་པས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དགེ
་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་བསྔོ་ཞིང་མཆོད་པས་འབྲས་བུ་བསྔོ་བ་རྒྱ་མ་པའོ།། ཀུན་ནས་ཉན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤངས
་པ་སྟེ། རངདྭ་གི་ལག་གིས་བྱེད་པས་ལ་ལོས་གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གུས་པས་བྱུད་པས་མ་གུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་མི་གཡེང་བས་བྱེད་པས་སྙོམས
་གཡེང་བའི་ཀུམཱ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པས་བྱེད་པས་བསམ་པ་མ་དག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པས་བྱེད་པས་ཚུལ་འཆོས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོང།
་པ་མེད་པ་དང་། མཐུན་པའི་དངོས་པོ་པ་བླས་བྱུག་པ་དང་། མར་ཁུས་བཀྲུ་བ་དང་། གུ་གུལ་གྱིས་བདུག་པ་དང་། ཨཱརྒའི་མེ་ཏོག་གིས་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཏེ། མཐུན་པའི་དངོས་པོས་བྱེད་པའི་མཐུན
་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།། སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མེང་ཚང་མེད་པའི་རྒྱུད་བསྒོམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་སྒོམ་པ་དང་། རྗེསུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐུན་མེད་མ་ཡིན་པོ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན
་སྒོམ་པ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་བསྒོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སྒོམ་པ་ལ་སོགསྟ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དང་། ཡུ་ད་ཙམ་དུ་ཐ་ན་པཱ་འཛེས་ཙུམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་མཆོ
་པའི་མཆོག་དྲམ་པ་གྱ་ནོམ་པ་གྲོང་ན་མེདཽ་པ་ཡཻནཱ་ཏཽ། སྔ་མྲའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱའི་ཆ་དང་སྟོང་གི་ཚྭ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བཱི་ཡིན་ནོ།། དེ་བཞིན་ག
་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིག་པར་སྦྱར་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སམས་དཔའ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དྲུག་གིས
་བྱེད་དུ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་བླ་ན་མེང་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དཱ་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལྷག་པའི་བཱསམ་པ་དང་། ཨུ་དུམ་བཱ
་རོའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཅིག་པུ་སྟེ། འབའ་ཞིག་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བོར་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོར་སྐད་གཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་འཐོབ་ཞིང་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དཔག་ཏུ
་མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྐྲུན་པ་དེ་གཉིས་སང་ས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས
་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཡོང་སུ་སྨིན་པའི་ངོ་བློ་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བྱའི་གླིང་ཟུག་དོངྒེ། ཡོངསུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་།
་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟུག་དྲང་། ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་སྨིནྡ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི
་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པཉྫི་རྒྱུ་སུ་ཡང་དགེ་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནུ་དེའི་མོད་ལ་རྣམ་པར་དྲག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་དུ་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཡོད་པའོ།། ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི
་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡང་དགྲ་པར་བསྒྲུབས་པའི་རི་གོས་ཅན་རང་སངས
་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངསསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་རིགས་ཡང་དག་པར་མ་བསྒྲུབས་པ་།
་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ།། ཡོངསུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་དང་། ཡོངསུ་སྨིན
་བ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའོ།། ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབསྡེ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩི་བདུན་ཏེ།། ཁམས་རྟས་པ་དང་། དེ་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། དགའ་བར་འཛིན་པ་དང་། དང་པོར་འཇུག
་པ་དང་། དང་པོར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་དོག་པ་ཐག་རིང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཕྲག་ཉེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། བས་པ་དང་། ཟཛཾ་ཟིང་གི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས
་འདུན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དང་། གསང་སྟེ་ཆོས་བརྗོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། ཆོསྱ་བརྗོད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་དང་། སྦྱོར་བ་འབྲིང་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྤྱད
་པ་དང་། ཚར་གཅོད་པ་དང་། བདག་གིས་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་བཅོལ་བ་དང་། གཉི་གས་སྦྱོར་བའོ།། ཡོངསུ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་ས་དྲུག་ལོ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། མོས་པས
་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་གྱུར་པ་དང་། ངེས་པར་སྤྱོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་སྤྱོད
་པ་ལ་ཞུགས་པ་ད་། མཐར་ཐུག་པའི་སཱ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐར་ཐུགས་པར་གྱུར་པའོ།། ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གུང་ཟག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག
་རྣམས་ཀྱི་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ། དྲི་ལ་ཉན་ཐོས་ནི་སྔོན་དགེ་བ་ལ་གོམ་པས་གང་གི་ཚེ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་ལུ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བ
་ཡིན་ཏེ། ངན་སྤོང་རྣམ་སུ་འགྲོ་ལཾ་ཆེ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གྲི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་འཐོབ་ཅིང་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་ཐོབཱ་བྷོ།། གུ་གྷ་ཆེ་ཡོང་སུ་སྨིན་པ་འབྲིང་ལ་གནུས་པའི་ཚེ་ན་ནི་འདུན་པཱ་འབྲི
་དང་སྦྱོར་བུ་འབྲིང་ཡིནྡ་ཏི། ངན་སོབུ་རྣམ་སུ་ཡང་མཽ་འགྲོ་ལྱ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་འཐོབ་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་ཐོབ་བོ།། གང་གི་ཚེ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཱ་ནས་པའི་ཆེ་ན་ནཱི་འདུན
་ཆེ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་རྣམསུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐོབ་བོ།། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི
་ཉན་ཐོས་དང་འདྲུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་ཆུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཆུང་བས་ངན་སློང
་རྣམསུ་ཡུང་འགྲོ་བ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེ་པའི་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཡིནྡ་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་དང་། མི་གུ་ཡོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པོ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན
་པ་ཡིན་ནོ།། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སཱ་ལུ་གནས་པ་ནི་ཡོངསུ་སྨིན་པ་འབྲིང་ཡིན་ཏེ། འདུན་པོ་འབྲིང་དང་སྦྱོར་བ་འབྲི་ངོ་ཡིན་པས་ངན་སོང་རྣམསུ་མི་འགྲོ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་གཉིས་པར
་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་པཾ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་ནི་ལྡན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། ངེས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ
་ནི་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཆེ་བས་ངན་སོང་རྣམསུ་ཡང་མི་འགྲོ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ
་དང་སྦྱངས་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པོར་དག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་བརྟགས་ཤིང་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བརླིང་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་འབྲས་བུ
་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ།། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་རྣམས་དང་། ཇི་ལྟར་བསགས་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཨོང་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། བྱད་པར་དུ
་འགྲོ་བའོ།། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དགྲ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྭ་དྭེ་དག་ལས་ཆེས་ཡོང་སུ་དག་པ་གྲོང་ན་མེད་པའོ།། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག
་ལ་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སངསཱ་རྒྱས་ཀྱིསའི་བུར་དུ་གོང་ནས?་གོང་དུ་ཆེས་ཤིནྡ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས།
་ཀྱི་སྐྱེ་བཱ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཔུང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། འབྱོར་པའི་དབང་གྲྀསཾ་སྐྱེ་བའོ།། དྲི་ལ་ལས་ཀྱི་དྲ་བང་གསུ་སྐྱེ་བ་ནི་མོས་པས
་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་དཔོངྒ་གིས་འདོད་པའི་ཁམྦ་སུ་སྐྱེ་བའོ།། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིསུ་སྐྱེ་བ་ནི་སར་ཆུད་པ་རྣམོས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུད
་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་པར་སྐྱེ་བའོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཡོངསུ་སྐྱེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་འདོད་པའི་ཁམ་སུ་སྐྱེ་བའོ།། འབྱོར་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ
་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའོ།། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སར་ཆུད་པ་ཨ་ན་ཆད་སྐྱེ་བ་དེ་དག་གང་གིས་སྐྱེ་ཡང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ
་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པཱ་ལྔ་སྟེ། གནོད་པ་ཡཱཾང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། དཾ་དང་སྐལཱ་ས་མཉམ་པར་མཐུན་པོར
་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། བདག་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། ཕ་མའི་སྐྱེ་བའོ།། དེ་ལ་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐ་བ་ནི་མུ་ག་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཁཾ
་མ་སྙོམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པཱ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སྤྲུལ་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡོང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བས་སྒྲུབས་པ་ལས་གྱུར་པའི
་གནོད་པ་ཡང་དགུ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བའོ།། དེ་ལ་མུ་གེ་ལོས་གྱུར་པོའི་གནོད་པ་ཨང་དྲྀ་ག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔོའི་འཇིག་རྟེན་དུ་མུ་གྲེའི་ཕོངས་ཤིང་གིནོད་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང
་བའི་དུས་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚིགས་ཆུང་ངུས་འཚོ་བར་འགྱུར་བར་རྒྱུར་བདག་ཉིད་ཉ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་རྣམསུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རང་གི་ཤས་ཚིམ
་པར་བྱེད་པའོ།། ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཁས་མ་སྙོམས་པའི་ནཱད་མང་པོ་བྱུང་བའི་དུས་དག་དུ་ནད
་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་བདག་ཉིད་རིག་སྔགས་འཆང་གྲུབ་པའི་སྨན་པོ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཡོངསུ་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ན་དཱ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ།། གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ
་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགསོ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་གྱུར
་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་ཐོབས་མཁས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ལྔ་པོར་སྐྱེ་བ་ཡོངསུ
་འཛིན་ཅིང་དེ་དག་གི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཁྱེད་པྲ་དང་། ཕནར་ཚུནྨ་མི་མཐུན་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པཪྵ་ཞི་བཱར་བྱེད་པོའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་ཙཱན་ཞེས་འགྲས་པ་ཕན་ཚུནརྀ་མཐུནྣ་པཱཾ་རྣམས་ལ
་བསྡུམས་བྱ་བ་དང་། ཁོན་གྱི་བསམ་པ་སྤང་པོའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཚིག་བརྩན་པ་དང་ལྡན་པའི་གཙོ་བོར་སྐྱེ་བ་ཡོངསསུ་འཛིན་ཅིང་དེ་དག་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་མི་བྱེད་པ་ལས
་གྱུར་པའི་གནང་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་རྒྱལ་པོ་འབངས་རྣམས་ལ་མི་རིགས་པའི་ཆད་པཱ་དང་། འཆིང་བ་དང་། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་དེ་དག
་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངསུ་འཛིན་ཅིང་དེ་དྲག་གྲི་གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ།། ལོག་པར་ལྟ་བ
་སྒྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅེ་ན་གདྲ་ངག་ལྷའི་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་མོས་ནས་ལོག་པར་ལྟ་ཞིང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་ལྡོག་པར་ལྟུ
་ང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལྷའི་གནས་དེ་དོག་དུ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་དག་གི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་སྐྱ་བ་ན་སྨོན་ལམ་གྱིས
་སམ་དབང་ཐོབ་པོས་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནཱ་ས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྤྱན་དང་ལྷ་མ་ཨིན་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་འཁུ་ཞིང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། བྲམ
་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་དེས་ཚོལ་དེར་མངོན་པར་དཔའ་བ་རྣམས་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་འདོད་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར
་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་གཙོ་བོར་སྐྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགེ་བཱ་གང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་དྲག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དང་མི་ཐུན་པར་ཀུན
་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་དྲང་ཐབས་མཁས་པ་དེས་དེ་དག་ཉེས་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས།
་ཁ་དོགྲ་དང་། རིགས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པོར་སྨན་པ་དེས་ཀྱང་བདོག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ།། བདག་པོར་སྐྱེ་བ་ནི་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། གནས་པ་བཅུ་པའི་བར་དག་གི་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་འཛམྦུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་ནས་བཟུང་སྟེ། འོག་མོན་ལས་འདྲས་ནས་སྐྱེ་བའི་གནས
་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གང་དུ་གནས་པར་མཆོག་ཐོབ་པ་ཁྲོ་ནའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་བར་དེའི་བདུག་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི
་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངསུ་རྫོགས་ནོས་མདུན་ན་འདོན་གྱི་ཁྱིམ་མམ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས།
་བཱིའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལུས་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པས་ཐ་མའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྐྱེ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ན་དང་པོ་གསུམ
་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགོས་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་བཟློག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བུའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལས་ཟློག
་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལ་འཛུད་པའི་སྐྱེ་པ་སྟེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། བཞི་པ་ནི་བདག་གིས་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པ་འབྲས་བུའི
་ལེགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པ་ནི་བདག་དདུ་གཞན་གཉི་གའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བ་དང་། མཛད་པས་གཞན་ལ་ཕན
་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་པོའི་དུས་དག་དུ་དགེ་བ་དང་བཟོང་བ་དང་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམསུ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་གང་དུ་ཡང
་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་སྐྱེ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཟད་དེ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པོར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བོར་འགྱུར་རོ།། སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ
་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་པའི་བང་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། མཐུ་རྣམ་པར་དག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མུཐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མཐུ་དང་། ཐུནཱ་མོང་གི་མཐུ་དང་། ཐུན་མོ་དཱ་མ་ཡིན་པའི་མཐུའོ།། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ
་ནི་སྔར་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ལེའུར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ནས་སངསུ་རྒྱས་ཀྱི་སྣའི་བུར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར
་དག་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིརཱ་རོ།། དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང?་མཉམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན?་ཏན?་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པས་དེ་དང
་མཉམ་པའོ།། གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིག་གྲི་དོན་ལ་སོགས་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད
་བར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྐྱེ་བ
་ལེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་བསྐྱབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་ཡོངས་པ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ
་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱིས་རྒྱུད་ཡོང་སུ་སྨིན་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདྲིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ངའི་ཕྱིར་དེ་བཅན་པའི་དཔུང་དུ་མཛདདྲ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཙའི་སླད་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ
་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་རབ་མཆོག་ཅེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་ཀྱི་བཞུས་ཏེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་པ་མངལ་དུ་འཇུག་ན་ཡང་སྲྀའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་ནི་མི་ཤེས་པར་འཇུག་ཅིང་ཀཱམས་ཏེ། འཁོ
་སྒྱུར་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་མི་ཤེས་པར་གནས་ཤིང་འབྱུང་། ཉན་པོས་དང་སངས་རྒྱ་སཱ་ནཱ་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་དྲི་གནས་པར་མི་ཤེས་པར་འབྱུང་གི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང
་གནས་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དང་། ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དོ་པའི་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་རེ་དཀོན་གྱིས་འདི་རྟེན་ཐམས་ཅདྲ་ལས་ཁྱད་བར་དུ་འཕྲུགས་པའི་ཚེ་དང་།། དཱ་དོག་དང། རིགས
་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱ་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པ
་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འོག་མ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བར་སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པས་ན་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་བདགྲ་དྲོང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གནསྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ར་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། དགེ་བའི་རྩ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ
་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དྲགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཐམས་ཅ་དོ།། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་དག་པུས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གསུཾ
་གྱིས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སོ།། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ། བརྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་སོ།། དེ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བཱ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་ད
་བ་མེད་པ་དང་། དུས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ
་བྱེད་ཀྱི་བདག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའོ།། དངོས་པོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དྲུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པརླ་བླངས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ།། དུས
་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་མཚན་མོ་དྲང་ཉིན་མོ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆང་པར་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་ཞིང་། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར
་བྱེད་པོའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཡི་མཐུན་པ་མེད་པཱ་དང་། གུས་པ་དང་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བླ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དགའ་བ་དང་། སྡུག
་བསྔལ་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་བརྟན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞི་དེས་འགྱོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པའོ།། མི་ཐུན་པ་མེད་པའི་གཞོན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས
་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ།། གུས་པས་ནི་གུས་པ་དང?་སྙིང་ཕྲག་པ་ནས་དེ་དྲགི་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་ད་སྙིང་པོར་ལྷ་ལ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པཱ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིདྲ་མི་འཇོག
་པ་དང་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ།། མི་བརྟེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དམ། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དམ། འདུད
་ཉིད་དམ། ཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། གཞནུ་ལས་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིག་སུ་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྒྱུ་གུ་སུམ
་གྱིས་ཏེ། སྦྱངས་པ་དང་། མི་གཱ་ཡོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ།། དེ་ལ་སྦྱངས་པ་དང་མི་གྲ་ཡོ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་པ་སྟེ། སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་བརྟགས།
་ཤིང་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་བརླིང་བ་དང་། གསལ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བའོ།། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་། ཇི་ལྟར་བསགས་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག
་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཉམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་འགྲོ་བའོ།། ཤིནུ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནཱི་ངེས་པའི་དང་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་དེ་དག་ལས་ཆེས་ཡོང་སུ་དག་པ་གླིང
་ནཱ་མེད་པའོ།། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དགྲ་པར་གྲུབ་པ་ཉིད
་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་རིགས་དང་། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར
་བའི་རིམ་གྱི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམསྣ་དཔའ་ནི་རླུང་གི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གན་ས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི
་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་ཞིང་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་པཱ་སྱ། རང་གི་རིགས་ནི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། དྲང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ན་སཱ་སྦྱིན་པཱ་ལྔ་སོགས་པ་བསོད་ནམས
་དུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ་བཞི་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་སྤྱོད་པ་ལུ་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོ་གོས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཆང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབོ་སེམས་དཔྱའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱང
་ཚུཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོང་སུ་རྫོགས་བཞི་བཞི་ཡིན་པ་ས?། གཞི་དེ་གསུམ་གྱི་རིམཱ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག་པར་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་སོ་སོར་བ་རྟགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལྡན་པར
་པར་བྱེད་དོ།། སོར་བརྟགས་ཏེ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དོག་པ་ཇི་སྐད
་བསྟན་པ་དག་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། འགྲོ་བ་རྣམས་ཅད་ཡོངས་བསྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་།
་གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམ་སོད་པའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དྲག་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། བདག་ཉིད་ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཙན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་བསྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྗོན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ།
་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི
་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྔ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅི་དུ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ཕྱུར
་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནི་སོ་འཁོར་བ་ཡོངསུ་མི་གཏོང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ
་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ནས་འཁོར་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས
་འབར་བའོ།། གཞན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ
་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཚ་ཞིང་ཚུད
་མེད་པ་ཡང་དག་པོར་སྐྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པོར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐི་མལུ་པོ་རྣམས་འཇུད་པར་བྱང་པ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས
་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ད་། ཡོངསུ་སྨིནྡ་པཱི་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ.རརྲ་བྱེད་པའོ།། དེ་ལྟར་ཕབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡཻན?་པྲྀ་ཉིད?་དང་གཞནཱ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན
་མོངས་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་ནི་རབ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ།། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན
་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བསྡམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལ་མུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པུ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡིམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིནྡྲ་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་བྱོར
་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདྲས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས
་མཆི་བ་དང་། སྨོནྡ་ལུམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྨོན་ལུམ་གྱི་སྟོབས?་ཙན་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུསྫ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དགུ་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བཱསྫ་ནར་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།
་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དདུ། སྐྱེ་བུའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། ཨང་དག་པའི་སྨོནྡོ་ལམུ་དང་། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ལྟ་བུ
་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་བསམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་དེའི་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་ཅས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོས་མཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྨོན
་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབུའི་རིགས་ཡང་དགྲ་པུར་སྒྲུབ་པའི་གོང་དུ་དང་པོ་བླ་ན་མེ་དྲ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ།། སྐྱེ
་བའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕེཾ་མ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དཽང་མཐུན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམསུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་པོའོ།། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ནརི་དྲང་པོ་སེམ་སྭ་བསྐྱེད་པ་ཨན་ཆད་ནསྭ་བླ་ན་མཽ
་པ་ཡང་དགུ་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བུར་དུ་བདག་གི་དོན་ཕུ་ནི་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ལ། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྣ་དེའི་བར་དུ་གཞན་གྱི་ངན
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱོ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བི་ནརྀ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལྡམ་གྱ་ནོམྦ་པུ་དང་ལྡན
་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་སྨོན་པ་དང་ཚད་མེ་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ལ་སྨོན་པོའོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐཾད
་བསྒོམས་པར་སྨོན་ལམ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་སྨོན་ལམ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨོན་ལམ་དང་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་ལྗོན་པ་སྟེ། ཡང
་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་སྟོན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པའོ།། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡ
་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡདཽ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་དོ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དཔགྲྀ་ཏུ་མེད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས
་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངསུ་གུཟུང་ཞིང་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན
་བཞུགས་ནས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བྱེ་བུའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅ་ཡོང་སུ་སྨིན
་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོང་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཅིག་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལ་ཆེན་པོ་དང་།
་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའོ།། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ལྷག
་བཔའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོནཱ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས?་སྨོནྡ་ལཱམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ།
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞིའི་འབྱུང་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི་གཉེན་པོ་ཨིན། ཐ་མ་གཉིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགསུ་དེ་ལྟ་བུའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་སྤོང་བས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན
་ཐོས་ལྀ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལྔས་འདས་བྱས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམྦས་ད་པའི་སྟེང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དེསུ་སྦྱོར་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པས་ཡིད་མི་སྐྲག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་མཐོང་བའི་དད་པ་དང་། མིས་པ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གོང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོ་གོས་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར
་བྱེད་པས་ན་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ།། དེ་མྱཪྵ་དུ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་པོ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམ་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ངེས་སྦྱོར་བ་ན། འཁོར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རེབ་ཏུ་ཤེས་པས་འདོད་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས
་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམསུ་འཇོགས་པར་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམསུ་བཞག་ན་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མཱ་ཡིན་པྲས་འཁོར་བུར་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི
་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལྔ་གནས་པཱ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།། མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་དེ་དུང་བདེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤངས
་ཏེཏེཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདིས་པའི་དོན་དུ་གཉྫར་བ་སྟེ། བྱང་ཆུག་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལྔ་རྨིས་པ་དེ་སྦྱོར་བ་ནཱ་མྱ་པར་ལས་འོདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བྱར་མ
་འགྱུར་ཏོ།། མྱ་དོན་ལས་མི་བདའ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མྱུརརོ་དུ་འཐོབ་པ་དེ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྒྱུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས
་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུ་མེད་པ་དགོས་པ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལྔ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བས་ཡིད་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི
་སྟོང་པ་ཉིད་ལཱ་མོས་པ་དེས་སྦྱོར་བ་ན་འཁོར་བས་ཡིད་སྐྱོ་བ་མེད་པས་མྱུར་དུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདུས་པར་མི་འགྱུར་ཏོ། མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་པ
་ཡཱཾནྡ་ཏེ། དེ་ནཱི་རྒྱུ་བཞི་པྲ་ཡིན་ནོ།། བསམ་པཱ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གྲི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤདུ་ཟིན་ཏོ།། སྲ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། སྔར་ལེའུ་དགུ་པ
་འདིའི་བསྡུ་བིཥྤ་དོན་ནི་ཕུ་རོལུ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁོས་པར་བྱ་བ་ལྔས་བརྩམས་ནུས་དྲིས་པ་དང་ལནྡ་བརྗོད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡདུ་རྣམ
་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཨེང་སུ་རྫོགསོ་པ་དུང་། གུང་དག་ཡོངསུ་རྫོགས་པའོ།། དྭེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་རྟོགས་པྲ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མྱངོན་པཱི
་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་སྨོན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ཨ་མཆོད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ད་ན་གང་དག་ཨོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ
་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར
་བྱཱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་བཞི་དུ་མཆིས་ལྗགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ།། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། བདག་དང
་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལཱ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་བཞི་དུ་མཆིས་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི།། བཅོམ་ལྡན
་འདས་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དྲག་ལུས་དུ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་གནི
་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ལོགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས
་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པོལ།། མཐོར་ཐུག་པ་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་གྲངས་དྲུག་གདགས་པར་རགས་པར་བརྒྱ་ལགས
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། གྲོགས་ལ་མཁས་པྲ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་གྲངས་བཞིར་གདགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ལྗགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། འབྱུང་བ་ལ་མཁས
་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདུས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་རླིག་ཕྱིར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཐ་དུད་པའི་རབུ་ཏུ་དབྱེ་བཱ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅྡོཾས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག
་པ་དུར་རབ་ཏུ་དབྱི་བཾ་ལ་གུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པའོ།། གདག
་པ་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅྡོཾས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་ལས་གང་ལགསུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོན་གྱི་ཁྱད་པ་རོ་ལ་མཁས་པ་ནི། བནྡི་སཽ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་གང་ལགྲ
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྒྱུ་ནི་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པས་འཚལ་བ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ
་ཕྱིན་པ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། རྒྱུ་ཉིད་ལེ་ཀླནས་པའི་ཐབས་ལོ་མཁས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབབ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ལ་དད་པས་གནས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པོའོ།། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅྡོཾས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་མཐུ།
་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོངསུ་བསྡུ་བུའི་ཡང་དྲུག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕ་ན་ཡོན་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་པོ་དང་། འབྲས་བུ་གང་དང་ལྡན
་པ་དང་། དོན་གང་དོང་ལྡན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་སྩོགས་པའོ།། སེམས་ལ་ཕནུ་གདགས་པའི་བགེགས་ལ་མཁས་ཕྱེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདསོ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པས་མི
་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་དབུལ་པོ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུང་མི་ཐོ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མྱ་མཆིས་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གི་ཛི་ན་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པའོ།། འགྲུབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མཁྱས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང
་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་རྗེ་སུ་འཛིན་པ་གཞིག་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ས་དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉེལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིསོ་ལགས་ཞེས
་བྱ་བ་ལུགས་པའོ།། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ
་གྲོཅིག་གོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དོ་ལྔ་དགོངས་པ་གྲང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པཱ་བུཤད་པར་བྱ།
་སྟེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནཱི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་ཁྲིས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདི
་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེའུ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་དུ་མཆིས་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ།། བསླབས་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བདག་དང་སོམས་ཅེས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབ་སུ་གང་ལ་བསླབ་པོཪྻ་བྱ་བཱའི་གཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ།། དྲུག་སྟྭཾ་བྱཱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པྲ་དགུ་དོ་གུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།
་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། དགའ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྨྱོན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཕོངས་ཤིང་འདོད
་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པའོ།། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་དང་སྒོ་དང་དངོས
་པོ་དང་བསྡམ་པ་དང་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པའོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་རོང་གི་ལུས་ལ་མྲྀ་ལྟ་བའི་མ་ཆགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པའོ།། སྒོ་ནི་དེས་ཀུནྡན
་བསླང་བཱ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངསུ་གཏོང་བའི་ལུས་དང་ངག་གཱི་ལུས་སོ།། དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དདྨོ་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ།། བསོམ་པ་ནི་སྦོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འོད
་བ་མཐོང་ཞིང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟའོ།། ལེན་པ་ནི་སུ་གུང་འདོད་པཱ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་སཽར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་གུང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའོ།། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པ
་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། རྒྱུ་དང་བྱེ་བྲག་གོ།། དཀའ་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པོ་གསུམ་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་བདོག་པ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་ནས་གཞན།
་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་རང་གྱིས་བྱམས་པ་འམ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲེས་པོ་འམ། ཤས་ཆེར་ཕན་པ་འམ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མཆོག་དོང་རབ་མ་ཚིག་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཞེན་པ་བསླ
་བསལ་ནས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཚེགས་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་གཞན་དགྲ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནུས་སྦྱིན་པ་གང་ཞེནྡ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ
་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདག་ལ་བདོག་པ་ཡོདྲ་སྦྱིན་པརོ་ཡང་བྱེད་པ་དང་། གཞུན?་དག་ལས་བསླངས་ཏེ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེན་པ་པོ་བདག་གི་ཚལ་པ་ལ་སོགསོ་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སློངས
་མོ་པ་གཞན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དོང་ལས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དང་།
་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ག་ཞེ་ན། ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ཏཽ་སྤྱིར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཽནུ་གསུམ་མོ།། དེ་ལ་སྟོན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་མི་རྟེན་པར་སྦྱིན་པ
་དང་། མི་སྲིད་པར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བར་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱུ་ན་མི་འཆད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལི་སྦྱིན་པའོ།། རྣམ་པ་བདུ་ནཱི་ན་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། ཀུན་ལྔ་སྦྱིན་པ་དང་། དུས་ཐམས
་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ནོར་དང་འབྲུའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའོ།། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ
་བརྒྱད་དུ། ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་ཕྱོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་དང་སྐྱེམ་སྦྱིན་པ་དང་། གཞོན་པས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གཞོན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། གོས་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས
་ལཱ་གོས་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱནུ་གྱིས་ཕོངསུ་ཤིང་འདོད་པ་རྣམསྔ་ལ་རྒྱན་སྦྱིན་པ་དང་། སློང་སྤྱད་ཀྱིས་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་སྤྱད་སྦྱིན་པ་དང་། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་བྱུགས་པས་ཕྱོངས
་ཤིང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྤོས?་དང་མ་ཏོག་ཕྲེང་དང་བྱུག་པ་སྦྱིན་པཱ་དང་། གནས་ཀྱིས་ཕོངསཾ་ཤྱཻང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གནས་སྦྱིན་པ་དང་། སྣང་བོས་ཕོངས་ཤང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་སྦྱིན་པའོ།། འདྲི་དང
་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ད་སྟེ། རྫིང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་སྣ་དང་། གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསྔལ་ནས་བཟང་པོ་དང་། གཙང་བ་དང་། རུང་བ་སྦྱིན་པ་གསུམ་ད་། མི་ཇིགས་པ་སྦྱིན
་པ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་དང་སེམས་ཅནྡ་དུ་བགྲང་བཻ་མ་ཡིན་པ་ལས་བསྒྲུབ་པ་གསུམ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལྡོག་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། རིགས་པོརོ་སྟོན་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་དགྲ
་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་གསུམོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། བསགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཁེངས་པ་མེད
་པཱཔའི་སྦྱིནཱ་དང་། མི་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པཱ་དང་། ངན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ལ་ན་ལ་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ
་མི་ལྟ་བའི་སྦྱིན་པའོ།། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་དགུ་ཡདྲ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལྗོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པཱ་རཱ་ཡང་དྲོག་པར་བླངས་པ་དང་། བསམ་པ
་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དགྲ་པ་དང་། ཉམས་པྲ་རུ་གྱུར་ན་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། མ་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པ་བསྐྱེད་དྲི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡོམ་པའོ།། ཚུལ་ཁྲིམསཱ་ཐུམས་ཅད་གུ
་གླགང་ཞེ་ནཱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུཾ་གཏོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགསུ་གཏོགས་པའོ།། དེ་ཡོད་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དགེ་བའི་ཚེས་བསྡུད་བཱི
་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ས་ཅན་གྱི་དོན་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་བསྡུད་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང
་འདུན་པ་ཀས་དེ་སྤངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པ་རེ་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་ནས་ཉམ་ཐག་སྟེ་སྲོག་ལ་ཕུག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་མ་ཉམས་པར
་བྱེད་ཅིང་། མེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་བཱ་ཚོའི་བར་དུ་ཅི་ནས་ཉེས་པ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན། ལྕི་བ་ལྟ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པཱ་ད་པཱ་གནས་པ་དང་། ཡིད་ལ
་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ངག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། རོང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།
་གོམས་པ་དང་། ཐབས་པ་ལྡན་པའོ།། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞནཱ་དྭག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས
་ཡ་དྲཱ་དྷག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པོ་མཐོང་ན་ཡུང་དགའ་དུང་འགྱུར་བ་དང་ཉེས་པར་གྱུར་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་འཆོས་པའོ།། རྣམ་པ་ཐམ
་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཻ་ང་ཞེ་ན། ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་སྡོམ་ན་རྣམ་བྱ་བཅུ་གསུམ་མོ།། དེ་ལ་ཡོ་ན་ཏ་རེ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དདྱ། ཁ་ན་མྦ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་དགབ་བའི
་གནས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱན་དང་ལྡན་པའོ།། རྣམ་པ་བདུན་ནི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཛུགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཀུན་ནས་བསྲུང་བའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལུ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲུང་། སྡུག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པཱ་ར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བསད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེ་ནི་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པོར་གཡེམ
་དང་། རྫུན་སྨྲ་བ་པ་དང་། ཕྲ་མྲ་དང་། ངག་རྩུབ་མོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། ལག་པ་དང་། དོང་བ་དང་། ལྕུག་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་གྱིས་བྱས་ན་དེས་བདག་ཉིད་ཕོངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ
་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་གཞན་དག་ལ་བྱས་ན་ཡང་དེས་གཞན་དག་ཕོངས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སོར་བརྟགས་ནས་ཉེས་པ་དེ་བརྒྱད་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའོ།། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར།
་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དགུག་པར་བྱ་བའི་གནསུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་། གནང་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་གནང་བར་བྱེད
་པ་དང་། སྡུ་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དོང་། ཚར་བཅད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམོས་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་།།
་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ལེགས་པར་བླངས་པ་དང་། ཧ་ཅུང་ཞུམ
་པུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བག་ཡོད་པས་ཡིད་སུ་ཟིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་དང་། ཆོ་ག་གསུམ་ཕུམ་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོངསུ་ཟིན་པ་དང་། འཆི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བྷ
་ཡོངསུ་ཟིན་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཉམས་པའོ།། བཟོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ
་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཇི་མི་སྙམས་པའོ།། དེ་ལ་རྟེནརྀ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། སཽརརཱ་བརྟགས་པའི་སྟོབས་དང་། བསྒོམ་པོའི་སྟོབས་ལཱ་བརྟེན་པའོ།།
་གླནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་མཛེའ་ཤེས?་དང་། དགྲ་བོ་དང་། ཐོ་མ་ལྔ་པ་བ་བ་དངོ་།། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་པ་ཡང་མ་ཡཱན་འདི་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའོ།། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར
་ནི་གནོད་པོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའོ།། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཇི་མི་སྙམ་པའོ།། བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ
་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ།། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་རྫི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པཱི
་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཛེས་པར་སེམས་དཔའ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པའོ།། དཀའ་བའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་རྗེ་དཔོན་དུ
་པ་བྲན་གཡོག་གི་གནོད་པ་བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བདག་པས་རིགས་དང་རུས་ཆེན་ངམན་པ་དག་གིས་གནོདད་པ་མཆོག་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་བཟོད་པའོ།། ཐོམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་མས་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣ
་པ་བཞི་སྟེ། མཛའ་བྱོ་དང་། མི་མཛའ་བ་དང་། ཐ་མལ་པ་དང་། གསུམ་ཆར་གྱི་དམའ་བ་ད་། མཚུངས་པ་དང་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པུ་བྱས་པ་བཟོད་པའོ།། སྐྱེས་བླ་དམ་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།
་བཟོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་བཟོད་པ་ཡང་དགྲ་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཟག་དཁྲོད་པ་ཅན་མཐོང་བ་ཡང
་ཡིད་དགའ་བའོ།། རྣམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་བསྔོན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ།། དེ་ལ་ཡོམ་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པས་འཇིགས་པས
་བཟོད་པ་དང་། བྱམས་པས་བཟོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་རྒྱུས་བཟོད་པའོ།། ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་བཟོད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པས་བ
་པུའོ།། རྣམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་གནོད་པ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་། གནས་སྐབས་དང་། ལུས་དང། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཟོད་པའོ།། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། སློངས
་མོམོ་པ་སྡུག་བསྔལ་པ་རྣམས་ལས་སློང་བའི་གརློང་ཕྲ་བཟོད་པ་ད་དྲ། སེམས་ཅན་མ་རུངས་པ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟ་ནས་ཀུནས་མནར་སེམས་མི་བྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ
་བྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཚལ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྟན་ནས་ཀུན་ནས་མུནཱར་སེམས་མི་བྱེད་པ་དང་། བཅོལ་བ་རྣམས་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཕང
་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཡོངསུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གྲོཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གྲོགསུ
་འགྲོ་བའི་བརྩལ་བ་མི་བརྗོད་པའོ།། འདི་དང་གཞན་དུ་བང་བཱ་འགྱུར་བའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཆ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྦྲང་ཁུས་ཟིན་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་གིས་ཟིན་པ་དང་། རླུང་དང་།
་ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། ལུས་དང་། སེམས་དུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཕྱིས་གནོད་པ་དང་། འཁྲུག་པ་དང་། དགྲའི་བསམ་པ
་མིམི་འཛིན་པ་དང་། སྡེར་ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ང་བདག་ཉི་དུ་ཀྱིས་ཤད་ཀྱིས་བྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་དགའ་བར་བྱེས་ན་མི་དག
་བབུབར་གྱུར་ཀྱང་རུང་ཞེས་གཞན་དག་འཚོག་སུ་མི་གཞུགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་བྱོས་ནས་མི་བཟོད་པ་ལོས་བརྩམས་ཏེ། ཤས་ཆེར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་ལོས་བརྩམས
་ཏེ་སྐྱོན་པཱ་ལ་ཤས་ཆེར་སྡུག་པར་འཛིན་ཅིང་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅནྡོ་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་མི་འཚམས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤསུ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི
་བཟོད་པའི་ཚེས་གྲོགས་དྲང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དྲང་བྲལ་བའོ།། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གྲང་ཞེ་ན། ཁྱད
་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངསུ་གཡོ་བའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྡུ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ
་པ་ནི་སེམས་མངོན་པདུ་སྤྲོ་བའོ།། སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ།། རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དྲུང་ཡིས་ཀྱིས་ཡོངསུ་གཡོ་བའོ།། བརྩོན
་འགྲུས་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལྀ་བརྟེན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ།། དེ་ཡ་བ་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས
་ཀྱིས་ཆོས་བསྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།། དཀོའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གོས་དང་ཟས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས
་བསྒོམ་པ་ལ་རྟོག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞུགས་པ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་མ་བོར་གྱི་བར་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཛིན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ཞུགས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་དང་ལྡན་པ
་ཧུཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་གཏུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལཱ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་དོན་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན
་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས
་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མ་བཏང་བ་དང་། ཉམས་པ་མྱོང་བ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། བསྟན་ཏེ་སྦྱོར་བའོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་རྣམ་པ
་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་སྡོམ་ན་རྣམ་པ་ཅུ་གསུམ་མོ།། དེ་ལ་སྟོན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི།། རྟག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གུས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྦྱོར་བའི་ལས་བྱུང་བའི་བརྙེས་དང་། མིའི་ཁྲུག
་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོ་ག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།། རྣམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ནི་བདུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཚེ་ལོ་བ་པོ་དང་། བསླབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བདག
་ཉིད་ཀྱིསྐུ་ཡང་དགུ་པར་སྦྱོར་བ་ཀུན་ནས་བསྲུང་ཞིང་འཁྲུལ་པོ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའི་བརྩོན་འགྲུསོ།། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། སྐྱེངས་མོ་བྱ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས
་ལྔས་སློང་བའི་གནོད་པ་ཁོས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་མ་རུངས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚུལ
་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་སྤྲོ་བོ་དང་། བཙལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་དང་།།
་ཆོས་རྣམས་ཡོངསུ་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཆེས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་གཞན་ངག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ཡང
་དག་པར་གྲོག་སུ་འགྲོ་བའི་བརྩལ་བཱ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ།། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། སྦྲང་བུས་ཟིན་པ་དང་།
་ཤ་སྦྲང་གིས་ཟིན་པ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། ལུས་དང་། སེམས་དུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ།
་འཚམ་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། མི་གཡེང་བ་དང་། ལེནར་ས་པུར་ཟིན་པ་དང་། དུས་སུ་གོམས་པར་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། སྙོམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོང
་སུ་བསྔོ་བའོ།། བྱསམ་གཏན་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྟེན་དྲང་། རྣམ་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕྱོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་རྩེ
་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྤྱོད་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ།། རྣམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དགེ་བ་ལ
་སེམས་གནས་པའོ།། ཕྱོགས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་། ཟུང་ངུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པའོ།། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྗེ
་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འོངས་པའོ།། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པུར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བོའི་བསམ་གཏན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱིན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བས
་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ།། དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་གུང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམོ་གཏན་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས
་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་པ་དག་གིས་གནས་ནས་རང་དགར་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲེ་བ་མཆོག་དེ་བཟློག་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམ་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡམ་གཏན་ལ་བརྟན་ནས་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་ས་ངས་རྒྱལ་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དགྲ
་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་སྤྱོད
་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། རིམ་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའོ།། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་།
་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། ཡོནཱ་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་རྣམ་པ་བདུན
་ཏེ། སྤྱིར་སྡོམ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ།། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། དགེ་བའི་བསམ་གཏཱན་དང་། སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་།
་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལགས་པར་ངེས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནོ།། རྣམ་པ་རྣམ་པ
་བདུན་ནི་མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་། དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚེ་འདི
་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ།། ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དུག་དང་། ཕོག་དང་། རིམས་དྲག་པོ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། གདོན་ལ་སོགས
་པའི་གནོད་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བ་སྒྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་བསམ་གཏན་དྲང་།། ཁམས་ཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་ཞི་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་།
་མུ་གེའི་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དག་བྱུང་བའི་ཚེ་ཆར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མིང་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འཇིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཆུ་དང་སྐམ་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་ཡོངསུ་བསྐྱབ་པའི
་བསམ་གཏན་དང་། འབྲོག་དགོན་པ་ན་གནས་པ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་ཕོངས་པ་རྣམས་ལས་ཟས་སྐོམ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དབུལ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ
་གཏན་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སེམས་ཅན་བག་མེད་པ་རྣམ་ལ་ལེགས་པར་བསྐུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་ནྡོག་ལེགསོ་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ།། འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར
་འགྱུར་བའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆུ་འཕྲུལ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། ཀུན་བརྗིད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་རྗེསུ་བསྟན་པའི་ཚེའི་ཕྲུལ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས
་གདུལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་། སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་གིས་རྣམ་པར་སྟོན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་སྤོབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་བརྗེད་ངས
་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གུཏན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྙན་དངགས་དང་། མ་མོ་སྦྱར་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའི།
་བསམ་གཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་དོན་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམས་དོ་ང?། ཡི་གེ་དང་རྩིས་དང་། ཤོད་འགོད་པ་དང་། གྲངས་དང་། ལག་རྩིས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲི
་དང་ཁྲེའུ་དང་། གདུགས་དདྷཱ། ལྷམ་ལ་སོགས་པ་དང་། གནོད་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པཱ་མང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་ངན་སོང་གི་སར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངན་སོང་གི་སྡུག
་བསྔལ་དེའི་མོང་ལ་བསལ་བིལ་ཕྱིར་འོད་ཟེར་འགྱེད་པའི་བུས་མོ་གཏན་ནོ།། རྣམ་པར་དྲག་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པ་རོ་མྱང་བ་མང་པའི་བསམ
་གཏན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདྲེས་པའི་དག་པས་དག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སྦྱོར་བའི་དག་པས་དག་པ་དག་པ་དང་། དངོས་བཞི་ཐོབ་པས་དགྲ་པ་དང་། དངོས་བཞི་ལས་ཁྱད་པར་གོང་མ་རྣ
་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བ་ལ་དབང་རྣམ་པར་དོག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་བཟློག་ནས་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་བླ
་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལ་དབང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས
་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གསམ་གཏན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སོང་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་གཏན་ནོ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དགུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ
་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ།། དེ་ལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས
་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དམིགས་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་པའོ།། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིགླེན་པ
་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ།། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རླིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་། ཚོགས་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས
་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ།། དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ཤེས་པར་དཀར་བ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི
་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་མང་ཤེས་པ་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བརྩམས་ཏེ།། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམས་བྱ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། སོར་བརྟགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྷག་པ་ས་སར
་བརྟགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའུ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པོ་མཉམ་པར་བཞུག་པའི་ས་ཤེས་རབ
་ཚད་མེད་པའོ།། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཤོས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་མཉམ་པས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་དང་། སོ་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས
་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པ་ཆོས་རྣཾ་དང་གནས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གཏན་པ་ལྔ་འབེབས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཤེས་རབ་གོ། རྣམ
་གྲངས་གཞན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོ་གས་སྔར་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས
་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་དཔས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ལེན་ཅིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པའི་ས་ཡན་ཆུད
་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་མན་ཆད་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་། རྣམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་སྡོམ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་མོ།། དེ
་ལ་སྟོན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུནྡ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱོ་བ་ཤེས་པའོ།། རྣམ་པ་རྣམ་པ་བདུན
་མི་ཆེས་ཤེས་པ་དང་། རྗེ་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་དང་། རིགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་རིགས་པ་ཤེས
་པའོང་ཕོངས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལས
་བརྩམས་ཏེ། དོན་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ།
་སྤོབས་པ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཆར་གཅོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་། བདག་གི་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི
་རབ་དང་། ཁྱིམ་རྒྱུད་ལེགས་པར་བསྐྱང་བ་དང་། ཁྱིམ་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དང་འིའཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་སེམས་དཔའི་ངེས་པའི་ཤེ་སྭ་རབ་པོ།། འདི་དང་གཞན་དུ
་བདྲེ་བར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབུ་གང་གཽ་ན་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ནང་གི་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣརཱ་བྱང་ཞིང་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། གས་པའི་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། སྒྲའི་རིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི
་བཟོ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་ལ། རབ་ཏུ་གནས་པ་མི་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བ་རྨོངས་པ་རྣམས
་དང་བག་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཞུམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གཞན་དག་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེང་བསྟོད་པ་དང་། ཡང
་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པའི
་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལེགས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི
་ཕྱིར་ལེན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྱི་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བྷ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས
་དྲོདོདང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསསུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག
་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལོ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་དང་གནས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན།
་ལ་སྔགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཽ་ནས་དང་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ཁས་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་གཱ་ནས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་གནས
་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པོ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ།། དང་པོ་གསུམ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་གསུམ?་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས
་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། བཟོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིརའོ།།
་བསྡམ་གཏན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེབྱོད
་པཔའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་དང་། གོ་རིམ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག
་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་སྔར་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གནས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར
་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ནི་མཐོ་རིས་སོ།། །
་ངེས་པར་ལེགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།། ཐབས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ན། བཅྡོཾས་བསླབ་པཱི
་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ།། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས
་དང་བཟོད་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེས་ནི་ལོངས་སྤོད་ཕུན་སུམ་ཆོགས་པ་ཐོབ་པོ།། ཚུལ་བྲིམས་ནི
་ལཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ན་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཐོབ་བཟོད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ་དེས་ནི
་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པས་ན། ལོངས་སྤྱོད་དྲང་ལུས་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིས
་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ན་ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་གྲངས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱང་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དེ
་བའི་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་འི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་དུས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡིས
་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ནི་ངེས་བཱ་ལེགཱ་བཱི་ཐཔྟ་ཡིན་ནོ།། བརྩོན་འགྲུས་དུང་བསམ་གཏན་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་དཱ་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལས་དན་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དགྲ་པཱ
་ལེན་ཅིང་བསྲུང་བ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་མྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ན་ངེཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམཱི་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་། མཁས་པར་བྱ་བའི
་ཐམས་ཅང་ལ་མཁས་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོར་རྟོག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།། བསོད་ནམས
་དདུ་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད། འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དེ། རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ་བ་ནུ་བ་དང་མཐུན་པ་ལཱ་མིཐུན་པོ་མེད་པའི་རྐྱེན་དག་སྔོན་ཡ
་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པའོ།། འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བ་མེད་པོ་ད། ཅི་དགའ་མཐར
་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་། ཕན་འདོགས་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བསོད་ནམས་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ལྡོག་པས་མ་ཡཱི
་པ་དང་། མཁས་པར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲ་སཱ་བུ་ཨིན?་ནོ།། དེ་ལྟར
་བསོད་ནམས་དདུ་ཨོཾ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་མ་ཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལོགས་པའི་ཐབས་ཡིནོ།། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོ།།
་པ་བཤུད་ཟིན་ཏོ།། དྭེའི་འོག་ཏུ་ལེགས་པར་ཤུན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན?་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ལེགས
་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པའི་བཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་ཕྱིར
་བགྱི་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་རྟོས་པ་དང་། ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ལེགས་པ་ལས་ཡོངསུ་མི་ཉམས་པ་དང་། སོ་མོ་ཉི་མེང་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱིས་སོ།།
་དེ་ལ་ཁམས་རྟས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ལ་གནས་པའི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྟས་པཱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ
་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་གནོད་ལྔ་ཐོག་མ་ཁོ་ནུར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་གན་སཱ་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིནི་གཤེགས་པའི
་ཐོག་པ་མངོན་པར་རྫོགས་བུའི་རིགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་བཱི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྟས་པོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོག་མ་ཁྱོ་ན་རཱ་ཤིན་ཏུ་མོསྔོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུསཽ་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་ད་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་བྱར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཞེས
་བྱཾ་བཱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་ཁམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། མོས་པོའི་ཁམས་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྟ
་པའི་དུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། མཆོག་གི་གནས་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དང་། བཕོ་པའི་གནས་དང་། རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲོས་བུ་རིགས་པའི་གནས་དང
་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྟོན་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དང་། ལམ་ལ་གནས་པ
་དདྱ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་བི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་དག་གོ།། བདག་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དྲང་པོ་ཁོ་ན
་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་མོས་པ་མཆོག་གོ་གནས་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྟོནྡ་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ།། དེ་ལྟར་མཆོག་གི་གནས་ལ་མྱོས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱུས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ
་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔེའི་མཐུ་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ།། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབ་དི་གུས་ནི་ཟབ་པའི་གནས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ།། ཡང་དག
་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནཽ་རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མོས་པ་སྐྱེའོ།། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ
་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་ཟབ་པའི་གནས་ཏེ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་མིས་པ་སྐྱེའོ།། ཡང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་ལམ་ལ་གནས
་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལྔ་མོས་པ་སྐྱེའོ།། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་མོས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་དང་།
་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་མོས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི
་ཆོས་བསྟན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བས་བསྡུས་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དུ་སངས
་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོང་སུ་གྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད
་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ།། དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ལས་བརྟེན་ནས་ཐབས་གང་དུང་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་པ་དང་ཁྱད་པར་གང་གིས་ཁྱད་བ་དུ་འགྲོ་བས
་ཐེག་པཆེན་པོར་འགྱུར་པོའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་གང་ལས་བརྟེན་ནས་ཞེ་ན། བསྟན་པའི་གཞི་ལས་ཏོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པའོ།། ཐབས་གང་གིས་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐོབས་ཀྱིས་ཏེ།
་མཐུ་དབང་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ།། སྒྲུབ་པ་གང་གིས་ཝེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྒྲུབ་པསྡུ་དེ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྐེས་བསྐབ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ
་པའོ།། ཁྱད་པར་གང་གིས་ཞི་ནི། ཟད་པ་དང་། མཱི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ།། དེ་དག་གིས་ས་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་འདྲེགས་ཅ་ན
་བར་མ་གསུམ་མོ།། གང་དུ་འདྲེག་ཅེ་ན་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འདོགས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མེས་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད
་བོཔོ་འདིས་བསྡུས་ཏེ། མཆོག་གི་གནས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དུཔའི་སྡེ་སྣོད་བསྟན་པས་བསྡུས་ཏེ། གང་གིས་བསྟན་པ་དང་།། གླང་བསྟནཱ་པ་དག་གང་ལ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན?་ཏ་ན་ཡིན
་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་དང་། ཟ་བོ་པའི་གནས་ནི་དེ་ཉིད་དུ་མཐུ་དང་། དེ་ཁོ་ནབཱི་དོན་བསྟན་པས་བསྡུས་སོ།། རྒྱུ་རིགས་པའི་གནས་དང་། འབྲས་བུ་རིགས་པའི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས
་པར་བྱ་བའི་གནས་པའི་གནས་དང་། བསྒྲུབ་པ་བྱ་བའི་གནས་དང་། བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱི་བ་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཉེན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོ
་པས་སོ།། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་ཅི་ཐོབ་ཅེ་ན། བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་དང་། འབྲུ་བུ་དེ་ཉིད་གཏན་དུ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མོས་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི་ཐེག
་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས
་བསྡུས་པའི་དེས་ནི་མོས་པའི་གནས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐོབ་པར་ནུས་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡན་པས་དེ་ནི་ཕ
་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ
་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བྱད་སྦྱར་རོ།། ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེ་ལྟར་ཁམས་རྟས་པས་ཐར་པའི་ཚྭ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སཱ་ལ
་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དོག་གི་རོམ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྐྱེས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས
་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་རྟས་པས་ཐར་པའི་ཆུ་དག་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཨང་དགུ་བུར
་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གི་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆུ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩེ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ།
་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པོ་དག་གིསོ་ཐོས་པ་དང་། བསམོས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས
་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་གི་ཡི་གེར་འདྲིར་བཅུག་སྟེ། འཛིན་པ་དང་། མཚན
་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ལོ་གུས་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་རྗེསུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མཱདོ་སྡེ་ལ་སོགས
་པ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།། བཅུ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་མོ།། དེ་དག་ལམ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་སྐྱེད་དོ།། དགུ་པས་ནི་བསེམས་པ
་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ།། བཅུ་པས་ནི་བསྒོམ་པ་ལུས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕོས་པ་ལུས་བྱུང་གཱའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ནི། དང་པོར་བདག་ཉིད
་ཆོས་སྤྱད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་པ་ལས་བྱུང་པོའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཙལ་བར་བྱའོ།། དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་དག་ཆོས་སྤྱད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལྔ་སོ་བྱུང་བའི་ཤྲེསྟྲ་པྲས་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པཱ
་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཚེས་སྤྱད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཚོལ་བས་ཇི་ལྟར་ཚོལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཚེ་ལོ་ཞེ་ན། མདོར
་བོསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་རྣམས་ཚོལ་ལོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྨོད་ནི་གསུང
་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལྔས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྟེ་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཡིན་ནོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསོ་བོའི་བསྟེན་བ
་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་སོ།། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་ནི། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ
་ན། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ནུང་གི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། སྒྲའི་རིག་པ་དང་། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་དག་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ནད་གི་རིག་པ་ནི། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ
་ཡན་ལྷག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། མིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གདགས་པ་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་། བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི
་བཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སོ།། དེ་ལ་གཞི་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མ་མོའི་གཞི་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུ་བའོ།། མིདྱ་རབ་ཏུ་དབྱེ་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར
་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།། བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་གཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངྒས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་མདོར
་བསྡུ་བའོ།། སངས་ཀྱི་བཀའ་བྱ་བའི་གནྡ་ནི་སངྱས་ཀྱི་བཀྲའི་ཞེ་བྱ་བ་ཐཾད་བསྡུས་བླ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པའོ།། ར་གི་རིག་པ་དེ་ནི་མ་དོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ
་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། བྱས་པ་ཆུང་མི་ཟི་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྟོན་པའི་གནས་པས་སོ།། གསོ་བའི་རིག་པ་ནི་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ནད་གསོ་བ་ཤེས་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར
་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ནད་ལ་མཁས་པ་དང་། ནད་ཅི་ལས་གྱུར་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནང་བྱུང་བ་བསལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནད་བསལ་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའོ།། དེ་ནི་རྠཾ
་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅས་ཏེ། བརྟག་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པོ་དུན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྨྲ་བ
་དང་། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་དང་། སྨྲ་བའི་གཞི་དང་། སྨྲ་བའི་རྒྱན་དང་། སྨྲ་བ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང་། སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྨྲ་པ་གཅེས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་འཇུག་སྟེ། ཕ
་རོལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། གཞན་ལྔས་བྱུང་བའི་ཕྲལ་གྱི་རྒོལ་བ་ལས་ཐཱ་བཱི་པན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་སོ།། སྒྲའི་རིག་པ་ནི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། གདགས་པའི
་རྣམ་པར་བཞག་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དོན་གདག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ཟག་གདུགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་།
་དུས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གྲངས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཞི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་སྟེ། སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ
་བོབོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཚིག་ལེགས་པར་སྦྱར་སྦྱར་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་སོ།། བཟོ་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས
་པའོ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྣམས་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། ཉོ་ཚོང་གི་བཟོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཞམ་འབྲིང་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། ཤེང་འགོད་པ་དང་། གྲངས་ལག་རྩིས་ཀྱིས་བཟོད་པ་།
་ལྔས་བུ་ལྟེ་བའི་བཟོ་དང་། གློ་གྲོས་ཀྱི་བཟོ་དང་། བསྐྱེད་པའི་བཟོ་དང་། རྡུངས་ཀྱི་བཟོ་དང་། རྣམས་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། སྦྱོར་བའི་བཟོ་དང་། གཡོས་བྱ་བའི་བཟོ་དང་། རོལ་མོའི་བཟོའོ།། དེ་ནི་རང་རང་གི་ལས་དང་། བཟོའི་གན
་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་གོ།། ཇི་ལྟར་ཚོལ་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པ་གཽ་སུམ་གྱིས་ཚོལ་ཏེ། གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་དང་། འགྲོ་བ
་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚིགས་པས་སོ།། དེ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉམ་སུ་ལེན་ཅིང་ཚོལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་ཅིང་ཚོལ་བའོ།། །
་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོན་ཏན་འདོད་པས་ཆོས་སྨྲ་བའི་གམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཀླན་ཀའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། གུས་པ་དང་བཅས་པས་འགྲོ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ
་མ་ཡིན་པ་དང་། དཔེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཙལ་སྙམ་པས་འགྲོ་བའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དགྲ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པས་འགྲོ
་བའི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའོ།། ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བས་ཉན་པའོ།། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས
་ཉན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་ཉན་པ་སྟེ། ཁེངས་པ་ཀུ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་།། ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲབ་བས་ཉན་པའོ།།
་དེ་ལ་རྡུམ་པ་དྲུག་གིས་ནི་ཁེངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཉན་པ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། སྲྀ་ཞུ་བྱེད་པ་དང་། མི་ཁྲོ་བ་དང་། རྗེ་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཀླནཱ་ཀ་མི་ཚོལ་བས་སོ།། རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཁྱང་དུ་གསོད་པའི་ཀུན་ནས
་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོསུ་ལུ་གུས་པས་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་སྲོག་ལ་གུས་པས་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཁྱང་དུ་མི་གསྟོད་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བའི་གཡོ་ཟག་ཁྱང་དུ་མི་གསོད་དོ།།
་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཞུམ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་སོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཁྱང་དུ་མི་གསོད་པའོ།། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བས་ཉན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཤྲེ
་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། རྣ་བླགས་པ་དང་། ཡིད་བཏུད་པ་དང་། སེམས་ཀུན་གྱིས་བསམས་ནས་ཉན་པའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཚོལ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་རིག་པ་ནཱི་རྣམ་པ་གཉི
་ཀྱི་ཕྱིར་ཚེལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ངག་ལ་ཡཱང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིརོ།། གསོ་བའི་རིག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏི།།
་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཆོ་གོས་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལེགས་པར
་བཤད་པ་དང་། ཉེས་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པཱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤྲ་སྲོ་བུར་བྱ་བོའི་ཕྱིར་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལྔ་བ་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་དང་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། དྲང་པ་རྣམས་ཕྱིར
་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། སྒྲའི་རིམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོ་ལོ་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོས་སྤྱོད་པས་ལགས་པར་སྤྱད་དེ། བརྗོད་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་བདུག་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེསོ་པའི
་ཕྱིར་དང་། དོན་གཅིག་ལོ་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྗེ་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཚོལ་ཏེ། སེན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚེགས་ཆུང་ངུས
་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཙེས་པར་བྱ་བ་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕན་འདོགས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་དག་ནི་རིག་པའི
་གནས་ལྔ་པོས་སོའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པའི་གན་སྡེ་ལྔ་པོ་དེ་དྲག་ཚོལ་བ་རཱི་བླ་ནཱ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡིས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལྔ
་དེ་ལྟར་མ་བསླབས་ན་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ཆོས་སྤྱད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི
་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོནྡོ་པས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅེ་ན། གང་བཙལ་བ་དོ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།། བདག་གི་ཕྱིར་བཙལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟོན་ཏེ། མཐུན
་བྱབྱི་གཱཏ་མ་བརྗོད་པ་དང་། ཡོངསུ་དྲག་པས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་མཐུན་པའི་གཽ་ཏམྦ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དང་མུཐུནུ་པཱ་སྟེ། དྭེ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་དང་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་སྟོན
་དང་ཆོས་ལ་སོར་སྣ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་མ་བྱུང་མེད་པར་སྟོན་པ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། དོན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་དོན་དང་ལྡན་པ་དོན་ཀྱང་ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྟོན
་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགུ་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པར་འོས་པ་རྣམས
་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བར་འོས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཇུག་སླ་བར་སྟོན་པ་དང་། ཚད་དུ་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ
་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་འཁྲུགས་པར་སྟོན་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པོ་དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏེ་མདོ་གཞན་ལ་དུས་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། གོ་རིམ་དང་།
་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེ་སུ་མཐུན་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མུགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨ་མི་འབེབས་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། འཚམ་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་པ
་དང་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆེས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་ནོ་ཡོངསུ་དག་པས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ས་ནཾ་གནོད
་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། ཉེས་པར་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། བག་མེད་པ་ཞུམ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་དང་། བདག་ལ
་མི་བསྟོད།། གཞན་ལ་ནི་མི་སྤྱོད་པར་སྟོན་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་བཅུད་པ་ལཱ་མི་རྱེ་བཪྵ་སྟོན་པ་སྟེ། མདོ་གཞན་ལས་བྱམས་བུའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་བ
་སེམས་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པའི་སེམས་དབུ་ཡང་ཟད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོནྡ་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དྲང་གོ་རཱི་མ་བྱཞིན་ནོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཆོས་སྤྱོད་པ། གུས་པས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ
་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན། གཙུག་པུ་དབེན་པར་སོན་ཏེ། སེམས་པ་ནི་ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་སེམས་རྣམས་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་དེ། ཐོག་མ་ཁོ་ན
་བོསམ་པོར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་རྣམས་སྤངས་ནས་ཆོས་རྣམས་བསམ་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།། ལྷོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པས་དཔྱ
་པར་བྱ་བ་ལ་རིགས་པས་སྤྱོད་ཅིང་རིགས་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མྱོམོས་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་མོས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་སྟོན་པ
་དང་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།། ཐོག་མ་འཇུག་པ་ནས་ཀྱང་སེམས་ལ་འཇུག་ཅིང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཞུགས་ནས་ཀྱང
་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་སྙིང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཡལ་བར་མི་འདོར་བས་སེམས་པའོ།། དེ་ལྟར་མི་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱུད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ།།
་རིམ་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཕོག་མ་ཁོ་ནོར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་རྣམས་སྤངས་ནུས་ཆོས་རྣམས་རྩོམ་པར་བྱེད་ན་སེམས་རྨོངས་པཾ་ད་། རྣམ་པར་གྲྀ་ཡིང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། རྟག་ཏུ
་སྦྱོར་བ་དང་གུས་པས་སྦྱོར་བས་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ལྷོད་པར་མི་བྱེད་ནི་སྔར་མཱ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ལ། རྟོགས་པའི་དོན་ཡང་ཆུང་མི་ཟ་ཞིང་མི་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། རིགས
་བློས་དཔྱད་པར་བྱ་བུ་ལོ་རིགས་པར་དཔྱོད་ཙཱང་རིགས་པ་དང་འགུལ་བ.རོ་མི་བྱེད་ན། རིགས་པས་བརྟགས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ།། མེས་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། མོས་པས
་ཡིད?་ལྀ་བྱེད་པོ་གཏོདྱཱ་བར་མི་བྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། བདག་གི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིནྡ་ནོ།། ཆོས་དེ་དག་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མི་སྤོང་བས་བདག་ཉིད་མ་སྨིས་མ་ཉམས་པརཱྀ་འགྱུར་ཞིང་། ཁ་ན
་མ་ཐོ་བ་མོད་པར་འགྱུརརོ།། དོན་ལོ་རྟེན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟེན་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཐ~ཾད་ཀྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། ནག་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འདུ
་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་དང་། ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག། འདུལ་བ་ལ་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ན། དེ་ཁོ་ནའི
་དོན་ལས་སུས་ཀྱང་བསྐྱོད་པ་འམ། བཆུ་ལཱི་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུ་རོ།། ཐོག་མར་འཇུག་པ་ནས་ཀྱང་སེམས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་མི་འཇུག་པ་ན་བཟོད་པ་སྔོན་མ་ཐོབ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཞུགས་ནུས
་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙིང་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་སེམས་ན་སྒོམ་པ་ལཱ་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུ་པས་བསྒོམས
་པ་ལས་བྱུང་བའི་དབྲིས་པ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པ་ནི། བསམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དགྲ་ཨོངསུ་རྫོགས་ནས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་རྗེ་སུ་འཇུག་པར་པད་ན་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མ་ཐོ་ཏྤ་དང་། ཞི་གཽ་ནས་དང་། ལྷག་མཐོང
་ལྷ་གོམས་པ་དང་། ཞི་གནསོ་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་སྐོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བརྗེད་དུ
་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་དོན་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ངེས་པར་གཏད་ནས་སྤྲོས་པ་ཐ~ཾད་དང་བྲལ་བ་དང་། སེམས་ཡོངསུ་གཡེང་བ་ཐཾད་དང་བྲལ་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་དམིགས་པ་ཐ~ཾད
་ལཱ་མོས་པ་ནཱ། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་གནས་པ་དགུ་དང་། སྟོབས་དྲུག་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིས་འཇུག་པའོ།། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་ཡོངསུ་བསྒོམས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བའི་འཇུག་པའོ།། ཞི་གན་དང་ལྷག་མ་ཀཱི་ལ་གྲྀ་པ་གང་ཞེན། ནི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་གུས་པས་སྦྱོར་བའོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བོ་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷགྲོ་མཐོང་གི་མཚན་མ་དེ་དག་གཉིས་ལས་སེམས་མི་གཡོ་བ་ལ་རང་གི་དང་གིས་མངོན་པར
་འདུ་བ་མེད་པར་འཇོག་ཅིང་གནས་པ་དང་། སྡུད་ཅིང་མི་འཕྲོ་བ་གྲང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷ་གུ་མཐོང་ལ་གོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོ
་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངསུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཡོངསུ་དག་པ
་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ཡོངསུ་དགེ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཆེ་བ་དང་། འཕེལ་བ
་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།། སྒོམ་པའི་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཟད་དེ། རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་གནས་ངན་ལེན་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐཾད་ལ་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་རྣམ་པར་དྲག་པར་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སྡེམས
་དབྱའི་བསྒོམ་པའི་ལས་དྲི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་རྟས་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པོར་གྲུབ་པའི
་འོག་ཏུ་མོས་པས་སྤྱད་པའི་སུ་ལ་ཆོས་སྤྱད་པ་བཅུའི་རི་མཱཾ་གྱིས་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྐྱེས་པ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་གྲུབ
་པ་དེས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། ཐེག་པ་ལས་ཡོངསུ་མཱི་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་བདག་དག་དང་གཞན་གྱི
་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལིས་འདས་པའི་ལོ་མ་ལས་ཤེས་རབ་དང་། རྫ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངསུ་མི་ཉམས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བས
་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་ཡོངསུ་མི་ཉམས་པ་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་ཐེག་པ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམ་དུ་བའི་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལཱམ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ
་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཙྪེད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབླ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་ནི་བཱ་དགོ་གི
་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ངེས་ནི་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ལསེམས་ཅནྡ་ཐམས་ཅོད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་དེས་ནི་མྱ་དེན་ལུས་འདས་པ་ལ་མི་གནས།
་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང?་དག་པའི་སྨོན་ལྡམ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། ཡང་དག་པ།
་སྨོན་ལམ་དང་། སྨོན་ལམྦ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དྲུག་གིས་རབཱ་ཏུ་དཱབྷཱི་བཱ་ནི་སྔར་བསམ་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཱ་ཁོས་པའི་སྐབསུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། རྗེ་སུ་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དེ་ལས་ཡོང་སུ་མི
་ཉམས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་ཡོངསུ་མི་ཉམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཁམས
་རྟས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ལ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་མི་གཏོང་བས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད
་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་རྟས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཅིང་མྱ་ངནུ་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི
་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཁམསྣ་ལྟས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འབོར་བ་དང་མྱི་ངན་ལས་འདས་པ
་ལ་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ཡོངསུ་མི་ཉམས་ཤི་རྗེསུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟ་བུས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། སོ
་ཉི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བི་ནི་སེམ་ཉེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལྔ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་ཡང་དགྲ་པོར་སེལ་པོར་བྱེད་པོ་ཡིན
་པས་དགེ་བའི་བོཤེས་གཉེན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སོ་མ་ཉི་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་སོམ་ཉི་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སོམ་ཉི
་མེད་པར་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་དུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་པར་བྱ། རྣམ་པ་དུས་ནི་དགེ་བཱི
་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན། རྣམ་པ་དུ་དང་ལྡན་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དད་པའི་བཞིའི་གནས་ལ་གནས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་འདུལ་བ་གཞན་དྲག་ལ་དགེ་བའི་བཤཱ
་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དུ་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནཱི་རྣམ་པ་དུས་རྫོགས་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་ཤེས་དུས་ནི་དགྲ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོས་མཉན་པར
་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནས་སུ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱ་ཞེ་ནུ་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བྱའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་པུར་བྱ་སྟེ། ཆུལ
་ཁྲིམས་ལྱ་གནས་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དྲང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པཱ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པཱ་དང་། ཡིད་ཡོངསུ་མི་སྐྱོ་བ་ད་། དགེ་བའི་ཚི་གཽ་དང་ལྡན
་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པ་ལྔས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་གསོལ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང
་ཡང་དྲག་པའི་ལམ་དུ་འཛུད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། དམ་བཅས་པའི་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་མི་འཛིན་ཅིང་སྙིང་རྗེ་སྙོམས་པས་སོ།། རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དགེ་བའི
་བཤེས་གཉེན་དད་པའི་གཞིའི་གནས་ལ་གནས་པ་ཡིནྡ་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུནཱ་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྐྱེངས་པ་ཡིནཱ་ནོ།།
་དགེ་བའི་བཤྭས་གཉེན་གྱི་གདུལ་བ་གཞན་དགུ་ལཱ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། གླེང་བརྩེ་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེ་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྟོན
་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་བའི་བེ་ཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་སྡིགས་བྱར་འགྱུར་ཏོ།། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་སྟོབས་པ་དྭེ་། བཀའི་བཞིན་བྱེད་པས་།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་ལྔས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཆོསྔ་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་པའི་དོན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེ་སོ་རང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན
་གྱི་དོན་གྱིས་མིག་གི་འདུ་ཤེས་དག་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་སྟོན་པའི་དོན་གྱིས་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི
་དགའ་བ་ཁ་ནུ་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་དོནུ་གྱི་དགའ་བ་ཁྭ་ན་མུ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མྱ་ད་ན་ལས་འདས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེང་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི
་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྲན་ཡོན་ཆེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲགེ་པའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཟག་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནས་ལྔ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས
་ཉམས་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང་། རིག་དམའ་བར་ཡིདདུ་ལ་མྲི་བྱ་བ་དང་། བྱང་བཞིན་ངན་པཱར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང་། སྙན་པ་མེ་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བའོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི
་བཤེས་གཉེན་དེ་ལྟ་བུ་ལྀ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་བསྟེན་ཏེ། སེ་མ་ཉི་མེད་པར་གྱུར་པོས། བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤི་ན་ཏུ་བསླབ་པཱར?་བཱའོ་ཞེས་བྱ་བ་རོ་སྦྱར་རོ།། གནས་སྐབས་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམ་སཾ་དཱ་པའི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གླནས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུན
་མི་འཆང་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལོ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔོའི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་རྒྱུན་མི
་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བས་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས།
་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་རྒྱུན་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་ནི་མདོར་བསྐྱོ་ན་རྣམ་པ་ཆེན་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་དང་།
་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པོ་དང་། ཡོངསུ་བསྔོ་བའོ།། དེ་ལས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣཾས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། བྱ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱུང་པ་དང་། ཁ་ན
་མ་ཐོ་བ་མྱེད་པརཱུ་བྱེད་པའོ།། མཁས་པ་ནཱི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཞེས་འགྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུད་པ་བསལ་བ་དང་། ཐ་མོལ་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེ་བ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ
་དང་ཡོངསུ་སྦྱིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོ་ལྕི་བར་བྱ་བ་ཐེབས་ལ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟེན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ད་པོའི་སྡོམ་པ་ལ་ཡང་དག་ཕྱིར་བླངས་པའི
་བྱེ་བ་ལ་མ་ཁས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཟག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པའོ།། གཞན་ལ
་ཕནུ་འདོགས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཁ་ཅིག་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པཱ་དུང་།། ཁ་ཅིག་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཡོངས་སྨྲ
་བསྔོ་བླ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེ་བྱིས་དཔའ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་མཁས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདེགས་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི
་རྣརྫརྣ་བེ་ཙི་བ་སོགས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ད་པཽས་བུ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱད་པའོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང
་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་གཉིས་ཀ་ཚེ་སུ་བཞི་པོ་དེ་དགྲ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་བྱས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤི་ནརྀ་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་སྡེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱེད
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་ཕུ་ནི་བུ་སྨད་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་ལས་ཡོངསུ་མ་གྲོལ་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལུས་ཡོངསུ་གྲོལྔ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་ནི་ཡོངསུ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞིང་ལས་དུ་ངོ་ཉེ་ཚོང་དང་། རྒྱལ
་པོ་ལ་ཞེ་ཤས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཆགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངསུ་མ་གྲོལ་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་པ་དང་། ཁྱིམ་པས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གཅིག་པུ་ངེས་པར་ལུ་གུ
་རྒྱུད་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་སྤྱོད་མི་ནུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནི་ནུས་པ་དང་། ཁྱིམ་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དུ་ལྦ་ཞིང། དགེ་བ་གང་དང་གང་རྩོམ་པ
་དེ་དང་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་མཟེར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་ནི་བརྟུལ་ཤུགས་ལོ་ངེས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་དག་ལ་ཚིག་མི་བཙུན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ
་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱིམ་པ་ལ་ས་ཤིན་ཏུ། བྱེད་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དག་གནས།
་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་བསླབ་པའི་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།། ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ
་སཾ་གྲས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ། བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱིས་མཚོན་མུར་གྱུར་འགྲོ་བ་ཡིསོ།། ཚྭ་རབ་སྟྲྀ་དུ་མུར་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་མ་ལུས་ཀུན།། དགེ་འདིས་དུག་ལྔའི་མེ་ལྕེ
་ཆུ་ཡིས་བཅིལ་པ་བཞིན།། རིང་མིན་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་གོ་བའིང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། ཅེས་མི་དབང་པོ་ལྟེ་བས་སྒོ་གསུམ་ཚིག་དྲིལ་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའོ།། ། བཀྲ་ཤིས་