| Wylie | e-texts produced with BDRC’s OCR application |
text in 3 volumes
volume 1 (mdo 'grel (ti)) - volume 2 (mdo 'grel (thi)) - volume 3 (mdo 'grel (di)) -
འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་བམ
་པོ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པ། གཞན་ཡང་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས
་@སེམས་ཅན་གང་དག་དང་པོ་ཉིད་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ། སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ
་མ་སྨིན་པ། མོས་པ་མང་དུ་མ་བསྒོམས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་མ་བསགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ
་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དགོངས
་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་ལྔ་ལས་བརྩམས་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ལ་སོར
་པའི་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཕྱི་མ་གཉིས་བསྟན་པའོ།། ཡོང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་བརྗོད་ན་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣར
་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ལྔ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་སྦྱོར
་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱི་མ་གཉིས་བསྟན་པའོ།། ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་བརྗོད་ན། གནྡ་སྐབས་རྣ་བ་ལྔ་ཡོད། བསྟན་བཅོས་རྣར་རིག་པ་ཙ་དུ་གྲུབ
་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ལྔ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འཇུག་ཅིང་འགྱུར་ཞེ་ན། དང་པོ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར
་གྲོལ་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་དད་པ་བཅུ་ནས་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་བཅུའི་བར་དག་གོ། གཉིས་པ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན
་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་བཅུ་པ་སེམས་ཡོངསུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ
་གང་ཡིན་པའོ།། བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལྔ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས
་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། འདིར་མདོ་འདི་དང་སྦྱར་ན་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནས་སྐབས་ལྔ་ལས་བརྩམས་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ
་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་པོ་དང་། དད་པ་བཅུའི་མདུན་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དག་ཡིནོ།། གཉིས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལས
་བརྩམས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་བར་མ་གསུམ་པོ་དག་གོ།། མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ་མངོན་པར
་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱའོ།། བསྟན་པ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། ངས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ཡིན
་པབར་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། དགོངས་པ་དེ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད
་བའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་བཅུའི་མདུན་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས
་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཏེ་འདི་ལྟར་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི
་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་ལས་ཡོངསུ་མ་དག་པ་རྣམས་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ཡོངསུ་དག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངསོ།། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཆོས་འདི
་བ.ལས་པའི་སྐྱེ་བོ་པ་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུང་སོ།། གསུམ་པ་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་པ་བཅུའི་གང་ཟག
་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས
་སོད་བཞི་པ་མོས་པ་མང་དུ་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་གནས་པ་དག་ལ་ངེས་པའི་མོས་པ་མང་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་གནས
་སྐབས་ནི་ཡོངསསུ་བསྔོ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་གནས་པ་དག་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ
་བསྐྱེད་པ་ནས་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ནི་ཚོགས་ཀྱི
་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྡིའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གནས་སྐབས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་སེམས་བཞི་བཅུ་དང་སྦྱར་བ་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། ངས་དེ་དག་གི
་བཱི་རྱ་སྒྲ་བྱུང་པོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལྔསྡུ་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མོས་པ་ཇི་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་རྣམས
་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འཛིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས
་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་དག་གི་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་མི
་བསྟན་པ་ཉིད་དང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ
་བ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། སྤངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། སྡིག་པ་ལས་བཟློག་ནས་དགེ་བ་སྦྱོང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན
་ནོ།། འདི་ནི་དོང་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དགང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས
་ཅན་རྣམས་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པར་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ
་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བས་རིམ་གྱིས་ཉམས་ཤིང་འཛག་པར་འགྱུར་བས་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས
་སོ།། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་དང་བར་བྱེད། ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱང་བ་ནི་གཉིས་པ་དངངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། ཡིད་དང་བར་བྱས་ཤིན
་ཏུ་སྐྱོ་བར་བྱས་ནས་སྡིག་པ་རྣམས་ལས་ཟློག་སྟེ། སྡིག་པོའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་མི་བྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་ནས་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན
་བསྟོན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དགེ་བ་ལ་བརྟན་པའི་རྒྱུས་དགེ་བའི་རྩ་བྱ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་བསྐྱེད་དོ།། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་མ་བྱང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངསུ་སྦྱོང་ངོ་།། རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་ཡང་ཡོངསུ
་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་མོས་པ་མང་དུ་བསྒོམ་ཞིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་མང་དུ་བསགས་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་དངོས་པོ་ལྔ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན
་བསྟན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་དག་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་པའི་བར་དུ
་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ལ
་སོགས་པའི་གནས་སྐབསོ་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཕྱི་མ་བསྟན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། བསྟན་པ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས
་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ་འདྲི་ནི་དང་པོའོ།། དང
་པོ་ཡང་རྣམ་པོ་གཉིསུ་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་མི་ཤེས་པར་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང
་བ་ཡིན་གྱིས། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཐོས་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ
་སོགས་པར་བྱེད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་འམ་ཡང་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུརརོ།། །
་ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀྱང་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པོ་རྣམས་ལས
་ཀྱང་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ།། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང
་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ།། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ།། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ
་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་ནམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན
་པ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པ་དག་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་རྣམས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འདི
་ལྟར་དེ་དག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགསོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ
་ཐམས་ཅད་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི
་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དག་དང་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་བཟླ་བའི་ཆེ་དུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མས།།
་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་སེམས་པར་བྱེད། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པས་འཐོབ་པའི
་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པས་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།། སྦྱོར་བ་ལ་གནས
་བ་དེ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པར་གཏོགས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་བསམ་གཏན་དང་པོར་གཏོགས
་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་ར་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོར་གཏོགས་ཏེ། ད་དུང་ས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སློབ་དཔོན
་ཆོས་སྐྱོང་ནི་བཤད་པ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། གནས་སྐབས
་འདིར་ང་བ་ཉིད་མེད་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་བཤད་པའི་བསྟན་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པས་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་སྤོང་ལ། བཟུང་བ་ནི
་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར
་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདྲིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། སེམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡོངསུ
་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་ཉིད་ལ་བྱའོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་སྡུ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དག་ཉིད་དོ།། གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། སེམས་པ
་བྱེད་པ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལ་པོ་བཞིའི་གནས་སྐབ་སོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བྲོ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབ་སོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི
་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ས་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ
་པ་དྲུག་དུ་དབྱེ་སྟེ། བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སེལ་བ་དང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་འགོག་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་སྤོང་བ་དང་། ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན
་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད
་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་སྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར
་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ལ་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡོངསུ་མ་བསྒོས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཤེས་པ
་དང་ཐ་སྙད་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པའོ།། ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རི་ཡུལ་མི་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ
་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བས་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྒྱུ་ལས་མི་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མིང
་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེའོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྔ་ཊ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དྷུ་རྣམ་པ་གསུམ་མ་བསྐྱེད་པས་ནི་ཤེས་པ་གསུ
་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་དབྱུང་གིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་འགོག་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། མཐོང་བའི་ཆོས་ཡེ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངསུ་གཟུང་པོས་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོང་གཏན་དུ་སྤོང་བར་བྱེ
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་སྤོང་བར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་གཞན་གྱི་དབང་བཀག་པའི་ཕྱིར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། སྦྱོར་བའི་ཤེས་པས་ཡོངསུ་གཟུང
་ཕྱིར་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་པས་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་གཏན་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའོ།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡང་དོག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ལམ་གསུམ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བུའི་ལྡུམ་མོ།། ཉོན་མོངས་བྱ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཀྱང་ཡོངསུ
་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། གཞན་ཡང་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་ཅན
་གྱི་སེམས་ཅན་དག་གིས་ཀྱང་ལམ་འདི་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པའི་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་གཤེས
་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་འདི་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པའི་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ
་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་པའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཅིག་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི
་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་མངོན་པར་འཚང
་རྒྱ་བར་བསྟན་པའོ།། དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། དང་པོས་ནི་རིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐོབས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན
་ཐེག་པ་གསུམ་ཚང་བར་ཡོད་པས་སོ་སོ་ནས་ཀུན་ཀྱང་ལྷག་མ་མེད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འཕགས་པ་ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། གཉིས
་པས་ནི་རིགས་ངེས་པའི་ཐེག་པ་གཉིས་པོ་དག་མི་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་ཀྱི། ངེས་པར་ཕྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་མེད་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེའི
་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པོར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དྲི་ཞེས་བཤད་པ་ཡི་མོ།། གསུམ་པས་ནི་ངེས
་པའི་རིགས་ཅན་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ནི་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བོར་འགྱུ་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོའི་ནང་ནས་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་ལས། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཅན
་ཡ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན། ཐབས་ཀྱི་སྒྲ་ནས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ།
་དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་དག་ན། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཁོ་ན་གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད། སངས་རྒྱས་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་མ་རྟོགས་ཞེས་གསུངས་སོ།།
་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་། ཕྲེང་ལྡན་མིའི་མདོ་འདི་སོ་སོ་ནས་དོན་རེ་རེ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། མདོ་འདི་ནི་དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ནི་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པའི
་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཐེག་པ་པ་གསུམ་པ་དག་སོ་སོ་ནས་རང་གི་ཐེག་པས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ལས
་བརྩམས་ནས་ཐབས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་དག་སོ་སོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད
་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོང་སུ་དག་པའི་ལམ་གྱིས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་གྱ་ནོམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་སོ།། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་བྱའོ།། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས
་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། ལམ་དང་གནས་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་དང་བྲལོ་ནས་རྟག་པ་དང་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་འདི་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་སྟེ། གཉིས་བྱ
་གང་ཡང་མེད་པས་ངོས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཐབས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པར་བསྟེན་པའོ།། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་སྒྲ་གཙོ
་བོར་གྱུར་པས་སྐྱོབ་དཔོན་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཟོས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་སྐམ་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་གཏན་དུ་འདས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ཆུང་ཞིང་འབྲས་བུ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ།། རང་སངས
་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་དབེན་ཞིང་ཞི་བ་ལ་མོས་པ་དང་འདུ་འཇི་ལ་མི་དགའ་བ་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་སློབ་དཔོན་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལུང་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་གཏན་དུ་འདྲ
་བ་སྟེ། སྤྱོད་པ་འབྲིང་དང་འབྲས་བུ་འབྲིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་ལ་བལྟོས་ནས་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རེ་ཞིང་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་འམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་གཉེར་བ་ཡི་དམ་བརྟན་ཅིང་དཔའ་བས་ཡུན་རིང་པོར་བསྒྲུབས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་གཏན་དུ་འདས་པ
་སྟེསྟེ། སྤྱོད་པ་ཆེ་ཞིང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག
་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་འདིར་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པས་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། གཉིས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལས་དགོངས
་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲམ་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་གཉིས་པ
་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་གི། མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཅིག་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ།། གཞན་ཡང་གཅིག
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བ་ནི་ལམ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བྱའོ།། མདའི་ཚིག་འདི་ཡང
་སྦྱར་ན་རྣམ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལམ་གཅིག་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།། མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པོར་དག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གླཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པ
་གཉིས་པོ་དེ་ལས་གཞན་གཉིས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པོ་ཡིན་གྱི། འོག་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག
་ཅེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཐེག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས
་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ་ཞེས་གསུངསོ།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་དྲག་ན།། ཐེག་པ་གཅིག་གི
་ཆོས་ཁོ་ན།། གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས།། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས
་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། འདི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དྲུག་ལས་གྲངས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དེ་ལ་ངོ་བོ
་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་སོགས་པ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐེག་པ
་གཙུག་གི་སྒོ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དོན་དང་སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ཅེས་བསྟན་ཏོ།། ཐེག་པ་གཅིག་པའི་དོན་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱང་རྣམ་པ་མང་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་བསྒྱུར་བ་ཡང
་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་དེའི་ཕྱིར་གསར་རྙིང་སོ་སོ་ནས་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཡང་དག་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་དམ་པའི་ཆོས་བཻདྨ་དཀར་པོ་ལ
་སོགས་པའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདུག་སྟེ་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པོ་དག་ལ་བདག་མཆིས་པ་ཞིག་ལྗགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ཡིན་ཏེ། སེམས
་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང
་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མཁའ་སེམས་ཅན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་སྐུ། དེ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བྲ་ནི་ངེས་པར་སེམས
་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དཔེར་ན་གང་ཞིག་ལེ་འོ་མ་དང་ཞོ་ཡོད་པས་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལ་ཁྱོད་ལ་མར་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ།
་བདག་ལ་ཞོ་ཡོད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་མར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཐབས་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཐོབ་པ་ལས་བསམས་ནས་དེའི་ཕྱིར་མར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས
་ཡོད་དོ།། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ
་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་།། ཐེག་པ་ཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་དང་། རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་།
་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དང་། བདུད་རྩི་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ང་དང་ཡོངསུ་གཙང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས
་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་དག་ནི།། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཁོ་ན།། གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད།། སངས་རྒྱས་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་མོ་གཏོགས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ
་ཉིད་ལས། དངོས་པོ་འདི་གཅིག་བདེན་པ་སྟེ།། གཞན་གཉིས་པོ་དག་བདེན་པ་མིན་ཞེས་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས
་སོ། གཞན་ཡང་ལྷའི་བུ་སུ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ངེས་པོར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། ཁྱོད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས
་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཚང་རྒྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུང་སོ།། རྒྱ་ཆེར་ནི་འདི་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། འདོད་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས
་ཏེཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྲེག་བྱ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞིང་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་གཅིག་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ།
་ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འཕགས་པ་ལུང་ཀར་གཤེགས་པ་བམ་པོ་བཞིར་བྱས་པ་ལས་ཚིག་མི་མཐུན་ཡང་དོན་འདྲི་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བས། མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ན་རིགས་མེད་པའི
་སེམས་ཅན་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེའོ།། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས། ཡོངསུ་སྐྱོ་བའི་ཐེག་པ་ལྟས་ལས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད
་ལས་དབང་པོ་དང་རིགས་མ་ངེས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབངོ་བོ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་ངེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། འཕགས
་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གསུམ་པོ་དག་ཐོབ་བོ་གང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྩེ་མ་ལོ་གནས་པ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དབང་བྱིངས་པ་ཞེས་མི་བྷྱཿ། འདི་ལྟར་ངན་འགྲོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་དུང་མ་བྲལ་བ་མ། མད་པ་སྨྲ་གནས་བྱ་གད་ཡིན་པ་ད་ན་ངས་པའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངན་འགྲོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
་ཉན་ཐོས་གང་དབང་པོ་དང་རིགས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམན་པ་ལས་ཆེན་པོར་བསྒྱུར་དུ་རུང་ངོ་།། དབང་བ་དང་རིགས་ངེས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་།། ཉན་ཐོས་འདི་ལྟ་བུ་དོག་ལ
་དམན་པ་ལས་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དོན་ཡོང་བ་མ་ཡིན་ནཱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དྲུང་སྦྱར་ན་ཅི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལཱ་མ་ལ་བྷྲཱུཾ་གཅིག་ཏུ་མི་སྒོམ་པ་གང་ཡོན་པ་དེ
་ངག་ནི་དབང་པོ་དང་རིགས་མ་ངེས་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམན་པ་ལས་ཆེན་པོར་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བའི་དོན་ཡོད་པས་ཐོག་པོ་ཆེན་པ་ཆུང་ངུ་བའི་གང་ཟག་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ
་ཏུ་གཞུག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ལྷ་དང་མིའི་ལམ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་བཞིའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་གྲངས
་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་ཡིན་ཡང་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་འོས་སུ་མི་རུང་བ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་པའི་འོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ
་དག་ནི་ལྷ་དང་མའི་བསོད་ནམས་དང་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱེད་དོ།། ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ན
་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངེས་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་ཉོན་ཐོས་སོ།། ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་ཉན་བློ
་དྲང་སྔར་ལོག་པ་ལས་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ།། ངེས་པ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་སྟོན་པར་མི་མཛད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ
་སྙེསེམས་དཔའ་དག་གིས་ལུང་སྟོན་པར་མི་མཛད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་བསྟན་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར
་རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་རིགས་ངེས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་གཏོན་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་པོའི་མདོ་དང་། བསྟན
་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས། ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པའི་དུས་ཀྱི་ཆ་ལ་བལྟོས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱསུ་མི་འགྲུ
་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རིན་པོ་ཆེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ལས་འདི་ལྟར་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ
་བའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་སྐད་བསྟན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཡང་དོག་པར་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གཏན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་ཉིད་མེད
་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་རྩོལ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ལས
་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་ན་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་བསྟན་ན། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད
་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལྔས། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་སློབ་མཾ་ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་འདི་མ་ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ཡོན
་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ།། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མིང་ཡང་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏེ། གང་ཟག་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི
་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་འདི
་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་དྲུག་ཁྲི་དང་། བཞི་ཁྲི་དང་ཉི་ཁྲི་དང་ཁྲིའི་བར་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ
་ལས། རྒྱ་མཚོ་ལོ་ནི་ཤིང་འཕྱོ་བ།། རྟག་ཏུ་རླབས་ཀྱིས་གཡེང་བ་ལྟར།། ཉན་ཐོས་རྨོངས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ།། མཚོན་ཉིད་རླུང་གིས་རྣམ་པར་གཡེངསོ།། ཀུན་ལས་ལྡང་ལུས་དེ་ལྕོག་ཀྱང་།། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་གཞན་གྱིས
་བཅིངས།། ཏིང་འཛིན་གྱི་བདེ་བས་མྱོས།། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས།། མཐར་ཕྱིན་ཚུལ་ནི་དེ་ལ་མེད།། ཕྱིར་ཡང་དེ་ལས་མི་ལྡོག་སྟེ།། ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཐོབ་སྟེ།། བསྐལ་བ་ཚད་མེད་དེ་མི་སིང་།། ཆང་གིས
་མྱོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག། མྱོས་བྱེད་ཟད་ནས་སངས་འགྱུར་ལྟར།། དེ་དག་ཆོས་རྟོགས་དེ་བཞིན་ཏེ།། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཐོབ་འགྱུར།། ཞེས་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ཝ།
་ཡང་དྲུག་པར་མངོན་པའི་དུ་རྒྱལ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་མེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོརྱ་སྤྲུལ་པའི་གྲང་ཁྱེར་གྱི་དཔེགས་།
་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གང་ཟག་བཞི་པོ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འོདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གླིང་ཁྱེར་ན་བས་མོ་གཏན་དང་ཏིང
་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ལས་བཟླས་ནུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ག་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས། དེ་སྐད་བསྟོན་པ་དེ་དོག་དང་སྒྲ་ན་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་དོན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་འཕགས་བྱ་ཡང་ཀཱར་གཤེགས་པ་ལས།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། ཡང་དག་པར་ན
་ལྷག་མ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལྷག་མོ་དང་བཅས་པ་མ་ཟད
་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པའོ།། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྷག་མ་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མ་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པའོ།། མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བཅས་པའོ།། དེ་དོག་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱས་པ་དང
་བཅས་པ་མ། ངི་ལྟར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མི་རིང་བ་མནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ངཉིད་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་བླ་ངེས་བྱ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གླུསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱ
་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ནོ།། བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ནི
་བཏགས་པའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ལུས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་འགགས་པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་སུ
་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ལ། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་ཐེག་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱོང་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ། བྲམ་པོ་ཉི་ཤུ
་བདུན་པ།། དེ་ལ་གཉིས་པ་ནི་སློབ་དབེན་ཧྱན་ཙང་གི་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་པ་དང་། རིགས་ངེས་པའི
་ཐེག་པ་པ་གཉིས་གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་མེད་པ་དེ་དག་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་བྱེད
་མ། རྣམས་ཅད་ཐུན་མེང་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ནས་གསུངས་བྱ་དང་། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ད་དག་ན་རིགས་མེད་འབ་བྱ་སེམས
་བསྐྱེད་ནས་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱད་ཀྱང་ངེས་པར་བླ་ན་མོད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ
་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་མཛད་ཀྱང་བྱང
་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་དོན་མཆོག་མངོན་པར་གྲུབ་པའི
་ཉན་ཐོས་ཞི་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐུ་ཅི་མངའོ་བ་གཏུགས་ཏེ་གདུལ་བར་མཛད་ཀྱང་། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ
་དེ་ནི་ངས་ཞི་བའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཡང་དག་པ་ལ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེས
་པས་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་རུང་མ་བསྟན་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ལོག་པ་ལས་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པའི་སྣོད་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལ་ཆོས
་བསྟན་ཀྱང་རུང་མ་བསྟན་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་འོས་སུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་སྤོང་བར་མཛད་དོ།
་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་སོར་མོ་ཕྲེང་བའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་གཉིས་ཁོ་ན་ནི་གསོར་རུང་བ་དང་གསོར་མི
་རུང་བའོ།། དེ་ལ་ལོག་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆེན་པོ་དག་གོ་ཡང་དག་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཐེག་པ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ལེགས་པའི
་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ
་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་རིགས་ཅན་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། གཞན
་སྣང་ཇི་ལྟར་ས་ཆེན་ཐོས་ཁུར་ལྕི་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཁྱེར་དུ་བ་ནི་སྒྲ། བཞི་གང་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། རི་རྣམས་དང་རྣ་དང་ཤཱིང་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམསོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཡང་སུ་འཛིན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས
་ཀྱི་བུ་མོ་དག་ཀྱང་ས་ཆེན་པོ་ལྟར་ཁུར་ལྕི་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཁྱེར་བས་ས་ཆེན་པོ་དཔེར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ། ཐོས་པ་མེད་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྒྲ་དང་མིའི
་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཡོངསུ་གཉེར་བ་དག་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་གཉེར་བ་དག་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས
་སུ་གཉེར་བ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགསུ་ངེས་པ་དག་ནི། ཆོས་འདྲི་ཐོས་ནས་མྱུར་དུ
་རང་གི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགསུ་ངེས་པ་དག་ནི། ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་མྱུར་དུ་རང་གི་ཟག་པ་མེད་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུརརོ།། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགསུ་ངེས་པ་དག
་ནི། ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་མྱུར་དུ་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པའི་རིགསུ་ངེས་པ་དག་ནི་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར
་འགྱུར་རོ།། སེམས་ཅན་གང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་མ་ཞུགས་ཤིང་རིགས་རྣམ་པ་གསུམ་གང་དུ་ཡང་མ་ངེས་པ་དག་ཀྱང་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས
་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདྲི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་ལས་གང་ཟག་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ནི
་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོང་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས
་ཅན་དག་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རིགས་མེད་པ་དག་བདེ་འགྲོས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས
་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་བདག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ས་བོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་གཽཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གང་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་དུ་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་དང་ལྡན་པོའི
་གང་ཟག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་ལ། གང་ཟག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་རིགས་མེད
་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དང་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའོ།། དུས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བལྟོས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཅིག་ཏུ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ
་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྒྱུ་ཆུང་ཞིང་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པའོ།། གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི
་རིགས་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡོངསུ་གཉེར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཚོལ་བའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས། སྒྲིབ་པོ་དང་བཅས་ཤིང་རྒྱུ
་མི་ལྡན།། སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི།། ངེས་པ་གཉིས་ལ་གནས་པས་ན།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མངའ་དབང་མེད།། ཅེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས།། སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས
་འདའ་བའི་རིགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འདིའི་གནས་སྐབསུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པར་ཡང་མི་སྤྱོད་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངའ་དབང་མཛད་པར་མི་སྤྱོད་དེ། འདི་ལྟར་འཁོར
་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་མོས་པས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་རྒྱུན་ཙང་གིས་བསྒྱུར་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི། སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་ཀུན་དུ་ཡང་།། སྒྲིབ་བཅས་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན
་ལ་དང་ངེས་པ་གཉིས་ནི་འཇུག་པས་ན།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མངའ་དབང་མེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ
་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།། རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་དག་ལ་མངའ་དབང་མཛད་དུ་ཡང་མེད་དོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན
་བོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས
་བྱའོ།། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་དང་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱའོ།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མ་པར་དབང་མཛད་པར་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་རིགས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་རིགས་ཅན་ལྔ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར
་ནམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ལོག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ། ངེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་པ་འདི་དག་དང
་སྦྱར་ན་རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་མེད་ལ་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་ནི་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས། སྔར་ཁུངས་སུ་བསྟན་པའི
་གསུང་རབ་དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ཏོ།། གཞན
་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ་རྟག་པར་གནས་ཤིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངསོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ
་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།
་ཞེས་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་དོ།། གསུང་རབ་གོང་མ་དེ་དག་ལས་བསྟན་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེས་ན
་རིགས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ
་གསུངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་མ་ངེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས
་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ན། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཁོ་ན།། གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད།། སངས་རྒྱས་ཐབས་ཀྱི་བསྟན་མ་གཏོགས།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མདོ་ཚག་འདིར་བཤད་པ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ
་མི་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་ལང་ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མེད་པའོ།། གསུམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ
་དྲུག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའོ་ཞེའོ།། གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་པའོ།། གསུམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
་གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་པའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྔ་མའི་བཤད་པ་འདི་གཉིས་ནི་རྒྱུའི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ལ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་གཞིག་པའི་ཐུག་མ
་ཐུབ་བོ་ཞེའོ།། འདིར་ནི་གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་དེ་ཡང་དག་པར་གཞིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁོ
་ན་ཡོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་དང་རབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་མེད་པའོ།། ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་དུའོ།།
་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས།། དངོས་པོ་འདི་གཅིག་བདེན་པ་སྟེ།། གཞན་གཉིས་པོ་དག་བདེན་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གསུམ་དུ་མེད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པས། ཉན་ཐོས
་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གཉིས་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དག་ནི
་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པས་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཚུལ་ལ་རྨོངས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ
་ལས་ཀྱང་། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངསོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས
་རྣམས།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གཅིག་ཏུ་མཚུངསོ།། ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་མཚུང་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་སྔ་མ་ནི་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས།། གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་པ
་དང་དམན་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་དོ།། ཕྱི་མ་ནི་གསུམ་དུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་བཀག་ནས་དྲོན་ལ་ཕྱོགས་པར་མཛད་ངོ་ཞེས་ཟེར
་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་གཉིས་པ་བཟང་ངོ་།། དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཉི་སྒྲ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ནི་གཉིསུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་གཅིག་པ
་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ན་ཐེག་པ
་པ་གཉིས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐེག་གཅིག་ཁོ
་ན་སྟེ། བསྟི་བའི་གནས་ཕྱིར་གཉིསུ་བཤད་ཅེས་གསུངསོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དག་ནི་ངེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཚད་མར་མི་རུང་ངོ་།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཇུག་པའི་འོས་སུ
་མི་རུང་བ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བསོད་ནམས་དང་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བསྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ
་བར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ།། གཉིས་པ་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མིའི་ཐོག་པས་ཡོངསུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས། མྱ
་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པར་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འགྲེལ་པ་དེ་ལས་ནི་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
་ཡང་ན་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཐབས་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཟླ་བར་འདོད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།། དམ
་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས། གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དབང་པོ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་སྟོན་པར་མི་མཇེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་དག་གིས་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་སངས་རྒྱསུ་འགྲུབ་པར་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས
་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།། འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི
་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོའི་དཔེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལས་ཐམས
་ཅད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངསོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་དེའི་དྲུང
་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་སྟོང་པོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ
་དང་སྦྱར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་ནས། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཇུག་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད
་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་ཡང་འདི་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས།
་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སོགས་པར་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་དག་གི་བཤད་པ་ལ་འབྱུང་པོ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྒྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་ལ་གནས་ནས།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། དད་པ་བཅུའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། དྲུག་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གནས་པ་ནི་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། སློབ་དབེན་ཡང་དག་བདེན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས
་དགུ་བསྟན་པ་ལས་གཞི་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲིས་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་ན། གང་དུ་ནི་ཕྱིན་པར་འགྱུར། གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།། སྨྲས་པ། འདི་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གྲུབ་པའི
་མཐའ་སྟེ། ཐེག་པ་པ་གསུམ་དུ་འཛིན་པ་གསལ་བར་དགོངས་པའོ།། ཡང་ན་སེམས་བསྒྱུར་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསླབས་ནས། དད་པ་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན། སློབ་དཔོན་ཡང
་དག་བདེན་པ་ཡང་དད་པ་བཅུའི་ལ་ཕྱིན་པའི་གནསུ་འདོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྒྱུར་བའི་ཉན་ཐོས
་མེས་ལུས་བསྲེགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ལ་དགོངས་ནས་མྱ་ངན་པས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། ཡང་དག་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བསྲིངས་ནས་དབང་པོའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་ཅིང་།། སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་མཐུན་པ་དག་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན
་བར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བཙུན་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་དུ་སེམསོ།། དེས་ཕུང་པོའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཛམྦུའི་གླིང་འི་དོར
་གར་འདོད་པར་ཅི་གནས་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུར་དབེན་པར་གནས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐེ་ཚོམ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས
་མཐུན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངསུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའི། དེ་ཡང་དག་པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུརརོ
་ཡང་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཡོངསུ་མྱ་ངནི་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུར་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཡོང་སུ་བསྡུ་བ་དང་། གཞན་ཡོངསུ་བསྡུ་བ་དང་། གཞན་རྣམས་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། འབྲས
་བུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤཱ་རིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འཕགས་པ་ལཾ་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོའི་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འོད་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ
་ངག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྒྱུར་ནས་ལུས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། མཐའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཡོངསུ་གསོས་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་ལེན་ཅིང་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་དྲུག
་ལ་སོགས་པར་གནས་ནས་དད་པ་བཅུའི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ལྷག་མ་མོང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཟིན་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས
་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། ལུང་དང་རིགས་པ་དེས་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་ནས
་གདོད་རྩོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ། ཅི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག
་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་ཤིང་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ
་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོ་འདི་ཡོད་དེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ནི་རྩོལ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འབད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད
་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཡོངསུ་མྱ་དྲན་འདས་པའི་གནས་གྱུར་པ་དེ་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི
་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་འདི་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མ་དོ་ལས་ཀྱང་། ཕུང
་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྒྱུན་ཆད་པར་གསུངས་པས་རྒྱ་ཆེར་ནི་མདོ་དེ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ
་ལ་བཏགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ལ་ལ་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གོ།། བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུང་སོ་ཞེས་བསྟན
་པ་ཡོད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་དག་ན།། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཁོ་ན།། གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད།། སངས་རྒྱས་ཐབས་ཀྱི་བསྟན་མ་གཏོགས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།
་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་འདི་གཅིག་བདེན་པ་སྟེ། གཞན་གཉིས་པོ་དག་བདེན་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར
་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། ལམ་གཅིག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ
་དྲང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངསོ།། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་ཐེག་པ
་གཅིག་ཏུ་གསུངསོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་འདི་ཉིད་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེནི་ཐེག་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གང་ལགས་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྲམ་ཟེ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ
་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་དབྱེར་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བྱེ་བྲག་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ།། ལམ་ཡང་ལམ་དུ་བྱེ་བྲག་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ།། ཐེག་པ་ཡང
་ཐེག་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་དོ།། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་ལམ་པོ་ཚྭར་ནི་གླང་པོའི་ཁྱོགས་དང་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད། རྟའི་ཁྱོགས་དང་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་བོང་བུའི་ཁྱོགས་དང་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་དེ་དག་རིམ་གྱིས་ལམ་དེར་འགྲོ། གྲོང
་ཁྱེར་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པར་ནི་མཚུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བསྟན་པ་འདི་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགསུ་རུང་བ་མང་དུ་ཡོད་དོ།། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་དགོངས་པ་དག་མི་མཐུན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི
་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལས་འདི་ལྟར་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏོ།། དེའི་ཕྱིར
་དེ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས། སྐྱེས་པ། རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ལས་བརྩམས
་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལྟར་སྒྲུབས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་དངོས་པོ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར
་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ཀྱང་། གཉེན་པོ་དང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྤྲུལ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད
་དོད་། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། དོན་རྣམ་པ་བཅུའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པར་སྟོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་སྔར་ནི་དོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་པ་གཅིག
་ཏུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས། འདི་ལྟར་མདོ་དེ་དང
་དེ་དག་ལས་དགོངས་པ་འོདདི་བརྒྱད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུང
་ཤེ་ན། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས།། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་དྲང་བ་དང་།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུང་པའི་ཕྱིར།། འདི་གཉིས་ལ་ནི་མ་ངེས་པ།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་གཅིག་གསུངས། ཞེས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་ན
་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞིནོ།། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཁུངས་སུ་བཞག་ནས་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟོན་པས
་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་སོ་སོ་ནས་འགྲེལ་པ་མཛད་དོན་རྣམ་པ་མཛད་དེ་དེ་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དྲུག་སྟོན་ཏོ།། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། གྲལ
་ལས་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དགོངས་པ་གང་གིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ནི། འདི་ལ་ཚིགས
་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲངས་ཕྱིར་དང་།། གཞན་ཡང་ཀུན་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར།། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི།། མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན།། ཆོས་དང་བདག་མེད་གྲོལ་མཚུངས་ཕྱིར།། རིག།
་ནི་ཐ་དད་གྱུར་པའི་ཕྱིར།། བསམ་གཉིས་བརྙེས་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར།། མཐར་ཕྱིན་པས་ནི་ཐེག་གཅིག་བསྟན།། ཅེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདིར་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས།། སངས
་རྒྱས་རྣམས་ཐེག་པོ་གཅིག་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་བའི་ཕྱིར།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྔ་སྟེ། རིགས་མ་ངེས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དྲངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོག་པར་མཛད
་བྱ་སྟེ། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ངེས་ཀྱི
་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་སྤོང་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ
་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དོན་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའོ།། མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་། དོན་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་དང་བདག་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར
་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས།། མ་ངེས་རིག་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་།། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས།། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འདྲ་བ་དང་།། ངེས
་པའི་རིགས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་པོ་དང་། རིགས་ངེས་པ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཀོད
་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པས་དྲངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་མཛད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་གང་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་དབང་པོ་དང་། རིགས་ངེས་པ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཀོད་ནས་ཐེག་བ་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཐེག་པ
་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པས་དྲངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་མཛད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རིགས་ངེས་པར་གྱུར་པ་དག་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་དད་པའི་བསམ
་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པོ་གི་ཅག་ཏུ་གསུངསོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་། འགྲེལ་པ་གཉི་ག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས
་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་ཚད་དུ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་སྔ་མ་གཉིས་མ་ངེས་པའོ།། ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཚིག་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་གཟུང་དུ་མི
་མི་རུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། གཞན་ཡང་དགོངས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གསུངས
་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བགྲོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། བདག་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི
་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ན་ཉན་ཐོས་སོ།། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག
་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མཚུངས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས
་ཇི་སྐད་དུ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས
་པཡང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དགོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་ཏོ།། བསམ་པ་གཉིས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་གི་ཉེས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དེ། དང་པོ་ནི་དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས
་ཅད་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གོ།། བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ལོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངསུ་གཟུང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས
་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པ་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་བསམ་པ་བརྙེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པས་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་བསམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཐོབ་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པ་དེའི་དབང་གིས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ
་ཉིད་ནི་བདག་ཅག་གི་ཆོས་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམསོ།། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི
་བསམ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུང་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ངས
་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ལན་བརྒྱ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དགོང་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུང་སོ།། འདི
་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།། མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་པ
་འདི་གཅིག་ཁོ་ན་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་གོང་ན་གཞན་ཐེག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ།། དགོངས་པ་དེས
་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དབང་པོ་ཏུལ་པོ་ཉིད་དང་དབང་པོ
་འབྲིང་ཉིད་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།
་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་བསྟན་པ་དང་། དབང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའོ།། དེ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་རིགས་རྣམ་པ་ལྔའི
་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དེ་ལ་རིགས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་པ་གསུམ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། རིགས་མེད་པའོ།། རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གྲི་ལུས་ལ
་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་རིགས་ཡོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིའོ།། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ལུས་ལོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས
་འདས་པའི་རིགས་ཁོ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་བཞིན་དུ
་རིག་པར་བྱའོ།། བཞི་པ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ལུས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཡོངསུ་བསྒྱུར་ནས་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར
་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། རིགས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང་། བསྟན་པའི་རིགསོ།། རིགས་འདི་བཤད
་བ་ཡང་རྒྱ་གར་ཡུལ་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟོད་མ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་དུ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་སྐྱོང་ལྟ་བུའོ།། དེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས
་བོན་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་གསར་དུ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།། ། དམ་པོ་ཉི་ཤུ་བརྒྱུད་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞི་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་པ
་དང་། སྦྱོར་བའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་མཛད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འང་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཞི
་བ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱུ་བར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། བརྟགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ།
་འདི་ལྟར་ཞི་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་རིགས་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བར་མཛོད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་བའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པལ། འདི
་ལྟར་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་དམན་པའི་རིགས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ
་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྔ་མའི་རྒྱུ་གཉིས་སྨོན་ནས་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། སྐྱོན་སྔ་མོ་གཉིས་སྨོས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ
་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་རིགས་ངེས་པའི་ཐེག་པ་གཉིས་པའི་རིགས་ཅན་དག་རང་བཞིན་གྱིས་དམན་པའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྤྱིའི་རྒྱུའོ།། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི
་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ
་བཞི་ཡོད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་འདོད་ཆེན་པོའི་སྒྲིབ་པའོ།། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།། ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་འཇིགས་པ་དང་། ང་ཡཱ་བ
་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲིབ
་པ་གཉིས་གཉིས་དང་ལྡན་མོད་ཀྱི། བླ་ན་མེད་པའི་གནས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་རེ་ཞིག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སོ་སོའི་སྒྲིབ་པ་རེ་རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་སེམས་ཅན
་རྣམས་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།། ཞེས་བྱ
་པ་ནི་གཉིས་པ་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། ང་ནི་ནམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྣམས
་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྟོན་པས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན
་པབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར། ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་གསུངས་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཞི་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བགྲོད
་བིའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ
་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། བརྟག་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་།
་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ན། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པའི་རིགས་རྣམ་པ་ལཱུ་ལྔས། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཉིད་དོ།། ཡང
་ན་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་རཱི་མ~ཾ་གྱིས་གོ་བ་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་དག་དྲིས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དམྦྷ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས
་ཀྱང་ང་ཁྱེད་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་བསྟན་པའི་མ་ངེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས
་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། མཱ་ངེས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས
་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བརྟག་པའོ།། དེ་ཉོན་མོངས་པའི
་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར
་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ནས་རིམ་གྱིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། རིགས་པ་དེས་ན་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ
་པར་བྱའོ།། འདི་ལྟར་དེ་དང་པོར་བདག་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགསུ་དགོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི
་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བཤད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་འགྱུར
་བའི་ཉན་ཐོས་མད་འདི་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལྔས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བཤད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཞི་བའི
་ཉན་ཐོས་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཏེ། འཕགས་པ་ལ་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་མིང་ཁོ་ནས་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དང་། སྨོན་ལམ
་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་རྣམ་པ
་གསུམ་གྱིས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྨོན་ལ་མ་གྱི་ཕྱིར་དྲང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དང་དེར་ཉན་ཐོས་སྤྲུལ
་པཱར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དག་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆོས
་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་ཀྱང་མི་འདོད་པ། གཞན་དག་གི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡང་མི་འདོད་པ།
་ཆོས་ཉིད་དེ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་སུ་འདོགས་པར་མཛད་པའོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདེན་པ་དག་ལ་སྐྲག་པའི
་རྣམ་པའི་ཤས་ཆེར་འཇུག་པ་དེས་ན་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང
་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པ་ངེས་པ་དང་། མངོན་པའི་ངོ་རྒྱལ
་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། སྦྲུལ་པོའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས། མིང་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སྟོན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། མངོན
་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་འགྱུརར་བ་དང་། ཞི་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ཞེས་སྟོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་དང
་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་དུ་ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་དང་། ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་ཐོས་སོ།། དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་གང
་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པས་དག་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས
་སུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངསུ་བསྒོམས་པའི
་རྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་པས། དེ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་ཅིང་། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་མཛད། འདུག་པར་མཛད་ཅིང་ཐབས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་རྒྱུ་དེས་ན་བྱང
་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། ཞི་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྦྱོར་བ་དེ་ལྔ་རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སཽང
་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པཱ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་མཱི་འགྱུར་རོ།། དེ་ལ་ཞི་བའི་བགྲོད་པ་གཅིགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྙིང་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བྱའི་རིགས་ཅན་ཡིནྡ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ
་མི་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ
་བུའོ།། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་བཞིའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། འགོག་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཉན་ཐོས
་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིང
་དད་ཀྱང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བསྟན་ཏོ།། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་གྲངས་མང་ཉུང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ཅེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ
་ན་བཞི་ནོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཞི་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་འགྲོལ་པོ་ལས། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཝ
་འབྱུང་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ལྡོག་པར་མ་གྱུར་པ་མོ་བསྡུས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ངོ་།། ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར
་བའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཞེས་བསྟོན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨོས་ནས་སྤྱི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངསུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སེམས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས
་པ་ལྟ་བུའོ།། འཕགས་པ་ལཾ་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གསུམ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སྤྲུལ་པ་བསྐོལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་སྤྲུལ་པ
་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཡོངསུ་ཐོགྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་བསྟན
་པཉིད་དེ། སྔར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཏབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཡོངསུ་འགྱུར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས
་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པས་ཉོན་ཐོས་ཞེས་མི་བྱའོ།། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་འམ། ཡང་ན་སྨོན་ལམ་དང་། ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པའི
་ཕྱིར་དེ་ལས་མ་བསྟན་ཏོ།། མདོ་འདྲི་ཉིད་ལས་སྤྲུལ་པ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་མོ་བསྟན་པ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་འདི་ལྟར་ངས་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ལེགས
་པར་བཅོས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་པས་བཤད་པ། ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད
་ནི་ལྔ་པ་རྔ་བ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ནས། མོས་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མས་པ་ཐ་དང
་པར་གྱུར་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ན
་མོས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་བཤད་པ་སྟིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁྭ་ཅིག་ན་རེ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོང་རྣམ་པ
་གསུམ་ལས་མདོ་སྡེའོ་སྡེ་སྣོད་དོ།། ལེ་རྒྱས་པར་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ།། འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ།། ལེགས་པར་བཅས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལེགས་པར་བཅས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་སྤྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་ལེགས་པར་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་སློང་གསུམ་ཆགས་ལ་ཡང་སྡིག་པའི
་འདུལ་བའི་ནུས་པ་ཡང་བས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། འགོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་སྡིག་པ་འགོག་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འ།
་པ་ལས་ཀྱང་། ཡང་ན་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམས་འགོག་པོར་ནུས་པས་ན་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ལེགས་པར་གསུང་སླ་བས་ལགས་པར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི
་ས་ལས། རིགས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚིག་དང་དོན་ཟུར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཚིག་འབྲུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བསླབ
་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་འཆའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བཅས་པ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང
་དག་པའི་རིག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱའོ།། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་བྱས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས
་བའི་བསམ་པ་བསྟན་ཏོ།། ཆོས་སྟོན་པའི་བསམ་པ་དེ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྐྱོབ་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་འཁོར་བ་དང
་བཅས་པའི་གང་ཟག་གིས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་གན་སོ།། གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད
་བ་ལ་མི་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཞན་ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་པར་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་ལ་ཞུགས་ནས་བསྡུས་ཏེ། མི་གཡོ
་བས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་འབྱུང་ཡང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་སྐད་ཚད་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་ཅི་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།
་མདོ་དག་ལས་སྔོར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་བསམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་ཆོ་ས་འཆང་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ན་བསམ་གཽཏན་དང་ཏིང་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ། ངག་གི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད
་པས་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མི་འབྱུང་བར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟན། སྨྲས་པ། གང
་འཁོར་བ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ཏིང་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ། སྔར་ངག་གི་རྟོག་པ་ལ་གནས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེ་ཤིའི་ལུས་དང་བྲལ
་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་གསལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲུལ་པ་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན
་ཡང་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་པི་ཝང་རྟག་པར་རང་ཉིད་ལས་སྒྲ་བྱུང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་རིག་པ་མེད་པར་ཡིད་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཡོང་སུ་འཛིན
་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་དུ་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི
་སེམས་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་རྣམ
་པ་སྣ་ཚོགས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་མངའ་བར་ཆོས་སྟོན་པའི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་རྣམ
་པར་དག་པའི་བསམ་པས་བཤད་པ་ཞེས་གསུངསོ་ཞེའོ།། སློབ་དཔོན་ཉེ་བའི་འོད་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པར་ཡང་ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་རྟོག་པ་དང
་དཔྱོང་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁ་ནའོ་ཞེས་བཤང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་མེད་དེ། རྒྱུས་བསྟན་པའི་ནང་ནཱ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པན་རྒྱཤིན་ཏུ་རྣམ་བུར་དག་བངས
་བས་བཤད་པ་ཞེས་གསུངསོ་ཞེའོ།། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཤད་པའི་གཞུང་དང་སྦྱར་ན་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིངངེ་འཛིན་མན་ཆད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདུལ་བའི་ཆེ་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་།
་དཔྱོད་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྨན་དང་ནད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དེས་ན་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ཟག་པ་མེད་པའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་སོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི
་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ཡང་མི་མངའ་བས་རྟོག་དཔྱོད་ལ་མི་ལྟོས་པོར་ཆོས་སྟོན་པར་དཔྱོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པ་རི་རོག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ
་དག་ནི་སྨན་དང་ནད་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཨོཾ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་བལྟོས་སོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས
་བཤད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དགེ་བའི་བསམ་པས་བཤད་པ་ཞེས་གསུངསོ་ཞེའོ།། གལ་ཏེ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་རྟེན་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐ་དད་པས་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི
་འགྲོལ་བ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀ་འབྱུངངོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་གཉི་ག་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི
་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་བཤད་དུ་མི་རུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཤད་པའི་གཞུང་དང་སྦྱར་ན་ནི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་གནས་ལ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡིན
་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པས་བཤད་པར་ཡོང་མི་འགྱུ་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་ཀྱང་སྔར་ས་འོག་མའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་བསྐྱེད་པའི་དབང་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ
་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡང་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་མ་ལྡངས་པར་ཡང་སྤྱོད་ལ་མོ་རྣམས་སྟོན་ཏོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་ལེ་གོས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན
་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བྱེད་དེ། དང་པོ་ནི་ཞི་བ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕུང
་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་འཐོབ་པར་བྱེད
་བའི་ཕྱིར་རོ།། གསུམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཞི་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས
་བསྟན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྟོན་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དོན་གོང་མོ་དེ་ལྟ་བུ་དོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས
་གསུངསོ།། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རིམ་ཡང་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསྟན་པ་དང་དོན་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར
་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པརི་ཡང་ཆེས་ཤིང་དོན་མི་ཤེས་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། དོན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་བསྟན་པ་དང་དོན་གཉི་ག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས
་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་གསུངས་ཏེ་ཕྱིས་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི
་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བརྟེན་པའི་བསྟན་པ་ཉིད་སྨོས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་སེམས་ཅན
་གྱི་བསམ་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པས་བརྟེན་པའི་རིག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། རིག་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་གསུངས་པར་གྱུར་པ
་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པ་དྲང་བའི་དོན་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིད་བརྟེན་པའི་གན་སུ་གྱུར་པས་སོ།། ཟབ་མོ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ
་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ
་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རིགས་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསྟན་པ་གསུངས་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན
་པོ་གསང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན་པ་གསང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་དགོངས་པ་ཤིན
་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་དོ།། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་གསང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་གསང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རབ་མཁྱུད་པ་དང་།
་མངོན་དུ་སྟོན་པ་མི་མཚུངས་པས་འདིར་ཡོད་པ་ཉིད་མཁྱུད་ནས་མེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་གསུངསོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྔ་སྟེ། གཅེས་པ་བསྡུས་པའོ།། དེ་ནི་འདི
་སྐད་དུ་འདི་དགོངས་པའི་དབང་གིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ལྔས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གསང་བའི་མཚོན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་གསུང་སོ་ཞེས་བསྟན་པར
་འགྱུར་རོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། འདིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་གསང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རབ
་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱའོ།། མདོ་སྡེ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ། རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པ། མོས་པ་མང་དུ་བསྒོམས་པ། བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན
་པོ་རབ་ཏུ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པོའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལ། མངོན་པར་ཡིད
་ཆེས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མ་གྱུར་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་སྒྲའི་རྗེས་མངོན་པར་ཞོན་པའི་གང་ཟག་བསྟན
་པ་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་ཡང་གཏན་མེད་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་མེད་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། གང་ཟག་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པོའི་དངོས་པོ་ལྔའི་མང་ཉུང་ལས་གང་ཟག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ
་དབྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་ལྔ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་ལ་གཅིག་མ་ཚང་བ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ལ་གཉིས་མ་ཚང་བ་དྲོང་། རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ་གསུམ་མ་ཚང་བ་དང་། རྣམ་པ་གཅིག
་མོ་ཚང་ལ་བཞི་དང་ལྡན་པཱ་དང་། དངོས་པོ་ལྔ་གནས་མེད་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་ཡོངསུ་སྦྱིན་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བྱ་མན་ཆེད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཐོབ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར
་གྱུར་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་དག་གིས་ཚྭས་དེ་ཐོས་ན། ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཁོང་དུ
་ཆུད་པར་གྱུར་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པོའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐོས
་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའོ།། ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་སྐྱེ་བར
་འགྱུར་ལ། དོན་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། རྟོགས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་མཐ
་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕན་ཡོན་ཉིད་བསྟན་པ
་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡོད་ཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་ལ་མོས་པ་བསྟན་པ་དང་། དོན་ལ་མོས་པ་བསྟན་པའོ།། དོན་ལ་མོས་པ
་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པས་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པར་བསྟན
་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ལ་གནས་པས་མྱུར་བར་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ།། པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དད་པ་བསྐྱེད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར
་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།། སེམས་ཅན
་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་དག་པ་དང་། རྒྱུད་ཡོངསུ་སྨིན་པ་དང་། མོས་པ་མང་དུ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི
་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ། དངོས་པོ་ལྔ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མ་གྱུར་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དང་།།
་མངོན་པར་ཡད་ཆེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་དངོས་པོ་ལྔ་པ་དག་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ནི་སྐྱེད
་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། དྲོའི་རང་བཞིན་དྲུང་ཞིང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ། རྟོག་པ་དང་སེལ་ནུས་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མི་གནས
་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་དེ་མི་གནས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་མན
་ཆད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གནས་པར་བསྟན་པ་དང་། མང་སྡེ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་སྨན་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་དང་ཡ
་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན་པ་ཐོས་པས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི
་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དྲང་པོའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ་ཞེས་གསུངས
་པས་དྲང་པོའི་སེམས་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཚེས་པའི་སེམས་ལ་བྱའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་ནི་དད་པས་འཇུག་པར་ནུས་སོ་ཞེས
་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དྲང་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ལས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ
་དང་མ་ཡོན་པོའི་རིགས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སེལ་བར་མི་ནུས་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་རྩོལ་བའི་ཕྱིར། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ
་དག་ལས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་དེ་ཐོས་ན་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མཐུ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང
་ཆོས་དེ་ལས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡོངསུ་དགེ་བའི་དད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཐོབ་པོས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན
་པབར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དེ་ཆོས་ཐོས་པའི་དབང་གིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྟན་པ་དེ་ལ་མངོན་པོར་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།། མདོ་སྡེ་འདི
་ངདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་བླས་གསུངས་པ་ཟབ་པ་ཟབ་པར་སྣང་བ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བར་དཀའ་བ། རྟོག་པར་དཀའ་བ། དཔྱོད་མྱི་ནུས་པ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། ཞིབ་མོ་བརྟགས་པ།
་མཁས་ཤིང་མཛངས་པས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་འདིའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ
་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ། དང་པོ་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཡིནོ།། གཉིས་པ
་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་དེ་སྟོང
་བྱ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཞི་པོ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་མཐོང་བར
་མི་ནུས་ཤིང་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་སོ།། ཡང་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ལྔ་པ
་དཔྱོད་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་དེ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་དུ་མེད་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལོ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཟག་པ་དོང་བཅས་པའི
་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ།། ཡང་ན་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་ཆོས་གཉིས་སོ།། དྲུག་པ་ཞིབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ས་ལ་གནས་པ་ཞིབ་མོ་བརྟགས་པ་མཁས་ཤིང་མཛངས་པ་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་སོ།། །། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་དགུ་པ།། མདོ་སྡེ་དེ་དག་གི་དོན་བསྟན་པ་དགེ་བདག་མི་ཤེས་སོ
་སྣརུས་ནས་དག་སྟེ། འདིས་ཅེས་སྱཱངྱསཱ་རྒྱས་རྣམས་པ་བྱུང་ཤྀད་ཏུ་བ་པ། རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་ཉུད་ཤིན་རྒྱུ་ཟབ་བསྣ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྡན་སྱཱ་མྦྷཉྫནཿ། བདག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ན་།
་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆོས་པའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གནས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། བསྟན་པའི་དོན་ལ་བདག་ཉིད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གནས་པ། བསྟན་པ
་གསུང་བ་པོ་ལ་བརྟན་ནས་བདག་ཉིད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གནས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་དེ་དག་ལས་བསྟན་པའི་དོར་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་བདག་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། འདི་སྐད
་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་ཡང་དག་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པ་གཉིས་མངའ་བས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དེས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པ
་གཉིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་ཅིག་གིས་མཁྱེན་གྱི། བདག་ཅག་གིས་ཤེས་པ་དམན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས
་པ་སྟེད་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གྱ་ནོམ་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། ཕྲེང་ལྔ
་མའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི། བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ
་ནི་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉག་ཅིག་གིས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དོག་ལ་ཡང་དག་པོའི་ཆོས
་ཀྱིས་བསྟན་པ་འཇུག་པར་མཛད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མཁྱེན་པ་དང་། གཟིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཅག་གི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནི་བ་ལང་གི་རྗེས་ཙམ་མོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་གཉིས་པ་བསྟན་པ་གསུང་བ་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གང་རྗེསུ་བཟུང་བར་མཛད་པ་དེ་དག་གི་མོས་པའི་རྗེསུ་ཡང་དག
་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཇུག་པར་མཛད་པས། སྟོན་པར་མཛད་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་ཚད་དང་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཅག་གི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དང་གཟིགས་པ་ལྔས
་བལྟོས་ན། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་སྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་དང་སྐྲུན་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ
་ནི་མཐའ་མེད་པས་མཁྱེན་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་ནོ།། བདག་གི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནི་བ་ལང་གི་རྗེས་ཙམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མདོ་སྡེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད། ཡི་གེར་འདྲི་བར
་ཡང་བྱེད་ཡི་གེར་གིས་ནས་འཆང་བར་ཡང་བྱེད། ཀློག་པར་ཡང་བྱེད། ཡང་དག་པར་འགེད་པར་ཡང་བྱེད། མཆོད་པར་ཡང་བྱེད། ལུང་ནོད་པར་ཡང་བྱེད། འདོན་པར་ཡང་བྱེད། ཁ་ཏོན་ཡང་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང
་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བ་བསྐྱེད་པར་ཡང་མི་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་བདག་ཉིད་ལ་སྨད་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པའི་དབང་གིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དང་། མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟེན་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་ལ་སྨད་པའི་དབང་གིས་མདོ་སྡེ་དག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད
་ཀྱང་། ད་དུང་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའོ།། ཆོས་སྤྱོད་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས
་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བམ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་གསུམ་པ་ལས། དེ་དག་གི་མང་བཀད་པར་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བ་ལ་བཀའ
་བཀའ་སྩལ་པ། མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྨྱོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་ཉན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་འཆང
་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དྲག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དང་། ཁྭ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང་། སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བམ་པོ་བཞི་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་བདུན་པ་དང་།
་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་གིས་ལྷས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། བླ་ནོ་མེད་པའི་གནས་བསྟན་པའི་མདོ་དང་། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་མིང་བཀོད་པ་ཁོ་ན་ཟད་དོ།། བསྟན་བཅོས
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་འདི་དག་གི་དོན་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏེ། སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་མི་མཐུན་ཡང་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ
་པར་བཤད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་མང་ཡང་རུང་ཉུང་ཡང་རུང་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་ཤིང་གུས་པས་ཡི་གེར་འདྲི་བའི་ཆོས་བཤད་པ་དང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་གམ། མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཡང
་རུང་བ་མཆད་པར་བྱེད་པར་ཆོས་སྟོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་མི་གོར་བྲིས་སྙིང་བརྩུ་བས་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པའི་ཆོས་སྤྱད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་གྱ་ནོམ་པའི་སྒྲས་བསྟན་བཤད་བསྒྲགས་པ་ད།།
་ལ་ཤིན་ཏུ་བཀུར་བའི་བསམ་པ་སྭཱ་གུས་པར་ཉན་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་དང་། ཡོངས་དག་པའི་མོས་པ་དང་། གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀློག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་གན
་དག་ལས་ཡང་དག་པར་མནོས་ཏེ་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་ཁ་ཏོན་དུ་བསླབ་ན་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དབྱངས་སྟོན་པས་འདོན་པོར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ
་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པ་འམ། བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་འཆད་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་དབེན་པ་དག་ཏུ་ལེགས་པར་སོམས་པ་དང་། འཇལ་བ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་ནས
་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་གང་ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་དོན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞོལ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ
་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོད་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་འདི་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཡི་གཽར་འདྲི་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འགོད་པ་དང་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀློག་པར་བྱེད་པ
་དང་། གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་མི་མཐུན་པར་གྱུར
་པ་ཡང་། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་དྲུག་པ་ཁ་ཏོན་དུ་འདུན་པ་དང་། འདུན་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་གཅིག་དུ་བསྡུས་ནས་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་གཞན་དག་ལ་སྟན
་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྣན་ཏེ། དྲུག་པར་བྱས་པས་སོ།། བསྟན་པ་གཞན་དག་ལས་ནི་དོན་ནི་འབྱུང་བས་བསྟན་བཅོས་དེའི་དགོངས་པ་ནི་ཨི་གེ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དགྲ་ལ་མདོ་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་དག
་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པོའོ།། ཞེས་བྱའོ།། གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།། བསྟན་པ་གཞན་དག་གི་དགོངས་པ་ནི་བསྡུས་པ་འམ་རྒྱས་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། གཞན་དག
་ལ་བཤད་པ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། འདིར་མདོ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ
་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སོ་ལས་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་དོ།། དུ་ཞིག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན།
་སྨྲས་པ། གཅིག་སྟེ། དགུ་པའོ།། དུ་ཞིག་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་སྟེ། བཅུ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཙོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། དབུས་དང་།
་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་དཱའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་འདི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། དེས་སྦྱོར་བ
་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ངས་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། གཞི་དེས་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་འཕེལ་པོར་འགྱུར
་ལང་གོང་དུ་ཡང་རྒྱུད་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གཉིས་པོ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྦྱར
་བ་རྣམ་པ་བཞིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱས་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྒྲུབས་ནས
་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་གང་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པ་དེ་ཡོངསུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ།། འདིར་ཡོངསུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གནས་རི་རོ་ལ་བསྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའི་དང་པོ་པོ་ལྔ་རྒྱུན
་མི་འཆད་པ་ལ་ཡོངསུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཡང་ན་གཞན་ལ་ཕྱན་འདོགས་པ་ནི་ཡོངསསུ་སྨིན་པའོ།། གཞན་ཡང་གཞི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ
་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པོ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པརྭ་བཤད་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ནུས་པ་བཤད་པའི་མཇུག་སྤྱིར་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་རྒྱ་ཆེར
་བསྟན་ནས་འདི་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་གང་དག་བསོད་ནམས་དྲང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་བར་དུ་བསགས་པར་ཡང་མ་གྱུར་ལ།
་དྲང་པོ་དང་དྲང་བཞིན་ཅན་མི་ཡིན་པ་དག་ནི་རྟིག་པ་དང་། སེལ་ནུས་པའི་མཐུ་དོང་ལྡན་ཡང་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་དུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱ་སྐྱེས་ཀྱང
་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་བརྟག་པ་བསྟནུ་པ་དང་། སློབ་མས་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ
་མ་ལ་བལྟོས་ན་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན
་པ་བསྟན་པ་དང་། དྲང་པོ་དང་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་ལྟ་བ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ཇི་སྟེ་སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་ནི་མདོའི་ཚིག་འདི་དག་བཤད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདྲིར་ནི་དངོས་པོ་ལྷ་མ་ཚང་བ་ཁོ་ན་བཟུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོ་ལ་བའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་ནས་བསོད་ནམས
་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པའི་བར་དུ་ཞེས་གསུངསོ།། བཞི་དང་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་འདི་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། དོན་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཡིན་ལ། བཞི་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་གཉི་ག་ལ་མངོན
་པར་ཡིངྒ་ཆེས་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་ན་མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་གསུམ་ལས་མེད་དེ། དང་པོ་ནི་དང་པོ་གཅིག་དང་ལྡན་ལ་བཞི་མ་ཚང་བའོ།། གཉིས་པ་ནི་དང་པོ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ་གསུམ་མ་ཚང
་བའོ།། གསུམ་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་དང་ལྡན་ལ་གཉིས་མ་ཚང་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་གང་ཟག་བཞི་ལས་མེད་དེ། སྔ་མ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཡང་དྲང་པོ་བཞི་དང་ལྡན་ལ་གཅིག་མ་ཚུང་བས་བསྣན་ནའོ།། གཉིས་པ
་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་གཉིས་པ་ལས་བསྟན་པའི་གང་ཟག་ནི་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གསུམ་པའི་གང་ཟག་འདི་ནི་དྲང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་གང་ཟག་ལྔ་ལས་མེད་དེ
་སྔ་མ་བཞིའི་སྟེང་དུ་ཡང་དངོས་པོ་ལྔ་མ་ཚང་བས་བསྟན་ནའོ།། གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།
་བཞི་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ག་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ངེས་པའི་དོན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངསུ་མི་ཚོལ་བར་རྟག་པར་སྒྲ་ཇི
་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མོས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང
་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པར་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གན
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཡོངསུ་མི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། རྟག་པར་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དག་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའི
་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་ལྟ་བ་སྟེ། གཞན་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དག་ལ་མངོན་པར
་ཞེན་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དག་ནི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར
་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་དག་གི་ནི་རྣོ་ཐོས་ན་ཡང་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།།
་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། གཞི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཐོས
་བར་གྱུར་ན། ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་མངོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། རང
་གཱི་ལྔ་བ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པའི་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི
་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་།
་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་དེ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་དག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པའི་དབང་གི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་གྱུར་པའོ།། ཆུ
་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཁོ་ནའོ།། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། ཡང་དག་པའི
་དོན་དུ་ན་མདོ་འདི་ལས་ཚིག་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ཀོང་དུ་བསྟན་པའི་མདོའི་ཚིག་དག་དང་སྦྱར་ན་སྤྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ
་ཉིད་རྣམ་པ་གསུལ་པོ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ།། གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དྲང་། འགག་པ་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ།། བཞི་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཚིག་འདི་གསུ
་ནི་མདོའི་ཚིག་འདི་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་དང་སྦྱར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཤིན
་ཏུ་རྒྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཚིག་བཞི་ཆར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས
་ནི་ཚིག་བཞི་ཅར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལྔས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་དེ་ཡང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་བསྟན་པ་དག
་ལས་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་པས་རང་གི་ལྟོ་བ་ལོ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས
་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ།
་བའི་བར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་གང་ཟག་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་པ་ལས། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་རྣམ
་བ་གསུམ་སྟེ། འབྲས་བུ་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། རྒྱུ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གསུམ་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་གླང
་ཟག་གོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རེག་པར་བྱའོ།། ཕྲེང་ལྡན་མའི་མདོ་ལས་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་འཛིན་ཅིང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་འདི
་ཉིད་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་འབྱུང་གི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། དྲོན་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དག་ལས་བསྟན་པོ་དང་མཐུན་ཏེ།
་ལྔ་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མོ་ལྡན་ཡང་། སྔ་མའི་བཞི་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞི་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་པར
་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ངའི་ཆོས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད
་ཀྱིས་བརྒལ་བའི་ལན་བཏབ་པའོ།། དྲང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གཉིས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། བརྟག་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ
་དང་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་གཉིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་བལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བའོ་ལྟ
་གཉིས་པ་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་སྐུར་བའོ།། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་མེད་དོ་ཞེས
་སྐུར་བའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་གི་མདོ་ལས། ཡོང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལས།། ལྟ་བ་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ།། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ།
་པ་ནི་དེའི་འོག་མ་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། གདགས་པ་འཇིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་འཇིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇིགས་པའི་ལྟ་བའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས
་བཏུས་པ་ལས་མདོ་དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་།
་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་སྒྲའི་དོན་གྱི་རྗེ་སུ་མོས་པ་བསྐྱེད་ན་འདི
་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངསོ་སྙམ་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད
་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟེ། དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྐུར་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེད་པས
་དེ་ཉིད་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་གདགས་པ་འཇིག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འཇིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇིག་པའི་ལྟ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེའོ།། དེ་དང
་མདོ་འདི་ལས་བསྟན་པའི་མིང་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ་ལས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་འཇིག་པའི་རིགས་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བསྟན་ལ་འདིར
་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངསོ།། མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྔ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ
་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདོབ་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ
་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྨོས་པའོ།། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་པར་སྒྲུབས་པའི་ཉེས་དམིགས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན
་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སྐུར་པས་སོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ།།
་ཞེ་འོད་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྨོས་པའོ།། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད
་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བརྟག་པའོ།། བརྟག
་པ་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནི། ལྷ་ཀུནྡ་ལེགས་པར་འབྱིན་པར་གསུངས།། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། དེ་དག་གསོར་མི་རུང་བར་གསུངས། ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། སྟོང་པ
་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས
་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གསོར་མི་རུང་བར་གསུངས། དོན་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་ནས་ནད་རྣམས་བསྐྱེད་དེ། འཁྲུར་མི་བཏུབ་ན་སླར་ནད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ
་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་། ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ནོ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ
་ཉིད་སྦྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་དཔེར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཁན་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཞག་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད
་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ལས། གཞན་ཡང་ས་བཅུ་བདུན་དུ་སྨྲ་བ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་སྟོང
་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེ་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་སྟོང་པ
་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒོལ་བ་ན་རེ་ངེད་ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི
་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཉིས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་གཞུང
་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་ལ། དེ་ཉིད་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད
་དེ་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་པའོ།། ཞེས་སྟོན་པའོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད
་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ན་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་མེད་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལྡོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི
་མདོའི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས། གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གཏན་དུ་སྟོར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གཟུགས
་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའོ།། གང་ཟག་འདི་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ
་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་འོས་སུ་ཡང་མི་རུང་བས་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སློབ་དཔོན་ཡང་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།། ཅིའི་ཕྱིར་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར
་ཞེ་ན། ཆོས་ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གང་གིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་དང་ངག་ཚོགས་ན་གདོད་འཐོབ་པས་སོ།། །
་གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ།། ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ང་རྒྱལ་གྱི
་སེམས་ཀྱིས་བདག་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྗེསུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པས་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྣུན་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་ཡང་འདི
་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན།། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བཞག་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར
་པ་འདེབས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྫོགས་བྱེང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཀྱང་ཡོད་ཀྱང་ཡོདལ
་མེད་ཀྱང་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་འབྲེལ་པའི་གཏམུ་སྨྲ་བ་དང་། གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་དུ་མི་རུང་བ
་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་བར་དུ་བྱེད་ན་ཡང་ཁོ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།
་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་གི་གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དོན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིང་ཡིན། མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས
་སྟོན་ཅིང་། དེ་གཉིས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན། སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར
་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཡོན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པོར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ། འདི
་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་སོ་སོར་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང
་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་ལྷག
་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་མོ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འོདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད
་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལ་སེམས་ཅན་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས
་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ལ། མེད་ཅེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད
་ཅེས་བཤད་དུ་ཡང་མི་རུང་ལ། མེད་ཅེས་བཤད་དུ་ཡང་མི་རུང་བ་ནི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ནི་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡང་དེ
་བཞིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མེད་ཅེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པས་གང་ཟག
་དང་ཆོས་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི
་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་གང་གི
་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་མི་འདོད་ལ། གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར
་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དེས་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་།། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ
་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བཟུང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས
་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་རྫོབ་ནི་གང་ཡིན། དོན་དམ་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་བདག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། འདོགས་པ་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཐ་སྙད
་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད
་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་ངེས་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་མཱ་ཡིནྡ་ནོ་ཞེས་བྱར་མི
་རུང་ངོ་།། གལ་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེས་ནི་གཞི་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གང་དམིགས
་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།། དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ན་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡོད་པ
་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་།། གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་དམིགས་པ
་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། གཞན་ཡང་གང་ཟག་མངོན་པའི
་རྒྱལ་ཅན་དགྲ་སྟོང་པ་ཉིད་བལྟ་བ་ཉིད་དུ་གཟུང་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཡོད་པ་དྲང་མེད་པ
་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་པ
་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན
་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ལོག་བྱར་ཞེན་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ།། ལོག་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསོར་མི་རུང
་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ལ་ལེ་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་ངས་གནང་ངོ་།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཟློག་ཏུ་རུང་བའི
་ཕྱིར་རོ།། གང་ཟག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྐྲའི་ཉག་མ་གཅིག་གི་བཞི་ན་ཅིག་ཙམ་སྐྱེས་ན་ཡང་། ངས་མྱུར་དུ་སྨོད་ཅིང་གདོན་མི་ཟ་བར་གནང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས
་ཤིན་དུ་རྒྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དགེ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རིགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཉེས་པ
་ཡོད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་ག་མེད་པ་ཐོས་ནས་ཆོས་རྣམས་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཡང་དག་པའི་རེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པར་བྱེད
་བ་རང་གི་ལྟ་བ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བཟུང་བའི་བདག་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་པ་རྣམས
་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་དོན་ནི་སེམས་དང་། ཚིག་གིས་དཔག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བདག་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ནས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་ནས་ཀུན
་རྣོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནམ། འཕགས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ
་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་སྩལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན
་པ་རབ་ཏུ་སྩལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ན་གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གསུང་བར་མཛད་དོ།། གལ་ཏེ་འཛིན་པ་སྩལ་བའི
་ཆེད་དུ་ཡོད་པར་གསུངས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་སྟོང་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། སྐྱོང
་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དག་གིས་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་སོ།། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པས་གསུངས་པ་དག་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལོག་པར་ཟིན་པ་རབ་ཏུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་མ་ཡིན
་ནོད་། སྟོང་པ་དང་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱུ་ཡང་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་སེལུ་བུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེག་སྨྲ་བས་ཐལ་ཆེར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་གསུང་བར་མཛད། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ
་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཅིང་འཁོར་བ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལས་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་བསལ་པོ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ
་ཕལ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པ་གཉི་ག་ཡང་བསྟན་པའི་སྒོ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྔར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། ཐབས་ཀྱི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་འག
་བ་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་མ་ཡིན་པ་དགག་ཅིང་། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད
་སེལ་ཅིང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན
་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིནོ།། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས
་ཡོད་པའི་སྒོར་འགྱུར་བའི་རིགསསོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་རྗེསུ་སྒོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་སྒོའི་དོན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་པས་ཡང་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་ཞེན
་བའི་སེམས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འཛིན་པ་དག་རབ་ཏུ་སེལ་བས་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཡོང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འཛིན
་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོ།
་བར་གཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྟེན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྤྱོད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལྔས་ཁ་ཅིག་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེ་ཐེག་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད
་དང་ལྡན་པ་དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ན། བཤད་པའི་དོན་ཡང་དྲུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་གེ་ཙམ་གྱིས་འདི་དག་པས
་ཅད་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། སུ་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞི་སྐད་སྨྲའོ།། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་སོ་སོ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འདོགས་པ
་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཁོ་ན་ལྷ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་དང་། བརྟགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏང
་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ན་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་མེད་པ་པ་དེ་ནི་ཚངས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་འཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་པ་དང་།
་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་ལ། འཇིག་རྟེན་གང་དེའི་ལྟ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་འདི་ན་ལ་ལ་གང་ཟག་དུ་ལྟ་བ་ནི་སླའི། ལ་ལ
་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དུ་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་པ་འགའ་ཤིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི
་དེས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམསུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཐར་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་ཅིང་སླུ་བར་མི་བྱེད་ལ། ཆོས་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་འགོད་པར
་བྱེད་དོ།། བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ལོག་པ་ཟིན་པ་ནི་ཤྲཱི་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྨོངས་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྒུར་པོ་འདེབས་ཏེ། གཞི་དེས་ནས་ནི་དམྱལ་བ་རྣམས
་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཆོས་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ
་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྲ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ
་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་དོན་བརྗོད་ན་ལྟ་བ་ངན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོ་ག་ལེའུ་བྱས་པ་ལས། དྲི་ཡིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པོ
་བསྐྱེད་སླ་ཡི།། སྟོང་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་མིན།། དེ་ནི་ངན་འགྲོ་དག་ལ་གཞོལ་བའང་ཡིན།། དང་པོ་མྱ་ངན་འདས་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཤེས་རབ་ཞན་པ་གང
་ཡིན་པ་དག་གོ།། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་གིར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅོས་པ་དག་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལྟ་བ་དེ་ཡང་བསྡུས་སོ།། བདག་དུ
་འཛིན་པ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་འབྱུང་བ་ནི་སླ་སྟེ། ཉེས་དམིགས་ཡང་བའི་ཕྱིར་རོ།། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ཡིན་མོད
་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཚུད་དེ། གཞི་དེས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། འཇིགས་པར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་ལྕི་བའི་ཕྱིར་དེ་མི་འབྱུང་བར་མཛད་པའོ།། རྣམ་པ་འདི་གཉི
་ཀྱི་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཁོ་ནའོ།། ཕྱི་མ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དག་ནི་ངནི་འགྲོ་ལ་གཞོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།
་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལོག་པར་འཛིན་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ལ་ཡང་སྐྱོ་བར་བྱེད་ན། སེམས་ཅན་དག་ལོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ལྟར་དེ་དག་དགེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། དགེ་བའི
་རྩ་བ་བཅད་དེ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་མྱ་ངན་ལོས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ཡོངསུ་འཛིན་པར
་བྱེད་དོ།། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་བདེ་བ་དང་བདག་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང
་བསགས་ནས་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་ལྷ་དང་མི་ལུས་ཀྱང་སྟོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་པས། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དག་ལས།
་རབ་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་བསྐྱེད་པ་ནི་སླའི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བཟུང་ནས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངསོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པའི་དོན་ན་གཡང
་སའི་འགྲོ་བ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འཕགས་ངག་གི་བསྟན་པའི་མི་རིགསོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་བཤད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གི་ནི་དེ་དག་གི་རྗེ་སུ་བསྒྲུབས་ནས་ཕན
་ཡོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་བཤད་པ་དགོས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་པ།། ངའི་ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་མཛོད་ཀྱི། དོན་མ
་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་རྒལ་བའི་ལབཏབ་པ་སྟོན་ཏོ།། བརྒལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལན་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས
་གལ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ག་ལ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བམ
་བའི་ལན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། གཏན་ཚོགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཡང་དག
་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ངའི་ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ
་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་སུ་འཛིན། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དོན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཏན་ཚོགས་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ངའི་ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས
་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་དག་ཆོས་ལ་མོས་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམ
་འཕེལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ལས་ཡོང་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཡོང་སུ་ཉམས་པར
་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བསོད་ན་མྱོས་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་གལ་བསྟན་པའོ།། ཕྱི་རོལྔ་པ་དག་འདི་སྐད་དུ། གནས་འདིའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ
་བཞི་དང་ལྡན་པས་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངསུ་རྫོགས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བའི་ཕྱིར་ལན་དུ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས
་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡོང་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་རབ་ཡོངསསུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ
་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རིག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཉམོས་པར་གྱུར་ན། བཀོད་པ་ལ
་མོས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་དེ་ལས་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཛམྦུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསད་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ
་དེ་དང་ལྡན་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། གླིང་བཞི་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསླད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་མྱལ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང
་ཟག་དེ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངསུ་སྨིན་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཚོན་པོ་བྱས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཡང
་འབྱུང་ལ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བ.རི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པོ་དང་། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལོ་པ་ལས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ
་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས་སེམས་བསྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ནས་ཐབས་ཀྱིས་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཡོངསུ་མི་གཏོང་ཞིང
་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་གོང་ནས་གྲོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངསུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤད་དེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། གལ་ཏེ
་ཡོངསུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ན། ས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མདོ་ལས་རིགས་ཀྱིས་སའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྷུང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བརྡ་ཕྱུད་པར
་བྱ་ཞེ་ནཱ། སྨྲས་པ། དོན་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རིགས་ལ་གནས་ལ་ཡོངསུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བཤད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རིན་པོ་ཆེའི
་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། ཁ་ཅིག་གིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་ས་འི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མནྡཱ་ར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན
་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་སྐད་གསུངས་པའི་མདོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་བདག་ནི་དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་བོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕེལ་བ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་སའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ནི་ནམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུརརོ་ཞེས་བསྟན་པས། བཀོད་པ་ལ་མོས་པའི་མདོ་དང་མཐུན་ཏེ། ས་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སའི་མདུན་རོལ་གྱི་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། མྱུར་དུ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་དག་པར་མནར་མེད་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་རྟ
་སྐད་ཀྱིས་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་། གོང་མ་སྐད་དུ་བཤད་དེ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་མདོ་དག་ལས་ཡོངསུ་ཉམས་ཤིང་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟུང་བ
་འགྱུར་བ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་མ་དང་པོ་པ་ཡང་དག་པའི་གནས་མྱ་ཞུགས་པ་ལེ་ལོ་ཅནྡ་དག་འཇིགས་པ་དང་། ནཱན་ཏནྟ་བརྩོ་ནཱི་འགྲུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཉིས་པ་ནི
་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་གཞུང་གི་སྒོ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ངོ་པའི་ས་ལས་བསྟན་པའི་མདོ་ལ་བརྟན
་ནས་གནས་པོ་ཡན་ཆད་ནི་རིགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། གནས་པ་བཅུ་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་དྲུག་ནི་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ།། བདུན་པ་ནི་ཡོངསུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་ལ
་གནས་པ་ལ་ཡོངསུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམ
་དཔའི་བསྒོམ་པ་ལ་ཆུང་ངུར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ནི་ཆེད་འགའ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་གཏོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་དང་། ས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་འཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང
་བསྟ་ན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་གཅིག་ཕུ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་དང་། ས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མདོ
་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་གསུང་སོ།། བཀོད་པ་ལ་མོས་པའི་མདོ་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཡོངསུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།
་ཞེ་འོང་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་གཞན་ལས་ཆོས་སུ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་ཐོས་ནས་དེ་དག་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་ན། དེ་ནི་ཆོས་ལ་ཆོ་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ཆོས
་བུ་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་མངོན་ཞེན་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆུད་ནི་གཉིས་པ་སློབ་མས་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྲུན་ཏེ། བརྟགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་། བཞི
་དེས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དང་པོ་ཡང་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་རྗེསུ་མངོན་པར་ཞེན་པར
་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ལྟ་བའི་རྗེསུ་འབྲང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་ཡིདྲི་ཆེས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒོའི་རྗེསུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། མངོན་པར
་ཞེན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་སྟོན་པ་གསུཾབ་པྲབསྟན་པ་དག་ཐོས་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་དེ་ཆོས་ལ་ཆོ་སུ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་མཐོང་བས་ན་སྟོང་པ་ཐ་དད་དུ་ལྟ་བ་མེད
་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡང་། སྟོན་པ་གསུམ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མཉན་ནས་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་བཞི་པ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ལས་བརྒྱུད་དེ་ཐོས་པ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་དང
་བརྟགས་པ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་མངོན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ
་བའི་མདོ་དང་སྦྱར་ན་ནི་སྟོན་པ་གསུམ་པ་འདི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་ལོག་པར་ལྟ་བའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་ཤེས
་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གཞི་དེས་ན་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་དག་དང་འདྲ་བར
་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་དག་དེའི་ལྟོ་བའི་རྗེསུ་འབྲང་བར་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་དེ་དག་ལས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེ་བདྨ་སྙི་རྗེ་ལྔ་འགག་པ་མེད་པ
་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཐོས་ན་སྐྲག་ཅིང་དངང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་བའི་རྗེསུ་འབྲང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའི
་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་ཐོས་ཀྱང་མངོན་པར་ཡིད་མ་ཆིས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་དང་། གཞི་དྲིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། །
་དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། བསྟན་པ་ཐོས་པས་སྐྲག་ཅིང་དངང་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་དབང་གིསོ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྐུར་པ་འདེབས
་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་སྟོན་པ་གསུམ་པ་ལས་དེའི་བསྟན་པ་ཐོས་ཀྱང་སྟོན་པ་སྔ་མ་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།
་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་ན་སེམས་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེས་ནས་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་དབང་གིས
་སྐྲག་ཅིང་དངང་བར་གྱུར་པའོ།། གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིས
་ཤིན་དུ་རྒྱས་པ་ཟབ་པ་དག་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་ཡོངསུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད
་དི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་དག་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལོ་མ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཤིན་ཏུ་དམན་པར་གྱུར་ནས
་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པོ་ཟབ་པ་དག་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མྱ་ངནི་ལས་འདའ་བའི་རིགས་དང་ལྡན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྨོན་པ་ལ
་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདྲེས
་བའི་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྲག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཀུན་ཏུ་དངང་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་གྱི།
་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྐྲག་པ་སྐྱོ་བར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སྐྲག་པའི་དབང་གིས་ལོག་པའི་ཤེས་པས་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ངེས་པར་མ་ཡིན
་པས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་གྱི། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།། དེ་ལྟར་རིགས་ནསོ་མདོ་སྡེ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད། མི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་ངན་དུ་བརྗོད་པར་བྱེད་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་བུས
་ཤེས་པ་ལོག་པའི་དབང་གིས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བསྟན་པའོ།། ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྐྱེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ཚེ་ད
་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། གང་ཟག་གཏི་མུག་ཅན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུའི་སླད་དུ། ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདོབས་པར་བགྱིད་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འོངས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ
་པ། རབ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ལོག་པའི་བདུད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསླུས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིས་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། མི
་དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་བསླུས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མནར་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ཚོལ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་གིས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང
་རྐྱེན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གཏི་མུག་ཅན་དེ་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་ལས་ཤིན་དུ་ལྕི་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་དང་ལེའུ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྐྱེན་བཞི་འདི་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། གཞི་དེས་ཕོངས་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་རེག་པར་འགྱུར།
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་དབང་གིས་ཕོངས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་རེག་པར
་འགྱུར་བའོ།། གཞི་དེས་ན་ངས་གང་དག་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དེན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟགས་པ་དང་པོའི་འཇུག་པ་དང་། བརྟགས་པ་ཕྱི་མའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ
་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་དག་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ།། ལས་ཀྱི
་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེས་སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པ་སླུ་བར་བྱེད་ཅིང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བརྟགས་པ་ཕྱི་མིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས
་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། ཡང་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། གཞི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ནི་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ
་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང་ངོ་།། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད། སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་མ་དག། རྒྱུ་ཡོངསུ་མ་སྨིན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ
་བསགས་པ། དྲང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་སེལ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་ཡང་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་དངོས
་བོ་ལྔ་ཡང་གཏན་མེད་ལ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་མེད་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པར། བསྟན་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ
་བསྟན་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་ལྔ་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད
་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཟབ་མོ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་མངོན་པར
་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཐོས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། འདུ་ཤེས་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་། གཞི་དེས་ལོག་པར་ཤེས
་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐུར་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་ཐོས་ན་ཡང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་མི
་འགྱུར་བའོ།། ཆོས་དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། དོན་ལ་དོན་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འདུ་ཤེས་གཉིས་འབྱུང་བར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སྦྱར་བསྟན་པ་ཐོས་ཀྱང་མོས་པར་མ་གྱུར་པ
་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང་དོན་ལ་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པའོ།། ཆོས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ལ། དོན་ལ་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ནས། ཤེས་བྱ
་བ་ནི་གསུམ་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་གཉིས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས
་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་གྱི། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་གཞི་དེས་ལོག་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཆོས་དང་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས
་ལོག་པའི་ཤེས་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།། དེ་ལྟར་རིག་ནས་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད། མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད། ངན་དུ་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷད་ཅན་ཡིན་པོར་སྐུར་ནས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར
་མདོ་སྡེ་དེ་དག་སྤངས་པ་དང་། ཆུད་གཟན་པ་དང་རྣམ་པར་གཞིག་པར་ཡང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྔ་པ་སྐུར་པ་ཉིད་ཡང་དག་པུར་བསྟན་པའོ།། འདྲ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབ
་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་སྡང་བར་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྐུར་བའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། གང་གིས་མདོ་སྡེ་དག་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དགྲར
་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བར་བསྟན་པའོ།། དེ་དག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་སྒྲིབས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྐྱེན
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། ལས་ཀྱི་སྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབསོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། གཞི་དེས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སྒྲིབ་པར་བྱེད། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེའི
་དྲང་པོ་ནི་གདགས་པར་སླའི། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་ཁྲུག་ཁྲིག་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཀྱི་བར་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྐུར་པ་འདོབས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར
་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཚོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་དང་པོ་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་ནི་གདགས་པར་སླ་ཡང་། ལས་ཀྱི
་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ན་བསྐུལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཀྱིས་འབྱང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ལ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་ནས། མདོ་སྡེ་ཁུང
་སུ་བསྟན་པོ་ལས་འདི་སྐད་དུ། ལུས་ལ་མེད་པའི་གྲངས་གཅིག་གིས་མགོ་བོ་བཙུགས་ཏེ། གཅིག་ཕྱག་བཅུ་ལ་བཅུའོ།། བཅུ་ཕྱག་བཅུ་ལ་བརྒྱའོ།། བརྒྱ་ཕྱག་བཅུ་ལ་སྟོང་ངོ་།། སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲིའོ།། ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་ལ་འབུམ
་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ས་ཡའོ།། ས་ཡ་ཕྲག་བཅུ་ལ་བྱེ་བའོ།། བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལ་དུང་ཕྱུར་རོ།། དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཐེར་འབུམ་མོ།། ཐེར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོའོ།། ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་ཕྲག་བཅུ་ལྔ
་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཚང་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཡང་ན་གདགས་པར་སླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་ལས
་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་དང་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ལྕི་ཡང་གང་གིས་མཚན་ཉིད་གདགས་པར་སླའི། འདིར་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་མཐའ་མེད་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གྱུར་པའོ།།
་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཉོས་དམིགས་རྒྱ་ཆེར་ནི། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ
་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་གང་ཟག་དང་པོ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་། དོན་གཉིས་ཀ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།། གང་ཟག་གསུམ་པ་ལས་ནི་སློབ་དཔོན་རྣམ་པ་གཉིས་གཏོགས་པར་གང་ཟག་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ
་ལ་གང་ཟག་དང་པོ་གཉིས་ནི་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དོན་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པའོ།། གང་ཟག་ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པའོ།། གང་ཟག་བཞི་པ
་ནི་བསྟན་པ་དང་། དྲོན་གཉིས་ཀ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡི་ནོ།། གཞན་ཡང་གང་ཟག་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གང་ཟག་སྔ་མ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་ལྔ་དང
་ལྡན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་དངོས་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པསོ།། གང་ཟག་གསུམ་པ་ནི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་དང་སྦྱར་ན། དངོས་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ལ། བསྟན་བཅོས
་མངོན་པ་དང་ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྣམས་མི་མཐུན་པོར་གྱུར་པ་ཡིནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ངའི་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ལེགས་པར་བཅས་པའི
་ཆོས་འདུལ་བ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་པས་བཤད་པ། ལེགས་པར་བསྟན་པོའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དག་བསྣན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ
་དད་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལས། དེ་ཡན་ཆད་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་ཟིན
་ནས། འདིར་ནི་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་པོ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངསོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ
་ཚིགསུ་བཅད་པས་བཟླས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིགསུ་བཅད་པས་སྟོན་པའི་མཛད་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགསུ་བཅད་པ་མོས་ནས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང
་པོའོ།། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དང་།། སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་མ་ནས་ཞི་དང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པར་ནི།། མཁས་པ་གང་ཞིག་དགོངས་པ་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཚིགསུ་བཅད
་པ་སྨོས་ནས་ཡང་དག་སྟོན་པར་མཇེད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་དག་ཟློས་ཤིང་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི
་བའི་བསྟན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མི་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་སྟོན་ཏོ།། ཀུན་གྱི་རྣམ་དག་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཚིགསུ་ཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་དགོངས་པའི་བསྟན་པས་ཐེག་པ་གཅིག་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ཟློས་པའོ།། །
་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཚོགསུ་བཅད་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཟློས་པ་ཡིན་ལ། ཚགསུ་བཅད་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་གོང་དུ་ཐེག་པ་གཅིག་དུ་གསུངས།
་པ་མན་ཆད་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱིས་དོན་ཟློས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོ་གཅིག་གིས་ནི་མདོའི་ཚིག་བཞི་རྣམ་པར་བཤད་ཅིང་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན
་ལང་ཚིགསུ་བཅད་པ་འོག་མ་གཅིག་གིས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་དགོངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་གསུངས་པ་ཡང་། ངེས
་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་གོང་དུ་རྒྱ་ཆེར
་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཁས་པ་གང་ཞིག་དགོངས་པ་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། མཚན་ཉིད་སྐྱེ་དང་དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད།། མེད་པར་འདི་ལྟར་ང་ཡིས་རབ་ཏུ་བསྟན།། གང་གིས་སངས་རྒྱས་དགོངས
་པ་འདྲི་མ་ཤེས།། ཡང་དག་ལམ་ནི་རབ་ཉམས་འགྲོ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་དགོངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས།
་བའི་ཚིག་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་ངས་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དོན་དེ་པ་རྡོ་ཉིད་སྡེ་བླ་དེ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་གྱུར་ན་ཡང་དག་པའི་ལམ
་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབོ་བགྲོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ།
་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ནྡན་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པས་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུ་པ་འདེབས་པ་འདི་གཉི་ག་ཡང་མཐའ་ཞེས་བྱ་བས་ན་རབ་ཏུ་ལྟུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏོ། འདི་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་དབུ་མའི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཀུན་གྱི་ལམ
་ནི་རྣམ་དག་གཅིག་པུ་སྟེ།། རྣམ་པར་དག་པའང་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་མེད།། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་འདོགས་བྱེད་ཀྱང་།། སེམས་ཅན་རིགས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཚད་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི
་རྣལ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་གསུངས་པའི།
་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཚིགསུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་རིགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་བདག་གཅིག་པུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དག་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ།། བཞི་པ་ནི་ཚོག་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག
་གཅིག་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་འདི་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཇོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ལམ
་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཀྱང་ཐོག་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་སེམས་ཅན་ཁམས་འདིར་སེམས་ཅན་དཔག་མེད་དག། བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་མྱ་ངན་འདའ་བར
་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རིག་ངེས་པའི་གང་ཟག་བདག་གཅིག་པུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པའོ།། དེའི་རྒྱུད་ལ་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ
་མངོན་པར་མི་འགྱུར་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དཔའ་དཔའ་བརྟུལ་མྱ་ངན་འདའ། སེམས་ཅན་མི་གཏོང་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དག་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ།། རིགས་མ་ངེས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་། སེམས
་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་མི་གཏོང་བས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། རིགས་ངེས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ།
་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཕྲ་ཞིང་བསམ་པར་དཀའ་བ་ཟག་མེད་དབྱིངས། དེར་རྣམ་པར་གྲོལ་དག་མཉམ་པས་བྱེ་བྲག་མེད།། ཐམས་ཅད་དོན་འགྲུབ་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་སྤོངས། ཐ་དད་གཉིསུ་བརྗོད་པ་བརྟན
་བདེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ཕྲ་ཞིང་བསམ་པར་དཀའ་བ་ཟག་མེད་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྲ་ཞིང་བསམ་པར་དཀའ་བར་གྱུར་པའོ།། དེར་རྣམ་གྲོལ་དག་མཉམ་པས་བྱེ་བྲག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ
་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས། རྣམ
་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར
་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་ལ་མངའོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཉམ་པས་བྱེ་བྲག
་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་མདོ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉ་མོ་ཞེས་བཤད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི
་ཕྱིར་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་། ཐེག་པ་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདྲེས་པ་ལ་རབ་དང་། ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་ནི་དམན་པ་དང་།
་འབྲིང་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་མེད་ལ། མཐོ་དམན་ཡང་མེད། བཟང་ངན་ཡང་མེད་དོ།། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལྔ་བསྟན་པ་བཞིན
་ནོ།། ཐམས་ཅད་དོན་འགྲུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ
་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་སྤོང་བ་དག་མི་མཚུངས་པས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཚེ་སྤང་བ་ཡིན།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ
་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྐྱེ། བརྟན་པ་དང་བདེ་བའོ།། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པན།
་ས་ལས་ཀྱང་། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ།། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི
་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅི་བདེ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འམ། བདེ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་དམ་པ་བདེ་བས་བདེ་བར་བརྗོད་པར་བྱའི་ཚོར་པོའི་བདེ
་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ན་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས
་ལས། རྟག་པའི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དྲང་བདེ་བའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས
་སོ།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ།། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འོངས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཅི་ཙམ་དུ
་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ། ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བ། ཟབ་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ། མཆོག་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལགས་ཞེས
་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་རྣམ་པ་སྔར་ཕྱེ་བའི་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ནས་བཀའ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱོགས་ཤེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་བར་གྱུར་པ་བསྟན་པ
་དྲུང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་བ་མན་ཆད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བསྔགས་པ་དང་། འདི་ལྟར་བདག
་གི་ཤེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བགྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་དཔེ་སྨོས་ནས་བཟླས་ཏེ་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་བསྟན་པ་ཤིན
་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བསྔགས་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྔགས་པ་སྤྱིར་བརྗོད་པ་དང་། ཕྲ་བ་ཕན་ཆད་བསྔགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་པའོ།། དེ་ལ་ཕྲ་བ་དང་ཟབ་པ་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཐེག་པ་པ་གཉིས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པོའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར། མིང་འདི་གསུངས་པ་ཡིནོ།། འདི
་ལྟར་བདག་གིས་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོ
་བ་སྒོ་ལྔ་པོ་དག་ཐུགསུ་ཆུད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པར་བསྟན་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་གཉིས་པོ་དག་ཐུགསུ་ཆུད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་ཕུང་པོ་གཞན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་བརྩམས་པ་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྔ་མ་གཉིས་ཁང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད
་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དག་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ།
་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེའམ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགག་གོ་ཞེ་འམ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་། ཡོང་སུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།
་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་བརྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར
་བཞག་པར་བསྟན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི
་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། གཏན་ཏུ
་སྤངས་པ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་གཞལ་བའི་སེམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད། སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག
་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་མ། སྤྱོད་ཡུལ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ།། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དག
་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ལ་བྱེ་བྲག་དུ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའོ།། མཚན་མ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དམིགས
་པར་བྱ་བའི་མཚན་མའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེའོ།། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང
་ངོ།། བཤད་པ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་ན་ནི་གཞནི་གྱི་དབང་མི་རུང་སྟེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པོའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན
་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ
་སྐྱེའོ།། འགལ་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྐྱེས་ནས་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། སྐྱེ་བ་དང་འགག་ས།
་བོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། སྐད་ཅིག་པར་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་དང་། ཐང་ཅིག་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི
་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།། ཡང་ན་ཀུན་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱ་བའོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།། གཏན་དུ་སྤང་བ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གཏན་དུ་སྤང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་སྤང
་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ།། གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱིར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས
་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།
་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕུང་པོ་འགོག
་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ། ལེའུ་འདིའི་མགོར་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་ཅིང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚིག་དྲུག་འབྱུང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྔ་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྣམས
་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུར་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས
་བསྣན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཏན་དུ་སྤངས་པ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས། ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྣན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། །
་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲངས་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པས་བྱེ་བྲག་བཞག་ནས་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱིན་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མེད་དོ།། སྤྱི་བཞག་ནས་བྱེ་བྲག
་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ན་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་མེད་དོ།། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ནི་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱིའི་བསྐྱེད་པ་དང་། དབྲི་བ་དག་མི་མཐུན
་པར་གྱུར་པ་ཡིནོ།། འདིར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐབས་ནས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ལེའུ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དྲུག་པོ་དེ་དག་གསུངས་པ་ཡིནོ།། ཡང་ལེའུ་ཉིད་ཀྱི་མགོར་མཚན་ཉིད་དྲུག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པས
་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཕུང་པོ་ཐོབ་པའི་སླབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་པོ་ཡིན
་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་ཕུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ནས་འགོག་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། གཏན་དུ་སྤང་བ་དང་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལེའུ་འདི་ལས་གཏན་དུ
་སྤང་བ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྟན་གྱི། འགོག་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་གཏན་དུ་སྤང་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན།
་འགོག་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། ཕྱོགས་གཅིག་གི་དབང་དུ་མཛད་དེ་བརྗོད་པས་གཅིག་གིས
་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟེན་ན།
་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡའ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས
་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གནས་གཞན་གྱི་དབང
་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ
་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་འདོགས་པར་མཛད་ལགསསོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱིས་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་བདག་གིས་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚོལ་བ་ལྟར་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམྦ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་མདྨོར་བསྟན
་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས
་འགྲུབ་པའི་སླད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་རབ་ཏུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ
་བཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ།། ཞེ
་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར
་བགྱི་ལགས་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་གཉིས་པ་ཟླས་ཕུང་པོ་གཞན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། ཟླས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་སྐྱེ་མཆོད་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ
་དང་ཟླས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་ཟས་བཞི་པོ་དག་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་ཁམས་དྲུག་དང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས
་པོ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་བཟླས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ན་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། སྲིད་པའི་ཡན་ལག
་བཅུ་གཉིས་པོ་དྲག་གི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བཟླས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ
་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཟས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ཟས་རེ་རེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་ཟླས་ཟས་བཞི་པོ་དག་བསྟན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ
་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཁམས་དྲུག་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གི་ཁམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ཟླས་ཁམས་དྲུག་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ།
་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཁམས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ན་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གོ།། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་འདིར་བསྟན་པ་དག
་དག་དྲང་སྦྱར་ན། ལེའུ་གོང་མ་ལས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བསྟན་པས་ནི་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་ཀྱང་དེར་བསྡུས་པ་ཡི་ནོ།། འདི་ལྟར་བདག་གིས་དང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན
་ཚད་ནི་གཉིས་པ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་གཉིས་པོ་དག་ཐུགསུ་ཆུད་པར་གྱུར་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལས
་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐུགསུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་བདེན་པ་ལྷག་མ་ལ་སོགས་བྱ་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་གི་ཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ
་གཉིས་ལ་རྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཐུགསུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ
་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་ཏེ། ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྟན
་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གསུངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་ལ
་བརྟེན་ནས་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ
་གཞན་གྱི་དབབ་ལ་མིང་དང་བརྡས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།
་ས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་རབ་ཏུ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད
་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ
་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་པ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས
་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས
་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གསུངས་པ་ཁོང་དུ
་ཆུད་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དངོ་བོའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས
་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་འདོགས་པར་མཛད་ལྤགས་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་རྟེན་ནུས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར
་བདག་གིས་དེང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་པའོ།། །
་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི
་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་སླད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས
་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་ལགས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་།
་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་འདོགས་པར་མཛད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་འདི་ལས
་ཕྱོགས་གཅིག་འདོགས་པར་མཛད་ལག་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་འདོགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན། བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་བཟླས་བདེན་པ་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས
་བར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟླས་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ངོ་བོ་ཉིད
་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདྲེན་པ་ལྷག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག
་གོ་རྒྱ་ཚར་ནི་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་འདི་དང་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལས་བརྩམ
་ནས་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། འགོགས་པའི་བདྲེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། ལམ་གྱི་བདེན་པ
་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འཕགས་པའི་བདོན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྤང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ
་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བགྱི་ལག་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ
་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒོ་རྣམ་པ་བདུན་ལ་རྟེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྟན་པ་དང་། འདི་ལྟར་བདོག་གིས
་དེང་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་རྟེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྒོ་བདུན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ནས་ཁོངསུ་ཆུད
་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འདི
་ལྟར་བདག་གིས་དང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པོའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན
་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་དོན
་དམ་པ་ཇོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟག
་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེ་འམ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ། གཉེན་པོ་ཞེ་འམ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེ་འམ། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་ཞེ་འམ། སྐྱེས
་གནས་པ་དང་མི་བསྐྱུད་པ་དང་སླར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་ཅེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་བརྟགས་པར་བཞག་པ་གང་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས
་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གཞན་གྱི
་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པའོ།། དང་བློ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང
་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལོམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར
་བྱའོ།། ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། མིང
་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བོ་ལ་སོགས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྟེན་ནས་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། ཀུན་བརྟགས་དེ་ལས་དངོས་པོ་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དང་པོ་ནི་ཡང་དག
་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱིར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་བཞི
་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ལོག་པ་བརྒྱད་ལས་བརྒྱད་པ་ལོག་པའི་ཏིང་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གསུམ
་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒོམ་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། བཞི་པ་ནི་སྐྱེས་པ་གནས་པའོ།། ལྔ་པ་ནི་མ་བརྗེད་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་རང
་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་བརྟགས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པའི་ཏི་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། བཅོམ
་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདོགས་ཏེ། གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ
་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ
་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང
་པོའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་འདྲོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པ་སྟེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འདི་ལྟར་བདག་གིས་དང་འདི་རོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚོལ་བ་ལྟར་ན་ཞེ
་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ
་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་མ་གྲུབ་པའི་སླད་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས
་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བགྱི་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ
་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས
་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་གཅག་འདོགས་པར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བགྱི་ན
་བཅའ་སྒྲ་ནི་ཕྱེ་མའི་སྨན་དང་སྦྱར་བ་དང་། བཅུད་ཀྱིས་ལེན་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བར་བགྱི་ལགོསོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་དཔེ་སྨོས་ནས་བཟླས་ཏེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས
་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའི་བཅའ་སྐུའི་དཔེས་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དཔེ་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བའོ།། འདི་ནི་དང་བྲོ་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བཅའ་སྒྲ་སྨན་ཕྱེ
་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ན་མཐུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང
་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལྔས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྩལ་བར་མཛད་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་དཔེ
་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་དག་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་ན། མདོ་སྡེ་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའོ།། བཅོམ་ལྡན
་འདས་དཔེར་བགྱི་ན་རི་མོ་བྲི་བའི་གཞི་ནི་སྔོན་པོ་འམ། སེར་པོ་འམ་དམར་པོ་འམ། དཀར་པོ་འམ་རི་མོར་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་རོ་གཅིག་པ་ལགས་ཤྲིང་། རི་མོར་བྲིས་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིད་པ་ལག
་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་རི་མོའི་གཞི་དཔེས་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཔེས་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་མོ་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལ་སོགས
་པ་འདྲི་བའི་གཞི་ནི་རི་མོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་བྱེད་ལ། རི་མོ་བྲི་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ
་གསལ་བར་བྱེད་པས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ལུས་བརྩམས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ངེས་པའི
་དོན་དམ་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་རོ་གཅིག་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་དྲང་བའི་དོན་གསུངས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། མདོ
་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡའ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བགྱི་ན་ཆབ་མར་ནི་སྣོད་དུ་བསྒྲལ་བ་དང་ཤ་གཡོས་དང་། བག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྩལ་ན། ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་ནི་གསུམ་པ་ཞུན་མར་གྱི་དཔེས་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟེན་ཏེ་དཔེ་སྨོས་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ་འདི་དང་པོའོ།། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས
་པ་ཉིད་ནས་རང་གི་གཞན་གྱི་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྩལ་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར
་འགྱུར་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡའ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་བགྱི་ན་ན་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་གཅིག་པ་དང་། བསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར
་མི་འགྱུར་བ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པ་ན་མཁའ་རོ་གཅིག་པའི་དཔེས་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དཔེས་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཡང་དྲང་བའི
་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་གཅིག་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བསལ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ལགསོ།། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
་གཉིས་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རོ་གཅིག་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གི
་བསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ལ་ལེགསོ་ལེགསོ་ཞེས་བསྔགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་གཉིས
་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལྟ་བཱ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། ལེགས་པ་སྤྱིར་བསྔགས་པ་དང་། དོན་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྒྲགས་པ་དང་། དཔེ་ལེགས་པར་བྱས
་པ་ལ་བསྩགས་པ་དང་། མཆོག་ལ་བསླབ་པར་བསྐུ་ལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ལེགས་པ་སྤྱིར་བསྔགས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་ཏེ་བཤད་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་ཞེ
་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པ་དོན་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པར་བསྔགས་པའོ།། ཡང་དོན་དེ་ལ་དཔེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅའ་སྒ་དང་རི་མོ་བྲི་བའི་གཞི་དང་། མར་གྱི་བརྡའ་བ་དང་། ན་མཁའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ
་དཔེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་བསྔགས་པའོ།། དོན་དམ་ཡང་དགེ་འཕགས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ།། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་ཞིང་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མཆོག་ལ་བསླབ་པར
་བསྐུལ་བའོ།། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུས་དང་པོར་ཡུལ་བཱ་ར་ཎཱི་སཽ་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་གནས་རི་དགས་རྒྱུ
་བའི་གནསུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་བཞི་པ་ཁྱད་པར་གྱི
་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། དྲང་པོ་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁོ་ར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞུས་པའོ།། དང་པོ་ཡང་འཁྲོ་ལོ་རྣ་བ་གསུཾ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས
་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ངོ་མཆིར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞི་བྱ་བ་མན་ཚྭ་བསྟན་པ་དེ
་དམན་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་པོ་དང་། ལན་གསུང་བ་པོ་བསྟན་པ་དང་། གསུང་བའི་དུས་བསྟན་པ་དང་། གསུང་བའི་གནས་བསྟན་པ་དང་།
་གང་གི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བོ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། ལན་གསུང་བའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ།། དུས་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོ་སྡེ་གསུངས་པའི་དུས
་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། འཁོར་ལོ་དང་པོ་གསུངས་པའི་དུས་ལ་བྱའོ།། ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་གསུངས་པའི་གནས་བསྟན་ཏེ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར
་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་པ་ར་ཎཱ་སི་གྲོང་ཁྱེར་དྲང་སྲོང་འདུས་པ་རི་དགས་རྒྱུ་བའི་གནས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས། ཚིག་ངེས་པར་འབྲེལ་པའི་མདོ་བརྗེད་བྱང་བྱས་པ་ལས། དུས་དང་པོར
་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་དྲང་སྲོང་འདུས་པའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་རྟག་ཏུ་དེར་འདུའོ།། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དང་པོར་ནི
་ཚལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཤིང་གི་ཡལ་ག་རྣམས་ཀུན་ཁྱབ་པ་གཡོག་པས་དཔྱིད་ནི་ཚ་བའི་སྐྱབས་བྱེད། དབྱར་ནི་ཆར་པའི་སྐྱབས་བྱེད། དགུན་ནི་རླུང་གི་སྐྱབས་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་ཆུའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་རྟག་པར་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ཡང་།
་བ་དང་གྲང་བ་དང་། གཉེན་པ་དང་ཞིམ་པ་དང་། དཱི་དང་ལྡན་པསོ།། གསུམ་པ་ནི་གོནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཚིལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཡངས་ཤིང་རྒྱོ་ཆེ་བས་བྱཱ་དང་རི་དྭགོས་ཐམས་ཅད་དེར་འདུ་ཞིང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དག་ལོ་འཇིགས་པ
་མེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་སའི་འོག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། རྒྱུར་ཡང་རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ཡོད་དོ།། རིས་འགའ་སྟེང་དུ་འབྱུང་ཡང་མི་དག་གིས་བླང་དུ་མེད་ཀྱི། ནམ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བའི་ཚེ། རིན
་པོ་ཆེ་འདི་བླངས་ནས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ།། རི་དགས་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སྔོན་གནས་འདིར་རི་དགས་ཤ་བ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་གནས་པས་ཡུལ་དོའི་རྒྱལ་པོས་རི་དགས་དེ་རྣམས
་བསད་པར་བྱས་པ་ལས། རི་དགས་ཀྱི་རྒྱུལ་བས་སྦྱིན་གཅིག་ལྔ་རེ་རེ་ཞིག་བསདཱ་ན་ཡུན་རྙིང་དུ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་སྨྲས་སོ།། དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཤ་བསྒྱུམ་མ་ཞིག་ལ་རེས་བྱབ་པ་དང་། རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ངསྙིང
་རྗེ་བའི་བསམ་པས་དེ་སྐྱེན་པར་བསད་པའི་གནསུ་སོང་བ། རྒྱལ་པོས་མཐོང་ནས་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཏང་ངོ་།། དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་བསྐོན་པས་རྒྱལ་བྲོས་ཐོས་ཏེ། གོ་བར་གྱུར་ནས་ཤྲ་བ་གཞན
་རྣམས་ཀྱང་བཏང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་དག་པ་སྒྱུམ་མའི་ཕྱིར་སྲོག་བཏང་བར་བྱས་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྟོན་བཅོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན་རི་དགས་ཤེ་བ་གསུམ་རྟག་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཉོན་དུ་འོང་བས་སོ།། དེ་ལ་གང་ཟག་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་བའི་ཚེ། དྲང་སྲོང་རྣམས་གནས།
་འདིར་འདུས་ནས། དྲང་སྲོང་གི་ལམ་སྒྲུབ་པས་སོ།། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་བ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གནས་འདིར་འདུས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་བྱས་སོ།། གསུམ་པ།
་ནི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གནས་འདིར་བཞུགས་པས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ནི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དགས་བྱིན་པའི་ཚལ་ཞེས་བཤད
་དེང་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་ལྷུམསུ་འཇུག་པར་དགོངས་པ་ན། ལྷའི་བུ་དག་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་བབས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཕགས་པ་དག་ཞིང
་འདི་ཡོངསུ་སྤང་བའི་རིགསོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོ་བཅུ་གཉིས་འདས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམསུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སིར་སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷའི་བུའི་ཚིག་ཐོས་པས
་འདུག་པའི་སྟན་ལས་ལངས་ནས་ན་མཁའ་ལ་ཏཱ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་འཕགས་ཏེ། མེས་རང་གི་ཕུང་པོ་བསྲེགས་ནས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་ཤཱ་རིའི་བུ་འབའ་ཤིག་ན་མཁའ་ལས་བབ་པས། དེའི་ཕྱིར་གནས་འདི་དྲང
་སྣོང་ལྷུང་བའི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་རི་དགས་མེད་པོ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་བྱིན་པའི་གནས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གནས་དེ་དྲང་སྲོང་ལྷུང་པོ་རི་དགས་བྱིན་པའི
་ཚལ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སི་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བོའི་གནས་རི་དྭགས་བྱིན་པའི་གནས་ན་ཀུན་ཤྭས་ཀོའུ
་ཌི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བ་ར་ཎཱ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་མིང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མི་རིང་པོ་ན་རྒྱལ་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས
་བས། དེའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཡང་བ་རཱ་ཎཱ་སི་ཞེས་བྱའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངེས་པར་གནས་དེར་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར
་ན་ནི། དེ་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དྲང་སྲོང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་དར་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བའི་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས
་རྣམས་གནས་དེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་འདི་སྐད་དུ་དྲང་སྲོང་གནས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟོར་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ན། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དང་འཕགས་པའི་སློབ་མ་དྲང་སྲོང
་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནསུ་གྱུར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་བའི་ཚེ་ནི་དྲང་སྲོང་རང་སངས་རྒྱས་གནས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཚེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དག
་གནས་ཏེ། འདི་ལྟར་གནས་དེར་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དྲང་སྲོང་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། གནས་དང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དྲང་སྲོང་གི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔོན
་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ན་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ལས་གནས་འདོར་ཉམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ལྟུང་བས་སོ།། ཅིའི་ཕྱིར་རི་དགས་བྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རི་དགས་རྣམས་ཚལ
་འདིར་རྒྱུ་ཞིང་གནས་པའི་ཕྱིར་ནཱི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་བྱ་ལ། སྔོན་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བས་ཚལ་འདི་རི་དགས་རྣམས་ལ་བྱིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རི་དགས་བྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་བདག
་ཀ་ལན་ཏ་ཀས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་དུ་རྫིང་ཅིག་བརྐོས་ནས་བྱ་ཀོ་ལན་ཏ་ཀ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཀ་ལན་ཏ་ཀའི་རྫིང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚགས་དེས་ནི་རཱི་དག་སོ་བྱིན་བཱི
་གནས་ཞེས་བྱའོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཚུལ་དེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དོན་གང་གི་ཕྱིར་གནས་མཆོག
་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་གནས་སྤངས་ནས། ཡུལ་བ་རཱ་ཎཱ་སིའི་སྐྱེ་བོ་མ་མང་བའི་གནས་རི་དགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅེ་ན། དེའི་དོན་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གནས་དེར་ལོན་གྲངས་བྱེ་བ
་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་སྙེད་ལ་དེར་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡོང་གནས་དེར་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་བཅུས་སྔོན་ཆོས་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་གནས་དེ་ན་རྟག་པར་དྲང་སྲོང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མང་པོ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ
་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཉིས་པ།། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་བ་རྣམ
་པ་གསུམ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པར་གྱུར་པའོ།། བསྟན་བཅྡོཾས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེ་སུཾ་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར
་ལོ་བསྟན་པ་དག་ལས་ནི་དགེ་སློང་ལྔ་པོ་དག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དགེ་སློང་ལྔ་པོ་ཡང་འདུལ་བ་དུམ་བུ་བཞི་པ་ལས་ནི། ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌིནྱཱ་དང་། ཨ་ཤྲཱི་བ་ཕྱི་དང་། མ་ཧཱ་ན་མཾ་དང་། བྷ་དེ་དང་། བྷཱ་བུ་རྣམས།
་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།། འདུལ་བ་དུམ་བུ་ལྔ་པ་ལས་ནི་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱཱ་དང་། བྷ་དཾ་དང་། ས་ཕ་དང་། ཨན་ཕྱི་དང་། མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌ
་ནྱའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། མདོ་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར
་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྐོར་བ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ
་པ་ལྟ་བུལ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་སྒོ་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་ཚིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། རྔ་ན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། དྲིས་ལན་དག་གིས་རྣམ་པར་བྱ
་བ་དང་། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། དེ་ལ་དེས་ཚིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་མདོ་དག་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་གསུངས་པ
་ལྟ་བུ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་འཁོར་ལོ
་གསེར་ལ་སོགས་པ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་ནི་འཁོར་ལོ་འདིས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས
་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཁ་ཅིག་ནི་འཁོར་ལོ་འདིས་འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་པ་ནི
་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དྲུག་གི་ལོག་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཡོ
་ཞིང་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དོན་ཏོ།། འདི་སྤངས་ནས་དེར་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དོན་ཏོ།། ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན
་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ།། དེ་ལ་གཡོ་ཞིང་མི་གནས་པ་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མྱུར་བའི་ལམ་དང་དུས་ཀྱི་སེམས་མི་འབྱུང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་ཞིང་མི་གནས་པའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར
་བྱའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་སྤངས་ནས་དེར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་པོའི་ལམ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྤངས་ནས་ཀུན་འབྱུང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་མངོན་པར
་རྟོགས་པ་སྤངས་ནས་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར།། ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་གླིང་བཞི་ཕྱིར
་རྒོལ་བ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འཁོར་ལོས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར
་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཙོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད
་པ་ཆེན་པོ་ལས། གལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེས་བཤད་ཅེ
་སྨྲས་པ། བསྐོར་བར་ནུས་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཤད་དེ་འདི་ལྟར་དེའི་རྒྱུད་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡོད་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཚིག་གིས་བསྟན་ཅིང་བསྐོར་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི
་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཐམས
་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་འདོད་པའི་དོན་ཡང་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། མདོ་སྡེ་པས་འདོད་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དོན་རྣམ་པོ་གཉིས་ཡོད་དེ། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་མོ།། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་འདིའི
་དབང་གིས་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོསོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ཡིནོ།། ཇི
་ལྟར་ན་བསྐོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲོངས་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི
་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ན་བསྐོར་བར་བརྩོམ་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་དོན་རྣམ་པ་གཉིསུ་བསྟན་པྲ་ནཱི། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ
་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིས་འོག་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལོ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན
་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། དགེ་སྦྱོང་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ། དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཡང་དག་ཚངས
་པས་བསྐོར་ཕྱིར་རོ།། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དག་ལ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བཤད་དེ།། མྱུར་སོགས་འཁོར་ལོ་འདྲ་བ་དང་།། རྩིབས་ལ་སོགས་དང་ལྡན་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པོ་ལས། འདིར་ནི
་མཐོང་བའི་ལོམ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བས། མཐོང་བའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།། བོསྟན་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་མཛོད་ཀྱི
་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བ་དང་འཐུན་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཐུབ་པས་མཐོང་བའི་ལམ་དག་ལ།། མྱུར་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་གསུང་སོ།། ཡང་ན་སློབ་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད།། གཞན
་གྱི་རྒྱུད་འཇུག་བྱས་སོ།། ཞེས་འཐུང་སྟེ། འདི་ད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཚིགསུ་བཅད་པ་ཕྱེང་དང་པོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡངས་པར་སྨྲ་བའི་དོན་ཏོ།། ཕྱེད་འགམས་ནི་བཙུན་པ་རབ་དབྱངས་ཀྱིས་རྣམ་པར
་བཞག་པའི་གཞུང་གི་དོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་ལམ
་ཡན་ལག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན
་པ་བཞིནོ།། བྱེ་བྲག་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལེན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་དེ་ཡང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གསུམ་དང་སྦྱར་བས་མཐོང་བའི་ལམ་འབའ་ཞིག་དང་སྦྱར་བ
་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དྲུག་མཐོང་བའི་ལཱམ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས
་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་དེ་དག་གིས་རིམས་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་མི
་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་དེ་སྐད་དུ་ཟེར་ཏེ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དོན་སྨོས་པའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཞེས།།
་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་བས་ན་ལནྡ་གསུམ་བཟླས་པ་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དེ་ཞིང་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་ནཱི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་ཧཱུ~ཾ
་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དྲུག་ནཱི་ལམ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་བཤད་པའི
་ཕྱིར་རོ།། གཞིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པ་ནི་དང་པོར་བསྐོར་བར་རྩོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དེ་འབའ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དང་པོ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས
་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ནའོ།། ཞེས་བཤད་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པས་དང་པོ་ལས་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་ཟེར་གྱི་ལམ་གཉིས་ལ་ནི་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་།།
་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པོའི་སྡེ་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞི་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི
་གསུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡི་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡི་ནོ།། མདོ་སྡེ་པ་དག་གི་གཞུང་གིས་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པའི་བདག་ཉིད
་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཞེས་བཤད། དེ་དག་གིས་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ཁུངསུ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ནས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། སྲེ་པ་ཐ་དད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས
་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་སྡེ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པའི་སྐྱེ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདྲས་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་དང་། བྱ་མངལ་བའི་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི
་གསུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛདོ་ཞེས་ཟེ་རོ་ཞེས་བཤད་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྡེ་པ་དྲག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟནུ་པྲ་ཡིན
་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ།། ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ
་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་བཤད། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྐྲུན་ཏོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན
་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན། འཕགས་པའི་ལམ་དང་། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་གཉིས་ནི་དེའི་པའི་དོན་མ་ཡི་ནོ།། ཆོས
་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། གཉིས་པོ་ནི་དྲང་བའི་མདོ་ཡིནོ།། གསུམ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ།།
་དང་པོ་ལ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ཞེས་མ་བསྟན་པ་ནི་ལོ་ནཱི་བ་དག་གིས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་སྦྱར་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི
་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་བསྟན་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་སྤྱིར་སྟོན་ཏོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྩོགས་པ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ཐེ་ཙོམ་པའི་ཆོག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ཡོངསུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།
་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་སྟོན་པས་དེ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང
་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལྔས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལེགས་པར་བསྐོར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲུ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་གང་ལ་དམིགས་ནས་བརྙེས་པར་བྱ་བ་བརྙེས་པ
་དང་། ཐབས་གང་གིས་བརྙེས་པ་དང་། བརྙེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་བརྙེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཉིད་ཀྱིས་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་གཞོན་གྱིས་རྟོག
་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དོག་གོ།། དེ་ལ་ཐབས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དྲག་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ།། དེ
་ལ་དང་པོར་བཟླས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་ལམ་འཕགས
་བའི་བདེན་པ་ཡོ་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་གང་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་ཚེ། འཕགས་པའི་ཤློ
་བར་གྱི་མིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མིག་དང་རིག་པ་དང་བློ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་བཟླས་པ་གཉིས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་གྱ་ནོམ
་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཡོངསུ་མ་ཤེས་པ་ཡོང་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས
་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་བསྒོམས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་བཟླས་པ་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སློབ་པས་ཟད་པ་ཤེས
་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ཏོ་སྙམ་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཟླས་པ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པ
་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གོ།། བཟློས་པ་ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པོའི་ཡང་དག་པའི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གོ།། དེ་ལ་བརྙེས་པར་བྱ་བ་བརྙེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང
་ཆུབ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགསུ་ཆུད་པ་ལ་ཡད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཎི་ནྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཆོས་ཡང་དག
་པ་ཐོས་ནས་ཐོག་མར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀུན་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེ། དྲིས་ན་ཡང་བདག་གིས་ཀུན་འཚལ་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པ་དག་གི་ལྔ་ཅར
་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱས་བདག་གིས
་ཆོས་ཀུན་ཤེསོ་ཞེས་ཀོའུ་ཊི་ནྱའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རིག་ལ། ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱས་ཆོས་ཀུན་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགོངས་པ་ཡང་རིག་ནས་ས་ལ་གནས་པི
་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་ནས་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐོང་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་སྒྲ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐུན
་པར་བསྐོར་ལ། དེ་ཡང་གཞན་དག་ལ་མཐུན་པར་བསྐོར་བར་གྱུར་པ་དང་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་མཐུན་པར་བསྐོར་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ནས་གཅིག་དུ་བརྒྱུད་དེ་མཐུན་པར་བསྐོར་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར
་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐོར་བའི
་ཕྱིར་ཚངས་པའི་འཁོར་ལ་གས་བྱར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དུས་ན་རྣལ་བཅུང་སྨད་པ་ས་ལས། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔའི་དོན་གྱི་མད་སྡེ་ལས་གསུངས་པའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་གསུམ་པ་དུས།
་ལྡན་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ་སྨྲས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མྱུར་བའི་ལམ་དང་དུས་ཀྱི
་སེམས་མི་འབྱུང་བའི་ལམ་ཡིན་པས་གཡོ་ཞིང་མི་གནས་པའི་ནིང་ན་མཆོག་ཏུ་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་པུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་སོ
་སོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ནི་དུས་ཀྱི་སེམས་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། མཛོད་ཀྱི
་བསྟན་བཅྡོཾས་དང་། ཡང་དག་པའི་རིག་སཱ་བ་དྲུང་རྗེས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་མཐུན་པར་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། ཁྭ་ཅིག་ན་རེ་མཐོང་བའི་ལྡུམ་ནི་རྩིབས་དང་མུ་ཁྱུད་དང་། ལྟེ་བའི་ཆོས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི
་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལྟེ་བ་དབུསུ་གནས་པས་རྩིབས་ལྟེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ལྟེ་བ་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང
་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ནི་རྩིབས་ལྟ་བུའོ།། འགོག་པའི་བཟོད་པ་དང་འགོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུའོ།། ལམ་གྱི་བཟོད་པ་དང་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས
་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་རྩིབས་ལྟ་བུ་ཡིནོ།། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ལྕི
་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་རྣམ་གྲངས་དྲུག་གི་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག
་བར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་འཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན
་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་རྒོལ་བ་འདིའི་ལན་བསྟན་པ་མེད་དོ།། བསྟན་བཅོསོ་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་པ་ལས་རྒོལ་བ་འདིའི་ལནྡ་སྟོན་ཏེ། གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བཤད་པ་བཞིནོ།། །
་གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་བ་ར་ཎཱཾ་སར་བྱོན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན
་སྨྲ་བ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐོར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐོར་བའོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ནི་རང་ལ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ།། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎཱ་སིར་ནི་གཞན་ལྔ་བསྐོར་བ་སྟེ།།
་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོར་མཛད་པའི་གཞན་ལ་ཕན་འདོག་པ་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར
་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།། དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་སྡེ་པ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིནནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་ཤིང་དྲུང་དུ་ཚོང་པ་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱེ
་བྷག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་རྒོལ་བ་འདིའི་ལྡན་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་། སྟྲྀ་པ་ཐཱ་དད་པའི་ལྟ་བཱ་བསྟན་པོ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར
་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་ལ་བསྟན་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། འདིར་རི་དགས་བྱིན་པའི་ཚལ་དུ་བསྐོར་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པཱི
་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིནོ།། མདོ་སྡེ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས
་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བསྟན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་སྤྱིར་སྟོན་པས་རི་དགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅེས
་བསྟན། གལ་ཏེ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ནཱ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་བཱ་ར་ཎཱ་སིར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པ་ལ་བསྐོར་བ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། རྒོལ་བའི་ལན་ནི། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི
་སྐད་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལྀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་ཞིང་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས
་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུལ་བའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིརརོ།། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ན་དང་པོར་བསྐོར་བའི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། མདོ་སྡེ་པ་དག་བསྟན་པ་རྣམས་དང
་ལམ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡང་དང་པོར་བསྐོར་བ་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་ཟིན་པ་ཞེས་བསྟན་གྱི། ལོམ་གཞན་དང་བསྟན་པ་གཞན་དག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར
་ཟིན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་གྲོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བཤད་ནཱ་ཡང་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ།། དེ་ལ་བཞི་པ་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི
་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ཡང་སོ་སོའི་གཞུང་གིས་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་སློབ་དཔོན་གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ
་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དྲག་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འོད་ནི་བདག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པས་ཆོས་འདི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ན། དེསྔ་མིག
་དང་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། བདག་གིས་སྟོན་མ་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ཤྲེ
་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱའོ།། བདག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན
་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་པོདག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ།། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འོད
་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསསུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ།། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་བསྟན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོ་སོ་ནས་དབང་པོ་གསུམ་པོ་དག་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཙུན་པ་ཆོས
་སྐྱོང་ནི་འདི་བདག་གིས་མདོ་འདི་བསམས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལངས་ཏེ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་དང་མི་འགལ་བས་ངེས་པར་གོ་རིམ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། མདོ་འདི་ནི་གོ་རིམ་ལ
་བཟློག་ནས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང་། གཞན་ཡང་མྱི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནཱ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ
་པའི་གོ་རིམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའི་འོག་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱུང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་མདོ་འདི་སྤང་བར་བྱ་བ་འམ་སྙམ་ནཱ་ནཱི་གདོན་མི་ཟ་བར་རིགས་པ་དང
་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རི་དང་དགེ་སློང་ལྔ་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་པོ་དོག་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས
་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་སྤང་བར་མི་བྱ་འམ་སྙམ་ན་ནི་གཽ་རྱམྦྷ་དང་འགལ་བས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་བསམས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལངས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཟེརའོ།། བཙུན་པ་དེ་དེ་སྐད་དུ་ཟར་མད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་སྟོང་བར་མ་བྱུང་རྒྱ
་ཚིག་ལྟག་འོག་སྤོང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་མདོ་འདི་སྐད་དུ་གསུང་བའི་རིགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་བདག་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པས་ཤེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བར་དུའོ།། ཀུན་འབྱུང་བ
་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡུང?་དེ་བཞི་ནོ།། སྡུག་བསྔལ་འཕྱགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན
་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།། འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤཱ་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱའོ།། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱའོ།། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒོམ་པར
་བྱ་སྟེ། སྒོ་མ་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ།། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས
་གཏན་དུ་སྤངསོ།། འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་སོ།། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒོམསོ།། སྔོན་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི
་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ན་ནི་གོ་རིམ་ཀྱང་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང་རྗེསུ་མཐུན་པས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་སེམསོ།། ཆོས་མངོན་པའི་སྐྱོབ་དཔོན
་རྣམས་ནི་འདི་སྐད་དུ་མདོའི་ཚིག་འདི་བབ་ཚུལ་དུ་ལྷག་འོག་བསྐོར་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོ་བ་མང་དུ་ཐོས་པ་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་བས་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱང་། མདོའི་ཚིག
་འདི་ལྟག་འོག་སྤོ་བའི་ཐུགས་མཐུན་ན་འདིར་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བསྣོར་བའི་ཐུགས་མ་ཐུབ་པ་ཅི་སྨོས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ཙམ་དུ་མཛད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་འཆད་པ་དག་ནི
་གོ་རིམ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ། དང་པོ་ནི་ཆོས་འཆང་པོའི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་གོ་རིམ་ཏེ་མདོ་འདི་ཉིད་ལྔས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེསུ་འཐུན་པའི་གོ་རིམ་ཏེ་བཙུན་པ་རྩིབས
་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། མདོ་འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ
་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ང་ན་རྣལ་འབྱོར་འདིའི་དབང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ
་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་། ཅི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་འཕགས་པའི་བདེན
་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རབ་ཏུ་སེལ་ཏེ། དེས་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག
་སྔར་ལྤགས་པ་རློན་པས་གདོང་གཡོགས་པ་ལས་ཕྱིས་དེ་བོར་ནས་དར་ལས་གཡོགས་པ་ལས་དེའི་སྒྲིབ་པ་ཡོང་ཞིང་བསྲབས་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འོད་ཡང་ཟག་པ་མེད
་བིའི་དབང་པོ་གསུམ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལོས་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་གསུམ་བཟླས་པའི
་དང་པོས། མིག་དང་ཤེས་པ་དང་རླིརིག་པ་དང་། བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། འདི་ལྡན་བཅུ་གཉིསུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལན་གསུ
་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞེས་གསུངས། སྨྲས་པ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ལ་ནི་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་དང་། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་ལྟ་མོད་ཀྱི། ལན་གསུམ
་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ལས་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དག་གི་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་མཁས་པའི་གནས
་བདུན་དང་། ཆོས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལ་མྱིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོསུ་བཟོད་པའོ།། ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོསུ་ཤེས་པ་རྣམ་སོ།། རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེསུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།། བློ་ནི་འདི
་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེསུ་ཤེས་རྣམསོ།། གཞན་ཡང་མིག་ནི་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ།། ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་ཏོ།། རིག་པ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་དོན་ཏོ།། བློ་ནི་སད་པ་དང་སོ་སོར་བརྟག་པའི་དོན
་ཏོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིསུ་བསྐོར་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཟླས་པ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིསུ་འགྱུརརོ།། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི་ཇི
་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཟླས་པ་གསུམ་ཡོད་པས་བཟླས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མིག་དང་། ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིསུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ
་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བསོ།། མཁས་པོའི་གནས་བདུན་དང་། ཆོས་གཉིས་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད
་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། མཁས་པའི་གནས་བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་འདུས་པ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་འགོག་པའི་འགྲོ་བ་ཤེས་པ
་ད་། གཟུགས་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མནོག་ཤེས་བྱ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མཁས་པཱི
་གྲཝནཱས་སུམ་ཅུ་རྩི་ལྔ་འམ། ཡང་ན་མཁས་པ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པའི་རིགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདུན་ཁོ་ན་བསྟན་ཅི་ན། སྨྲས་པ། ཕུང་པོ་རེ་རེ་ལ་བརྟགས་ན་སོ་སོ་ནས་བདུན་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས
་དེའི་ཕྱིར་བདུན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་གཞན་དག་ལས། ཛཱི་སྐད་དུ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པོ་རྣམས་ནི་རེ་ལྟར་ཐོགས་ནི་སྲིད་པ་ལུནྡ་བདུན་པ་ཞེས་གསུངསྲ་ལ། དེ་དག་ཀྱི་འགྲོ་བ་གཉིས་དང་། སྲིད་པ་རྣམ
་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟེན་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུརརོ།། འདི་ལྟ་། མིའི་འགྲོ་བའི་སྲིད་པ་བདུན་དང་། ལྷའི་འགྲོ་བའི་སྲིད་པ་བདུན་དང་། མོའི་བར་དོའི་སྲིད་པ་བདུན། སྒྲའི་བར་དྲིའི་སྲིད་པ།
་འདུན་ཡོད་ཀྱང་། བདུན་ལས་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་བདུན་མིང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང་བར་དོ་གཞན་དག་ལས་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་ནས་ཡིད
་ཀྱིས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བྱར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡོད་མ་དྨོ་གཞན་དག་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས
་དང་བཅུ་གཉིས་ལས་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་དང་། བཅུ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་བཞིནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མིག་དང
་ཤེས་པ་དྲང་རིག་པ་དང་བློ་རྣམ་པར་བོ་ཤད་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། དེ་ཡང་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནུས་སོ།། རྣམ་གྲངས་ཕྱི་མ་ནི་ལམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནསོ།།
་ན་དང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྟེན་ནསོ།། ཕྱི་མ་ནི་ལཱམ་གསུམ་ཆར་ལ་བརྟེན་ནསོ།། འདིར་མདོ་སྡེ་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས
་བྱའོ། ཞེས་འདོད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་སྦྱོར་ན་ནི། སྤྱིར་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན
་བཅོས་ལས་གལ་ཏེ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་མཐོང་བའི་ལྡུམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་།
་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཟེར་བ་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་དང་མཐུན་པ་ཡི་ནོ།། ཇི་ལྟར་ནུ་ལན་གསུམ་བཟླས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་གསུམ་དུ་བཟླས
་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏཱཾ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མྱ་ཞེས
་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་ཡོངསསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་ཡོངསསུ་ཤེས་པ་དང་། གཏན་དུ་སྤང་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་། བསྒོམ་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བོར་དུའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་དག་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ནས་ནི་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ།། བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནཱི་བཞིར་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚྭ
་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དག་གི་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྔར་ཁུངསུ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་ཇི་ལྟར་གོ་ཞིང་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མདོ་ནི་བཤད་པའི་གོ་རིམ་ལས་བརྩམས་ནས
་བསྟན་པས་མིག་དང་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་བློ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་ན་ཡང་འགལ་བ་མེདདོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག
་གི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་པས་འདོད་པ་དང་མཐུན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟླས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ
་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའི་དོན་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བཟླས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགསྡུ་པའི་བདེན་པ།
་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ།། འདི་ནི་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ།། འདི་ནི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཟླས་པ་དང་པོའོ།། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ་ཡོང
་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱའོ།། འདི་ནི་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ་མངོན་དུ་བྱ་བའོ།། འདི་ནི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ།།
་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཟླས་པ་གཉིས་པའོ།། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ་ཡོངསུ་ཤེསོ།། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ་གཏན་དུ་སྤངསོ།། འདི་ནི་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ
་མངོན་དུ་བྱསོ།། འདི་ནི་ལམ་འཕགས་པའི་བདྲེན་པ་སྟེ་ཡོངསུ་བསྒོམ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཟླས་པ་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའོ།། ཀུནྡ་འབྱུང་ཤེས་པའོ།།
་འགོག་པ་ཤེས་པའོ།། ལམ་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལོ་བཟླས་པ་གྲསུམ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འཐུང་བའི་བདེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འགོགྲོ་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དྲི་ལམ་གྱི་བདེན
་པ་ལ་ཡང་བཟླས་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འཐུང་སྟེ། དེ་ལས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི་ཡང་མཐུན་པར
་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི། མིག་དང་། ཞེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་རྣམ་པཪྻ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་མེད་ལ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་ནི་མིག་དང་། ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་བརྩམས་ནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ར་སྟནྨ་ཏི། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབསུ་སྔར་བ་ཤ་བ་བ་ཞེ་ནོ།། འདུལ་བ
་དུམ་བུ་བཞི་པ་ལས་ནི་ལན་གསུམ་པ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མི་ག་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་འབྱུང་གི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྐད་དུ་མི་འབྱུང་བས་ཆོས་ཀྱི
་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་ལ་ཡོངསུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཞིབ་དུ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང
་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སུས་ཀྱང་སྔོན་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མ་བསྐོར་བ་ལགས་མོད་ཀྱི། དེའི
་ཚེ་ཡོངསུ་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་ད་ནི་བླ་ན་མཆིས་པ། སྐབས་མ་མཆིས་པ། དྲང་བའི་དོན་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནསུ་གྱུར་པ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་དེ་དམན་ཞིང་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བསྟན
་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱུད་ཅིང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས
་པར་སྟོན་ཅིང་། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པས། དེའི་བསྟན་པ་འདི་ནི་གོང་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང་། སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་བསྟན་པ་དང་། གཞན་དག་གི་གཞིག
་པར་བྱ་བ་དང་། སྡེ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་རྩོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་གནསུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་རྗེད་བྱང་ལས་ནི། དང་པོར་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ནི
་མཚན་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། གོང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་སྔོན་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པའོ།། འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དང
་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་འབྱུངངོ་།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་དུས་གཉིས་པའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡང
་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་ཀྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལྔ
་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟར་མི་མངོན་པའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྟོན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ
་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་ཨཱང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་གསུངས་པའི་དུས་བསྟན་པ་དང་། གང་གི་ཆེད་དུ
་གསུངས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་དུས་གཉིས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུངས་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཝ
་གཉིས་པ་གསུངས་པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར
་ཐེག་པ་གསུམ་ཡོངསུ་གཉེར་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུང་སོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས
་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་ཏོ།། ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བརྩམས་ནས་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། གཞུང་གང་མཚན་མ་མེད་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་སུ་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་སྟོན་པས་སོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱུད་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མཁྱུད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛོད་པྲ།
་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གསང་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་སྨྲ་བ་མེད་པ
་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ལ་གཉིས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམ
་ལ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བཤད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྡེ་བརྒྱད་ཅེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་དེ་ལེའུ་ཅིས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ
་པ་སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲང་སློང་གི་མཛད་པ་བསྒྱུ་རཱུ་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྗེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྡེ་བརྒྱད་གསུངས་སྟེ། སྡེ་དང་པོ་ལཱ་ཤློ་ཀཱ་འབུམ་ཡོད་དོ།། སྡེ་གཉིས་པ་ལ་ན་ཤློ
་ཀཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཡོད་དཱི།། སྡེ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀཱ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཡོད་དེ། འདི་ལེའུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན།། སྔོ་བཞི་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀཱ་བཱརྒྱད་སྟོང་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ལེའུ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིངྒ་ཡི་ནོ།། སྡེ་ལྔ
་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀ་བཞི་སྟོང་ཡི་།། སྔ་དྲུག་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ།། སྡེ་བདུན་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀ་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་པོ་ཉིད་ཡི་ནོ།། སྡེ་བརྒྱད
་པ་ལ་ནི་ཤློ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་དེ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་སྡེ་སྔ་མ་བདུན་ནི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བསལ་བ་ད་དུད་དུ་མ་ཟད་པའི་ཤེས་བ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས
་བརྗོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ།། སྡེ་བརྒྱད་པ་ནི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བསལ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པ་ཡང་ཕལ་ཆེར
་མ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་སྡེ་དྲང་པོ་དང་གཉིས་པ་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ད་དུང་རྒྱ་གར་ཡུལ་ན་བཞུགས་ཏེ། འདིར་མ་གཤེག་སོ།། ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དང་གཉིས་ནི་ད་དུང་མ་བསྒྱུར་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི
་དཔེ་ཉིད་དུ་བཞུགསོ།། འབྱུང་སློབ་དཔོན་ཧྱན་ཙང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ལས་ཤློ་ཀ་འབུམ་བསྒྱུར་བ་དེ་ཡང་གནས་བཞིར་འདུས་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདུས་པ་དང་པོ་དྲུག་དང་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི
་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ་གསུངསོ།། འདུས་པ་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དང་དྲ་གུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དྲང་བཅུ་གཉིས་པཱ་དང་། བཅུ་གསུམ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ
་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་ཏེ་གསུངས་སོ།། འདུས་པ་བཅུ་པ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་པ་ན་བཞུགས་ཏེ་གསུང་སོ།། འདུས་པ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ
་འོད་མའི་ཚལ་བྱཱ་ཀ་ལནྟ་ཀའི་རྫིང་དྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ་གསུངསོ།། ཆེས་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལགས་མོད་ཀྱི། དྲིའི་ཚེ་ཡོངསུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་བླ་ན་མཆིས་པ་སྐབས་མཆིས་པ་དྲང་བའི་དོན།
་རྩོད་པའི་གཞིའི་གནསུ་གྱུར་པ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངེས་པའི་དོན་མ་ངེས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ལས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན
་པར་མཛད་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་མཚན་ཉིད་མེད་པ
་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་དོན་ཚད་མེད་པའི་མདོ་ལས་སྔར་སྟོང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ལོ་དྲུག་གི་བཨཱརྱ་དུ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ།
་འདུག་པས་བླ་ན་མེད་བྱ་ཡང་དྲག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བལྟས་པཾ་ལ་སོ་བཤད་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་ཏོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམ
་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། མོས་པ་མི་མཚུངས་པས་ཆོས་བཤད་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་རྒྱོ་གས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ལོ་བཞི་བཅུ་འདས་པའི་ཐ་མར་གདོད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་མ
་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་དག་དང་སྦྱར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་ངེས
་པའི་དོན་མ་ཡིནོ།། དོན་འདིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞིའི་འཁོར་ལོ་ལ་བལྟོས་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། ངོ་མཚོར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་གསུམ་པ་ལ་བལྟོས་ན་བླ་ན་ཡོད་པ་སྐབས་ཡོད་པ་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ལ་དྲོང་བའི་དོན་ཡིན་པཱི
་ཕྱིར་རྩོད་པར་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིནོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། བར་མ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དྲོན་མ་ཡིན་པའོ།། ང་དུང་ཐེག་པ་གཅིག་ཡོད
་པོའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་པའོ།། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་དག་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ་དག་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་འགྱུར་བའོ།། ཐེག་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པོར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་འབྱུང
་ངོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེང་འདུས་པ་གསུམ་པ་འདིར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དང་། སྐྱེ་བླ་མ་མཆིས་བྱ་དང་། འགག་པ
་མ་མཆིས་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས
་བྱཱ་བྱཱ་འདི་མནྟ་ཆུང་ནི་གསུམ་པ་ངེས་པའི་དོན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང
་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། གསུམ་པའི་དུས་བསྟན་པ་དང་། བསྣུན་པ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང
་དུས་གསུམ་པ་འདིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་དུས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁྲུར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས
་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ཉིད་དེ་བའི་དོན་གྱི་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་དོན
་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་གསུམ་པོ་དག་སོ་སོ་ནས་རང་གི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད
་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབསུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ
་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔར་གོང་དུ་ནི་མངོན་པའི་རྣམ་པས
་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་འདིར་ནི་གོང་མའི་ཚིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིནོ།། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས་རིགས་པ་དེས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད
་ཀྱིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ནཱ་དེའི་ཕྱིར་འདྲི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བྱའི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར
་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལགས་པས་དང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ནི་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ངེས་པའི་དོན་ལགས་ཏེ། རྩོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི
་གནསུ་གྱུར་པ་མ་ལགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་མཆོག་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་མཆོག་གཞན་མེད
་པཱུའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཕྱིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱབས་མེད་ཅིང་ཕྱིར་གཞིག་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐབས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན
་ཡིན་ཞོང་རྗོདདྲ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དགྲ་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། འདིས་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེནྡ་པོ་པ་དགྲ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་མཚུངས་ཤིང་འབྲས་བུ་མཚུང
་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དྲོན་དམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་མཆོག་དུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དོན་དེ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ
་ཀུན་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་པའོ།། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞིག་དུ་མེད་པའོ།། གིཞིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གྲོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ
་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དུས་དང་གནས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན་པ་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ
་བའི་གཞུང་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་དུས་དང་གནས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མཚུངས་མི་མཚུངས་བསྟན་པ་ཡང་། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་ཚིག་ངེས
་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྡན་གསུམ་བསྐོར་བ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ། དང་པོ་ནི་ཡུལ་བ
་རཱ་ནཱ་སིར་རཱི་དགས་ཀྱི་ཚལ་དྲང་སྲོང་འདུ་བའི་གནསུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་དུས་དང་པོར་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོངསུ་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲང་བའི་དོན་བླ་ན་ཡོད་པ་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པ། རྩོད་པ་དང་བཅས་པའོ།། གཉིས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བདུན་ལོན་པ་དང་མཉན་དུ་ཡོད་པ
་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚེ་ལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་ནས་དུས་གཉིས་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག
་པ་མེད་པ་དང་། བཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས
་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྷ་དང་མི་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངསུ་མ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དྲང་བའི་དོན། བླ་ན་ཡོད་པ།
་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པ། རྗོད་པ་དང་བཅས་པའོ།། མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ནས་རྒྱུང་གྲགས་གཅིག་ཙམ་ནཱ་རྫིང་ཞིག་ཡོད་པ་གང་གི་དེར་ཆུ་འཐུངས་སམ་ཁྲུས་བྱས་ན་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་འགྱུར
་བས་ཀུན་གྱི་ཤེས་རབ་སྦྱིན་པའི་རྫིང་ཞེས་བརྗོད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫིང་དེའི་འགྲམ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་གསུངས་པས་རྫིང་བུ་དེའི་མང་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་རྫིང
་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ཏེ། ལྷའི་བུ་མོའི་གནས་ཡིན་པས་སོ།། གསུམ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པོའི་འོག་དུ་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལོན་ནས་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཡི
་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁང་བྱ་ན་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲོན་དེ་མྱ་ཡང་དག་འཕགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ད
་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་དུས་གསུམ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་བསྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་རྣམསུ་ཡོངསུ་བཟླ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འོངས་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ངེས་པའི་དོན་བླ་ན་མེད་པ། རྒོལ་བ་མེད་པ། རྩོད་པ་མེད་པ་སྟེ།།
་སེམས་ཅན་དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱུར
་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའོ།། རི་དགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་ཆོས་གསུངས་པ་གང་ཡི
་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཆོས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གང་ཡིན་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པས་བདེན་པ་རྣམ
་པར་མུ་གཞག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། བརྒྱད་དེ་བཤད་པ་དག་ལས་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པ་ནཱ་ར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ནི་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དབྱར་ཟླ
་ར་བའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཡུལ་བ་ར་ཎཱ་སེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་ཏོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཐེག་པ་གཉིས་པོ་དག་གི་ཆེད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ
་མདོ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཞེའོ།། བརྒྱུད་དེ་བཤད་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གྲངས་བཅས་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
་དོན་གཞན་ནི་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། གཞན་ཡང་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་བསྟན་པ་གཉིས་པ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བཞུགས་ཏེ་གསུངས་པར
་གྱུར་ན་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།། འདིར་སྟེ་སྣོད་གསུམ་པ་སློབ་དཔོན་རྒྱན་ཙང་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི
་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་གནས་བསྟན་པ་ཁོ་ནར་ཟས་ཀྱི། དུས་ཚིགས་དང་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བཱ་དང་། ལྷོ་གྲངས་བསྟན་པ་མེད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་གནས་ནི་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས
་བཤད་པ་དང་མཐུན་ཏེ། གོང་དུ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་གནས་བཞིར་འདུས་པ་བཅུ་དྲུག་དུ་གསུངས་པར་བཤདེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ
་འབུམ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་མཉན་དུ་ཡོད་པ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གནས་བཞི་ལྔ
་གནས་གཅིག་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་གནས་གཉིསུ་བཞུགས་ནས་གསུངས་ཏེ་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པ་དང་ཞིང་ཡོངསུ་མ་དག་པ་སྟེ་སྔར་གྲོང
་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས།། གལ་ཏེ་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བཞུགས་ནས་ཤས་བསྟན་ན་དེས་ཞིང་ཡོངསུ་མ་དག་པར་བཞུགས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་པས་མདོ་དང་མི
་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།། སྤྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུམ་པ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་དང་གནས་བདུན་དུ་འདུས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་གསུངས་པར
་འགྱུར་རོ།། མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས། དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་བསྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་གི་ཚད་དུའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ
་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ཚད་དུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་འབྱུང་ལ་མདོ་འདི་ལས་དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུའོ།།
་གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ན་མདོ་འདི་ཉིད་གང་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན
་ནྟུ། སྨྲས་པ། མདོ་འདིའི་དཔེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་སྦྱར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་འབྱུང་བས
་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། དྲང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟུག་གི་ཆེད་དུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་བསྟན་པ
་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་བསྡུ་བའི་ཚད་དང་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་མཱ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་སྔར་ནི་བསྟན་པ་བསྡུ་བའི་ཚད་བསྟན་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པ
་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་བསྟན་པ་བསྡུ་བའི་ཚད་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་ཡང་དགེ་བདེན་པས་སྡེ་པི་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་པཱའི་བརྗེད་བྱང་བྱས་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆུང
་ངུ་བོའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ཁཾ་ན་ཡིན་གྱི་ཚོན་པོ་ནི་མ་ཡིནོ།། མྱེ་དྲན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ཞེས
་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆེན་པོ
་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི། ཆུང་ངུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བཤུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་བརྗེད་བྱང་དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བའི་ཆོས
་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་དག་གོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་དང་ཐ་དད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས།
་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལ་སོགསྭཱ་པྱཾ་ལྷས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གླང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིསུ་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པ་རཱ་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐ་དད
་པ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། ཚིག་ངེས་བྱར་འགྲེལ་པའི་མདོ་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དང་པོར་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངསོ།། གཉིས་པའི་ཚེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་གསུང་སོ།། གསུམ་པའི་ཚེ་ནི་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལ་སོགས་པས་གསུང་སོ་ཞེས
་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗིད་བྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་བཤད་པ་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
་མདོའི་ཚིག་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་ནི་དང་པོའི་བསྟན་པའོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་དུས་གཉིས་པའི་བསྟན་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་།
་མ་མེད་པར་གྲགས་པསྡུ་བསྟན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་པའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཡཱ་དག་བདེན་པ་ནི་གསུང་རབ་རྣམས་ལ
་དེ་སྐད་དུ་བཤད།། འདིར་ནི་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དང་པོར་གསུངས་པའི་བསྟན་པའོ།། མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དུས་གཉིས་པའི་བསྟན་པའོ།
་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའུ་རིག་པ་མ་ལུས་ཤིང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དུས་གསུམ
་པའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་སྟོན་གྱི། ལོ་དང་ཟླ་བ་དང་དུས་ཚགས་ལ་བརྟེན་ནས། དུས་སྔ་ཕྱིའི་བསྟན་པ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིནོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དུས་གཉིས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཅི་ལ
་བརྟེན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ན་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་གཏོར་ནས། སྐད་མཐུན་པར་འདི་སྐད་དུ
་ཀྱེ་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་ནི་དེང་འཛམྦུའི་གླིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲསོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ
་བྱམ་པོ་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་བདུན་པ་དང་། ལྔ་བརྒྱ་བདུན་པ་དང་། ལྔ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་དང་། ལེའུ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོ་ལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པསོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི
་དོན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་རེ་ཞིག་མྱདོ་འདི་ཉིད་དོང་སྦྱར་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ།། གསུམ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།། ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེ
་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱུད་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་ཡོད་པ་མཱཁྱུད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་ཆོས
་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་སྟོང་པ་དང་ཡོད་པའི་རིགས་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་པ་ལས་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ
་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟོན་པ་ལ་དོན་ཟབ་པ་དང་། ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ
་བའི་ཕྱིར་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བརྗོད་ལ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་ཤིང་མཁྱུད་པའི་ཕྱིར་མི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དེས་ན་ངེས་པ་དང་དྲང་བའི་དོན་ལ་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པོ་ཡིནོ།། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་སྔོ་བ
་ཉི་ཤུ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དེ་ལས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། དང་པོ་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པོ་དང་། ལན་ཅིག་བརྗོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱ་མངལ་བ་དང་། བརྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། མཆོད་རྟེན་རིམ་པ
་དང་དུ་ནུབི་ཀྵི་རི་ལ་གནས་པ་དང་། བྱུང་གི་རི་ལ་གནས་པ་དང་། ཆོས་གསང་བ་པ་དང་། འོད་སྲུངས་ཀྱི་སྡེ་པ་དང་། བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་མཐུན་པར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡི་ནོ་ཞེས
་དོན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་པ་གཞན་བཅུ་པོ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་དང་དྲང་བའི་དོན་ཡང་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིནོ་ཞེས
་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྗེད་བྱུང་བྱས་པ་ལས། ཡོངསུ་མ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་གསུངས་ན་འཚམ་པར
་འགྱུར་རོ།། ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་མུ་བཞི་ཡོད་པས་དང་པོ་ནི་ཚིག་ངེས་པ་དོན་མ་ངེས་པ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་པ་དག་གི་མདོ་སྡེ་དག་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ་ནི་དོན་མ་ངེས་ལ་ཚིག་མ་ངེས་པ
་སྟེ། རྒྱལ་བུ་བསད་པའི་ཚོགསུ་བཅད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་།། རྒྱལ་པོ་མང་དུ་ཐོས་གཉིས་དང་།། ཡུལ་འཁོར་འཁྱོར་དང་བཅས
་བཅོམ་ན།། མི་དེ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད།། ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གསུམ་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གཉི་ག་མ་ངེས་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཤད་པ་རྣམསོ།། བཞི་པ་ནི།
་ཚག་དང་དོན་གཉི་ག་ངེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པཱ་དག་གིས་གོ་སླ་བས་ན་ཟབ་པ་ཡཱང་མ་ཡིན་ཁ་མི་རྟོགས་པ་དག་གིས་གློ་དཀའ་བས་ན་མི་ཟབ་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན
་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དྲེས་པའི་དོན་དང་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཉིསུ་འགྱུར་བས་དང་པོ་ནི
་ཚིག་མ་ངེས་ལ་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕ་དང་མ་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་བསད་བྱས་ན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་ངེས་པར
་འགྱུར་བའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཚིག་ངེས་ལ་དོན་མ་ངེས་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པབྱས་ཇི་སྐད་དུ། ང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡུན་རིང་དུ་གན་སོ།། སངས་རྒྱས་གཞན་དག་ནཱི་ལེ་ལོའི་ཕྱིར་ཆོས
་འཇིག་རྟེན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ཟླ་བ་བདུནི་གནས་པར་གྱུར་ཏོ།། སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག
་རྟེན་ན་ཆོས་ལོ་བཅུ་གཉིས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ།། སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ལོ་དྲུག་གནས་པར་གྱུར་ཏོ།། ད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ལོ་ཉིས་སྟོང་གནས
་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིནོ།། ངེས་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གཞན་དེ་དག་ཆོས་འཆད་པོ་ལ་བརྩོན་པ་མ་མཛད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས
་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་གཅིག་ལ་ཉེས་དམིགས་གཅིག་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་སྟོན་པར་མཛད་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་དམིགས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དུ་མཛད
་ནས་བཟླས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང
་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་ཤིང་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་བཤད་དགོས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ངེས་པའི
་བལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྔ་མ་བཟློག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།། མི་མངོན་པའི་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བསྟན་པའོ།། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད
་ཀྱི་བསྟན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལསོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་གང
་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་མཆོག་གོ།། གཙུག་ལག་གི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་མཆོག་གོ།། ཚོགས་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དགེ་འདུན་མཆོ་གོ།། སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ལོང་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུརརོ།།
་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ཡིནོ།། གོང་མ་སྐད་དུ་ཆོས་འཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་དེ་ལ་ནི་ཕྲན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ
་ཡོད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། མང་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བྱད་བཞིན་བཟང་བ་དང་། སྒྲ་དང་གྲགས་པ་དང་། ལྡན་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི
་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བཤད་པ་ནི་དོན་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་འཆད་པ་ལ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འཐོབ་པར་འགྱུརརོ་ཞེས
་བསྟན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཆོས་འཆད་པའི་གང་ཟག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་གཞན་གྱི་སེར་སྣའི་སེམས་བཀྲོལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་སེར་སྣ་ཡང་རབ་ཏུ་སེལ
་བས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་རྣམ་པ་དགུས་ངེས་པ་དང་། ངེས་པ་མ
་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པ་རཱ་མཛད། དྲང་པོ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཚིག་འབྲུ་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་པོའི་མདོ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ཙམ་དུ་དོན་རྒྱས་པཱ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་ལམ་ཡོངསུ་བསྟན
་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ།། འི་བྲས་བུ་བ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། དོན་དམ
་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། བཞི་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ
་ཟད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། ལྔ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་སྟོན་པ
་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། དྲུག་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཡོངསུ་སྐྱོ་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདིས་ལ་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པོ་དེ་དག་ནི་དྲང་པོའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། འཁོར་བ་དང་མ
་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིསུ་མེད་ཅིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། བདུན་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། ཤིན
་ཏུ་ཟབ་ཅིང་མཐོང་བར་དཀའ་བ་དང་རིག་པར་དཀའ་བ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། བརྒྱད་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དྲག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས
་བྱའོ།། ཚིག་འབྲུ་དང་སེམས་ཐལ་བ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། དགུ་བ་ནི་བདག་དྲང་སེམས་ཅོན་ལ་སྩོགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་སྣ
་ཚོགས་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ལ། སེམས་ཅན་ལ་དབང་བྱེད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ།། སྟོང་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ
་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པོ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡང་གཉིས
་པ་དང་གསུམ་པ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནི་ཕལ་ཆེར་ནི་མི་མཐུན་ནོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་མདོ་ནི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ལམཱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། ངེས
་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ
་ངག་གིས་ནོར་བར་བསྒྱུར་ཏོ།། གཞན་ཡང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཕལ་ཆེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགེ་སྡིག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་དག་སེམས་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། གདུང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ
་གང་ཡིན་པའོ།། ངེས་པོའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་གདོན་མྱི་ཟ་བར་ཉན་པ་དག་གིས་འདུལ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས་བརྒྱད་པ་རྒྱས
་པ་དང་། བསྡུས་པ་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་ཚིག་མི་མཐུན་པ་འདྲ་ཡང་དོན་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། ཐལ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དུལ་བའི་མདོ་ཉིད་ཡི་ནོ།། འཕགས་པ་མྱ
་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་རྣམས་བདུན་གྱིས་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད
་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་མི་མངོན་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པས་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་མཛད་དེ། གོང་དུ་བསྟན་པ
་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་ངེས་པ་དང་། ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཟབ་པ་དང་ཟབ
་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བཅད་དུ་མི་རུང་ངོ་།། དེ་ལ་གསུམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་གི་དོན་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡང་། རྒྱ་གར་ཡུལ་བའི་སློབ་དཔོན་དག་གི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང
་བོ་ནི་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱཱ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བདེན་པ་བཞི་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཚན
་ཉིད་བསྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ་དམིགསུ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད། དེ་དག་གིས་རིགས་པ་དང་ལུང་ཁུངསུ་བསྟན་པ་དག་ནི་གོང་དུ་སྟོང་པ
་ཉིད་ལེགས་པར་ཟིན་པ་བསྟན་པའི་སྐབསྨྲ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིགས་པར་བྱའོ།། ཡུལ་འདི་པའི་སློབ་དཔོན་དག་གི་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཀུན་བརྟག
་རབ་ཏུ་སེལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེས་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས
་པའི་གཞུང་གིས་ཀུན་བརྟགས་བསྩལ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་བསལ་བ་ནཱི་མཱ་ཡིན་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། དེ་དག་གི་གཞུང་ཉིད་ལས་ཀྱང་བ་ཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ
་བ་ཡང་དག་བདེན་པ་ན་རེ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྩལ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་རྣམ་པར་བཞག་པ་མ
་ཡིན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེའོ།། གཉིས་པ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཧྱན་ཅིང་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཀུན་བརྟགས་བསལ་བར་ཟད་ཀྱི། ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གོང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད
་ལེགས་པར་ཟིན་པ་བཤད་པོའི་སྐབསུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ལ་ཟབ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཡང་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཉིད་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས
་ཡོད་དེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མེད་པའོ།། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་བསྐོར་བ་ནི་དང་པོ་ལ་དགོངས
་པ་ཡིནོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་བསལ་བ་ཁོ་ནའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པས
་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡང་དོན་ལ་ནི་ཟབ་པ་དྲང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེདོ་ཞེས་པ་ཤདེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཡིནོ།། འདིར་གསུམ་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བསྟན་པ་ནི་ངོ་ཉིད
་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཚང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པས་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ
་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བྱམས་པ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཀུན་བརྟགས་རྣམས་ལས
་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་གཟུགས་ཅན་ན་མ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལག་སོ།། གཞན་གྱི་དབང་རྣམས་མིང་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བརྡ་དང་ཐ
་སྙད་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལག་སོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་རྣམས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་གཟུགས
་ཅན་ནམ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགསསོ།། བྱམས་པ་རྣམ་གྲངས་དེས་ནས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།
་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་མིང་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་དེ།
་ངས་དེ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དགོངས་པས་དེ་དག་ལ་གྲངས་གཉིས་མེད་དོ་ཞེས་བཤད། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁུངསུ་བཞུག་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་ལྔ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་སྟོན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད། ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཟབ་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།། ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས།
་གཞན་ཡང་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡོངསུ་གཏད་པར་མཛད་ལ། མདོ་སྡེ
་གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་གཏད་པར་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས། དགྲ
་བཅོམ་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ལུང་སྟོན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཡོངསུ་འཛིན་ཏོ།། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ
་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞམ་འབྲིང་ན་འདུག་ཀྱང་ཐོས་པར་མ་གྱུར་ཏོ།། གལ་ཏེ་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཡོངསུ་སྤྱད་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང
་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་པ་དང་གནས་པ་བཅུ་ལས། སྲ་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྲི་པའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གསུངས་པས་དགུ་པ་དག
་གིས་ཀྱང་ཐོས་པར་བྱ་བ་མོ་ཡིན་ན་གསར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སྐྱེ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའོ།། ས་དྲང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐོས་ན་ཡོང་སོ་སོ་ནས་མི་མཐུན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱིའི་མཚན
་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་། ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐ་དད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞི་ནོ།། དེས་ནཱ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡོད་པར
་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། མངསུ་དོགས་ནས་འདིར་མ་བརྗོད།།
་བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བཞི་པ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གླང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ
་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་བསོད་ནམས
་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་ཞུས་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་གང་ཟག་ལས་བརྩམས་ནས་ཞུས་པ་སྨོས་པ་དང་། ཐོས་ནས་མོས་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་བསྐྱེད་པས་བསོད་ནམས་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུ
་པའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོ་སྟེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ། ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཐོས་ནས་མོས
་པར་བགྱིད་པ་དང་། ཡི་གེར་འདྲིར་སྩོལ་བ་དང་། ཡོངསུ་བསྲུང་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲོལ་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཁ་དོན་བགྱིད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས
་སྦྱོར་བར་བགྱིད་པས་དེ་བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་བླ་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་བསྐྱེད་པས་བསོད་ནམས་མང་ཏུ་ཇི་ཙམ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར
་ཞུས་པ་སྟེ། ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྔོར་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱུང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲིན་དམ་ཡང་དགེ་འཕགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དོན་དམྱ་ཡང
་དག་འཕགྲུས་རིགས་ཀྱི་གྲུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དྲི་ནི་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད།། གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་པ། དཔེར་བྱ་བ་སླ་བ་མོ་ཡི་ན་ཡང་དུས་རྙེང་འདིར་ཁྱོད་ལ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་བསྟོན་ཏོ།། འདི་ཡོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་བཤད་པོར་གནང་བ་དང་། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ལ་ན
་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དཔེར་ན་སེན་མོ་ལ་གནས་པའི་སའི་རྡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་རྣམས་དང་བསྐྲུན་ན་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞིང
་སྟོང་གི་ཆ་དང་། འབུམ་གྱི་ཆ་དང་། གྲངས་དང་། ཆ་དང་བགྲང་བ་དང་། དཔེ་དང་། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་དག་པར་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ
་གཉིས་ཏེ། དཔེར་རྣམ་པ་གཉིས་སྨོས་ནས། ཤིན་ཏུ་ཐུབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དཔེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ།། དང་པོ་དཔེ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ་སེན་མོའི་སའི་དཔེ་དང་བུ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་དཔྱིའོ།། མྱོདོ་འདི་ལས་ནི་ཆུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟི་ནི་པར་མཛད་དེ། བརྒྱའི་ཆ་དང་། སྟོང་གཱི་ཚྭ་དང་། བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། གྲངས
་ཀྱི་ཆ་དང་། རྩིསཱ་ཀྱི་ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེའི་ཆ་དང་། རྒྱུའི་ཆའོ།། མཆོག་དུ་ཟླ་མེད་པའི་མདོ་དང་། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཆ་རྣ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། མདོ་འདི་དང་མཐུན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས་གྲངས་འདི་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ཡང་ཆ་ཕྱི་མ་ལྔ་པོ་གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བས་དཔེ་དང་། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱ་གོར་སྐད་དུ་འབྱུང་སྟེ་དེ་དག་ལས་སྔ་མོ་བཞི་ནི་གསུངས
་རབ་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་སྦྱར་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གྲངས་དང་ཆ་དང་བགྲང་བ་དང་དཔེ་དང་སྦྱར་བར་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་ཟླའི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང་བྱུང་།
་དང་ཆ་དང་བགྲང་བ་དང་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་བཤད་དོ།། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདྨོ་ལྀ་ས་ནི་ཆ་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏེ། བརྒྱ་སྟོང་གི་འོག་ཏུ་ཡང་བྱེ་བ་དང་། ཁྲག་ཁྲིག་གིས་ཆུས་བསྟན་ནའོ།།
་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཆུ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་འབྱུང་བས་བརྒྱ་སྟོང་གི་འོག་ཏུ་ཡང་ཆེ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱེ་བའི་ཆུ་དང་བྱེ་བ་བརྒྱའི་ནྱས་བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱ
་སྟོང་གི་ཆ་དང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གི་ཚེའོ།། དེ་ལ་ཆ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་བསྒྱུར་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཙིད་པའི་མདོ་ལས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉོ་བར
་མི་འགྲོའོ།། སྟོང་དང་ཁྲི་དང་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ།། བགྲང་བ་དང་གྲངསུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནསྣ་མཐུ་སྟོབས་དྲང་རྣམ་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་དང་། དཔེའི་བརླ་དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་འབྱུང་སྟེ། སློབ
་དཔོན་ཡང་དགེ་བདེན་པས་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་སྨོས་ནས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། དེ་དམན་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཀྱི་ཚོད་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད
་བར་དུ་འཕགས་པ་དང་མཉྫུ་སྟོབས་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་པ་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་བྱ་དང་རྗེས་མཐུན་པ་ལྔས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་བར་དུ་འཕགས་པ་དང་།
་དཔེ་ལས་བརྩམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།། དེ་ལ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་མཐར་གོ་དྷ་གོས་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། མེད་ལས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བ་རི་མོ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གྲངས
་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དག་གོ།། མཐུ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་ལྟ་སྐྱེ་དྲི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོས་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱད་པར་དུ
་འཕགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། བརྡར་བཏགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཙམ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངསུ་གང་བ་ལ་ཡང་ཐེག་པོ་གསུམ
་གྱི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་མཐུ་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལོ་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྡེ་སྣོང་ལྔའི་དོན་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང
་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྒྲ་འདྲ་བའི་ཆོས་དང་། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའོ།། སྡེ་སྣོད་ལྔའི་དོན་ཉིད་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་སྡེ་སྣོད་ལྔའི་དོན་ཡོད་པས། དང་པོས་ནི
་བོ་ཉིད་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པསྣ་ནི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། གསུམ་བསྟྲ་ནཱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ།། བཞི་པས་ནི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ།། ལྔ་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། རྣམ་པར་མཽ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས།
་བརྙེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་བསོད་ནམས་དེ་དག་ལ་དོན་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ།། དེ་ལ་རྗེསུ་མཐུན་པ་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་པར་འགྱུར་ལ། སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྗེསུ་མཐུན་པར
་མི་འགྱུར་བས་རྗེསུ་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ།། དེ་ལ་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞོན་འདི་དང་མཚུངས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་བྱེར་རུང་བ་མེདོ།།
་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལུས་བཤད་པ་བཞི་ནོ།། བོ་དེ་ལེའུ་ཆིས་བསྒྱུར་བིའི་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་ནི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།། སློང་གི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།། བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་ཡ་མི་ཕོད་།། གྲངས་ཀྱི་ཆར
་ཡང་མི་ཕོད་ངོ་།། རྒྱུའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་བགྲང་བ་དང་། དཔེའི་བར་དུ་ཡ་ང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ
་མཛད་པ་ལསྭཱ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་མཆོག་དང་དམནྡ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། གྲངས་དང་མཐུ་དང་མཚུངས་མེད་འཕྱགས་པ་དང་།། མཚུངས་མྱེད་པ།
་རྒྱུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས།། དཔེར་བྱར་རུང་བ་དག་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདི་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལས་འདིས་ནི་དོན་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། བསོད་ནམས་སྔ་མ་བས་བསོད
་ནེམས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྟོན་ཏོ།། ཇི་ལྟར་འཕགས་ཤཽ་ན། གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་མཐུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རྒྱས
་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། འཇིག་རྟེནྡ་པའི་ཚེ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། དཔེར་བྱར་མི་རུང་བ་དག་ནི་རྙེ་དྲ་མི་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཁྱད་པརླ་དུ་འཕགས
་ནི། མདོ་ལས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕྲོད་པ་ནས་བགྲོ་ང་བ་དངྒ། དཔེའི་བཱར་དུ་མི་བཟོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གྲངས་ཀྱི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་གྲངས་རྣམས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། །
་མཐུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མདོ་ལས་ཆར་ཡང་མེ་ཕོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཚུངས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་འདི་གྲངསུ་དེ་མི་བགྲང་བའི་ཕྱིར་ཏོ་མགོ
་ལས་བགྲང་བར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྒྱུད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་མཚུངས་པ་ཡང་མེད། འདིའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལསྲ་ཁྱད་པར
་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕྲོགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་གང་གིས་འདིའི་དཔེ་བྱར་རུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུ
་བྱས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། དཔེར་བྱར་རུང་བ་དག་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདིའི་བསོད་ནམས་ལ་བལྟོས་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང
་ཡང་དེའི་དཔེར་རུང་བ་མདོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲང་སྲོང་གི་འགྲེལ་པ་ལས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་སོགས་པ་ནཱི་གྲངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས
་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་དེའི་ཕྱིར་ཚད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གྲོངས་ཀྱི་ཆེད་ཀྱང་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ
་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཟག་པ་དང་བཙོས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས
་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མཐུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བགྲང་བའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། བགྲང་བ་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ
་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཐ་མར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཆར་མི་ཕོད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ཞིག
་ཡིན་ན་ནི་ན་མཁའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏོ། འདི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅནྡ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།།
་ཙིསྣེ་མཚུངས་པ་མ་ཡིནྡྲ་པ་ཐཱ་ནརྀ་ཏིལ་འབྲུ་གཅིག་ཆ་ཁྲི་ཁྲག་དུ་མ་ཙམ་དུ་གསེས་པ་ཙམ་ཡོད་ན་ཡང་རི་རབ་ལྷ་སྒྲིབ་པཱས་ལུས་ཆུང་ཟོད་པོ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་བསྐྲུན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེསོ་བྱ་བཱི
་ཚིག་གོ།། རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་རྒྱུས་ཁྱད་པ་རཱི་དུ་འཕགས་པ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏོ།། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་དག་ནི་ཁམས་གསུམྦྷི་གྱི
་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་དམན་པ་ཡིན་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བས་ན་མཐར་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི
་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་ཆ་སྔ་མ་གསུམ་ནི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་ལ་གྲངས་ཀྱི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས་དེ་ལ
་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཕྲག་གཉིས་ལ་གཉིས་སོ།། གཉིས་ཕྲོག་གཉིས་ལ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་བཤད་དོ།། སླེབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱིས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ
་བྱས་པ་ལས་དེ་ལ་གྲངས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། དེ་ལས་འདས་པ་ཕན་ཆད་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུ་སོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་གྲངས་ཕྲ་བ་ནས་བརྩེགས་པའི་འགྲེས་དྲུག་ཅུ་སྟོན་ཏོ།། སངས
་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ནི་འགྲེས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་།། འདིར་ནི་རེ་ཞིག་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དྲུག་ཅུ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། རྡོ་རྗེ་དྲང་སྲོང་གི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ན་དེ་ལས་ཚྭ་སྔ་མ་ལྔ་ནི་ཀུན
་ཀྱང་བླངས་ཀྱི་ཆ་ཞེ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་བརྒྱའི་ཆུར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་བྱའོ་ཞེས་བཤེད་པོ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་བགྲང་བའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ས
་བཅུའི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས། བགྲོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ནས་བརྩེགས་པ་དང་བཅུ་ལས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོ།། གྲངས་ཞེས་བྱ་བའི
་ཆོས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཐབས་མཁས་པའི་ཤེས་པ་རྣམསོ།། འདིར་གྲངས་ཤེས་བྱ་བ་ཡང་བགྲང་བར་བྱ་བ་འབྲས་དང་། ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས
་པོའི་གྲངས་བརྒྱ་སྟོང་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཙམ་དུ་བགྲང་བར་ནུས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བས་དེ་གྲངས་ཤེས་བཤདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནུས་འདི་ལྟརོ་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་གྲངསྲྀ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བསྟན་ཏོ།། །
་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བགླང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ངག་གི་ལས་དང་། དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཐབས་མཁས་པའི་ཤེས་པ་རྣམསོ།། འདྲིར་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ
་ཡང་བགྲང་བའི་གྲངས་གཅིག་དང་། བཅུ་དང་བརྒྱ་དང་སྟོད་དང་། ཁྲི་དང་། འབུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཇི་ཙམ་དུ་བགྲང་བར་ནུས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བས་བགྲང་བར་ནུས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་དེའི་ཕྱིར
་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བགླང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་ཏོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་གྲངས་དང་བགྲང་བར་ནུས་པའི་ཐབས་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོས
་བགྲང་བ་དང་། གྲངས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་ཡང་འདིར་ནི་རེ་ཞིག་བཤད་པ་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱརརོ།། དེ་ལ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་བགྲང་བར་ཡང
་མི་ཕྲོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ཡང་། འདིར་ནི་ཆ་ཤིན་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་ལ་སྲ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ།། འདི་ལྟར་འཆང་བ་དང་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་བས
་སྔ་མས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུ་སཱ་ཏེ། དཔག་པཱཾ་ནཱི་མཐར་གཏུགས་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་མཚུངས་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བཱ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ན། གཞན་ཐམས་ཅད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཤེས་བ་ཤ་དོ།། བསྟན་བཅོ་ས་མངོན་པ
་ཀུན་ལས་བ་ཏུས་པ་ལས་ནི། བགྲང་བ་དང་ཆ་གཉི་གྲ་ཡང་གྲངས་ཤེས་པ་ཤུ་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བགྲང་བའི་གྲངས་དང་། ངེས་པའི་གྲངསོ།། དེ་ལ་བགྲང་བའི་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་གོ།། ངེས་པའི་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲོངས་ནི་དྲུག་པོ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་དེ་ལས་མི་མང་མི་ཉུངོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དཔེའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས
་དཔེའི་ཆར་ཡང་མྲི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བུ་ནི་ཇི་ལྟར་བུ་ཁྲོ་གཞོན་ནུ་མ་ལ་ཟླ་བཱིའི་གདོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་རིལ་ཟླ་བ་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མཱ་ཡན་གྱི་མདོག་མདངས་ཅུང་ཟད་ཙམཽ་ཞིག་གི་ཆ་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚུང
་པས་སོ།། སྔ་མའི་བསོད་ནམས་ནི་དེ་སྔ་སྟེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་འདྲ་ཞིང་དཔེར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པསོ།། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐའ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་གྲངས་དང་བགྲང་བ་དང་ཆ
་དང་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་པོ་དག་གི་ནང་ན་མཆོག་དུ་ཐ་མར་གྱུར་པ་གཅིག་གིས་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བཤདོ།། གཞན་ཡང་རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། འདི་ནི་རྒྱུ་གྲཝར་ཡུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་མཐའ་མཽཪྵ་གྱུར་པའི་མིང་ཡི་ནོ།། དྭེ་ནི་ཡུལ་འདི་པཱའི་གྲངས་ཀྱི་མཐུའི་མིང་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་རྗེའི་དངོས་ནི་མཱ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ
་འདིར་གྲངས་ཀྱི་མིང་ཉུང་བས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་མེད་ལ། རྒྱ་གར་ཡུལ་པོ་རྣམས་ལྀ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མིང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པས་སོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱིས་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ་པ་བྱས
་པབ་ལྟས། རྒྱུད་ཡང་ཉེ་བར་མྦྷི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དེའི་བསོདྨཱ་ནཱམྦྷསྟྲ་ཀྵི་རྒྷ་ཤྭཱ་སྱ་རླུང་དུས་ནི་འབྲས་བུ་མཆོག་གྷི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོནྡྲ་པཱརརྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། སྒྱུ་མའི་བསོད་ནམས་ཀྵི་ནཱི་རྒྱུའི་ངོན་ཉིད
་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད།། བ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆུ་དང་། སྤྱན་ནི་བརྒྱའི་ཆེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི
་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་ཆུའི་དཔེས་བསྟན་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་བཞིན་དུ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཐོས་ཏེ་མོས་པ་ནས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་ཕྲ
་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་འཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོར་བའི་བརླ་གྱིས་བསགས་བཱི
་བསོད་ནམས་དང་། སྙུན་ནོ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ།། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་བསོ་དེ་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ
་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡའ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར
་འགྲེལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་བསྟན་པ་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་བའི་བླ་མ་བཀའ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ
་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། དྲི་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དྲང་བཱ་སྟཱཾའི་དྲྀཪྵ་ནི་ཞུ་བའི་དངོས་པོ་བླ་སྟོན་པཱི
་མིང་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞུས་པ་ཡིནོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན
་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངསུ་བཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལ་ནུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ལྡན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདིའི་མིང་ནི་དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན
་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། མིང་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངསུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དོན་དམ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་འཁོར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་སྲོག་ཆགས་དྲུག་ཁྭ
་འབུམ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟོན་ཏོ།། ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཕག
་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་ཕན་ཡོན་དང་པོའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ལྔ་པོ
་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཚོ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁོ་ཅིག་ནི་དམ་པའི
་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་མོད་ལ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར
་འགྱུར་རོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བཟོད་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པོའི་ཆོས་བསྟན་པས་ལུང་དཔོག་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི
་ཚུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྲན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མདོ་འདི་ལ་ས་ནི་ཕནྡ་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི
་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་མ་རྣམ་པ་གཅིག་མ་ཚང་ངོ་།། མདོ་གཞན་ཕལ་ཆེ་ལས་སྟོན་པར་མི་མཛད་དོ།། ཕྲན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ནི་དྲང་བ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་བིའི་འགྲེལ་པའི་ནང་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ལེའུ་ལས་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་རྗེས་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་ས་ལཱ་གནས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མི་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རྣམ་པ་ལྔའོ།། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད
་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཉིར་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བློ་བཏགས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས
་སེམས་བཏུལ་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རིག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་དང་ཆོས་རྣམས
་མཐར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གཞལ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཞི་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའོ་བྱང་ཆུབ་སྡེ། ཤེས་རད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ
་ཕྱིན་པ་ལས་ཐབས་མཁས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཀུག་པ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་བ་དང
་མོ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོང་ནས་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནསུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལྔ་པ་བློ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས
་ཏེ་ཉོན་མོངསྲ་པའི་བག་ཆགས་བཅོམ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སྡེ་སྨོད་གསུམ་པ་རྣ་རིངས་ཀྱིས་བཤད་པ
་ལས་བསྟན་པའི་རིགས་ཡན་ཆད་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འོག་མའི་ནི་སེམས་སུམ་ཅུ་པོ་དག་ནི་སེམས་གདུལ་བའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།། ས་དང་པོ་ནས་ས་བདུན་པ
་མན་ཆད་ནི་རིག་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།། སོ་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།། གྱ་ནོམ་པར་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ
་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བཤད་དོ།། འདིར་བཤད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་བསྟེན་ནས་མདོའི་ཚིག་འདྲ་བཤད་པ་བྱ་ན། དེ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་གསུངས
་བ་ནི་ཡོངསུ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཡོངསུ་བཙལ་བར་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས
་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་ལས་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ལ་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་གསུམ་པ་རིག་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲང་སྲོང་གི་ས་དང་པོའི་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པས་སོ།། ཡང་ན་ཡོངས་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཚུལ་བཱའི་སེམས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་དང་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུའི་གནས་སྐྱབས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེའོ།། ཉན་ཐོས
་སུམ་ཅུ་ནི་རྡུལ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དྲག་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པས་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ
་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྡུལ་སྤངས་ནས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི
་མཐུན་པས་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱ་དང་། ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་རྡུལ་རྣམས
་སྤངས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེསོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་རྡུལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ།། དྲི་མཱ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།
་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བའོ།། ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལག་སོ།། ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས
་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་དབྱུང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་པཤུ་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པཱ་ལས། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་རྡུལ་སྤངས
་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་རྣམས་སྤངས།། ཆོས་ཀྱི་ཤེས
་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་མིག་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པས་རྡུལ་སྤངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི
་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་ཤེས་པས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ནས། རྟེན་དང་ཐོབ་བྱ་སྐྱེས་པའི
་ཕྱི་རོ།། གཞན་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལམ་དང་ཐོབ་པ་རྣམ
་པོར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྡུལ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ན་ཞེས་གསུང་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟོན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལསོ་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་པོ་ཤད། ཡོངསུ་ཤེས་པར
་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་ལམ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གཞན་ཡང་རྡུལ་སྔངས་ནས་དྲི་མ
་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་འམ། བར་ཆད་མེད་པར་ངོའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་མངོན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། །
་དྲི་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཏེ། འདིར་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་སྤངས་པ་དང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ
་དང་མཐོང་བས་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པོ་ཐམས་ཅད་པ། ཕྱོགས་གཉི་གཱའི་གནས་ངན་ལེན་བྷྲཱུཾ་དྲི་མའོ།། ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་འདི་ཥྚ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དག་པའོ།།
་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུ་དུ་ཉཾ་སུ་མྱོང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ།། ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཐོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་མཐུན་པར་ཐོབ་པོའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤོད་པ་བཞིན་ནོ།། གོ་ཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྡུལ་སྦྱངས་པ་དང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱས
་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྡུལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པོའི་ཚེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་རགས
་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྤངས
་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་པར
་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིནོ།། ཉན་ཐོས་འབུམ་ལཱ་ཁྲི་ནི་ཟག་པ་རྣམས་གཏན་དུ་ཟོད་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟནཱ་ཏཾ། ཟག་པ
་རྣམས་གཏོན་དུ་སྤངས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཏིང་འཛིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་གཏན་དུ་སྤངས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་ན་ཟག་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཟག
་པ་རྣམས་གཏན་དུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདོད་ཆགས་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་རྣམས་གཏན
་དུ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཟག་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཆོས་ལས་གཏན་དུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནཱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཟད་པ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་མ། སྨྲས་པ་དེ་དག་ཟག་པ་ཟད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས།།
་ཟག་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཟད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཟག་པོ་རྣམས་ནི་སྤངས་ཤིང་གཞིག་པར་དཀའ་བ་དང་། བཟླ་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་ཟག་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཆོས་ནི་དཱ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར
་ཕྱོགས་གཅིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་དམིགས་ནི་མང་ཞིང་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ཟག་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཆོས་ནི་དེ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་བརྗོད་པ་ཡིནྡོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་རྒྱོ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་བ་ལས། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཟོད་ནས་ལྷག་མྱ་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཟག་བ་རྣམས
་ཟོད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་བཤད་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་བསྟན་པ་ན་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། འཕར
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཉན་པ་གསུངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའོ།། ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།
་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། འདིར་ནི་དགོངས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆེ་ཆུང་གཉི་གའི་ཕན་ཡོན་སྦྱོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་གསུང
་གཅིག་དུ་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཇི་བཞིན་སོ་སོར་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། གཞན་ཡང་དོན་ཚད་མེད་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གསུང་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུང
་བར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཁམས་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་གཅིག་ཆོས་བསྟན་པས། དཔག་རྗེ་མདོ་སྡེ་རྒྱ་མཚེ་རབ་ཏུ་གསུངས་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་མདོ
་འདི་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་འདི་གསུངསོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ཐོས་པ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་འགལ
་བ་མེད་དོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུན་ཁྲི་ལྔ་སྡོང་གིསོ་ན་མི་སྐྱོ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།། མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་དང་པོ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། བཟོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དུལ་བ་རྗེསུ་འཐུན་པར་གྱུར་པའི་བཟོད་པ
་པྲདྲཧཱ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པའོ་ཞེས་བཤད། དེ་ལ་དུལ་བ་རྗེསུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་ནཱི་ཡོངསུ་བསྔོ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་གནས་པ་དག་ལོའོ།། མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་དེ། ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།།
་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བཟོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བཟོད་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པོའི་བཟོད་པ་པ་དང་། དུལ་བ་རྗེསུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་དྲང
་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བཟོད་པའོ།། དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སའི་མདུན་རོལ་གྱི་སེམས་སུམ་ཅུ་པོ་དག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གནས་སྐབ་སོ།། ས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དག་ནི་མངོན་པོར་ཡིད་ཆེས་པའི་བཟོད
་པའི་གནས་སྐབས།། ས་བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པུ་དྲག་ནི་དུལ་བ་རྗེསུ་མཐུན་པ་དག་གི་བཟོད་པའི་གནས་སྐྱབ་སོ།། ས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པའོ།། ས་བཅུ་པ་དྲང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི
་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བཟོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ལས་མི་སྐྱོ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་གནས
་པའོ། ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདྨོ་ལས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལུང་བསྟན་པར་གྱུར་དེའི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།། ཤཱ་རིའི་བུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད
་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོས་པར་འགྱུར་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགསུ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་བྱར་གྱུར་ཏོ།། ཆེ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མིགསུ་མེད་པའི
་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་དམིགསུ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།། ཤཱ་རིའི་བུ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་དམིགསུ་མེད་པར་བཟོད་པར་གྱུར
་པ་ཉིད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན།
་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར
་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བཤདདོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་དམིགསུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་བཟོད་པ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མཚན
་མ་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་བཟོད་པ་དེས་མིག་མི་བཟོད་ཅིང་མིག་དང་དམིགས་པ་རྣམས་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣ་བ་དང་སྣ་དང་།
་ལྕེ་དང་ལུས་དང་། ཡིད་མི་བཟོད་ཅིང་ཡོད་འཇིག་པར་མི་བྱེད་དོ།། བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་བཟོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་གཞོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། །
་གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མཽདོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་རྣམ་པར
་གཞག་གོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་རྣམ་པར་བཞག།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་རྣམ་པར་བཞགོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ
་རྟེན་ནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དྲི་མ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། བཟོད་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས
་ཀྱང་དེ་སྐད་བཤ་དེ། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད།། འཕགས་པ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
་དང་དུ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱིས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བཤ་དོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས
་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སཽ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད
་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེརོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འདིར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི
་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ན་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། མིའི་རྒྱལ་བྲོས་ཞུས་པའི་མོདོ་དང་སྦྱར་ན་ནི་ས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད
་པ་དང་དགུ་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་ཚར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་ལྔ
་པ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། ། ལེའུ་འདིའི་བཤད་པ་ཡང་མདོར་བསྔོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མང
་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མདོའི་ཚིག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤང་བའོ།། དེ་ལ་ལེའུ་ཉིད་ཀྱི་མིང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་དེ་བསྣུན་བཅོས་རྣལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྲེལ་པ་ན་བཤད་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས། ཁ་ཅིག་ནི་སྤྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་རྡོ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སོགསོ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྗོད་པ
་བྱ་བ་པཱ་སྟོན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྡུ་བས་དེ་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཐབས་མཁས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཡུལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ
་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དང་། རྗེསུ་འཐུན་པ་ཉིད་དང་མཐར་ཐུག་པར་བགྲོད་པ་ཉིད་དོ།། ཞེས་བཤད་དེ་གློ་རཱིམ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྗེསུ
་མཐུན་བྱར་གྱུར་པ་དང་། འདིའི་དབང་གི་བྱང་ཆུབ་དྲང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་ཅིང་ཡང་དག་པའི་རིགས་དང་། བསྟན་པ་དང་གྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྗེསུ་མཐུན་བྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའོ།། ཡུལ་གྱི
་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། དབང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་བཤང་བས་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་བལྟོས་པ་ལ
་སོགས་པའི་རིགས་པ་བཞི་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི
་དང་ལྡན་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་དང་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོ་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པར
་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བཤད་དེ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། མདོ།
་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་བཤད་པས་ལ་ལྀ་ལས་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་སྟོན་ཏོ།།
་ལེ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩད་བདུན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་སྟོན་ཏོ།། ལ་ལ་ལས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བསྟན་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཁྭ་ཅིག
་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ངོ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་མོཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའོ།། ཞེས་བཤད་པའི་བར་དུ་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པོའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ།
་འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང
་དག་པའི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའོ།། འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་འདི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ན
་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་བཤད་པས་ཁྭ་ཅིག་ལས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱའི་ཞེས་བཤད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག
་ལས། འདུས་བྱས་དྲང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པའི་བར་དུ་སྟེ་གོང་དུ་བསྟན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས
་བཤད། ཡང་དོག་པའི་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པོ་རྣམ་པ
་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་པ་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྩོལ་ཞིང་སྒོམ་པས་རིགས་པ་དང་མཐུན་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་རྗེསུ་མཐུན་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་དང
་འབྲས་བུ་དང་འཕགས་པའི་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྣལ་འབྱོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བྱའི་ཡང་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར
་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། འགྲེལ་པ་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཉི་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་བཤད་པ་གཉིས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། འོག་ནས་མདོ་ལས
་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིརརོ།། ལེའུ་འདི་ལས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞུ
་བྱའོད་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམྦ་དགཱ་ཅི་ལོ་རྟེན་ཅི་ལ་གནས་ནས་ཐེག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་བསྒོམ་པར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆུད་ནི་ཡན་ཆད་དུ་ལེའུ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཡོངསུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་ནས། འདིར་ནི་ལེའུ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས
་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་སྟོན་པར་མཛད་ལ། གཉིས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གིས་ནི་ས་བཅུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། ལེའུ
་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་སྔར་བསྟན་ལ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཡང་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར
་བསྟན་ལས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་དག་ནི་རྒྱས་པ་ཡིན་པས་ཕྱིས་བསྐྲུན་ཏོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱི་སྷོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དཱིང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཚིག་རྐྱང་པས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཕྱོགསུ་བཅད་བྱས་མདོར་བསྟན་པའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལེའོ་འདྲི་གཅིག་ན
་མདོར་པོ་སྠཱ་ནཱ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཚིག་རྒྱུང་ལས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བྱེ་ཤད་པ་དང་ཚིག་སུ་བཅད་པ་སྨོས་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། བཀའ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའོ་ཞེའོ།། ཚིག་རྐྱང་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། ཞི་གནས
་དྲང་ལྷག་མཐོང་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བཱ་དང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནིས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བསྒྲལ་བའོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་སྒོ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད
་ཀྱི་བསྦྱིན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྟེན་དང་གནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒྲོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྦྱིན་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་རྣམ་པར་འབྱུང
་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་འམ། ཡང་ན་སེམས་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་དྲང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་སྒོ་དང་། ཆོས་ལ་རྟེན་པ་དང་བརྟེན་པ་མཱ་ཡིན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་རྟོག་པ་དང་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན
་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་དང་། ཆོས་དང་དོན་རིག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཏྲི་ངེ་འཛིན་གཞན་རྣམས་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནོས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ
་དང་ལས་བྱེད་པའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་དང་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བྱའི་སྒོ་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་། མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རབ
་ཏུ་འདྲེན་པའི་སྒོ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱངསུ་ཚོར་བ་དགག་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་སྟེ། འདི་ནི་དབང་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྟེན་དང་གནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྒོའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུ
་གསོལ་བཱ་དང་ལནྡ་ཏུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཻ་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ན་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་དང་པོ་ནི་ཡུལ་ལས་མཚན་དུ་བརྟགས་པ
་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ལུས་བྱམས་མ་ཞེས་བྱ་བས་ཡུམ་བྱམས་མ་ལས་མཚན་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་ཡིན་པས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ
་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བློ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཐོག་མོ་ཁོ་ནར་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡི་ནོ།། གསུམ་པ་ནི་སྨོན་ལམྦུ་ལས་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏོ།། འཕགསོ་པ་དྲང་སྲོང
་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་སྔོན་དྲང་སྲོང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་ན་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཏིང་འཛིན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཐོས་པས་མ་འོངས་པ་ན་བདག
་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཡང་མིང་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲོ་ནི་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདིར་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང
་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད།། དང་པོ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བགྱི་ལགསོ་ཞེས་ཞུས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་གནས་ནས་ཞོ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བགྱི་ལགས
་ཞེས་ཞུས་པའོ།། དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟུན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ནང་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པའི་ལེའུ་ལས་ཞི་གནྡ
་ནི་ཏིང་འཛིན་ཏོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཞི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་ཏོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་པོ་ཞེས་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་འཕགས
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཞི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ཞི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བྱའི་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤྲེ
་རབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ནི་ཉིད་གྲུབ་པ་དང་མོས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལྔས་བཏུས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་པའི
་མདོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་དང་། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་འབྱུང་བ་ནི་མངས་ཀྱི་དོགས་ནས་འདིར
་མ་བརྗོད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི
་སྨོན་ལམ་མི་གཏོང་བས། རྟེན་དང་གནས་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཚོན་པོ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་རྣམས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་རྟེན་བྱས་ནས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དང་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་མི་གཏོང་བ་ལ་གནས་ནས་ཞི་གནྡ
་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པསོ།། དེ་ལ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་བཏགས་པོ་ཙམ་དུ་གསུ་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་རྣམ་པར
་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞན་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་མིང་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང
་དྲིན་ལས་གསུངས་པའི་མདོ་ལས་ཆོས་ལ་བརྗོད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཐབས་མཁས་པས་མིང་དང་མཚོན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མིང་དང་མཚན་མར་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།
་གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེ་ན་སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་མེད་ན་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས
་ཉིད་དེ་གཞན་དག་ལ་བརྙད་པ་དང་ཐོས་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་ནུས་ལ་ཚིག་དང་ཐོས་པ་མེད་ན་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཤེས་པར་མི་ནུསོ།། དེ་བྲིས་ནོ་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན
་པ་ཡིནོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལྔ་གནས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྔ་ཕན་གདགསོ་པའི་ཚེ་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མཐུ་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་འཕ་གོས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པོ་ལྔ་བརྟེན་ཏེ
་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡིད་མ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ནོད་པར་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས
་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་བཟླ་བར་བྱའོ་སྟེ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་དཔྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལས་དབྲེལ་བའི་ཕྱིརརོ།། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང
་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་མཁས་པའི་མདུན་དུ་གུས་པས་འདུག་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་ཡི་དམ་བླང་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངསུ་གསོལ་ཞྭ་འམ། ཡང་ན་འཕགས་པ་དགོངས
་སུ་གསོལ་ཞེ་འམ། ཡང་ན་མཁན་པོ་དགོངསུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དང་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སླད་དུ་དེང་སླན་ཆད་བདག་གིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ
་དྲུག་ཡོངསུ་སྤྱད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེང་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ན་བཙུན་པས་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལགས་པར་མཁྱེན་པོར
་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣ་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབློ་པས་དེའི
་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་འཕགས
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ལན་གླན་པའི་སེམས་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱིས་བྱས་པ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ་པ
་ལས་ཇི་ལྟར་གནས་པརར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་གང་ལ་སེམས་གནས་ནས་སྨོན་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ།། འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་རྗེསུ
་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྟན་ཏོ།། བཞི་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི་མཐའ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་མཆོག
་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།། གསུམ་པོ་ནི་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་སེམས་ཏེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ
་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།། བཞི་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་སེམས་ཏེ། མདོ་ལས་ཇི
་སྐད་དུ། གལྱཱ་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གུང་གསུངས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལ་སྭཱ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་འཕགས
་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལས་ན། རྒྱ་ཚོ་བའི་སེམས་དང་མཆོག་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་། རྟག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སེམས་ཤེས་བཤདདོ།། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྐུག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྒྲོ་ན་སྟེ་སྣོད་གཉི་སུ་གཏོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་དྲགར་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་དོན་དམ་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་།། སྒྲུབ་པ་དང་།
་འབྲས་བུ་ཡོངསུ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གླང་ཟག་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མོས་པ་བསྐྱེད
་པ་དང་། འཕགས་པའི་དུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་འདུན
་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་སྒོ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་དང་། བསྟན་བཅོས་སུ་ཡོངསུ་འཛིན་པ
་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་དང་བདུན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། ཞི་གནས
་དང་དེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ནང་ནས་ཞི་གནོས་དང་ལྷག་མཐོང་གཙོ་བོར་གྱུར་པས། དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། སངས
་རྒྱས་བདག་གཉིས་ཐེག་པ་ཆེ་གནས་པས།། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཆོས་ནི་རྙེད་པར་གྱུར།། ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་ན།། དེས་ནཱི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་བཟླ་བར་མཛད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་།
་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དཔེར་ན་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ནི་མཐུ་ཆུང་བར་གྱུར་ན་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ
་ཤེས་རབ་དྲང་ཏིངངེ་འཛིན་མི་མཉམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཙས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ
་ལས་མུ་བཞི་པོ་ཏི་འཛིན་དང་ལྡན་ལ་ཤེས་རབ་མེད་པ་དང་། ཤེསཽ་རབ་དང་ལྡན་ལ་ཏི་ངེ་འཛིན་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉི་ག་དང་ལྡན་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲིཉི་ག་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང
་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་སྐད་དུ་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མནི་ཆད་ནི
་གཉིས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་སྒོ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་པ་ཡཽང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ
་བྱེ་སྟེ། གྲངས་མདོར་བསྟན་པ་དང་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། ཞུ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས
་པོ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བཞི་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་རྣམ་པར་མི
་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིག།
་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ།། རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་མི་མཐུན་ཏེ་མདོ་འདི་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ཟ་བ་མོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཁྱབ
་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མ་གསུང་སོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་དང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྣམ་པ
་བཞིའི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའི་ནང་ནས་ནི་གོ
་རིམ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པས་དེ་དག་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ནཱ་རྣམ་པ
་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང་མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བའི་དམིགས་པའོ།། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བ་ཞི་སྟེ། འདི
་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུ་གོས་བརྙན་གྱི་རྡོ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་དང་། ང་ངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པ་དང་། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས
་པའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལུ་བྱེད་པས་གང་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་ལ་དམིགས་པའོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ
་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ།། དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས།། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད
་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི
་དམྱིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་གྱུར་པའོ།། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་མང་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའོ།། ཞེ་སྡང་ལ་མང་དུ
་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱམས་པའི་ཡུལ་བསྒོམ་པའོ།། གཱཏི་མུག་པ་མང་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ལོ་དམིགས་པའོ།། ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ངམ་གྲ
་དམིགས་པའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་།། རྔུབ་པརྞེ་སུ་དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པོ་ནི་མཛད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཡང
་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་དེ་དབྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་རྗེསུ
་@འཐུན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྐུ་དང་། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་སྟོན་ཏོ།། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བསྟེན་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ནི་བསྟན
་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཡང་དགེ་བའི་རིགས་པ་དང་། རྗེས་མཐུན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྒྱ་ཚར་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་བསྟན
་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དེ་ཉིད་ལས་མཁས་པའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ
་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ།། གནས་དང་གནས་མེ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁསྡུ་པ་ལས་བལྟའོ།། གནས་དང་གནྡ
་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཆོས་རྣམས་ལས་ཆོས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་སྤངས་པས་རྟེན་ཅིང
་འགྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ།། རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡོངསུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མུ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལས་འདི་ལྟར་མ་རིགས་པ་ལ་སནྡྷ་བའི་རྣརྣམ་ས།
་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བས་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར
་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིནྡ་ཡོང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མཐུན་པའི་འབྲསྟེ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ
་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་བུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་།། མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི
་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལྔས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང་། སྔ་གོང་མཱ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དང་། དེ་བཞི་ན་ཉིད
་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ས་འོག་མོ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང་ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན་དེས་ཀུན་ནུ
་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་སྦྱར་ཏ་བཤད་ན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།། སྤྲོས་པའི
་ཕྱིར་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། དེས་བག་ལཱྀ་ཉལ་གཏན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་རྗེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དམིགས་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི
་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེམ་བཤད།། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པོ་བཞི་ནི་བསྟུན་པ་རྣམས་ལསཽ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་འདྲིརཱ་ཕན་ཚུན་ནས་བསྟན
་པ་ཡིནོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག
་ཡོད་དོ།། དེ་ལ་སྤྱིའི་མིང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་ཡང་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། དམིགས་པ་དེའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞོང་དེམི
་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེསུ་སོང་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡང་དོག་པར་རྫོགས་པའི་སངོས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ
་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནྡ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེསུ་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱབ་པ་ཞེས
་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅྡོཾས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་འདིར་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིནྟི་ནོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གྲོང་གསུངས་པ་དེ་ནི
་འདྲིར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིནོ།། དངོས་པོའི་མཐའ་ཉིད་ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་དེ་ཁྲོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིནོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ
་དེ་ནི་འདྲིར་རྒྱུ་དང་འབྲོས་བུ་རྗེསུ་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་དེས་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གིས་དག་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱབ
་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཱར་དུ་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལྀ་བྱེ་བྲག་གྲི་མིང་ཡཽང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་མི་མཐུན་ཏེ། བསྟན་བཅྡོཾས་ཆོསྲ་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་བཏུསྲ་པ་ལཱྀས། མོས་པྲ་ཡིད
་ལ་བྱེད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་གྲནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙནཱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ
་འཇིག་རྟེན་ལྔས་འདས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་ལཱས་ཐོབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འདི་དག་ཙམ་དུ་ཟད་ངོ་ཞེས་ཚད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་དང་། ཁྲིམས་དང་།
་སྐྱེ་མཆོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་གྱུར་པོ་ཐོབ་པའི་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད
་ལོས་བསྟན་པ་བཞིནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་འཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཉམ་པར་བཞག།
་བའི་ས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་དག་གིས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ཡོང་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངསུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིག
་པ་དང་། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བས་ནི་རོགས་པ་དེས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས
་བརྙན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ཡོངསུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ན་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན
་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟོ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ཡོངསུ་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི
་བྱེད། ཡོངསུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། ཡོངསུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མ་བཏང་བའི་སེམས་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས
་བྱའོ།། དངོས་བོའི་མཐའ་ཉིད་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟྭ~ཾ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། བདེན་པ་བཞིའོ།།
་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་པ་བཞི་པོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ
་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་། གོམས་པར་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེནི་ཐམས་ཅད་ལས་གནས་གྱུར་ཅིང
་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་གནས་ཡོངསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས
་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསམོ་གཏན་ཐོབ་པའི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ
་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་བར་དེ་དག་ནི་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ནི།
་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བསྟན་པ་ལས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞིནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས
་བརྙན་ལ་དམིགས་པོའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལྔ
་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། ཡོངསུ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དང་པོ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བསྒོམ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པོར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཅིག
་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་བསྒོམ་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མཐའ་བསྒོམ་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས
་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་བརྟགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པའི
་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ་དངོས་པོའི་མཐའ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ནི་འོདི་ལྟ་སྟེ། གནས་གྱུར་པ་དང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ
་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་བཤད་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ནོར་བ་དག་མང་བའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། གོང་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་བསྟན་བཅོས་རྣམ
་པར་བཤད་པ་ལསྭཱ་བསྟུནྡྲ་པ་རྣམས་ནི་མདོའི་ཚིག་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་གྱི། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པཱ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས
་པ་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡུལ་དུ་གཏོག་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་མདོ་འདི་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དགོས་པ
་ཡོངསུ་གྲུབ་པར་གཏོག་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་འདི་ལས་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་དོན་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མ་བཤད།། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལུས
་དུ་ཞིག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལགས་དུ་ཞིག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་ལགས། དུ་ཞིག་ནི་གཉི་གའི་དམྱིགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུས་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་གཙུག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པོར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙནོ།། གཅིག་ནི་ལྷག་མཀྵོཀི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས
་པོ་ཡིནོ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།། གཉིས་ནི་གཉི་གའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས
་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པྲས་ལྡན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། ཡུལ་རྣམ་པ་བཞི་ཐ་དད་པའི་ཕྱི་རེ་ཏེ་སྔརཱ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། རྣམ་པ་བཞི་ལས་གཉིས་པ་ནི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་རཱི་ཞི་གནས་ལ
་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཕྱིརརོ།། རྣམ་པ་བཞི་ལས་དང་པོ་ནི་ཡོངསུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི
་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་དུ་ཡང་གཏོགས་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་བཞི་པོ་འདི་གནས་སྐབས་དང་ས་བྱེ་བྲགྲ་ཡོད་པ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི
་མཐུན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དང་བྱོ་གཉིས་ནི་ཊཱི་མདུན་རོལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་དོན་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་ལོ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི
་ལྷག་མཐོང་གིས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཏིང་འ་ཛིན་གྱིས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞི
་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སྲ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཕྱིན་པ་ན་གདོད་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཁྱོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིརརོ།། བཞི་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་གནས་གྱུར་པ་བརྙེས
་ནས་རྟེན་ཡོངསུ་གྲུབ་ཅིང་འབྱོར་བའི་དམི་གྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པོ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི
་རྟོག་པ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རིགས་པ་བསྐྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ
་ས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཡིནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དང་པོ་གཉི་ག་ཡང་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་ས་བཅུ་པོ་རྣམསུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་གཉི་ག་ཡང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར
་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞི་ནོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྔ་མ་གསུམ་པོ་དག་ནི་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་། ས་བཅུ་པོའི་གནས་སྐབསུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས
་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ་གཞ་ནོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཞི་ཆར་ཡང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་ཇི་སྐད་དུ་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ
་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དངོས་པ་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་འམ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་འཛིན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་བསྒོམ
་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྭ་ལས་ས་མང་པོ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བཤདོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་ཀུན
་ཀྱང་རིགོས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འོག་ནས་བསྟན་པ་དག་དང་སྐྱ་ར་ན་སའི་མདུན་རོལ་དུ་ནི་དང་པོ་གཉིས་ཁོ་ནའོ།། ས་བཅུ་པོ་རྣམསུ་སྔ་མ་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་བཞི
་ཆར་ཚང་བར་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་འོག་ནུས་མདོ་ལས། དེས་སྔར་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་དེས་ད་ལྟར་ནི་ལམ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོའི་མཐའ་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བླ་ན
་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིབ་ཏུ
་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིནོ་ཞེའོ།། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པར་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་ན་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པ
་ཇི་ལྟར་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པཱ་ལྔས་ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི། ཤེས་པས་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚྭ།
་བསྟན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན་སྨྲས་གདོན་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པཱ་ཙིམྦ་དུ་གྲུབ་པ་ལུས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ང་ཉིད་ལས་འདི་ནི་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ
་བུ་ཞེ་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི། ཤེས་པས་མི་དམིགས་དེ་ཡི་ཚེ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་གནས།། འཛིན་གཉིས་མཚན་ཉིད་བྲལ་ཕྱི་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལུ
་ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དག་ལ་ཤེས་པས་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཆ། སྤྲོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བར་དུ
་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་འདིའི་ཆ་གཉིས་ནི་གཉི་ག་ཡང་རྗོད་པ་མེ་དེ། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་མཆིན་མ་མེད་པར་ཕྱིརོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནོ་རེ་ཤེས་པོ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་གཉི་ག
་ཡང་དེའི་མཚན་མ་དང་བཅས་བྱ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྔ་དེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིརརོ།། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་དྲི་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་ནོ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི
་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མེད་ན་ནི་དམིགས་པར་ཡང་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི
་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ངེས་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་དགོས་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་འདྲི་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཡོད་ལྔ་རྒྱུ་མཚན་ནི་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་མཚན
་མ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་གཟུང་བ་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་འདི་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བཅས
་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། ཡོང་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་བཞི་ནོ།། ཡོངསུ
་བསྒྱུར་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འི་གྱུར་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བ་ཡོད་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད
་དོ་སོ་ཞིའོ།། ཕྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ལ་ཆེ་གཉིས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཉི་ག་མེདོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་རཾ་ཤེས་པ་འདི་ལ་ལྟ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མེད
་ཤེས་པ་འདིའི་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་བའི་ཤེས་རབ་དག་ནི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཉི་ག་དང་ལྡན་ཏེ། མདོའི
་བསམ་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་འདྲ་བ་ཞེས་བཤདངྒེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིརརོ་ཞེའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་སློབ
་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་གཞུང་དང་སྦྱར་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་མེདདོ།། ཕྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་གཉི་ག་དང་ལྡན་པར་བཤདདོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན
་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡི
་ལ་བྱེད་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེནཱ་ལྔས་འདས་པ་དང་ཕྱིས་ཐོབ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཤད་པསོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ
་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེ་ས་བཤད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི། སློབ་དཔོན་རྟོགས
་བའི་སེངྒེའི་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུན་ཚུན་འགལ་བ་མེ་།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དྲུག་པ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས
་པས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོ་ལྔ་བར་བགྱིད
་པ་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ལགས། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ་ཞུ
་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དང་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་རྣམ
་པ་བཞི་པོ་དགྲ་ལ་བརྟེན་ནས། ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ཞུས་པའོ།། གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ཞུ་བའོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བཤད་པ་གསུམ
་ཡོད་དེ། ཁྱཱ་ཅིག་ནཱ་རོ་ཡོངསུ་ཚོལྟ་བ་དང་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་བསྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་མཁོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ
་ཡིནོ།། ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། མཱཁས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཱ་ཉི་གར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགོང་སྟེ་པཱ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལྔ་བའི་མདོ་ལསོ།། ཞི་གནས་དང
་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་སྩོལ་བཱའི་ཕྱིར། ཞི་གནས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ནི་མྱ་ཡ་ན་ནོ།།
་མཁས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ནི་ཡིན་གྱི། ཞི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ཉིད་ལས་ཞི་གནས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར
་བགྱིད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས
་ལ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙེད་པའི་སྡེ་དང་ལྲྀང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་ཚིགསུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེ་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ
་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟེན་པའི་སྡེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དྲེ་བ
་གཤེགས་པས་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བསྒོམ་པའི་གོནས་གསུང་རབ་བསྟན་པ་དང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དའི
་པོའོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ
་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་མཛད། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མེན
་པ་ཀུན་ལསྭ་བཏུས་པ་ལས་མདོའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་གང་བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་བར་གསུངས་པའོ།། དབྱངས་ཀྱིས་བསྐྲད་པའི་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་དབུས་དང་ཐ་མར་ཚུགསུ་བཅད་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐྲད་པའོ།། གཞན
་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགསེ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབྱངས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའོ་ཞེས་བྱའོ།། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ལས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཤི་བའི་དུས་བྱས་པའོ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དང
་བའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལུང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཞནྡོ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ལུང་སྟོན་ཅིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར།། ཚིག་སུ་བཅད་པིའི་སྡེ་ནི་འོ་དཱི
་ལྷ་སྟེ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཚིག་སུ་སྦྱར་ནས། རྩཝ་བ་གཉིས་བྱཱ་དང་རྩཝ་བ་གསུམ་པ་དང་རྩུ་བ་བཞི་པ་དང་རྩ་བ་ལྟ་བ་དོང་རྩེ་བ་དྲུག་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཚེ་དྲོ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གྲུ་ཤེ
་པ་ཉིད་ཐུགས་རིངས་ནས་བརྗོད་པཱ་ག་དཱ་ཡིན་པའོ།། གླེང་གཞིའི་སྡེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞུས་པའི་རྒྱུས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་བཙའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་གླེང་གཞི་ཞེས
་བྱའོ།། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སྐྱེས
་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དྲང་ལྡན་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི
་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འཐག་པ་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡ་ང་དེ་བཞིན་ནོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གན་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡངས་པ་དང་།
་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟབ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སློབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མེད་པ་ན། མཚུངས་པའི་ཟླ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ།། རྨད་དུ་བྱུང
་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ལས་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ།། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གོང་དུ་ཆེས
་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཁྱུད་པ་རྣམས་སྟོན་པས་སོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་མ་བསྒྱུར་བར་སོ་ནས།
་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཚོར་བཤད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལེགས་པར་ཐོས་ལེགས་པར་བཟུང་ཁ་ཏོན་བྱང་བར་བྱས་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས
་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་གི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་གྲིས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། དབང་པོ་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིས་ཏེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་དང་། བསམ་པོའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དོང་པོའོ།། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལེགས་པར་ཐོས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བ་དང
་ཁ་ཏོན་དུ་བྱང་བར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་དང་། མཐོང་བསྟེ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྐྲུན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ
་ཉནྡ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བ་དང་། ཁྭ་ཏོན་ཏུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སེམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤོང
་པའི་ས་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་སྟོན་ཏེ་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ཐོས་པའི་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས།། གཞན་ཡང་རྣོལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སའི་ནང་ནས་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ་ཡང་བློ་ཞེས་བྱ་བས་བསྣན་ནའོ།། མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་ལྔ་ནི་མིང་ཅུང་ཟད་ཐ་དད་ཀྱང་དོན
་ནི་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མཽང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པའི
་བྱེ་བྲག་ལས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། རྗེ་སུ་དྲན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མདོ་འདྲི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ
་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། ཁ་དོན་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བརླ་བྱས
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ཏོན་བྱང་བར་བྱས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། རྗེསུ་དྲན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། ཕྱིན་ཅི་མཱ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བོས་ཤིན་ཏུ
་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་འདུག་སྟེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་སྟེ། བསམས
་པའི་ཤེས་རབྱ་དེ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་འདུག་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་ཐོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྒྲ་ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་འདུག་ཅིང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཛཱ་ལྟར་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྙོགས་པས་སོ།
་སོར་བརྟོགསོ་ནས་སེམས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན།། གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྟོད་པའི་ས་ལས་དབེན་པ་ལ་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ནང་གི་སེམས་བདེ་བར་གནས་པ་ཡང་དག་པའི་ཞི་གནས་དང
་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་འགྱུརརོ།། ཡང་དོག་པའི་ཞི་གནས་ལ་སེམས་བདེ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལྷག་མཐོང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད།། གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་ནང་དུ་རྒྱུན་ཆགས
་སུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་ལན་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་བྱ་བོ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཞི་གན་སོ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་དགྲ་པོར་བཤད་པའོ།། འདྲ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞི་ག་ནས་བསྟན་པ་དང་། ལྕུག་མཐོང་གི་སྒོ་རྣམ་པར་ཕྱོ་སྟེ་བསྟན
་པའོ། དྲང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་ཞུས་པ་སྔ་མཱའི་ལན་བསྟན་པའོ།། སྒྲ་དང་པོ་འདི་ལྔ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན
་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དྲང་གི་ནས་སྐབས་དང་མིང་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི
་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་ཏེ་མདོའི་ཚི་གོ་འདྲི་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་དེ་དྲུག་པར་སེམས་ཤིང་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ
་གཉིས་དང་རྗེ་སུཾ་མཐུན་པའི་སེམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་རཱབ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་སེམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དྭེ་ནི་དོན་དུ་ན
་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོ་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་། དམིགས་པ་གི་ཅིག་ལ་གནས་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་ཡུལ་ཞེས་བཤད་ལ་ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའི་དོན་རབ་ཏུ
་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།། ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་ཡོངསུ་བསྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། སེམས་ནང་དུ
་རྒྱུན་ཆགསུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཞི་གནས་བསྣུན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་སེམས་དུསྨྲས་ནས་ཏཱི་འཛིན་ལ་གནས
་བཱིར་བྱེད་པས་སེམས་ནང་དུ་ཞེས་བསྟན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཙོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྱ་ལས་ནང་གི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་མི་གྲི་ཡི་ང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་འདིས་ནི་སེམས་ནང་དུ་རྒྱུན་ཆགསུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་སེམས་བསྟོན་ཏོ།། དྲི་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་ལན་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར
་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཤིན
་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པསོ།། དེ་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རེག་བྱ་གོང་ཡིན་པའོ།། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་ནི
་བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་གྲངསུ་གཏོགས་པའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ལུས་ཡང་ཞིང་ཟོ་མདོག་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ
་ད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་དཤད་དེ། འདི་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཞི་གནས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིརརོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས
་དེ་ལ་སེམས་བདེ་བར་གནས་པོ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིནོ་ཞེས་བཤད། སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། རྣམ་པ་དགུའི་མིང་སྨོས
་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་མེད་དོ།། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མིང་སྨོས་ནས་རྣམ་པར་བཤདདེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཞི་གནས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ནང་ཁ
་ནར་འཇོག་པ་དང་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང་བླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། འདུལ་བར་འཇོག་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པརུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་པར་འཇོག
་པ་དང་། རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་གིས་སེམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པས་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སེམས་ནང་ཁོ་ནར་འཛེག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམ་ཝ་ཕྱིར་བླན་ནས་ནང་དུ་མི་གཡེང་བཱརརྱ་དང
་པོ་ཉིད་དུ་སེམས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་གཡོ་བ་རགས་པ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་དམིགས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་དང་། ཕྱེ་བར་བྱེད་པས་མངོན་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར
་རོ། བླན་ཏེ་འཇོག་པ་ནི་གལ་ཏེ་བརྗེད་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཕྱིར་བླན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི
་ཕྱི་རོ།། འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་བཏུལ་ནས་འཕྲོ་རཱ་མི
་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།། ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ། ཉེས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགསུ་ལྟ་བས་སེམས་བཏུལ་ནས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བའི་ཕྱིརརོ།། རྣམ་པར་ཞི་བར
་བྱེད་པ་ནི་གོལ་ཏེ་བརྗེད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པོ་གློ་བུར་དུ་མངོན་དུ་བྱུང་ན་ཡང་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིརཱི་རོ།། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སྐབས་མེད
་ཅིང་། བར་ཆད་མེད་པར་ཏིང་འཛིན་མཆོག་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་ཏི་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན
་གཡེང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱོང་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱུན་ལསཽ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་མིང་བསྣུན་པའོ།། ཁོ་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞི་གླནས་ཀྱི་ཐབས་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང
་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་སོགས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དེས་ཡང་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་དམན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད
་བྱས་ནང་གི་སེམས་རྒྱུན་ཆགསུ་གྱུར་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་སྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་ནི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་ལྟར་ནཱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་ཡོངསུ
་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་ཞུས་པ་སྔ་མའི་ལན་བསྟན་པའོ།། དེ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པས་གྲི་ནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསམས་པའི་ཆོས
་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་མོས་པར་བྱེད། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མནོ་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟནྡ
་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དེ་བྱེ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་ཞུས་པ་སྔ་མའི་ལན་བསྟན་པའོ།། སྒོ་དང་པོ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།། ཁ་ཅིག་ནཻ་རེ་ཏིང་འཛིན
་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིསུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བས་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་འདྲི་ནི་དང་པོའོ།། །
་མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ནས་གནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང
་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ།། གཉིས་པ་ཛཱི་ལླཱིཪྻ་ལེགས་པར་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམིགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་འདི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་དམིགས་པ་ཡིད
་ལོ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ནང་གི་ཏིང་འཛིན་ཆ་མཚུངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་ནས། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་མོས་པས་ཡིད་ལེ་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང
་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉིད་མཚན་མ་ཡིན་པསོ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་མཚན་མོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ཏིང
་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པ་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངསསུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངསུ་དཔྱོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང
་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕུག་མཐོང་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།
་དང་པོ་དེ་ལྟར་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡོངསུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་ཏེ། སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ནང་གི་ཏཱི་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཅེསྲ་བྱ་བའི་དོནཽ་ཡིན་པས
་ཡོངསུ་བརྟག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ།། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ
་ངག་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར
་རོ།། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། ཡོང་སུ་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ
་ཕྱིར།། ཡོངསུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་འབྱུང་བ་ཡི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་ལྷག
་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སློང་གིས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངསུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངསུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྔ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱོང་པར་རྣམ་པར་སྦྱོངས་པའི་དམིགས་པ་དྲང་མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ
་ངག་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ།། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ།། ཇི
་ལྟར་ཡོངསུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་དེའི་མཚན་མ་ཡོངསུ་གཟུང་ནས་ཡོང་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།། ཛཱི་གྷཱརརྱ་ཡང།
་སུ་དཔྱོད་བྱུར་བྱེད་ཅེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་དག་ལ་ཡང་དགྱེ་བར་རྟོག་པར་བྱེང་བའི་ཚེ། ཡོངསསུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་བཞི་པོ་འདི
་ངག་ལོ་གོ་རི་མོ་བཞིན་དུ་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བཤད་དོ།། གསུམ་པ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔའོ།། དེ་ལ་བཟོད་པ
་ནི་ལྷ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བཟོད་པའོ།། འདོད་པ་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པར་གྱུར་བའོ།། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། ལྟ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལ་བའོ་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའོ།། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག
་ཀྱང་དོན་ནི་གཅིག་ལ་མང་ནི་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་དང་རིག་པ་དང་བློ་དང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ།
་ཆོས་མཚན་ཉིད་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤདེ་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། གཞི་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ
་བའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྩ་བ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟེན་ནས་མདོའི་ཚིག་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བྱསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། ནང་དུ་ཏིང་འཛིན་ཅེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྩ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ལྔ་བརྟེན་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྷོ།། དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གཟུགས
་བརྙན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་བའི་དོན་རྩ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་གཟུགས་བརྙན་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་ཤེས་པར
་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟག་པ་ན་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོའི་ཚིག་གཞན་བཤད་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཏི་ངེ་འཛིན
་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་བརྩམས་ནས། མདོའི་ཚིག་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆེད་ཀྱིས་རྩ་བའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་བསྟན
་པའོ།། དང་བློ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་གནས་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཚོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཡང་དོག་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པས་གནས་བྱས་པའི
་ཕྱིར་དང་། ཏིང་འཛིན་ལྱ་བཱཎྜེན་ནུས་ལྐུག་མཐོང་སྐྱེ་བ་ཡང་གླང་ནི་མཱི་ཟ་བྷར་ཐོས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་སྙོམས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཐོས་པ་དྲང་བ་སེམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡོང་དག
་བོཔོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་བའི་ཕྱིར་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡོང་ཐོས་པོ་དང་། བསྣམས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབྱུང་བས་སོ།།
་ནང་དུ་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་དག་པོའི་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པ
་བཞིན་ཞེའོ།། སྦྱོར་བ་དང་རྩ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནསོ།། གཉིས་པ་ནི་རྩ་བ་དང་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན
་ནས་ཏེ་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབྱའ་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་ཞུས་པ་སྔ་མའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བོཅོམ་ལྡན་འདས་གྲལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམིགས་པའི་སེམས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ན་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པའི་སེམས་ཇི་སྲིད
་དུ་ལུས་དྲང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཡིང་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ལ་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེསུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཱཉྩི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པོ
་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འད་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནང་གི་སེམས་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་ཇི་སྲིདདུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས
་པ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡིད་ལྔ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེསུ་མཐུན་པའི
་མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི
་ཡང་དག་པའི་ཞི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མོ་ཐོབ་པ་དེའི
་བར་དུ་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནང་དུ་ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་ན་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ལཱ་མཱིང་ཙ་ཞེས་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས
་པ་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལྷ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་པ་སྟེ། སྔ་རྀ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར
་བསམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནང་དུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མོས་པས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངསུ་སྤངས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ
་དྭེའི་བཱ་དུ་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་གི་རྗེསུ་འཐུན་པའི་མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར
་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་དུ་ཡང་དྲག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ལྐོག་མཐོང་གི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དགྲ་པིའི་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད
་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་ཚིག་འདི་དྲང་སྦྱར་ནུ་ཞི་གནས་དུང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་མདོའི་ཚིག་འདིས་ནི་གོང་དུ་ནང་གི་སེམས་རྒྱུན་ཚིག་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལཱ་དེའི་སྦྱོར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམྦི་ཐ་དད་ཅེས་བགྱི་འམ་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བ་གྷྲི་ཞེས་བྱ་འོད་མན་ཆད་ནཱཾ་ལྔ་པ་ཞི་གོནྡས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི
་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལམ་དུ་གསུངས་པའོ།། འདོན་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར
་བྱ་བའི་གནས་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གཅིག་པ་ཞིག་ལགས་སམ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལམ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་བསྟན
་ཏོ། \ུ0f7fའོད་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ་ཞུས་པ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དྲིས་པ་དང་ལན་དག་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དྲང་པོའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའི་སེམས་ལ
་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དྲི་མིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དྲིས་པ་དང་ལནྡ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད
་པའོ།། མདོའི་ཆོག་འདི་ལྟ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བྷཱུ་དང་པ་མཱ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུག་སྣ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་དཔེར་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མོཐོང་གཉི་ག
་ཅིག་ཆར་འཇུག་པའི་ཚེ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ལ་མཚུངས་པར་དམིགས་ཤིང་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་སེམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་བྱེད།། གཟུགས
་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་དེ་དག་དམིགས་པར་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ན་གཟུགས་བརྙན་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་མི་འདྲ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྔ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི
་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐ་དད་པ་ཡིང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་གི་དམྱིགས་པ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད
་མཽད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དྲི་དག་གི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིནྡ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཐ
་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལུས་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང་སྟེ། མདོ་ཚི་ག་སྔ་མ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཕྱིརརོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་མཐོང་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་དག་སེམས་འདི་དང་ཐ་དད
་པ་ཞེས་བགྱིའམ། ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་དྲུག་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འབྱེད་པའི་སྒོ་འམ་ཡང་ན་སེམས་དང་ཡུལླ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དུད་པ་ཉིད་དུ
་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་ལན་དུ་གསུངསྲ་པ་དང་བརྟག་པ་དང་རྣམ་པར་བཤད་པཱ་དང་ལྡན་གསོལ་བ་དང་སྤྱིར་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ
་འཕགས་པོ་བྱམས་པས་ཞུ་བོ་གསོལ་པ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་འདྲི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདོར་ནི་ལྷག་མཐོང་སྨོས་ནས་ཏིང་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ཞུས་པ་ཡན་ཏེ། བསྟན་བཅོས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་བསྟན་ནས་ལྷག་མཐོང་མ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མིདོ་འདི་ཉིད་ལས་འོག་ནས་ཏིང་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྣངོ
་ཞེས་གསུ་སྭ་པི་ལྟ་བུའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་རེ་འདིར་ཏིང་འཛིན་སྨོས་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པྲྀ་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དག་ནས་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཚྭ་བཅུཥྚི་རྣལ་འབྱོར་ལཱ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་བྱ་ལྟ།
་ཤུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཏིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་བསྟན་པ་བཞིན་ཞེའོ།། །
་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཏིངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅིག་ཅར་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདི་ལས་ལྷག་མཐོང་དང་ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཞུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞུས་པ་འདིའི་དོན་ནི
་འདི་སྐད་དུ་ལྷག་མཐོ་ང་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་དེ་དག་སེམས་པ་འདི་དང་གཅིག་པ་ཞིག་ལགས་སམ། ཐ་དད་པ་ཞིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི
་མདོ་ལས་ཀྱང་མདོ་འདྲི་དང་མཐུན་པར་ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས
་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སེམས་ལ་ཆོས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ།། འདིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་དང་འདྲ་བར
་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བཤད།། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་སྦྱོར་ན་རྣམ་པར་སྔོས་པ་དང་རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས
་བརྙན་ལ་བྱ་བར་བཤད།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ནི། ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལས་སྔ་མོ་བརྒྱད་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར
་པོ་དང་། སྡེར་པོ་དང་། སཱ་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ངོ་།། གཟུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ།། སྔོན་པོ་ལ་སོགས
་པ་བཞི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པར་བཤད་དེ། དེའི་གཞུང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཟུགས་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བསྡུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་གིས་ནི་བསྟན་བཅོཾ
་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས
་བསྡུས་པར་འདོད་པ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དྲག་དྲང་ཡང་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་མདྨོ་དག་ལས། གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་གླང་གསུངས་པ་དེ་ཡང
་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ན་རེ་བཱསམ་གྷ་ཏཱནྶ་བསྒོམ་པ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་ཏི་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པ
་ཞེས་བྱའོ།། གནས་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་མིབ་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་དང་མཐུན་ནོ།། གཞན
་ཡང་མདོ་ལས་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཤེས་གསུངས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ན་རེ་ཏིང་འཛིན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་ལས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏི་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ
་མེད་པ་ཞེས་བཤདོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བཅུའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་དང་སྦྱར་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག
་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པ་དག་ཡིནོ།། འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཐོང་ཁོ་ནའི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སླར་གྲོང་དུ་ཞི་གནས་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་ཡུལ་རྣམས
་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་མ་བརྗོད་དོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ལྷག་མཐོང་གཅིག་པ་ཞིག་ལགས་སམ། ཐ་དད་པ་ཞིག་ལགས
་བྱ་བའི་རིགས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་དང་གཅིག་པ་ཞིག་ལགས་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མཚུ
་པོའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགོལ་བ་མེད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེ
་པས་ལན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པའོ།། ཡུལ་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། ཡང་དྲག་པར་ནི་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན
་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སླརྱ་བརྟགས་པ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམ
་ལས་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡོན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། གཟུགས་བརྙན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙོམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པསོ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་བཤད
་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞུང་སྨོས་ནས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལྔ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་དྲི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། རིགས་ཀྱི
་བུངས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གསལ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ
་པ་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་གོང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་ནང་གི་རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག
་པའི་ངོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ།། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་གྱི་ལོགས་ཤིག་ན
་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཐེག་བྱ་ཆེན་པོ་བསྡུ་ས་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ
་ལྔས་སྣང་སྟེ། གུད་ན་ཡུལ་གྱི་དོན་དུ་གྷུརྱཱ་པཱ་ནི་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་ངས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ངེས་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་སྣང་གི་གུད་ན་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི
་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་རབ་ཏུ་བསྟི་ནི་བྱིའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་འདིར་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་གས་རྙིང་རྣམ་པར་གཉིས་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི
་སའི་འགྲེལ་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཟླས་པ་ལས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམྦ་དྷ་བསྐྲུན་པའི་རིག་པ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།། ། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བདུན་པོ།། བཅོམ་ལྡན་འདུས
་གལ་ཏེ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་སེམས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་ན་ཇི་ལྟར་སེ་སྦེ་ཉིད་ཀྱི་བློད་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གསོལ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ནི་དམིགས་པར་བགྱིད
་པའི་དོན་ལགས། ཡུལ་ནི་བརྟེན་པར་བགྱིད་པའི་དོན་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་སེམས་དང་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་པར་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང
་བར་འགྱུར་ཏེ། འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དགྲ་མིག་ནི་རང་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་།། མཛུབ་མོ་ནི་རང་ཉིད་མི་འཛུག་སོ།། མཚོན་གྱིས་ནི་རང་ཉིད་ལ་མི་གཅོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་དང་འགྲེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུརརོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད
་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བདག་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྲུ་།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ
་གཅིག་ལས་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡུལ
་གྱི་དངོས་པོ་བྱེད་ན་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར
་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཚེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྣ་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དྲུག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།།
་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ
་དུ་དབྱེ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དང་དཔེ་དྲང་དོན་དུ་སྦྱར་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར
་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྒལ་བས་སྔ་མའི་ལན་བསྟན་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཅུང་ཟད་གང
་ཡང་མེད་པས་བྱེད་པ་མེད་པར་རིབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོང་། ཆོས་ཅུང་ཟོང་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྟན་པསོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ
་པ་གཅིག་ལས་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་དྲོ་ཞེས་འབྱུང་།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲོལ་བ་ལང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་ཆོས་གྲང་གི་ས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད
་པ་མེད་དོ།། ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པོའི་མདོ་ལས་ནི་ཆོས་གང་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེ་ག་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ནི་མི་མཐུན་པ་མེདོ།། གཞན་ཡང་ཆོ་ས་སྨྲ
་གྲིས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་སེམས་ལྔས་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པསོ།། སེམས་དེ་ལས་ལྟོ་ཤིག་ན་ཡོད་དོ།
་ཞེས་ན། གཞན་དག་ན་རེ་ཡང་དག་པོའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མཽ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་སེམས་ལྟ་བུར
་སྐྱེས་པའི་ཚེ། དྲི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་དག་རབ་ཏུ་སྣང་བས་དྲིའི་ཕྱིར་སེམས་དྲིས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིནོ།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི
་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོསྡེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད
་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པོས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་མཐུ་ལོས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སེམས་དེ་དག་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རིགས་པ་ནི་བསྟན
་བཅོས་རྣམ་པར་རིགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཡང་དག་པར་མེད་ཀྱང་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཕ་རོལ
་སེམས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ན་རང་གི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ། སུ་ཞིག་གཞན་གྱི་སེམས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་མུ་ཞེན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཉེ་བའི་དམིགས་པ་ཡན
་བ་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་མིང་པས་ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ
་འོད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གསྔལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི། མངོན་སུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད
་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་བདག་གཽ་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་དག་ལས་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས
་པའི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་སྣང་བས་དངོས་པོ་དེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དྲིས་པ་དང་ལན་དག་གི་རྒྱ་ཆེར
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང
་སྣང་དབདག་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གཟུགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་སྣངོ་སྙམ་དུ་ཡང་སེམསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དབྱེས་བསྟན་པ་སྟེ། མེ་ལྕོང་གི་གཟུགས་བརྙན
་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔར་སོ་སོའི་གཞུང་གིས་བཤད་པ་བརྗོད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མདོའི་ཚི་ག་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པོར་བཤད་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སོ་སོའི་གཞུང་གིས་བཤད
་པ་དང་སྦྱར་ན་གཟུགས་བརྙན་དང་། གཟུགས་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་དང་། འབྲེལྔ་པ་མེད་པ་དང་བཏགས་པ་དང་རྫ་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོར་བསྡུ་ན་བཤད་པ་རྣམ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་རྫ་སུ་ཡོད
་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་པ་དག་དཔེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་མི་བཞག་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོ་ས་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ
་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་དོན་ཡོད་པས་གནས་བརྟན་བྱིའི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དང
་མཐུན་པར་བཤ་།། གཉིས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་རྫ་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པའི་མཐུ་ལས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཤིན
་ཏུ་དཔག་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གསུམ་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྫ་སུ་ཡོད་པ
་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འདུལ་བཟང་གིས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་རྣམས་པར་འཇིག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞིག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་ཡང་དྲུག་པའི་རིག་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པ
་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཞི་པ་ནི་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྫ་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ས་སོའི་གཞུང་ལས་ཚུག་འདི་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མར་གཟུང་དུ་རུང་བའི་གཏན་ཚགས་ཉིད་མ་མཐོང་བས་གཏུག་པར་བྱའོ།། ལྔ་པ་ནི
་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེ་ལཱྀ་པ་མེད་པ་དང་རྫ་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བཙུན་པ་བཱ་ར་མཱ་ལྟ་བུའོ།། འདི་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་སློབ་དཔོན་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མདྲོ་སྡེའི་སློབ་དཔོན་ནི་གསུམ་ཡོད་དེ། ཀུ་མ་ར་དང་། ཤི་རཽ་ཏཱ་དང་། བཙུན
་པ་ར་ཏའོ།། མིག་གྲི་དབང་པོས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ན། རང་གི་གདོང་ཉིད་མཐོང་ཡང་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ཞིག་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་དང་། རྫསུ་མཐུན
་པ་ལས། དེ་དག་གིས་བརྟགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པ་འཇིག་པས། དེའི་བརྟགས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།། འདིར་ཐག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱི་ནང
་ནས་སེམས་དང་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་མེ་ལོང་གི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་པ་ལས
་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཤིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་མྱང་པོ་དག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར
་ན། གཟུགས་བརྙན་ཡང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དགྲ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལས། དཔེར་ན་མྱེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནིས་གཟུགས་བརྙན་དག་སྦྱང་ངོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནས་གཞན་ཡང་དབྱེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན།། གཉིས་པ་ནི་མདོ་འདྲི་ཉིད
་སྔོས་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དག་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པས་གཟུགས་ཉིད་མཐོང་ཡང་བདྨ་ག་གིས་གཟུགསྡེ་བརྙན་མཐོང་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གཟུགས་ལུས་ལྕོགས
་ཤིག་ན་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནསོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེའོ།། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན
་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་མདོའི་ཚིག་དང་། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མེ་ལོང་གི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་སྨྱུང་བ་ཡང་བདག་ཉིད་ལོགས་ཤིག
་ན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་བ་ཞག་ནས། མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་དང་རང་ཉིད་བཞིན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མཛད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་གྲིབ་མའི་གཟུགས་དང
་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཟུགས་ནི་ཐ་དད་པརུ་བཤད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་གསལ་བ་མེ་ལོང་ཡོངསུ་དག་པ་དང་། ཕྲད་པ་ན་རང་གི་གྲིབ་མ་མཐོང་བས་ཀྱང་འོད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་གཟུགས
་བརྙན་སྣང་བར་ཟད་ཀྱང་། ཆོས་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུ་མར་གྱི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དང་པོའི་གཟུགས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། རལ་གྱི་བརྙལ
་ཏེལྕི་བའི་ཚེ་ནི་གདོང་ཆེ་ལ་བསྒྲེང་སྟེ་ལྟ་བའི་ཚེ་ན་གདོང་མཆུ་རིངསུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་པོ་ནི་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཐིག་ལེ་རིའི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་སྲུང་བ་ལྟ་བུའི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན
་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེའི་ཕྱིར་དང་པོའི་གཟུགས་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མི་ཡིནོ།། གཞན་ཡང་མེ་ལོང་དང་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མི་སྣང་བ་ཡོད་ཅིང་རྐྱེན་མང་བ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་གི
་རྐྱེན་མང་པོ་དང་ལྡན་པརརྱ་མཱ་གྱུར་ན་གཟུགས་བརྙན་མི་འབྱུང་ཞེས་བཤདྭེ། ཞིབ་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བཤད་པ་འདི་དག་དང་རང་གི་གདོང་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་གིས་དཔེའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ
་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་མེ་ཡིནོ།། གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་གཞུང་སྟེ། འདི་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེ་ལོང་གི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ཡོད་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ
་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའོ།། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གཞན་མེད་ན་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཀྱི། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བས་འོ་ན
་དཔེ་དང་དོན་འདྲ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལུས་མ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་དཔེར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ནུ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་བསྟན
་པ་ཡིན་པས་དྷེངྒེ་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་ངེས་པར་གཟུགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞུག
་པ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པས་གཟུགས་ཉིད་མི་ཐོང་བ་ཡང་བདག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གཟུགས་ལས་གཟུགས་ཤིག་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ངོ
་དུ་སེམསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནཱ་གཟུགས་བརྙན་དང་གཟུགས་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།། གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་གཟུགས
་དང་གཟུགས་བརྙན་མི་མཚུངས་ལ། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུགས་ལས་གུད་ན་གཟུགས་བརྙན་གཞན་མེད་དེ་ཞེས་ཕལ་ཆེར་མདོ་སྡེ་པ་དག
་དང་མཚུངས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨོངས་ཤིང་ནོར་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གཟུགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་སྤྱོད་ཡུལ
་གཟུགས་བརྙན་སྣངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཟད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཅི་ཡང་མེད། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པར་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལྡོང་གི་དཀྱིལ
་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དཔེར་རུང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་མེ་ལོང་ཡང་ཡོད་ཅིང་ཚོགས་པཱ་ལས་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་དཔེཪྻ་རུང་སྟེ། འདི་སེམས་ཅན
་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཡོངསུ་བསྒོས་པ་ཡོངསུ་སྨིན་པའི་མཐུའི་ཕྱི་རོ་དང་། མེ་ལོང་དང་གདོང་གིས་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར
་ནཱས་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་སྤྱད་པས་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་ནས་བདག་གིས་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་སེམས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་གཞན་མེ་ལོང
་གྲི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་སྣའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ཞེས་ནི་མ་གསུང་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས
་ཀྱི་སའི་མདོ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལེའུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས། སྨྲས་པ་སྣང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྐྱེ་བ་གསུངསོ།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ
་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཞན་ཡང་དཔེར་ན་མེ་ལྕོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་གཟུགས་ཉིད་མཐོ་དཱ་ཡང་བདག་གིས་གུད་ན་གཟུགས་བརྙན
་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལས། དཔེར་ན་གཟུགས
་བརྙན་ནི་ཡང་དག་པར་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་དེའི་དོན་ལོགས་ཤིག་ནི་མི་དམིག་སོ།། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་འབྱུང
་པོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང་སྟེ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་རྗེསུ་འཐུན་པའི་ཕྱིརརོ།། གཟུགས་བརྙན་མེད་པར་བསྐྲུནྡ་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད།
་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེ་ལོང་གི་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁུངསུ་བསྟན་ནས། གཟུགས་ཉིད་ལྔ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་ཡིན
་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རི་མེ་ལོང་གི་བཞིན་སྤང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགསོ།། གཉིས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤསྟྲ་པ་ཝ
་གྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་དུས་མཚུངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དྲག་གི་གཟུགས་ཉིད་དང་གནས་མཚུངས་པའོ།། བཞི་པ་ནི
་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་འདྲ་དག་གི་ཙོག་ནི་མེ་ལོང་དང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས
་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཉིད།། དེ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང་ཡང་དག
་པར་བླངས་པ་ལུས་བྱུང་བ་དང་། དབང་འབྱོར་པས་བསྐྱེད་པ་དང་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཞེའོ།། དེ་ལ་མེ་ལོང་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙནཱ་བྱེ་བླག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ཁ་ཅིག
་ནཱ་རེ་མི་ལོང་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་དཔེར་བསྟན་པའོ།། གཟུགས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དཔེར་བསྟན་པོ།། གཟུགས་བརྙན་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི་དབྱེར་བསྟན་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཀྱི་མཐུའི་དབང་གིསྭ་ནཱི་ཏིང
་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་པོ་ལ་སྩོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཀྱང་། གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་བྲལ་བས་དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མཐོང་བ་ཞེས་བཤད་ཀྱི། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས
་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ནི་མཱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུ་རོ།། གལ་ཏེ་ཏིངངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པ་གཡེང་བ་ཡང་བསྡུས་ནས་དཔེ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ནི། འདྲི་ལ
་ཡང་བ་ཤདྲ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཏིངེ་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཏིང་འཛིན་གྱི་གླནས་སྐྱབས་འདྲིའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་རི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རླུང
་ན་མེ་ལོང་ནི་རྩ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་དཔེའོ།། གཟུགས་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་དཔེའོ།། གཟུགས་བརྙན་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི་དཔེའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མེ་ལོང་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་དཔེའོ།། གཟུགས་བརྙན་ནི
་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི་དཔེའོ།། གཟུགས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པའི་རྣམ་པའི་དཔེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པའི་རྣམ་པའི་དབང་གིས་ལྟ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་གྱི
་རྣམ་པར་ཡོང་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རྒྱ་མཚན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར
་འགྱུར་རོ།། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་སྣ་ངོ་།། ཞེས་བྱ་བ་ན་གསུམ་པ་དཔོ་དང་དྲོན་དུ་སྦྱར་བ་ཏེ། འདི་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གྱི་སེམས་དེ་ལྟར་སྐྱེས
་པ་ན་རྨོངས་ཤིང་ནོར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལྔས་ཕྱི་རོལ་ན་ཐ་དད་པོའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཞིག་མཐོངོ་སྙམ་དུ་སྔམས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བའི་མཚན་མ་དག་ནི་སེམས་ལས་བུད
་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བཤད་ཀྱི། སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་གཞན་ཞིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས
་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གཟུས་སོ།། བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་སེམས་འདི་དང་ཐ་དད་པ་ལགས་ཞེས་བགྱི་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས
་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པ་དང་ལྡན་དག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟོན་ཏོ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདྲི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བའི
་དགོངས་པ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དྲི་ཡང་བཅོམ་ལྡནྡ་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་རྣམས་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པརཱ་རང་བཞིན་དུ་གནོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིག་སོ་ཞེས་གསུངས་ན་གཟུ
་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ལྕོགས་པ་དེ་ཡང་སེམས་འདི་དང་ཐ་དད་པ་མཱ་ལགས་ཤེས་བགྱི་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་གཟུགས
་བརྙན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེ་མོ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་དུ་ཡོང་དག་པ་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པར
་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་སེམས་ལས་གུད་ན་མྱེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམ་སེམྦ་ནོར་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སེམསོ།། ཞེས་བྱའོ།། བཅོམ
་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་དག་ལས། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ
་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྤངས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ནི
་དབུ་མའི་ལམ་རྟོག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་དག་ལས། ཡུལ་ཉིད་སེམས་ཙམ་དུ་ནི་མ་ཤེས་ན། རྣམ་རྟོག་རྣམ་གཉིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།། ཡུལ་ཉིད་སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྟོགས་གྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ནི་སྨྱོ་མི
་འགྱུར།། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རིག་གྱུར་ན།། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་མཚན་མ་སྤོང་འགྱུར་ཏེ།། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཞ་ནུས།། མཉམ་ཉིད་ཡང་དག་སྟོང་པ་གོ་བུར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ
་བོ་དག་ནི་ཡུལ་གྱི་རོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདོད་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་གཏོང་བའི་སེམས་མེད་པས་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟང་བ་མྱོང་བ་ས
་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་རྗེ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་བར་མཛད་དོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྤངས་པ
་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བོའི་ཕྱིར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བསོ་དེའི་ཕྱིར་མདོ་དག་ལས
་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་སྨན་པ་མཁས་པ་དག། སྨན་རབ་ནད་རྣམས་ཡོངསུ་སྤྲུལ་བྱ་ལྟར།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ།། སེམས་ཅན་དྲག་གི་ཆེད་དུ་སེམས་ཙམ་བཤད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན
་པ་བཞིན་ནོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འོད་མན་ཆད་བདུན་པ་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་བསྒོ
་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། དེ་ལ་ཆ་གཅིག་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོ་ནས་བསྒོམོ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཟུང་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གྲནས
་དང་ལྷག་མཐོང་འདྲེས་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་དམིགས
་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བཟླས་ཏེ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྐོག་མཐོང་གཉིས་ཅིག
་ཅར་འཇུག་པ་བསྟན་པའོ།། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། ལྷུན་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་པས་འདི་ནི་དང་པོ་ལྷག་མཐོང་ལས་བརྩམས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུ་བ་སྨྲས་པ།
་བུ་སྟེང་འདི་ནི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་པའི་ཚད་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་ཆགསུཾ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས
་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པསཱ་ལེན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འོད་ལྟར་རྒྱན་ཆགསུ་ཡོད་བྱེད་པ་ཐོས་པ་དྲང་། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་བཅས
་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། སྔརཱ་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་སྤངས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འདི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཀྱི་མཚན་མྱུར་མཚུངས་ཀྱང
་འདི་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ན་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ།། དགྲོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ལྷག་མཐོང
་དེའི་རྗེས་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་འཐུང་ངོ་།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཅིག་ཏུ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་ཁོ་ནར་ཞུས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་ཆགསུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་བར་ཆད་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བར་ཚོད་མེད་པར་རྒྱུན་ཏུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཞེ་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ལ་བྱ་བར་རིག་བར་བྱ་སྟེ། འདི
་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།། གཞན་ཡང་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གོང་མ་བར་ཚད་མེད་པའི་སེམས་དམིགས་པར་གྱུར་པའོ།།
་དྲི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤོད་པ་ནི་སྔོར་མ་བཟང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞེས་འབྱུང་།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ
་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གླནས་དང་ལྕུག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ཏེ། མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བགྱི་ལྗགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གཉི་ག་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག
་བའི་མཚོན་ཉིད་ཞུས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོན་ཏུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ
་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གྲནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཅིག་རྒྱུར་འཇུག་ཅིང་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའོ།། ཚིག་འདི་གཅིག་ཀྱང་སྨོ་ས་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས་དྷ
་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་ནི་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པས་སེམས་རྩེ་གླཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡང་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་བྱ་ཁོ་ནར་བླུད་པས་སེམས
་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡང་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས
་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དུ་གཏོགས་པས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་མདོར
་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏཽ། དང་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། གཉིས་པ་ནི་དྲོན་དམ་པ་སྟེ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དྲོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ་ཞེའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དྲུགྲོལ་བའི་མདོ
་ལེ་ས་ནི་སེམས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བཟླས
་ཏེབསྟན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་དང་པོ་ཞུས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པརཱ་རྟོག་པ་དང་བཅས
་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་རཱ་བཤད་པ་སྟེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་མོ་ཉྀ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས
་བཪྵནྡ་ཡང་ཡིན་ལྔ་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བར་ཆུད་མ་མཆིས་པའི་སེམས་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་བློ་ཞུས་པ་བསྟན
་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་མྦྷ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་དམྦྷིགྣ་བྷི་སེམྦྷ་ཞི་བ་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་གླང་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤླེག་སྨྲ་བས་ཡང་དགྲོ་པར་བཤད་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཐོས
་དང་བསམས་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གྷིཉྩས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དྲི་ནི་ཞི་གནྡྷས་ཀྱི་དམྱིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདུས་སིམྦྷས་རྩེ་གཅིག
་པ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམིགས་པ་གསུམ་པ་ཞུས་པ་བསྟན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྟེ།
་རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་གུད་ན་མེ་དོ་ཞེས་རྟོགས
་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། སྔ་མའི་སྒོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པར་བསྟན་ལ། སྒོ་གསུམ་པ་འདིས་ནི་སེམ
་དང་ཡུལ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་ཤང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་བསྟན་པསསོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད
་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམོས
་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འོད་མན་ཆད་ནི་བརྒྱད་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ཞེས
་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷག་མཐོང་བསྟན་པ་དང་།། ཞི་གནས་བསྟན་པའོ།། ལྷག་མཐོང་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འོད་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ
་གསོལ་བའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར
་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་པ་དང་། མིང་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཡོངསུ་ཚོལ
་བའི་ལྷག་མཐོང་དང་། སེཾ་སྔོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། མཚནྡོ་མ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བཱ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ
་ནས་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཞུས་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅོས
་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་མཚོན་ཉིད་ཡང་དག་བྱར་བཤད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཆོས་དང་དོན་འདྲ
་བ་འབའོ་ཞག་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་ཡུལ་ལོས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་མཚན་མོ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ
་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང
་དག་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་དག་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སྔོ་སྔོར་རྟོག་པའི
་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཞུས་པོའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ
་བྱུ་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ཝཱཪྵ་ཡུལ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ལེགསྟྲ་པཱར་རྟོགས་པར་གྱུ་ར་ནཱས། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བློ་ཐོབ་པར་བྱ
་བོའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མདོ་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤདདེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། མཆིན་མཱ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས།
་པའི་ལྐོག་མཐོང་གོང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གིས་ཐོས་པ་དང་བཟུང་བའི་ཆོས་སམ། གདམ་ངག་དང་རྗེསུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ལས། ཚལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང
་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྟོག་པ་མི་མི་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད་ཉེ་བར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། གང་གི་ཚེ་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནཱི་ཡོངས
་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བསམས་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ནྡ་ནཱི་སོ་སོར
་རྟོག་པའི་རྗེསུ་ཞུགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད
་ལས་ཞི་གནས་གངྒཱ་ཞེ་ན་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུའོ།། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྷག་མཐོང་དང་། རྣམ་པ་བཞིའི་ལྷག་མཐོང་དང་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་དམིགས་པའི
་སྐྱུག་མཐོང་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྷག་མཐོང་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཡོངསུ་ཚོལ་བའི་ལྷག་མཐང་དྲུང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་ངོ་།། རློམ་པ་བཞིའི་ལྕུགས་མཐོང
་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཡོངསུ་རྟོག་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། ཡོངསུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག
་མཐོང་ངོ་།། གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ནི། དོན་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག
་ང་དང་། ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། དུས་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་། རིགས་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན
་ཏེ། སེམས་གནས་རྣམ་པ་དགུ་དང་གཞི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྷག་མཐོང་དང་། རྣམ་པ་བཞིའི་ལྷག་མཐོང་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ལྷག་མཐོང་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར
་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་དེ་ལ་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། དོན་དང་ད
་པོ་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚིལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཡོངསུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།། དེ་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་བ། འདིའི་དོན་ནི་འདི
་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གི་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་པོར་བྱེད་དོ།། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད
་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་མ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དྲང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།། ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནག
་ཕྱི་ཕྱོགས་དང་། དཀོར་པོའི་ཕྱོགས་དེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནསོ།། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཏཽ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།། ཇི་ལྟར་དུས་ཡོངསུ
་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དུས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདས་པ་དང་མི་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ།། འདི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བར
་འགྱུརརོ།། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ད་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངསུ་ཚོལྔ་བར་བྱེད་དོ།། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་པ་བཞི་པོ་བལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ།
་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རིགས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད།། ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་བཞིག
་ཙོ་ན། རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨྲས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང་།། ཡང་དག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ།། དེ་ལ་དོན་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་ནི་སྨྲས
་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིནོ།། དངོས་པོ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པ་ཡི་ནོ།། དེ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། ཕྱོགས་ཡོངསུ་ཚོལ་བྱ
་དང་། དུས་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། རིགས་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲས་པའི་དོན་དང་། ཤེས་བྱིའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ
་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཕྱིས་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།།
་བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས
་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་ཉུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་བ། བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་དེའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡོང་དག་པར
་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཞི་གནས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དང་། ཞི་གནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང་། ཞི་གནས་རྣམ་བཞི་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་སོག
་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེསུ་འབྲང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བའི་རྣམ་པའོ།། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་རྣམ་བྱ་གསུམ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མོད་འདུ
་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་བར་དུ་རེ་རེ་ལཱ་ཡང་ཞི་གནས་རྣམ་པ་རེ་རཾ་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཞི་གནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ།། ཏིང་འཛིན་བརྒྱད་པ
་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། བསམ་གཏནྡ་བཞི་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་བསྟན་པའོ།། བསམ་གཏན་བཞི་བསྟན་པ་ཡང་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟནཽ་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན
་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པོའོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བསྟན་བཅོས་བྱ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བཤད
་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་འདི་དག་ལྔ་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲསྨྲ་པ། རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་བསམ་པ་གདྷཱན་ལ་འབེབས་པས་ས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ
་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་བས་མ~ཾ་གྷཏ་ན་ཞེས་བརྗོད་དེ། གཞན་དག་ལས་ནི་མཚུང་བས་མིང་འདི་ཐོབ་བོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེས་མཐུན་པ་ལྔས་ནི་བཤད
་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དོན་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ
་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དྲག་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ་དོན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བཤ་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཁ་ཅིག་ན་རཱི་ཏཱིང་འཛིན་འདིས་ནི་མཆོག་དང་།
་ཀུན་དུ་མཆོག་གི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལཱྀ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལྔས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན།། ཀུན་ཏུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས
་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིནོ།། ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིནོ།། ཏིང་འཛིན་འདི་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཏིང་འཛིན
་ཡིན་པས་གྱ་ནོམ་པའི་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཚིག་འདིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བསྡམ་གཏན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང
་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གཅོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ
་ཉིད་ལས། དོན་གོང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཱཏན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ནཱ། ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྦྱོར་བ་སྡོང་པོའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཟུགས་མེད་པའི་ཏིངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བས?་བསམ་གཏན
་ཞེས་བྱ་བའི་རིགསོ་ཞོ་ན། སྱཱསྫ་པ། ཏིངེ་འཛིནར་གོང་གིས་མི་དྲག་པ་དྲང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བར་ནུས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམས
་ནི་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་སྤོང་གི། མི་དགེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོ་པ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས
་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡང་དག་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེ་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར
་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའི་རིགསོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཏིངངེ་འཛིན་གངྒ་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་མིང་དང་། ནུས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ནི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བྷ་ཡིན་ན་འདོད་པའི་ཁམས
་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྱི་མིང་དང་ལྡན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་མེད་པས། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་དྲིལ་བུ་དང་གདུང་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། མིང་དང་ལྡན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་མོ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཡང་དག
་བ.རརྱ་རྟོག་པ་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྗོན་ན་གདོད་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ན
་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བ་དང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ།། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱུང་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟོང་བཱར་བྱེད
་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོ་བསམ་གཏན་མཱ་ཡི་ནོ།། གླུ་ཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ནི་དབེན་པ་དང་ལྡན་ཡང་གཏོན་ལ་འབེབས་པ་མེད་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཏེ་ང་ངེ་འཛིན་ནཱི་བས
་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡོད་ཀྱང་དབེན་པ་མེད་དོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ནི་གཉི་ག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས
་འབྱུང་བ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྐྲུན་པ་དག་དྲུང་སྦྱར་ན་ཡང་། བསྟན་བཅྡོཾས་ཡང་དྲག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་རྣམ་གྲངས་དང་པོས་བསྟན་པ་དང་འཐུན་པར
་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟུན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དིམྦ་གས་ལྔ་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཧཱུཾ་བཱར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང
་དོ། དྭེ་ལ་བྱེ་བྲགྲཱྀ་གི་མིང་ནི་དང་པོ་དང་གི་ཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་པ་ལས་བསོམཱ་གཏན་རྣམས
་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚོན་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་སའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གྲངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངེས་ཚིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན།། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང
་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཉིད་དང་། གྲོགས་ལས་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམ་པར་གཞོག་པ་ཡིན་ན། མཚན་ཉིད་གང་ལོས་བརྩམས་ནས་དང་བྷྱོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག
་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་ལས་ནི་དང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།། རིམ་གྱིས་ཡན་ལག་སྔ་མ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འདི་ལྟར
་དཔྱོད་པ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ།། བསམ་གཏན་གཉིས་ནི་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་གཉིས་དང་བཅས་པས་གཉིས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་དང་བཅས་པའོ།། བས
་གཏན་གསུཾ་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་གཉིས་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ཁོ་ན་དྲང་བཅས་པའོ།། རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་དང་བྲལ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྟེ། དཔྱོད་པ་དང་དགྲའ་བ་དང་བདེ་བ་སྤངས་པ་གསུམ་དང
་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བ་ཡིནོ།། བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ལ་སྲོགས་པ་ལྟར་ཐུན་མོང་མོ་ཡིན་པའི་མིང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་དམ་ཅེ་ན་འདིར
་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་རྣམ་པར་གཞུགས་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདྲིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མིང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པ་ནི་ས་གཅིག་གི་མིང
་ཁོ་ནས་ཀུན་བསྡུས་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་དུ་བཱ་སྟནྣ་པ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་འདྲི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་མཛོད་ཀྱི
་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་དང་པོ་དག་ནི་དཔྱོད་དང་དགའི་བདེ་བཅས། ཕྱི་མ་རིམ་གྱིས་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྤོང་། ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཅིའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རྟོག་པ་ཚང་བར་མ
་སྨོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན་དུད་པ་དང་མེ་ལྟ་བུར་དཔྱོད་པ་དང་ལྔ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཁོ་ན་དང་།
་སྟནྡྷ་ཞིང་། རྟག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།། གཞན་ཡང་བསྟེན་བཅོས་བྱེ་བྲག་དུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། བཱསམ་གཏན་བཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱས་མ་གཏན་དང་པོ་ནས་བྱསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་སྟེ།
་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་དང་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྗོན་པའི་བསམ་གཏན་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཞི་པོ་དག་ཡིན་པར་སྦྱ་རོ་ཞེས་ཟེ་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང
་སྦྱར་ན་ཡང་གྲངས་ཀྱིས་དབང་དུ་མཛད་ནས་མིང་བཀོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དགེ་བའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་མཐུན་པོས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། གྲང
་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས། དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པཱ་ཡི་ནོ་ཞེས་བཤད།། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གི་བསྟན་བཅོས
་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། བསམ་གཽཏན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དོག་ནི་ཀུན་ཀྱང་རིང་གི་ས་པའི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟ་རྣཾ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད
་ད་གཞན་ཡང་བསྟན་བཱཙྪས་བྱཱ་བྲགྶ་ཙྪ་དྷཱ་ཤུད་བ་རྒྱན་པ་ལས། བས་མུ་གཏཱནྟ་རྨྨ་ཐཱཉྫ་ནཱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏུ་བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། སྐྱེས་ནུས་ཟབ་པའོ།། དེ་ལ་དསམྦྷས་ནཱས་བྷྱོཧཱ་པུ་ནྟ་སྱཱ་ད?་དྷཱ།
་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་གྲོགསུ་གྱུར་པ་ཡང་བསྡུས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད།། འཛི
་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱཪྵ་ན་ལྔ་ཕལ་ཆེར་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས
་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་སྲིད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགེ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཙས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང
་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤདདོ།། དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་སྤྱི
་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིའི་མིང་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གི་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད།
་དགག་པའི་དོན་དང་། མཐར་ཐུག་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དང་། ཡོད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།། ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་དོན་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པའི་མིང་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། རུ་བ་ཞེས
་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པས། རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་དགག་པར་བྱེད་པའི
་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་མཚོའི་ནང་ན་ཡང་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དགག་པར་ཡོད་དེ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། དགག་པའི་དོན་གྱི་དབྱུང་དུ་བྱས་ནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྠཱ་ནོ་ཏོ།། འདི
་སྟར་ཁམས་དེ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་གཟུགས་མེད་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས། ཨ་རུ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།
་ཁམས་གཞན་ན་ཡང་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་བསྟུན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པའི་ནང་ན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏཱཾ། འདི་ནཱ་ཡོད་དོན
་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོད་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཙམི་མོ་ཞེས་དགག་པའི་ཕྱིར།
་ཨཾ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་བསྠཱན?་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡངྒ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའི་ཚིག་དང་། དགགས་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་པར་མཐོང་བྱ་ནི་ཇི་ལྟར་ཨས
་འདི་རབ་ཏུ་བ་སྟན་ཀྱང་དགག་པ་ཁྱོ་ན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཨ་ཞེས་བྱ་བྱས་ནཱི་དགག་པ་དྲོང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་གཞུང་རབ་ཏུ
་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པོ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བཞི་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་པོ་འདི་དྲུག་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད
་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་འདིར་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་གི་མང་ཡོང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས། དང་པོ་ནམཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བླགཽ་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་བྱ
་བཞིན་དུ། རྣམ་གྲོངས་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ན་ནམ་ཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པས་ཐོག་མ་ཁོ
་ནང་རྩིག་པ་དང་སྨྱེ་ཤིང་དང་བྲག་དང་ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་ན་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།། མཚན་མ་ད་ཡོངསུ་བཟུང་ནས་བརྡའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མོས་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ན་མཁའ་མཚན་མ
་རྣམས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ།། སྔར་མཐའི་མེད་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པས། གོང་ནས་གང་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་པོརབ
་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོར་གཟུགས་ཀྱི་ས་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་ན་མཁའ་མཐེའ་ཡས་སྐྱེ་མཚད་ཅེས་བྱ་བས་སོ།། གཞན་ཡང
་ཆོས་ཀྱི་དང་པོར་གཟུགས་ཀྱི་ས་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལཱ་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བསོ།། གཞན་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་འདི་ལ་ན་མཁའ་མཐའ་ཡཱ
་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཏིང་འཛིན་འདི་ལས་ལངས་པ་ནཱ་གདོན་མི་ཟ་བར་ན་མཁའ་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེ་ས་བསྒྱུང་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏོ།། ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་ཏིང་འཛིན་འདི་ལས་ལྟུང
་ནོས་ལག་པ་གཉིས་ན་མཁའ་ལ་བརླབས་པ་དང་གཞན་དག་གིས་ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ཚོལ་ཞེས་དྲིས་སོ།། དགེ་སློང་དེས་སྨྲས་པ། བདག་གོ་རང་གྲི་རང་གི་ལུས་ཆེ་ལ་ལོ།། དེས་སྨྲས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ནགས་ཁྲོད
་ན་གནས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རང་གི་ལུས་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་སྨྲསོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལས་ལངས་ནན་མཁའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བར་མངོནོ།། འདུ་ཤེས་འདི་ཉིད་ནི་ཏིང་འཛིན་སྔ་མ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ
་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དྲི་ཉིད་ལས་བསྟོན་པ་བཞིནོ།། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་དོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན
་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་དང་། གཞུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག
་ཏུ་བཤད་པ་ལས་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་རྣམ་གྲངས་གཉིས
་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏི་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལས་དད་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཡོངསུ
་དག་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།། མཚན་མ་ཡོ་ངསུ་བཟུང་ནས་བརྡའི་འདུ་ཤོས་ཀྱི་མོས་པས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་མཚན་མ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང
་གསལ་བར་ཁོངབ་དུ་ཆུད་ནས་སྔར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་གཉིས་པ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས
་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་འཛིན་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཤདདེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཏིང་འཛིན་འདི་ལས་ལངས་པ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པོ་འདྲ་བའི
་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བས་གནས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། མཛོད་ཀྱི་བསྟན
་བཅོས་ལས་ནི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་པོ་དང་མཐུན་པཱར་བ་ཤྭ་དེ། བསྟན་བཱཙྪེ་སྭཱ་གཞུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤོ།། དེ་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཙྪེ་སྭཱ་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག
་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་རྣམ་གྲངས་ལུས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང
་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་འབའོ་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་གཞན་གང་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཉམས་དམོད་པ་དང་། འབིགས་ཤིང་སྲབ
་པ་དང་། མཐུ་སྟོབས་འབྲི་བར་བྱེད་པས་འདི་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་སྐུ་འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་རྟག་པར་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས
་མེད་ཀྱང་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཉམས་དམད་པར་བྱེད་པ་ས་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་འདི་ལ་གཞོལ་བ་དང་སྐྱབ་སུ
་འགྲོ་བའི་ཁང་ཁྱིམ་མེད་ཀྱང་། མགོན་སྒྲུབསོ་མེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་དང་ལེ་ལོ་དང་བག་མྱེད་པ་རྣམ་པར་གནོན་པས་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པནི་སྒྱུ་མཚད
་ཅེས་བྱའོ།། གཞོན་ཡཱང་ས་འདིར་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་མེད་པ་མེད་ཅིང་དང་པོ་ཁོ་ནར་དེའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། འདི་འབའ་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། བཙུན་པ་དབྱིག་གི
་བཤེས་གཉེན་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཏིང་འཛིན་འདི་ལ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་དྲང་དུས་གང་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རྗེསུ་འབྲེལ་པོ་དང་།
་གནས་དང་དུས་གང་དུ་ཡང་བདག་དང་རྗེསུ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལྔ་བྷ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲི་འབྲའ་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མེང་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིང་དུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན།
་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་ནི། མོས་པའི་དབང་གིས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་རྣམ
་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་རགས་ཤིང་གཡོ་བ་ཉེ་དུ་ལྟ་བས་དེ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བ་འདི་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གནས་འདི་ནི་སྤངས་པ་ཁྱད་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ཡང་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་འདུ
་བྱེད་པ་ལ་མི་མོས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་གཞུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤ་།། དེ་ལ་འདུ་ཤཱ།
་མཽད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསྦྱིན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལྟོས་རྣམ་གྲངས་གཅིག་གི་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན
་གྷྲིསྟྲཻ་མརྨེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྱོས་པ། འདི་ལ་གསལ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་། འདུ་ཤཱས་མེད་པའི་མཚན་མཱ་ཡང་མེད་པའི་རྀ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིནྡྲ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། གསལ་བའི་འདུ་ཤེ
་མཽད་པ་ནི་ས་བདུན་པོ་དྲ་སྔར་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་མ་ཡིན་ཐའི་ཕྱིརོ།། འདྲེ་ཤེས་མེད་པའི་མཚན་མ་ཡང་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་ཞིའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཧཱུ~ཾ།
་ཕྱིར་རོ།། སུ་འདིའི་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་ཞིང་རྟུལ་བ་དང་། ཞན་ཅིང་གསལ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཛད་ཀྱི་བསྟན།
་བཅོས་དང་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་དང་། གཞུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་གཟུག
་མེད་པ་བཞི་པོ་འདི་དགྲ་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པོ་འདྲི་དག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྲིད་པ་དག་གིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད
་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རི་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲིད་པ་སྐྱེད་པའི་གནས་ཞེས་གསུང་སོ་ཞེས་འབྱུང
་དོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་དང་སྦྱར་ན་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པར
་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ན་མཁའ་མཐའ་ཡསོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས
་ཀྱིའདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནཱ་མཁར་མོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོ་ཞིང
་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པར
་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཁ་དོག་བསགས་པའི་རྒྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་དང་བྲལ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐོགས།
་བོའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། དེ་དགེ་དང་བྲལ་བ་ཐོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་དགྲ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ།
་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། བཞོན་པ་དང་། གོས་དང་རྒྱན་དང་། ནགས་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། ནོགས་ཚལ་དང་། དམག་དང་རི་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས
་དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་གཏད་ཀྱང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་མདོ་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། ན་མཁའ་མཐའ་ཡསོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
་དེས་དེ་ལྟར་གཟུགས་དང་ཐོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དག་རྣམ་པར་བཤིག་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་མཁའ་མཐའ་ཡསོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ
་གསུང་སོ།། ནམ་མཁའ་མ་ཐཱ་ཡྲ་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། གྷོ་མ་སྦྱོར་བ་མཐོར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས
་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དེ་སྲིད་དུ་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་པའི་བར་དུ་ནི་དེ་ན་མཁའི་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད།།
་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ནི་ན་མཁའ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་རང་གི་ས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ།། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཚེ་ན་ས་འོག་མའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དམིགས
་པར་བྱེད་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡསོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ
་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱོ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡསོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ན་མཁའ་མཐུ
་ཡས་པར་མོས་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་འདོད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས
་ལས་བཟློག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་འོངས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར
་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ན་མཁའ་མཐུའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།།
་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས། གོང་མ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པོའི་འབྲས་བུའི་དངོས་བཞི་ལ་སྙོམས་པ
་འཇུག་པར་བྱེད་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས?་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང
་མེདོ་སྙམ་ནུས་ཅི་ཡང་མྱོང་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་བྲོ་ནསོ།། ཞེས་ག་སྤངས་པ་ནི། དེ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་གཟུགས
་ཅན་ནམ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་མ་རྙེད། དེ་དམིགས་པ་དེ་མ་རྙེད་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག
་པར་འདས་ཏེ། དམིགས་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འདུ་ཤེས་ལ་མོས་པ་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཅི་ཡང་མེད་པའི
་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར
་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙ་མ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཚད་བསྒྲུབས་ཏེ་གན་སོ་ཐེ་བྱ་བ་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་རྣམ་པ
་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་སྨིན་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གན་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ
་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་རགས་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་། ཉེས་དམིགསུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད
་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པས་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྔོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ
་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི། ཙཱི་ཡང་གྲི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ལ། དྲ་ལྟར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདྲ་ནི། དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ
་སྟེ། ཅི་ཡང་གི་འདུ་ཤེས་དང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་བྱའོ།། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འདུ་ཤེས་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་འམ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགྲ་གི་ལྟར
་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དེ་ཕྲ་ཞིང་དམིགས་པ་དེ་ལོ་མཚན་མ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། སྐྱེ་མཆེད
་བསྒྲུབས་ཏེ་གནསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤོས་མེད་མིན།
་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་མི་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད
་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གན་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི
་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྐྲུན་པ་ཡང་ཐམས་ཅདྲོ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་ནི། བསྟན་བཅོས་ཡང་དགྲ་བའི་རིགས་པ་དང་ཛྷ་སུ་མཐུན
་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཡང་གྲོགས་ལས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེ་གཏོག
་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་རྗེསུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ཤ་དོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བ་ཤྭ་དོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང
་འཛིན་དང་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ།། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ།། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པཱ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམསུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་པྲ་ཤངྒེ། དྭེར་སྐྱེས་པ་གྷང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཚིག་འདིས་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས
་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། བསྒོམས་པས་ཐོབ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ།། བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པ་ནི་ས་དེ
་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སེམས་རྩ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། གྲོགས་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི་ས་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཕུང་པོ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཐེག་པ་ཆེན
་པོའི་གཞུང་གཱིས་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་དང་མཐུན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཡོད་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་མེད་པར་ཡང
་གཏོགས་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤདདོ།། ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ་འདྲི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བྲུ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་། ཞི་གནས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཞི་གནས་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོ།། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དྲུག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ།
་ངེས་པའི་ཚི་ག་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གོ།། དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མིང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས
་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅིའི་ཡིན་ཞེ་ན།
་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་སུ་ཁྱབ་པོར་དམིགས་ཤིང་། སྤྲོས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྨྱོས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲིད་པའི
་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པར་དམིགས་ཤཱིང་། བག་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་ཚད་མེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། །
་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བག་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡོང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་བགྲོད་པའི་གན་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས
་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར
་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པའོ་རྣམ་གྲངས་བཞི་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།།
་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། ཡངས་པ་དང་ཆེ་བ་དང་ཚད་མེད་པའོ།། དེ་ལ་ཡངས་པ་ནི་མཐོང་བའི
་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆེ་བ་ནི་ཐོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཚད་མེད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ང
་དོག་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་བར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པོ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ།
་སྟོན་ཏོ།། དེ་ལཱྀ་བྱེ་བྲག་གི་མཱི་ངི་ནཽ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་ནི། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ་མོས
་པཾ་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན་པའོ།། སྙིང་རྗེ་ནཱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདྲེན་པའོ།། དགའ་བོ་ནི་མོས་ཤིང་དགུ་པའོ།། བཏང་སྙོམས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་།། བསྟན་བཙོ་ས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི།། ཕན་གངས
་པ་གང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་བྱམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། གནོད་པ་རབ་ཏུ་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེའི་མཚན་ཉིད་དོ།། རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།། རྗེད་ངས
་པ་འཇིག་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཚད་མེད་པ་ནི་འདི
་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའི་གང་ཡིན་པའོ།། བྱམས་པའི་སེམས་དྲང་བཅས་པར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་པ་དག་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པར་འདོད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི
་མོས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་སྡུགྲ་བསྔལ་བ་དག་ལ
་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་འདྲེན་པར་འདོད་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་མོས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགྲའ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། དགའ་བ
་དིང་བཅས་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྲང་དག་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དགུ་ལ་དེའི་དགའ་བོའི་རྗེསུ་ཡི་རང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་མོས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱི་རོ།། བཏང་སྙོམ
་ཚད་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པའོ།། བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆགས་པ་མེད་པར་འདུན་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་མོས་པའོ་སེམས་དང་མཚུང
་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེ་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་ནི། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ལ
་བཤད་པ་རྣམ་པོ་གཉིསུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉི་ག་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཚུངས
་བཪྵ་ལྡན་པའི་རྗེསུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་བློ་ཟུང་ན་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནཱི་ཕུང་པོ་བཞིའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ།། དཱི་སྣ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་བྱམསྭཱ་པ་ནྱ་སྲོག་གཅོད་པའི་ཞེ་སྡང་གློ་གཉེན་པའི།། སྙིང
་རྗེ་ནི་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བོའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པོར་མི་འཚེ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར
་འཚེ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། དགའ་བ་ཚད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཕུང་པོ་བཞི་དང་། ཕུང་པོ་ལྷ
་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དགའ་བ་ཚད་མེད་དགའ་བའི་དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པའི་གནས་བསྟན་པ་ལས་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད། ཇི་སྐད་དུ་དགའ་བ་ཆེད
་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགའ་བ་དང་དགའ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གཉིས་དང་། དྲི
་བླང་བའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་དགའ་བའི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚིག་འདི་ནི་འདི་སྐད་དུ
་དགའ་བ་དང་། དགཱ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རིགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་མི་རིགས་ཏེ། དྲི་ནི་འདོན་པ་དག་གིས་ནོར་ཏོ།། གཞན་ཡང་བསྟན
་བཅོས་དེ་ལས་སྤྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དགའ་བ་ཚད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས། དགའ་བའི་ཚོར་བ་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ཡང་། གཞན་ཡང་སེམས་དང་སྙེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཚོར
་བདང་མཚུངསྲ་པ་ར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེའོ།། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་འདི་ནི་མོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མོས་པའི་ཚོར་བ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང
་བ་གཞན་ཞིག་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་དགའ་བའི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་བཤད་ལ། ལ་ལ་ནི་དགའ་བའི་དབང་པོའི་འོག་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་དག་དང
་སྦྱར་མ་དགའ་བའི་ཚོར་བུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཡང་འགལ་བཱ་མེད་དོ།། བཏང་སྙོམས་ནཱི་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཕུང་པོ་བཞི་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར
་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོསྟེ་ལྷས་ནཱི་རྣམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།། དགའ་བ
་ནི་ཚོར་བའོ།། ཏང་སྙོམས་ནི་མྦྷ་ཆགས་པའི་འོ།། འཁོར་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྣུན་བཙས་སྙིང་དྲུག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལིས་ཀྱང་ཆུད་མེད་པ་གསུམ་ནི། མཛད་ཀྱི་བསྟན་བཅུ་ས་ལས་བསྟན
་པ་དག་དང་མཐུན་པར་བཤད།། དགའ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པའི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར་མོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཡང་ན་མ་ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།
་དྲིས་ལན་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤདྲ་བ་ཆེན་པོ་ལུས། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་དོན་གང་ལས་དགོངས་པའི་ཕྱིར། མ
་དག་ལས། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡང་བྱམ་སོ་པའི་མཐའ་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའོ།། སྙིང་རྗེའི་མཐའ་ནི་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ།། དགའ་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡ་སོ་སྐྱེ་མཆེད
་ཀྱི་བར་དུའོ།། བཏང་སྙོམས་ནི་ཅི་ཡང་མྱེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་འབྲས་བུ་འདྲེན་བྱར་བྱེད། གཞན་ཡང་བྱས་མ
་གཏན་བཞི་པོ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་བསྒོམས་པའི་མཐའ་ནི་དགེ་རྒྱུས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ཁ་ཙོག་ནི་མདོའི་ཚིག་འདི་བྱམས་པའི་གླཙྪ་བོས་མཁྱེན་པ་ཡིནོ་སྙམ་དུ
་བསམས་ནས་དོན་འདི་འཆད་པ་ཡུང་ཡོད་དོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀ་དྷཱ་ཡ་ནུའི་བུས་སྔོན་དོན་འདྲི་ཤར་མ་ཏ་རོ་ཏ་ལ་དྲིས་པ་དང་། བཙུན་པ་དེས་ཀྱང་བསམས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིངངེ་འཛིན་ལོ་ཞུགས་ཏེ། ཕྱི་དེ
་ཉིན་པར་བཤད་པར་བྱས་པ་ལས་དེའི་ཚེ་ཀ་ཏྱཱ་ཡ་ནའི་བུ་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མ་ཕྲད་པར་གཉི་ག་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེང་སྲང་གི་བཪྵཪྻ་དུ་གང
་གིས་ཀྱང་བཤད་པར་མི་ནུསོ་ཞེས་གྲག་གོ་ཞེའོ།། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་མདོ་འདི་ནི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་མཛོད་ནས་གསུངས་པ་ཡོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་རོ་བདྲེ་བའི་ཚོར་བའི་ཆོས་ནི
་བྱམས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ས་གོང་མ་དོག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་བསྒོམས
་པའི་མཐའ་ནི་དྲུག་རྒྱུས་ཡིནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདྲེན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།
་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་རིགས་པ་སྐྱེད་པོའི་རྒྱུ་བྱུང་པསྟེ། སུས་དྲང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དྨ་དག་ལས་ནི་མགོ་བཅས་པ་ལ་སེཀྲེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནཱ་མཁའ་མཐའ་ཡིས་སྐྱེ་མོཆེ
་ཀྱིཉྩི་བསྡོགས་ནི་ལུས་གཟུགས་ཅན་དགུ་ལྔ་ཡཽ་ངྱས་སྐྱོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པའི་མཐའ་ནི་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཚད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདྨོའི
་ཆོས་ནི་དགའ་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་པ་ལྟ་བུར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡཱས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ག་ང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང
་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐའ་མེང་པའོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་དང་བ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་བསྒོམས་པའི
་མཐའ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། ཡོངསུ་སྤངས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ནི་ཡོངསུ་སྤངས་པ་ལྟ
་བུའི་རྣམ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་དབང་གི་མཐའ་མེད་པ་སྤོང་བའི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོས་སྒོམས་པའི་མཐའ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ
་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་གྲོངས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། མདོ་སྡེ་དག་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བློ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི
་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལས་ཅི་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།
་འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཛོའ་བ་ཤེས་དང་དགྲ་བོའི་སེམས་སྤངས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱམས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོགོ།། སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ངས་སྔར
་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ
་དང་སྦྱར་ན། སོ་སོ་ན་ས་བཤོད་པ་ལས་མི་མཐུན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི། ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་། དེ
་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བདག་ཉིད།། སྙིང་རྗེ་ནི
་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བདག་ཉིད་དོ།། དགའ་བ་ནི་ཕྲག་དོག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བདག་ཉིད་དོ།། བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང
་སེམས་ཅནྡ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།། དེའི་འོག་མ་ཚད་མེད་པ་གཉིས་ནི་ཞེ་སྡང་མེདྲ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག། བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཆགས
་པདང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ།། གཞན་ཡོང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལ་ས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་དེ་དག་གིས་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག
་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ་བདག་ཉིད་ཡི་ནོ་ཞེས་འབྱུང་།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ལེའུ་འདི་ལས་སྔར་གོང་དུ་ནི་ཞི་གནས་སྔར་བསྟན་ལ
་ལྷག་མཐོང་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒོ་གོང་མི་འདི་གཉིས་ལས་སྔར་ལྷག་མཐོང་བསྟན་ལ། ཞི་གནས་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གོ་རིམ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ
་པའི་གོ་རིམ་སྟེ། སྦྱར་ཞི་གནས་བསྟན་ལྷ་ལྷག་མཐོང་ཕྱིས་བསྟན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་རི་མྱ་ཏེ། དྲོན་ངེས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདྲིར་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པའོ།། རྣམ་གྲངྒ
་གཞན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པསྟེ། དང་པོ་ནི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེའོ།། གཉིས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དཔུང་གིས་ཞི་གནས་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཙོས
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཞི་གནས་ཀྱིས་རྟེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནི་ལྷག་མཐོང་མྱུར་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ལོ།། ལྷག་མཐོང་གིས་རྟེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཞི་གནས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བླ
་དོན་དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། །། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དགུ་པ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡོང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱི་ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དྲང་ལྕུག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། གཞན་ཡང་ཆོས་ལ་མི་གནས་པའོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆུད་ནི།
་དགུ་པོ་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་དང་མི་བརྟེན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པོ་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་འདྲ
་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་སྒྲའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་བས་ཞུ་བྷ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས
་པའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དཔྱ་དེ། བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པ་དང་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོ་ཞེས་བགྱི
་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་མི་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ལ་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མོང
་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གྲིསྟྲ་སྔར་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། བསམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའི
་དོན་དག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས
་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུས་པ་གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བརྟེན་ནཱ་ངྒེ་བྱ་བ་མན་ཆོད་ཀྱིས་དང་། དད་པ་ལ་བརྩམས་ནས་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་མ་གནས་པ་བསྟན
་པའོ། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་ཆོས་ལ་གནས་བཱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྔར་ཐོས་པའི
་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམས་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་དོན་ལྔ་ཞི་གནས་དང་ལྐོག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས
་ལ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བཤད་པའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གླང་གིས་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་། བསམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་བལྟོས་པར་གཞན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས
་སུ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་དག་གི་དོན་ལ་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ།
་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་རྟུལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་གཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལོ་མི
་ལྟོས་པར། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་གི་དོན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ལ་མི་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ
་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་རྟུལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་གཟུང་བ་དང་བསམ
་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་གི་དེ་ན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་སྔོས་པ་འམ། རྣམ་པོར་བརྣགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ
་སོ་སོར་རྟོག་པ་འམ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་ཞི་བ་ཞེ
་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རྗེསུ་བསྟན་པའི་མཐུས་དམིགས་པ་ཡོངསུ་དགེ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་ལས་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་སྔོས་པ་དང་རྣམ་པ
་རྣགས་པ་ལཱ་སོགས་པའོ།། སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་བསྡུ་བའོ།། འདུ་བྱེད
་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ནས་བདོག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ།། གོང་དུ་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི
་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལས་མི་རྟག་པ་ནས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣལ
་འབྱོར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་འམ། ཡང་ན་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བའོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།། ཡང་ན་རྣམ་པར་སྔོས་པ་ཞེས་བྱ
་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་གཙང་བ་ཉི་དུ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས། འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དགུའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དགུའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལླི
་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སྩོགས་པར་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་མཚོན་ཉིད་ངེས་པ་ཉིད་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་གྱི
་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལུསཾ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས
་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། བྱི་ང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད
་བསྡུས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དྲི་ནི་མདོར་བསྟུན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་སྐད་དུ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད།། །
་སྡུ་ག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་མདོར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་དྲི་བ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ
་བེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་མདོར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པྲ་དང་། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པོ་ལ་སྲ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་ཞེས
་འབྱུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པས་སོ།། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞིའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་དང་། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པོའི་མདྲོ་དང་། བསྟན
་བཅོས་ས་ཡོངསུ་འཛིན་པོ་དང་རྣོལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལྟ་བུ་དོང་མཐུན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་མྱི་གནས་པའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ག་སུམ་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། བརྡ་ཕྲད་པོར་ཟད། ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ངས་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཉིད་དུ་འདོག་སྷོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་དང་དང་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་བྱ
་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཆོས་ལ་མི་བརྟེན་པོ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ
་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་བྱས་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པསོ།། ཆོས་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཞི་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ངས་དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི
་དབང་པོ་རྟུལྔ་པོ་ཉིད་དུ་འདོགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ལ་མི་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། གཞན་དག་གི་རྗེསུ་བསྟན་པ་ལི་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་བའི
་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དང་པོས་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པསོ།། དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་དེ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གཱི་ས་ནི་འདི
་སྐད་དུ་མདོ་ལས། གང་ཟག་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དོ།། དད་པས་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་དང་། དང་པས་མོ་སྤ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར
་གྲོལལ་བ་དང་། གཉི་གའི་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བསྒོམ་པའི་ལཱམ་གྱི་གནས་སྐྱབས་ལ་གནས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པས་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། འགོག་པ
་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། མི་སློབ་པའི་གནས་སྐྱབསུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ད་དུང་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པ
་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱའོ།། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ
་སྟེ་བའི་གཞུང་གིས་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མདུན་རོལ་པའོ།། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མུ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་ཊཱིར། དེའི
་ཕྱིར་བསྟན་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལས། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་དང་མཚན་མོ་མེད
་པར་སྤྱོད་པ་ཅནོ།། དེ་ལ་དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནི་གང་ཟག་གིས་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས
་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་རྗེ་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དྲད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནི་གང་ཟག་དེ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་ལ་གནས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་འདི་གཉིས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས། འགོག་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་འབྱུང་སྟེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་དད་པ་དྲོང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མདུན་རོལ་པ་ཡིན་པར་མངོནོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད
་པ་མི་འཐུན་པས། འཕགས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་བཅོ་ལྔ་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དབང་པོ
་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གང་ཟག་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགསོ་ཀུན་ལས་བཏུས
་བཱ་ལས་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་གཉིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ། སེམས་བཅོ་ལྔ་པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་ལས་གནས་པ་དེ་ཉིད་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། དད་པས་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནི་འདི
་ལྟ་སྟེ། ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཕ་རོལ་གྱི་བསྟན་པའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནས། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ།། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྣོན
་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ།། དད་པས་མོས་པ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དང་བིའི་རྗེསུ་འབྲང་བ་གང་ཟག་གང་འབྲས་བུའི
་གནས་སུ་ཕྱིན་པའི་དུས་ནའོ།། མཐོང་བྲས་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་འབྲས་བུའི་གནས་ཕྱིན་པའི་དུས་ནའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ལ་དད་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས
་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དོན་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར
་@བཤད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མདུན་རོལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེ
་བྱའོ།། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པོ་ཡང་འགལ་བ་མེད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཅན་གྱི་གང་ཟག་དང་། དད་པ་དང་ཆོས
་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མདུན་རོལ་པ་ཞེས་བསྟན་ན་ནི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་མི་སྟོན་ན་ནི་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གཏོགསོ།། བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་མོད། དོན་གྱིས་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་སྭ་ལ་གནས་པ་དག་དང་སྦྱར་བར་བཤད་ནི་ཡང་འགལ་བ་མེད། ཡང་དད་པས་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིགཽ་ན
་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལྷ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མ
་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། གཞན་ཡང་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཞི་བ་འདྲེས་པ་དྨ་མ་ངྒེའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས
་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལྡན་དུ་གསུངས་པའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང་རྣམ་གཉིས་སྟེ། ཞུ་བ་གླེང་བའི་གནས་བསྟན་པ་དང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞུ་བ་གསོལ་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཇི་ལྟར
་ན་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞོ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གན་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞུ
་གསོལ་བྱ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ལ་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང
་གིས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། བསམས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་དམིགས་ཤིང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལྔ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འོད་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འདྲེས་པའི་དམིགས་པའི་ལན་གསུངས་པ
་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པོ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད།།
་ཁ་ཅིག་ན་རཱི་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་དག་སོ་སོ་ནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། སོ་སློར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའི་སྡེ་རེ་རེ་ལ་སོ་སོ་ནས་རྣམ་པ་མང་བའི
་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིནོ།། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རླབ་ཡིན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོའི་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་མ་འདྲེས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན
་མ་འདྲེས་པ་འམ་འདྲེས་བྱས་སྡེ་རཱི་རེ་ལ་དམྱིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མོ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་འདྲེས་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ལས་དང་པོ་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ཡ་ངོ་འདི
་ནང་དུ་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁེ་ཅིག་ན་རེ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སོ་སོ་ནས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། གསུང་རབ་ཡན་ལགྲ་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་སོ་སོ་ནས་ཐ
་དད་པའི་དྲི་ན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མིང་ཐ་དད་པ་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིནོ།། མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག
་བཅུ་གཉིས་སོ་སོའི་མ་འདྲེས་པའི་ཡུལ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འད་དང་སྦྱར་ན་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་གདོད་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡེ་ཐ་དད་པ་དང་། རྣམ་པ
་ཐུ་དད་པའོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་འདིར་ནི་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་མི་བསྡུ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པས་སྔར་བསྟན་པའི
་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོང་སུ་གཟུང་བ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམས་པའི་ཚིག་དོན་གྱི་ཆོས་དག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའོ།
་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུ་རོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཤིང་། གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་བ་དང་། ཕུང་པོ
་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འདི་སྙོམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟོན་ནོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། རྣམ་པ
་བཤད་པཱ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམྦྷ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མ་འདྲེས་པོ་འདྲེས་པར་བསྡུ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་མཇུག་བསྡུ
་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འོད་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།། ཁོ་ཅིག་ནི་རེ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཤིང་། གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པར་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་གདོད་ཐམས་ཅད་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། ཁ
་ཅིག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྗོན་ཏེ། དང་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་རོ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངསོ།། གཉིས་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡོན་ལག་བཅུ
་གཉིས་བསྡུས་ནས། གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངསོ།། གསུམ་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མེད་པ་རྣམས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའོ།
་ཕྱིར་འོག་ནས་མདོ་ལས་འདྲེས་པ་འདི་ཉིད་ལས་རྣཾ་བ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཡང
་དོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་དོན་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་བཟླུམ་པ་དང་བསྡུ་བ་དང་རྟུལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་ནི་གཅིག་ལ་མིང་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས
་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཤིང་། གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བསམས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམི
་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའ
་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པོ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྔ་དམིགས་པའི
་ཚེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་བྱ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་པར་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞོལ
་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བབ་བཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པ་ལྔ་ནུས་པར་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་གསུཾ
་ཡོད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་འཕགས་པའི་བསྟན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལས
་བརྩམས་ནས་ནུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱུང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད།། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལ་ནུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ
་བབ་པའོ་སྙམ་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་རྗེསུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་རྗེསུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པའི་རྗེསུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།
་རོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཞོལ་བར་བྱེད་དོ།། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ
་ནི་འབབ་པར་བྱེད་དོ།། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་བབ་པར་བྱེད་དོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད
་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྦྱོར་བའོ།། འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བའོ།། བདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་སྦྱོར་བའོ།། ཚིག་འདི་གསུམ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག
་བའི་སྒོ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་འཛིན་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་ཏོ།། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་གནས་གྱུར་པ་གཞོལ་གདེ་དག་ལ་འབབ་པ་དེ་དག་ལ་བབ་པ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ནུས་པ་རྣམ་བྱ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བསྟན་པའོ།། མཚན་ཉིད་འདི་གསུམ་ནི་གནས་གསུམ་དུ་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།
་གནས་གྱུར་པོའོ།། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་བལྟོས་ན། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཞོལ་བ་དང་འབབ་པ་དང་བབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ། གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར
་བྱའོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་གནས་གྱུར་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ནཱཾ། སྨྲས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་པོའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནུས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་གནས་གྱུར་པ་ནི་བྱུང
་རྒྱོཆུབ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ཡིང་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དང་མྱ་ངོན་ལས་འདས་པའི་གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤ་།། གཞོན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་འདུས་བྱས་པའི་འབྲས
་བུའོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའོ།། གྷནཱས་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འབྲས་བུའོ།། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་མངོན་པར
་བརྗོད་པ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འཕགས་པ་བསྟན་པས། དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ངོ
་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པ་ཡོངསུ་བསྟན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་སེམས
་ཤིང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཞོ་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དེ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་བཤད་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས
་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཇི་སྐད་དུ་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞིག་ནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ན། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེ
་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དབྱེ་སྟེ། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་རྟོགས་པ
་དང་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་འབྱོད་པའི་སྒོ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་ལེན་དུ་གསུངས་པའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་པའི
་གནས་གསུང་རབ་སྨོས་པ་དང་། བསྟན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཇི་ལྟར་ནི་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་འདྲེས་པ།
་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་འདྲེས་པ་ཚད་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་གཉིས་པ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ
་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གིས་མདོའི་སྡེ་ནས་གཏན་ལ་དབབྱ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའི་བར་དག་གི་སོ་སོ་ལ་དམིགས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི
་ལཱ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡི་ང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་འདྲེས་པའི
་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལ
་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་མང་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་མང་པོའི་བར་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡད་པར་བྱེད་པས་དྲིའི་ཕྱིར་འདྲེས
་པ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ།། གླང་གིས་མདོའི་སྡེ་ལྔ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོང་སུ་བཟུང་བ་དྲང་། བས་པའི་བར་དག་ལ་དམིགས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནཱས་སྲིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་སོ་ས་ལ་དམིགསཱ་པར་བྱེད
་པ་མ་ཡིན་པ་གོང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོ་སོ་ལ
་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་གྲང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།། གསུང་རབ་ཡན
་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་དག་ལ་ཡོངསུ་ཚང་བར་གང་གིས་དམིགས་པའོ།། ཡོངསུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམིགས་པའི་ཚེ་ད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདྲེས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས
་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་སྤྱི་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཚོད་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་གནས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས
་པོ་དག་གི་སྤྱི་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཚད་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་བསྡམས་པའི་གནས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བར་དག་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནས་ཡང
་ལ་བྱེད་པ་དྲིན་འདྲེས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། སོ་སོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིནྡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། འདྲེས་པ་ཆུང་ལྟར། རེ་རཱིའི་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པཾ་ནི་མ་ཡིནོ
་བྱ་བའི་ཐ་ཚ་གོ།། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་དམིགས་ཤིང
་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོངསུ་བཟུང་བ་དང་བསམས་པའི་བར་དག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་བླ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང
་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རབ་ཏུ
་དབྱེ་དང་མཇུག་བསྔོ་བའོ།། རྣམོ་པར་བཤད་པ་ལས་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཚད་མདོ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པར
་བསྟན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པའོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། དེ་ལྔ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ
་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་བསྟོན་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྒྲ་སྐད་ཚད་མེད་པས་ཆོས་ཚད་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར
་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་བ་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚད་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་བ་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གོ་སུམ
་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མང་པོ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བསྟན་པའོ་ཞེའོ།། གཉི
་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལྀ་བརྟེན་ནས་མིང་དང་ཡི་གེ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། གསུམ་པོ་གོང་ནས་གྲོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས
་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམླྀ་ས་དམིགས་པའི་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་ཁོང་ནི་མ་ཡིན་པས་དྲིའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞེས་བྱ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགོངས
་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་གོང་མ་གོང་མ་ཞེས་གསུངསོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞེས་བྱ་བ
་གསུང་སོ་ཞེས་པ་ཤད་དོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཤེ་ན། འདྲིས་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་དྲོན་རྣམ་པ་གསུམ
་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོས་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་སྨོས་པས། བསྟན་པ་ལིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པས་ནི་མིང་དང་ཚོག་དང་ཡི་གེ་བསྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ
་བསྟན་ཏོ།། གསུམ་བུས་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུ
་པོ་དག་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མྲ་ཡིནོ།། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོའི་བརྗེད་བྱང་བྱས་པ་ལླ
་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡུལ་ལོ།། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡུལོ།། ཤེས་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན
་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནསྲ་ཐབས་མཁས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལྔས། ཀུནྟ་ཏུ་རྨོངས
་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ལས་དང་པོའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གསུམ་པོ་དགེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་དོན་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་སྔོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི
་གེ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སྒྲ་སྐད་ཀྱིས་གཅིག་གིས་གཅིག་རྣམ་པར་བཤད་པསོ་ཞེ
་བཤདདོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལ་སཱུ་ནི་གོང་མ་གོང་མའི་ཤེས་རབཱ་དང་སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་དེ་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཚད་མེད་པ་གསུམ་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གཉིས་དང
་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གོང་མ་གྲོང་མའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ།། སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོབས་པོ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་པསོ།། མདོ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས
་བསྟན་པ་དང་དོན་མཐུན་ཏེ། དོན་མདོར་བསྡུ་ན་སོ་སོ་ཨཽང?་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ན་སཱ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ།། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུ་རོ་རོ།། འདྲེས
་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བྱེ་བྲག་ཙི་ཡོད་ཅེ་ནི་སྨྲས་པ། འདི་ལ་བཤྭད་པཱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁོ་ཙོག་ན་རེ་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས། སཱ་རེ་རཱིའི་ཚིག་མང་པོའི་སོ་སོ་ལ་དམ
་པར་བྱེད་དོ།། འདྲེས་པ་ཆེན་པོ་ནི་གསུང་ར་བཱ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ།། འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་བྱེད
་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནི་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤདདོ།། འདྲེས་པོ་ཆེན་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ནའོ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་དམིག་སོ།། འདྲེས་པ་ཚད་མེད་པས་ནི་ས་ངས་རྒྱས་ཐམས
་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེའོ།། དམིགས་པར་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་ལ་བཤད་པ
་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདྲེས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དགྲ་གིས་ནི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མདོའི་སྡེ་ལ་སྩོགས་པ་ལཱ་དམིགས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞོལ
་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདྲེས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ཕྱིས་འོག་ནས་བསྟན
་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུརཱི་ཙྪིནྟི་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས། གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན
་པས་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བཤད་ཀྱང་དོན་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་པ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང
་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མོན་ཆད་གཉིས་པ
་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམྱིགས་པ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་།
་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། རྐྱེན་དུ་ཞིག་དང་ལྡན་ན་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ནཱ
་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་ནཱས་ལན་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི
་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལས་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་འབྲས
་བུ་ཞེས་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བལྟོས་ནིས་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས
་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། བསྒོམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་པས་འདིར་ནི་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་དང
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་བ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་ཅིག་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལ་མི་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་རེ་ཤིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན
་ནས་བསྒོམ་པ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། འདི་ལྟ
་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ས་དང་ས་ལ་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ན་རྣམ་པ་ལྔས་བསྒོམ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདྲེས་པར་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ
་བཱར་བསྒོམ་པ་དང་། འབར་བྱར་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསྒོམས་པས་སོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཞི་གནས་ནི་ཏིང་འཛིན་ཏེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོའོ།། ལྷག་མཐོང
་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཤེས་རབ་བོ།། ས་ནས་སར་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་འདྲེས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་སོ།
་བ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་འདྲེས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། དོགས་པ་ཉིད་བསལ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱེད་པས། ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེས་པ་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་འདུས
་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་དགོངས་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཞན་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒོམ་པ་ནས་ཡང་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། འདྲེས་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་སྙམ
་བདེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། མཚོན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་གཉིས་པ་མཚན་མ་མེད་པར་སྒོམ་པ་བསྟན་ཏེ། སྒོམ་པ་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་དག་ནི་འདྲེས་པར་སྒོམ་པར་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་ཀྱང་མཎྜ
་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེངྒ་བྱར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་བྱི་བྲག་བསྟུནྟ་ཏོ།། མཚན་མ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡང
་དོན་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པར་བྱེད་ཀྱང་རྩོ་ལྔ་བ་དང་བཅས་པཱ་ཡིནྡོ་སྙམ་ནཱ་སྒོམ་པ་དེ་རྩོལ་བ་ལ་མི་བལྟོས་པར་རང་གི་དང་གིས་འཇུག་ཞེས་བསྟན་བཱིའི་ཕྱི་ར། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྒོམས་པ་ཞེས
་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྒྲིམ་མི་དགྲོ་བོ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིརརོ།། འདིས་ནི་སྦྱིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ།། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། མཆོག་དང་མཚ
་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིསུ་འགྱུ་རོ་སྙམ་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བཞི་པ་འབར་བར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབར་བ་དང་མཆོག་ཅེས་བྱ་བླ་ནི་དོན་གཅིག་གོ།། འདིས་ནི་འབར་བྱར་བསྒོམ་པ
་བསྟན་ཏོ།། ལ་ལ་འབར་བར་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་འདི་ཐམས་ཅད་བྱས་ཟིན་ནོས་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་བསིལ་བའི་ཕྱིར། ཐ་མར་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསྒོམ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བྷ་སྨོས་ཏེ། མཚན
་མུ་མེད་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། འབར་བར་བསྒོམ་པ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདིས
་ནི་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསུང་རབ་ཚད་མ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན
་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཏིང་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དེ་དགེ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། བསྟན་བཙོསྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས
་རབ་དང་། མཚན་མ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཐེག་པ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཧ་ན་ཅིང་གིས
་བསྒྱུར་བ་དང་། དེའི་འགབ་ལོ་ལ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མེད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་སྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད
་བིནཱི་མེད། དེའི་ཕྱིར་བསྟུན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་བསྒོམས་བྱས་འབྲས་བུ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྒོམ་པ་དང་མཐུན་པའི་སྐོམྦྷ་དང་། མཚན་མ་མྱེད་པར
་སྒོམ་པ་དང་རྩོལ་བ་མྱེད་པར་སྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་བཟློག་པའི་སྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྒོམ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས
་པ་ལྔས་འབར་བར་སྒོམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད།། མཐུན་པའི་སྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ན་འདྲེས་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད།། མཚན་མ་མེད་པར་སྒོམ་པ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་མཚན
་མ་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། མཚན་མ་བཟློགས་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་པར་མི་འཛིན་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་གཉི་ས་ཐ་དད་པར
་གྱུར་པ་ཡང་།། སློབ་དཔོན་རྟོགས་པའི་སེངྒེས་རིགས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། སྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྣལ
་འབྱོར་ལ་འཇུག་པ་ན། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་འབར་བར་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་འབར་བར་བྱེད་པ་དང་པོར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།། འབྲས་བུ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ཡཱ་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས།།
་དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་མཛད་པ་ལས། མདོའི་ཚིག་འདི་རྫོགས་པར་སྨོས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མ་མཛད་དོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་ནི
་སོ་སོ་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་མ་མཛད་ནས། དོན་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་བཤད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལ་བརྟན་ནས་མདོའི་ཚིག་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག།
་ལ་གནས་ངན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པོ་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང
་བོ་གནས་ངན་ལེན་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པོའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང
་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་མཛད་དོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས
་ནས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་ཕུང་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱང་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག
་རེ་རཾ་ལ་འཇིག་པར་བྱེད། འདིར་དོན་དུ་སྒྲིབ་པའི་ཕུང་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང
་པོ། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་དྲན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཚོགས་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེ་བྱའོ་ཞེ་འབྱུང་སྟེ། འདིར
་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་བྱེ་བྲག་བསྟན་མ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི་ས་བོན་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ལས་སུ་རུང་བ་མེད་པའི་ཕྱི་རོ།། གནས་ཞེས་ཀྱང་བསྟནྡ་ཏེ། གནྡ་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིརརོ།། སུ
་བོན་གཏན་དུ་སྤང་བས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། མངོན་དུ་སྣང་བའི་ས་བོན་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ནི་སློང་བའི་རྣམ་པ་ཤེས
་པ་ལ་རྟོན་དུ་བསྟན་ཏོ།། ས་བོན་དང་སྣང་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ནི་ཚོགས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཚོགས་པའི་ནང་ན་ས་བོན་ཁོ་ན་ཉམས་པར་བྱེད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཞྭ
་བསྟན་ཏོ།། ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་མཐུན་པརུ་བཤད་ན་དོན་དུ་འགུལ་བ་མེདདོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་དེའི་འགབ་ལོ་ལཱ་བསྒྱུར
་བ་ལས་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བུ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྩ་བ
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལཱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས་བྱེད།། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་ནི་དེ་མ་ཐེག་པའི་ལམ་བྱེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཕྲ
་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་ནི་མངོན་དུ་སྣང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་ནི་མི་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས། དེས་ན་ས་ཐམས
་ཅད་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་མངོན་ནོ།། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དགོའ་བའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཐོབ་པོའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ
་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ
་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།། རྣམ་གྲངས་དྲང་པོ་ལས་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད
་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པས། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོངསུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གནསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི
་འགྲེལ་པ་ལས་འདིས་ནི་བསྟན་པ་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་རོ་གཅིག་པ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་གསུངས་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཅུ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སྣ་ཚིགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་པའོ།།
་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཆོས་དང་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤངས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བཤ་།། རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་ལས་ནི་དོན་གཞན
་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངསུ་བཟུང་བ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོང་པའི་ཆོས་དག་མྱོང་བ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་རག་ཤིང་གསལ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྣང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་མྱོང་ཞིང་། སོ།
་སྣོར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་འདི་ནི་བསྟན་པའི་དོན་དྲུག་ལྔ་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆོས་ཀྱི་ཀླན་དགའི་དགའ་བ
་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། འདི་ནི་ལོགས་ཤིག་ནས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དྲང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། ཏིང་འཛིན་གཉིས་དེ་འདི་ལྟར་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་རགས་ཤིང་གསལ་བ་དང
་བྲལ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྣང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མྱོང་བ་དང་སོ་སོ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་ཞེས་ཀྱང
་བྱའོ།། གསུམ་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མྱོང་བ་དང་སོ་སོ་རྟོག་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་དགའ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ
་ལཱྀ་ནི་བདག་དང་ཆོས་དྲང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་མའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིརརོ།། ཀུན་དགའ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདིར་ཀུན་དགའ་བས་ཀུན་དགའ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཀུན་དགའ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་དགའ་ཞིང་ཚམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ
་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཀུན་དགའ་འམ་སྐྱེད་མོས་ཚུལ་གྱ་ནོམ་པ་དག་ཏུ་དེར་རྩེ་ཞིང་དགའ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མྱོང་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངསུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལུས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི
་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བགྲོད་པའི་གནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དགའ་བོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བཤང་དེ། ཕལ་ཆེར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་པའི་རྣམ
་གྲངས་དང་པོ་དང་མཐུན་ནོ།། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ན་ལསོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཚང་བར་སྤང་བ
་ལསོ།། དེ་ལ་བདག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ།། ཆོས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་དོའི་འགབ་ལོ་ལ་བསྒྱུར་བ་ལས་ཀྱང་། ཕལ་ཆེར་ཧཱནྡ་ཙང་གིས་བསྒྱུར་བ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤདདཽ།། ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་བཤད་པ་ཕྱི་མཱ་མི་འབྱུང་སྟེ། གཞན་ནི་ཧཱན་ཙང་གིས་བསྒྱུར
་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བཤད།། ཕྱོགས་བཅུའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི
་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་མཐའ་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ
་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དབེན་དབྱིག་གཉེན
་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཡོང་སུ་མ་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དག་ནི། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་སྣང་བ་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི
་སླང་བུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་འདི་ཙམ་ཞེས་མཐའ་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཡོངསུ་མ་ཆད་པར་གསལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན།
་ཡི་གེའི་སྣང་བ་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་འདྲོན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འགྲེལ་པ་གཉིས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྨང་བ་བསྟནྡ་པ་དེ་ལ་ཡང་བཤྲད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཙིགྨ་ནཱ་རེ་མདོའི་སྡེ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པས་ཚྭ
་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོས་ནས་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཡིནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མི་བརྗིད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གསལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།།
་གཞན་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱིས་ཐོས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཚན་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ
་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ནི། གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ། དགོངས་པ
་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་སྣང་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན
་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། བྱ་བ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱོགས་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ
་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚེ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོནྡ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ
་པ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་འཐུན་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དོན་དུ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང
་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གཟུང་ནས། རྒྱུ་ཁོ་ན་སྨོས་ཀྱི
་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་ནས་བསྟན་བཅོས་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིནོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ
་ལས་མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན། དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུའོ།། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མན་ཆད་ནི་རྒྱུའི་མིང་བསྟན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ
་པ་ལསྱ། མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆུ་ཞེས་བྱའོ།། འདིས་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ
་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དྨོ་ཉྀད་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།། མཐུན་པ་དང་རྣམ་པར་མ་བཅུག
་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་མིང་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ལས། མདོའི་ཚིག་འདི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན། དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི
་མིང་ངོ་།། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་མིང་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།། མདོ་ལས་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་ཞེས་ལོགས
་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པས། དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པོ་རྣམ་པར་དོག་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་མིང་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྟར་འགྲེལ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་མི་མཐུན་པས། འདིར་མདོའི་ཚིག་འདི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི
་མཛད་པོའི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ནས་བཤངྒ་པ་ཡིན་ཏེ་བརྟགས་ན་ཁྲོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུ་རོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོང་མ་བྲས་ཆེས་གོང་མོ་ཁྱད་པར་དུ
་འཕགས་པ། གྱ་ནོམ་པའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་པོའི་མདོ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང
་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཁྱོད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོད
་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོང་མ་བས་ཆས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲོལ་པ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས
་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་དྲང་ཁྱད་པར་དུ
་འཕགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གོང་མ་བྱས་ཆོས་གོང་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྙན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བཅུ
་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མངའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས།
་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱ་ཞེས་བཤད་དོ།། རྒྱུ་སྔ་མ་སྡོ་མ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གོང་མ་བས་ཆོས་གོང་མ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། ཁ་ཅིག་ནི་རེ་ས་བཅུ་པ་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི
་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ནོ་ནཱི། བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེ་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་དང་། ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བསྟ
་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྔོས་པའི་འགྲེལ་པ་དེའི་འགབ་ལོ་དང་། ལུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་འབྲས་བུ་བཞི་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འབྱུང་བས། མདོ་འདི་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་ནི་ཧཱན་ཙང་གིས་བསྒྱུར་བའི་དཔེ
་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་ཟིན་ཏོ།། བསྟན་བཅྡོཾས་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་མིང་རྣམ་པར་བཞག་ནས་འབྲས་བུ་དང་མ་སྦྱར་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་མིང་ལོགས
་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔས། ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མ་སྦྱར་བ་ཡིན་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་ཕྱིས་འོག་ནས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་བཱ་ནཱི་འབྲས
་བུ་དྲང་སྦྱར་ནས་མིང་རྣམ་པར་མ་གཞག་པ་སྟེ། བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྲས་བུའི་མིང་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེའི་ཕྱིར
་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་གྲངས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡཱནོ།། གསུངས་པ། མིང་ཡང་རྣམ་པར་བཞག་ལ་འབྲས་བུ་དང་ཡཱ་སྦྱར་བྱ།
་སྟེ། འབྲས་བུའི་མིང་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞེག་ལོ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལླཱི་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། བསྙེན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྙེན་པ་ལྟ་བུའོ།།
་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པར་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར
་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའོ།། ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའོ།། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབར་བར་བསྒོམས་པས
་ཐོབ་པའོ།། ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། བཞི་པ་ནི་མིང་ཡང་རྣམ་པར་བཞག་ལ་འབྲས་བུ་དང་ཡང་མ་སྦྱར་བ་སྟེ། བསྟན
་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་དང་། དེའི་འགེབ་ལོ་ལ་བསྒྱུར་ཝས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས
་སུ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་ལྔ་གང་ཞེ་ན།། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བག་ཆགས་ཀུན་སྦྱོང་དང་། ལུས་དང
་སེམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་དྲང་མཚན་མ་མཐོང་བ་སྟེ། ཡོངས་རྫོགས་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་བག་ཆ་གེས་ཀུན
་སྦྱོང་བ་དང་། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་མཚན་མ་མཐོང་བའོ།། དེ་ལ་བག་ཆགས་ཀུན་སྦྱོང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ
་བར་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནཱི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བསྒོམས་པས་ལུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།། ཤིན་དུ་གསལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས
་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་ཚད་དང་གྲངས་དྲོང་བྲལ་བའི་ཕྱིརརོ།། མཚན་མ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོ།། ཡོངས་རྫོགས་རྣམ་པར་དག་པ
་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་རྒྱུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།། དུས་གང་གི་ཚེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་ཤིང་དུས་གང་གི
་རྣམ་པ་དག་བོར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ས་བིཅུའི་རྒྱུ་ནི་ཡོངསུ་རྫོ་གས་པར་འགྱུར་ལསངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཚེ་ནི་མྱེ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ།། འདིར་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་སྔ་མ་གསུམ་ནི་ཞི
་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་བྷ་གྲ་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུངངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་སོ་བཅུའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་ནས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ
་ལྔ་བསྟན་ནོ།། ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་རྒྱུན་ལས་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་ཏོ།། ཐེག་པ
་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུསྡུ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་འབྲས་བུ་ལྔ་བསྡུད།
་བར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟ་ན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཏིང་འཛིན་དུ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག
་རེ་རེ་ལ་གནས་དོན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་།
་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་དང་། གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡོངསསུ་འཛིན་པ
་བྱེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅྡོཾས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ཡང་དགོངས་པ་མི་མཐུན་པས་དེའི་ཕྱི་རོ་ད་ལཱ་མདོ་སྡེ་ཁོངསུ་བཞག་ན་བསྟོན་དུ་ལས་འདི་ལྟར་རྣམ
་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།
་དྷ་གྲ་མཐོང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།། ཞི་གནས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གོང་ནས་གྲོང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུ་བ
་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ
་མོས་པས་ཡང་དགེ་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སྲོགས་པའི
་དགའ་བ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཐོབ་པའོ།། ལྷག་མཐོང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་མ
་ཚད་མེད་པ་དང་། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གནས་གྱུར་པའི་མདུན་རོལ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་འབད་པ་མེད
་པའི་མཚན་མ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ།། ལྔ་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་བསྡུས
་པས་དེ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་ཡོངསསུ་གྲུབ་པ་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མྱུར་དུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པརླ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གསུང
་པའི་གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཁུངསུ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། རྒྱུ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔས
་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏེ། ལཱྀ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བསྒོམ་པ་དང་། མཐུན་པོའི་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མོ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་ཟློག
་པའི་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིསུ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བསྡུས་པ་ལས། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅེ
་ན། སྨྲས་པ། ཁུངསུ་བསྟན་པའི་མདོ་ཉིད་ལས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མེད་ཀྱི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། རྟོགས་པའི་སེང་གེས་སོ་སོ་ནས་ལྗགས་ཤིག་ཏུ་རིགས
་པ་རེ་རེ་བསྐྱེད་ནས། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ལྔ་བཤད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།
་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ལས་རྟོགས་ཤིང་གང་ལས་ཐོབ་པར་འཚལ་བར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་རྟོགས་པ་དང་ཐོབ་པའི་སའི
་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པ་བྱའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བཱ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས
་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ས་གསུམ་པ་འོ་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ
་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་སྔ་མའི་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་དང་། ལས་དང་པོ་པ་ལ་སྲབ་པར་བསྐུལ་བའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོ་ཞུ་བ
་སྔ་མའི་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་དྲང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ད་དུང་ཡོངསུ་མ་བྱང་བས་ཐོབ་ཞེས་མི་བྱའོ།། ཡང་ན་ས་དེ་ང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་རྣམས
་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ས་གསུམ་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡོངསུ་བྱང་བ་ཡང་ཐོབ་པས། དེའི་ཕྱིར་ས་གོང་མ་རྣམས་ལ
་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཡང་ན་ས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཚང་བར་ཡོད་ཀྱང་། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། དགོངས་པ
་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ས་དང་པོ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ས་གསུམ་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བས་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེསུ་བསླབ་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ
་སྟེ། ད་དུང་བསྔགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལཱྀ་ལོས་བཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པོ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་བསླབ་པ་བསྐུལ་བསྟེ། སའི་མདུན་རོལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་རྟོག་པ་ཡང་མ་གྱུར
་ཐོབ་པ་ཡང་མེ་ཡིན་པས།། ད་དུང་བསྔགས་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེསུ་བསླབ་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནྱན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་དགོས་པས་ལེ་ལོས་བཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།
་བམ་པོ་བཞི་བཅུ་གཅིག་བྱ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདྲེས་ལི་འདི་སྐད་ཅེས་གཽསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད
་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་ཇི་ལྟར་བགྱི་བར་འགྱུར་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་མ་མཆིས་ཤིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བགྱི་བར་འགྱུར་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་དང་དཔྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི
་ཏི་འཛིན་ཅེས་བགྱི་བར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆུད་ནི་བཅུ་པོ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒྲོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང
་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་དགོངས་པ་ནི་གྲོང་དུ་བསྟན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལགས་ན།
་ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བགྱི་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བསྟེན་པར་འགྱུར
་རོ།། རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཡ་ཏིང་འཛིན་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གནས་སྐབས་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན།། དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི
་གཞུང་གིས་ནཱི་སོ་སོ་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡོད་དེ། ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤདདོ།། མདོ་སྡེ་པོའི་གཞུང་གིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་ཀྱང་གཅིག་ཅར་འབྱུང་བས་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས
་བཤ་། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ནང་ནས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་ལེའུ་ལས། ཁ་ཅིག་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་གཅིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་། དང་པོ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས
་འབྱུང་བས་དེ་དང་སྦྱར་ན་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལས། བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལྔ། སེམས་ལས་གུད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།། འདིར
་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ནི་གཉིས་ཀླུ་ཡང་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྩི་བ་བ་དང་ཞིབ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད། བསྟན་བཅྡོཾས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའོ།། དཔྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་རྟོག་པའོ།། ཡང་ན་སེམས་དཔའ་འམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་ཚོལ་པོའི་རྩིབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ
་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞིབ་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆོས་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་ལ་རྩིང་བ
་དང་ཞིབ་པ་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཡུ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཞིང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དག
་ལ་རགས་ཤིང་གསལ་བར་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཙོས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཐ
་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པས་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། སའི་མདུན་རོལ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད
་བསྟན་པ་དང་། ས་ལ་གནས་པའི་སྤྱིའི་དབང་དུ་མཛད་ནིས་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པས་ང་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དྲང་པོའོ།། འོད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཛཱི་ལྟརྱ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་ཚིག་འབྲུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་མཚན་མ་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ
་དང་དཔྱོད་པ་བྱེད་པས་རགས་ཤིང་གསལ་བར་མྱོང་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དྲི་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། གང་ལ
་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རགས་ཤིང་གསལ་བར་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་སྣང་བའི་དྲན་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་མྱོང་པོ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་འདྲེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ
་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་དག་ལ་རགས་ཤིང་གསལ་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་འདྲེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དྲན་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་རྗེསུ་དྲན་པའི་མྱོང་བ་དང་། སོ
་སོར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྗེསུ་དྲན་པས་བཟུང་བ་རྟོག
་དང་དཔྱོད་པའི་ཆོས་དག་ལ་རགས་ཤིང་གསལ་བའི་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་བསྐྱེད་པར་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་སྣང་པ་དྲན་པའི་དབང་གིས་མྱོང་བ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན
་སྣང་བའི་དྲན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་མང་བས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དང་། ཁོང
་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་བརྗེད་པས་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་དང་འགྲོགས་པ་དང་། དེ་དག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ་འདི་དུ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དོནི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིན་པར་རེག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ
་བུའོ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དང
་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རེག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་འམ། སངས་རྒྱས་ལྔ་སོགས་པ་རྗེ་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད
་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆོས་སེམས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། དོན་གྱི་སྣང་བ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་སྐང་པོ་དང
་ལྷག་མཐོང་གི་སྣང་བ་དང་། སྣང་བ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིན་པར་རིག་པརླ་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྣང་བ་དེ་དྲུག་ལྔ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གིཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་སྣང་བ་ཞེ
་བྱ་བ་ནི་དེས་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་ཆོས་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དྲན་ཞིང་གསལ་བར་སྣང་བཱི་ནི་དེའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པའོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་སྣང་བའི
་དྲན་པ་ཉིད་ནི་སྣང་བའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤང་བའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པས་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན། འདི་ནི་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚོན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡིང་མེད་པའི་མྱོང་བ
་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། སྔ
་མའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཛོད་དྲུག་གནས་སྐབས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་ངང་ཉིད་ཡོངསུ་བྱང་བར་གྱུར་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མྱོང་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ
་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚོག་གོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་མདུན་རོལ་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རླབས་ཕྲ
་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང
་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏི་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ས་ལ་གནས་པའི་སྤྱིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད
་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ནི་སའི་མདུན་རོལ་པའི་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་དང་ང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་རྩེ་མོའི
་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པ་དག་གིས་མིང་དང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། །
་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འོད
་ལྟར་བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམ་པ་གཉིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གནས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མིང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་བཞི་པོ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར
་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏི་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྲོང་དུ་ཆུད་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། བསྟནྡ་བཅོས་རྣམ་པར
་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སོའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལྀ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་གནས་པ་དག
་གིས་འདྲེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྣམས་དྲང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པ་ལས། དྲོན་གྲང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གང་གི་ཤེས་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བཤད། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད
་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་འདིའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ
་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལགས། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚོན་ནི་གང་ལེགས་ཞེས་བྱ་བི་ནཽ་མན་ཆད་བཅུ་གཅིག་པ་ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་།
་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པྲི་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པཽ་ཞུ་བ་གསོལ་པ་སྟེ། དེ་ལྔ་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་དགོངས་པ་ནི
་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་ནི་སེམས་བསྲུངས་ནས་ཡུལ་ལ
་གནས་ཤིང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། ལྷག་མཐོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ཞིང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་ཀྱང་སྟེ། བྱིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིརརོ།། བཏང
་སྙོམས་ནི་བྱིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན། འདིར་ནི་རོ་ཞོག་ལྷག་མཐོང་མི་གླེང་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལེགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས
་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་རྐྱོད་པ་འམ་རྒོད་དུ་དོགས་པ་ན། ཀུན་ཏུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བ་མཐུན་པར་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞིག
་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། ཞུ་བ་སྡོ་མ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལན་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ།
་འདི་ནི་དང་པོ་ཞི་གཽནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞུས་པའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ནཱ་གལ་ཏི་སེམས་རྒོད་པར་གྱུར་ཏམཱ། རྒོད་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཚེ་ཡིད་ལོ་བྱེད
་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།། ཡོངསུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། བོར་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའོ།། འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཞི་ཞིང་དབེན་པར
་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱའོ།། བར་ཆུད་མེད་པའི་སེམས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ།། གལ་ཏེ་སེམས་བྱིང་བ་འམ་བྱིང་དུ་དོགས་པ
་ནིམངོན་པར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཚན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ
་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ན། སེམས་བྱིང་བརླ་གྱུར་ཏ་མི་བྱུང་བར་གྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཚེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མངོན་པར་སྤྲོ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས
་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་མཚོན་མ་དེ་ལ་དམིགས་པའོ།། འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེའི་དབང་གིས་སེམས་སྤྲོ་ཞིང་རྩོལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚོན་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སེམས
་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལླ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞི་གནས་ཀྱི་ལྡུམ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེ་སྔ་པ་འམ། ལྷག་མཐོང་གྲི་ལམ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འམ། ཟུང་དུ
་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཡང་རུང་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ན། འབད་པོ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས
་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འམ། ལྷག་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འམ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་ཉེ་བའི
་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན། རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་དྲང་གིས་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞི་གྲནས་དང
་ལྷག་མཐོང་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་སོ་སོ་ནས་བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པའི་རྗེསུ་འཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཏིང་སྙོམས་ཞེས་བྱའོ།། འབད་པ་མི་ད་པ་དང་རང་གི་དང་གིས་འཇུག
་བར་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་ཡང་སྩོལ་བ་མེད་པ་དང་པོརཱ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཕྱིས་ཡོང་སུ་གོམས་པར་གྱུར་བཱ་ནཪྵ་གི་དང་གྲི་འཇུག་བཱི་ཕྱིར་ནི།
་གི་ང་ཤྲྀ་འག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟནཱ་ནརྀ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་ནས། ཇི་སྐད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྣལ་དུ་འདུག་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་དང་པོ་བར་མ་དང་ཐ
་མ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞི་མ་སྨྲས་པཞི་གནས་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ།། རབ་ཏུ་འཛིན
་@#པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་བདག་ཉིད་དོ།། བཏང་སྙོམས་ནི་སྔོན་གྱི་བརྒྱུད་པ་དག་ལསྭ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བྱིང
་བ་དང་རྒོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་དག་ལས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། བཏང་སྙོམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ
་གྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྣལ་དུ་འདུག་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་བཏང་སྙོམས
་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ་ཞེའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིསུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང་།། འདིར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་ཡིད་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར
་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་དྲན་པ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལྟ་བུའོ་ལྷག་མཐོང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཤེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ
་བར་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ཁ་ཅིག་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོར་མ་གྱུར་པའི་དུས་ནའོ།། འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྟན་བཅོས་རྣལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་རྣམས་རེ་རྀ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པོར་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་།
་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས
་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལགས།།
་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་དང་།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་གང་གིས་མཚོན་མ་གང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མཚན་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སེལ་བ་བསྟན
་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་ཤིས་པར་བྱ་བ་ལྔས་བརྩམས་ནས། ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི
་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བཱ་ལས་བརྩམས་ནས། དོན་སོ་སྔོར་ལྔ
་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་དོན་ནི་ཐོས་པ་ལྔ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས
་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན། དང་པོ་ནི་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་པ་ནི་གང་ལགས། མཐོང་བ་ནི་གང་ལགས། ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན
་པའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིསུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་རེ་ཞིག་བཤད་པ་སྔ་མ་དང་སྦྱོར་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།། དང་པོ་ཆོས་དང་དོན་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ
་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བའི་གནས་གསུང་རབ་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡང་དག་པར
་བསྟན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་དཔའ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་སོ་སོར་ཡིང་དག་པར
་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་ལ་ཡང་དག་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་ནས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ
་བཤད་ནས་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མིང་ཤེས་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཡི་གྲོ་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་བ་ཤེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་ཤེས་པསོ།། ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།།
་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་སྔ་མ་ག་སུམ་ནི་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། མདོའི་ཚིག་འདི་དང་སྦྱར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།
་མ་གཉིས་ནི་འདྲེས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། འདྲེས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནི་སོ་སོ་བ་ཤེས་བྱ
་ཞེས་བྱའོ།། མ་འདྲེས་པའི་ཚིག་འདི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིང་ལ་མིང་མང་པོ་ཡོད་པས་སོ་སོ་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། སོ
་སྔོ་བ་དང་འདྲེས་པ་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པར་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་འདྲེས་པ་དང་། མཱ་འདྲེས་པ་ཡང་དེ་བཞིནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིང་དང་། ཚིག་དང
་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། སོ་སོ་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། མིང་དང་ཚག་དང་། ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོ
་སྟེ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་སོ་སོ་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོ་བ་ཤེས་པོ་ཞེས་བྱའོ།། གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ།། རྒྱ་ཆེ་རཱ་སྟ་མཱ་བཞིན་དུ
་རིག་པར་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདྲེས་པ་དང་སོ་སོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲེས་པ་དང་། སོ་སོ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ལ་སོགས
་པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། ཞེའོ།། གལ་ཏེ་སེམས་ཤེས་པ་ལ་བྱ་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འཆད་པ་པོ་དང་། གང་གི་ཕྱེད་དུ་བཤད
་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡི་གེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། མིང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་གསུམ་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། བཤད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་སྔར་དབྱེ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་པར་སྦྱར་ཏེ་འདི་མིང་ནི་ཞུས་པ་ཉིད་དོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས
་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ནས། འདུ་ཤེས་ཀྱི་བརྡར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་ཆོས
་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བརྡར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ
་དེ་དེ་ནི་མིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དུ་ན་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས། དང་པོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ལྷ་དང་མི་དང་། མིག་དང་། རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།
་དེའི་མིང་ཞེས་བྱའོ།། མིང་དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཞེས་གསུང་སོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མ། ཆོས་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡུང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྡར
་བཏགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཚིག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི
་གས་པ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གནས་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས
་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ་ལོགསྔོ་ཤིག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚིག་གི་ཆོས་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གནས་བྱེད།
་པའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱའོ།། བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྡུད་ཅིང་མི་སྟོར་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་གཽནས་ཞེས་བྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་དོན་ལྔ་བརྟེན་ནས་དེ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས
་བྱའོ། ཡི་གེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཉི་གའི་གན
་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདྲི་ལྟར་ཡི་གེ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང་དེ་དག་གི་གནས་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡི་གེ་དང་བྲལ་ན་གཉི་ག་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར
་རོ།། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལྀ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་། རྒྱ་གྲར་སྐད་དུ་ནཱ་མ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་མིང་ཞེས་ཟེར་བར་རྗེསུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྗེསུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིརརོ།། མིང་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས
་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། བསྟན་བཙོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེསུ་འབྲང་བ་དང་། འབོད་པ་དང་། འབྱོར་པའོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར
་མིང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེསུ་འབྲང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འབོད་པཱ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འབྱོར་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། དེ་ལ་རྗེསུ་འབྲང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་ཞིང་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ།། འབོད་པ་ནི་དོན་ཏེ
་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལན་འདེབས་པའོ།། འབྱོར་པ་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱས་པའི་རྗེསུ་དོན་འབྱོར་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟེན་བཅོས་ཕུང་པོ་ལྔ་པའི
་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དག་སོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས
་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་དང་མིག་དང་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤ་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི
་དང་འཐུན་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་། མིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན་སྣ་ཚོབསུ་མཐུན་མོང་དུ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་དག་གིས་མིང་དུ་འབོད
་པའི་ཕྱིར་ཡང་མིང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཙོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤ་།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་པཱུ་དཱ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་རྗེས་ལ་བྱ་སྟེ་དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་མཐོང་བ་ལས་གླང་པོ་ཆེ་ཡིན་པ
་ཤེས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཚོག་བཞི་ཡོད་པ་ལས་ཚིགསུ་བཅད་པར་འགྱུར་བར་བསྟུན་པའོ།། དོན་གྱི་རྗེསུ་བསྒྱུར་ན་ནི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།། ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཽ་ཤཾདྲ་བ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་མི་མཐུན་པས། བསྟན
་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི། དོན་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པས་ནི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་ད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཕུང་པོ་ལྔ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱ
་གྱི་ཚ་གཽ་བླ་དགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས
་ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་གྷོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་དུ་དང
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལོས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མོང་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་བླངས་ནས་མངོན་མ་གསལ་བའི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མིང་ཞེས་བྱའོ་ཞུ
་འབྱུང་སྟེ། བསྟོན་བཅོས་རྣམ་པར་བྱ་ཤད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་བྱགྷྣཱན་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ན་ཡིག་འབྲུ་ཞེས་ཟེར་ཏཱི། འདི་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཚིག་གོ།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཨཱཀྵ་ར་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ན་ཡི་གེ་ཝེ
་ཟེར་ཏེ། འདི་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་ཚིག་གོ། ཡིག་འབྲུ་དང་། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེསུ་ངོགས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་ལས་ཡིག་འབྲུ་ནི་ཡི་གེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཻ་ཏུས་པ་ལས
་ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཡི་གེ་རྣམས་ལྀ་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཞེས་གདགས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ལས་དོ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཡི་གེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི
་ཁྱད་པར་ཆག་བླ་དགས་ཀྱི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་སྟེ། དཔེར་ན་ཨ་ཨི་ཨུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡི་གེ་འབྲུ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡིག་འབྲུ་ནི་གསལ་བར་བྱེད
་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དོན་གསལ་བཨཱརྱ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ནི་ཡི་གེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྐྱེ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མིག་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དེ་ལས་གུད་ན་གཞན་གསལྟ་བར
་བྱེད་པ་དང་། ཁྲིང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཽང་གི་རྣམོ་གྲངསུ་འགྱུར་ཞིང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་མཚུངས་པར་དོའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཨོཾ་ཨི་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིནྡ་ཏེ།
་ཨ་ཨི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ལྕོགས་ཤིག་ནྱ་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་ཡི་གེ་འདི་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་མེད་པར་འཇུག་པ་ལཾ་ཡི་གེ་ཞེས་བཤདདོ།། དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནཱི་འདི
་ལྟ་སྟེ། གཞན་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བ་ཤ་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས
་ལས། མིང་དང་ཚིག་གོ་རྗེ་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྒྲ་བའི་གཞུང
་གིས་སྒྲ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ།། དེ་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་བི་ཡོ་ནོ་ཞེས་བཤད། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དགེ་བའི་རིགས
་བ་དང་རྗེས་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། མདོ་སྡེ་པ་དག་ནི་སྒྲ་ལཱ་བརྟེན་ནས་བཏྟགསྟྲ་པ་ཙམ་དུ་མིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཟེར་བཱས་དེ་ལྟ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁྭ་ཅིག་ནཱ་རེ་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི
་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་ལས་ལོགས་ཤྲཱིག་ནཱ་མིང་དང་ཚིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅོག་ནཱ་རེ་སྒྲ
་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ།། འདིར་ཐེག་པོ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་མོ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པས་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། རྫས
་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིནོ་ཞེས་བཱ་ཤདེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་བསྟནྟི་བཅོས་རྣོལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པོ་དཀ་ལྦ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་དག་སོ་སོ་ལས
་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ནཱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པ་མོ་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལྔ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་འདི་ཡོང་ཞུ་བ་གསོལ་བྱའོ།། །
་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང་། ནུས་པ་སོ་སོ་ཐ
་དད་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོ་བ་ལས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།། དེ་དག་བསྡུས་པ་ལས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྔ་པ་འདྲེས་པ་རྣམ
་པར་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པ་ཡང་དག
་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འདྲེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདྲེས་པ་དྲང་མ
་འདྲེས་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་བཱ་ལྔ་ཡོད་པ་ནི་གྲོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི
་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆ་ནི་གཉིས་པ་དོན་སོ
་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་རབོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་རིག་པར་འགྱུར
་བར་བསྟན་པའོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པས། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ
་བཅུ་ལས་བརྩམས་ནས། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས། དོན་སོ་སོར
་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། སྒོ་བསྟན
་ནས་གྲངས་སྨོས་པ་དང་། གྲངས་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་སྒོ་བསྟན་ནས་གྲངས་སྨོས་པའོ།། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཤེས་པ
་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། འཛིན་པའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། བཟུང་བའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན
་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲོངས་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། རིགས
་ཀྱི་བུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས
་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། བ~ཾཤད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་བཅུར་དབྱེའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། ཡང
་དོག་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དངོས་པོ་བསྟན་ནས་ཟླས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོར་བསྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ
་བའོ།། འདི་ལྟར་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཆོས་ལས་གུད་ན་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་བྱབྱ་བ་ཇི་སྙེད
་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོས་རྣམས་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚ་གོ།། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ལྔསོ།། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི
་ནི་གྲངས་དྲུག་གིས་སོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ལྔ་གྲེ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དངོས་པོ་བསྟན་ནས། ཟླས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ
་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲངས་ལྔས་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས། དྲང་པོ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོའི
་གྲངས་ནི་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བས་འདུས་བྱས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངསོ།། གཉིས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཚོད་དྲུག་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག
་སྟེ། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཟླས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉིད
་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལཱ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོམས་བཅོ་བརྒྱད་ཡི་སོགས་པཱ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཇི་ལྟ་བོ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དྲང་རྣམ་པར་བྱང་བའི
་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པོ་གཉིས
་ཏེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། དང་པོ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་འདི་ཡོང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། །
་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རོ་གཅིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡང་བྱ་གླང་ཡིན་པ་ད་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། །
་བོ་ཉིད་འདི་གཉིས་ཀྱང་དང་པོ་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་པས། བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་འདི་ལྟར་སོ་སོ་ནས་དོན་གྱིས་མདོའི་ཚིག་བཟུང་ནས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགསུ་བཤད་དེ།
་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། མདོ་འདྲ་ཉིད་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན
་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། བདེན་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ
་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད
་རྣམསོ།། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས
་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ནང་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི
་བཤད་པ་ལྟས་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚད་དང་མཐའ་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་དེའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པོ་དག་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ
་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གོང་དུ་བསྟན་པའི་བ
་བཅྡོཾས་རྣམ་པོ་གཉིས་ལ་མདོའི་དགོངས་པ་བཤད་པོ་དང་སྦྱར་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པས་ན། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ
་བཞིའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ནས་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ་བཱར་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་པས། ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། །
་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་སྔར་བཤད་པ་དག་དང་མི་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕན་ཆད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བཱི།
་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ཆོས་ལྔས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད།
་བསྡུས་པ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པའི
་ཡང་དག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས
་བའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལྔ
་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བསྟོན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། དོན་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པས་སོ།། དེ་ལྟར
་བཤད་པ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པས་དོན་དེ་ལས་བརྩམས་པའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། སོ་ནས་དོན་རེ་རེ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཕན
་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལས་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་མ་བསྟན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྣ
་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་མ་བསྟན་པའི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མ་ཆེད་ཀྱི
་མཱ་བསྡུས་སམ་ཞེ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་མ་སྙན་ཅེ་ན། སྒྲས་གཱ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པ། དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡངས་དོག་མེད་ཀྱང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུ
་ཕྱིར་དེང་། རགས་པ་རྣམ་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དག་ལ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་བསྟན
་ཡོ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཡང་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་མུ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་ཡིན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ།
་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ལ་ཇི་སྙེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཇི་སྙེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད
་དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ལྟ་བུའོ།། ཇི་སྐྱེད་པ་ཡང་མཱ་ཡིན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ནཱ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་གཉིས་པ།། དེ་ཡང་རྣམ
་བ་བདུན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་རྒྱུ་ཚུར་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་མདོར་སྨྱོས་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད
་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས། དེ་བཞིན་བདུན་བསྡུ་བ་སྟེ་འདྲི་ནི་དང་པོའོ།། འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གང་སྦྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ
་སྤོགས་པས་ནཱི་གཉིས་པ་གོ་རཱིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་དང་པོའི་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་པས། བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སྐྱོབ་དཔོན་རྣམས
་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོ་ནས་མི་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད
་བསྟན་པ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འབྱེད་དེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ནི་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད
་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་བརྟགས་པ་དང་རྫ་སུ་ཡོད་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། བརྗོད་ན་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར
་འགྱུར་བས། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་བཏགས་པ་རྗེ་སུ་ཡོད་པའི་རྗེསུ་བསྡུ་ན། ལས་ཡོངསུ་འཛིན
་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལྔ་པོ་དག་ནི་བདག་པོ་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡང
་དག་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རཱི།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱུནྡོ་དང་། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནུསོ་སྟོན་ཏཱཾ། འཇུག་པ།
་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྟོན་པས་དེ་བཞིནི་ཉིད་ཅེས་བྱའི་རོ་གཅིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི
་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར་དག་པ་དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས
་བཤད་དེ་བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་ཅར་ཡང་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིནནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དང་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད
་ལས་བརྩམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད
་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདུན་པོ་འང་དག་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པས་བསྡུས་ཏེ། རྩ་བ་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་བསྡུ་ན་འཇུག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང
་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མི་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་བཞི་པོ་དག་ནི་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ས་བསྡུ་སྔོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བཤད། དེ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེསུ་རབ
་ཏུ་དབྱེན་སྔ་མ་གསུམ་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིནོ།། ཕྱི་མ་བཞི་ནི་བདེན་པ་བཞི་ཡིནོ་ཞེས་བཤདདོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་།
་བས། དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མ་བསྟན་ཏོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྟན་བཅྡོཾས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།
་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་སྟོན་པར་མཛད་པས་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད
་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་ར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང
་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཇུག་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བཤད། འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིགཱ་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་འགག་དང་བཅས་པས་སྔོན་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བས། དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡོད་པར་གྱུར་ནས་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདུ
་བྱེད་རྣམས་འཇུག་པ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། བསྟན་བཅོས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན། རེ
་རཱི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འདིར་མ་བརྗོདདོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་གང
་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་བདག
་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཅེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་རློ་སྡེ་པ་ཉིད་ཀྱིར
་ཏུཕྱེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། མདོ་འདྲི་ལས་ནི་གང་ལ་མངོན་པརོ་ཞེན་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ
་སོགས་པ་ལས་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབང་མཛད་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན
་བ་དེ་ནཱི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་གང་ཡིན
་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་རྣམ
་བར་རིག་པོ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་གཅིག་ནི་སངས
་རྒྱུས་ཀྱི་སའི་འགྲོལ་བ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། ཡང་བཤད་པ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བཤང་། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ
་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་བྱས་ཏེ་བཛྲད་ནཱ་སྟོངསུ་གྲུབ་པ་ལས་གསུངསོ་ཞེས་བཤད། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེསུ་བྱས་ན་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ནོ།། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ
་ཙམ་དུ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཞིན་བཅོས་མང་སྡེའི་རྒྱན་སྲས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདྲི་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པཤ་།། དགོངས
་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཙམ་འདུ་ཤེས་པ་གླང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟནྡ་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་བཤད་པ་མྦྷ
་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །
་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུམ། ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཞེ
་བྱའོན་ཡང་བདེན་པ་བཞི་པོ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་པོར་སྨོས་པས་གནས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་ནི། དོན་གྱི་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསྟན་བཅོས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱུད
་བསྟན་པ་ལས་ནི་གནས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངས་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའི་བློ
་བྱ་བ་ནི་ལྔ་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་གོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར
་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངས་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་གོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡོང་བཤད་པ
་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ།། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངས་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པ་ལམ་འཕགས་པའི
་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་ལ་འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད
་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་སེམས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ལུས་བརྩ་མཱནྟུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བདུན་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་དུ
་བ་ལོས་འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ཡིན་ལ
་གནས་པ་དང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏོ།། འདི་དག་གི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲི་བཞིན་ཉིད་དང་རྣམ་པར
་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཆོས་ཐམ་ཙ་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད
་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིགས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དང་། རླུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ
་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཤིང་མཉམོ་ཞེས་བྱ་བྱ་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པོར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐེ་གྲོ་པྲ་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་མཚུངས་ཤིང་མཉམ
་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཐ་མོས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་པ་དང་། སོ་སྦྱོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའི་མྱ་ངནི་ལས་འདས་པ་བཱརྙེས་པར་བྱེ་བྲག་མྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་སྟོ་རྣམས་ལས་ཐེག་པ་གསུམ
་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པར་མཚུངསོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པོ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཉམ་པའི་དོན་ཡོད
་ཉིད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་མཚུངས
་ཤིང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཙག་གི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་དག་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཆིན་ཉིད
་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འཛིན་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུ
་པ་འཛིན་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཛིན་པའི་དོན་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་པོ་དག་ཉིད་དེ། ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེ
་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ།། དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཞོབ་ཏུ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན།། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་མཚུངས་པར
་གྱུར་པོའི་ཕྱིར་རོ།། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཟུང་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད
་དྲུག་པོ་དག་ཡིནནོ།། ཡང་འཛིན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ནི་བཟུང་བའི་དོན་ཀྱང་ཡིནྡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་གཟུང་བའི་དོན་རྣམ་པར་བཤྭད་བྷ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ
་ངག་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་སྒྲར་བསྟན་པའི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས
་བྱུང་བ་དག་གིས་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར
་བཞག་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་ལྔ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤང་པོའོ།། འདི་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ་སྤྱི་དང་བྱེ་དག་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྤྱི་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཞག
་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། གླིང་ཚིགས་གཅིག་དང་གྲོང་ཆེ་གས་བརྒྱ་དང་། གྲོང་ཚགས་སྟོང་དང་གྲོང་ཚིགས་བརྒྱ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ།། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ
་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་བཅུར་དབྱེ་སྟེ་གྲོང་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཚད་དང་། གླིང་བཞི་པའི་ཚད་དང་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་སྟོང་པར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི
་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་། སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བའི་ཚད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་ཚད་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པའོ་ཞེའོ།།
་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དབྱེ་སྟེ་སྔར་བསྟན་པའི་བདུན་པོ་དག་གོ།། སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བརྒྱ་སྟོང་གི་ཚད་དང་བྱེ་བའི་ཚད་དང་གྲངས་མེད་པའི་ཚད་དང་། རྡུལ
་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རོ་འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ་གྲོང་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་དང་། སྣ་ཆེན་པོའི་ཚད་དང་། གླིང་བཞི་པའི་ཚོང་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཛེག
་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དོ་ཞེའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་རེ་ཞིག་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དྲང་པོའོ།། ས་ཆེན་པོ་གཅིག་ནས་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་དང་། དེ་བརྒྱུ
་དང་སྟོང་དང་དེ་བརྒྱ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ས་ཆེན་པོའི་ཚད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། འཛམ་བུའི་གླིང་གཅིག་དང་། དེ་བརྒྱ་དང་། སྟོང་དང་། དེ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། གླིང་བཞི
་བ་གཅིག་དེ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། དེ་བརྒྱ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གླིང་བཞི་པའི་ཚད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དེ་ལ་གླིང་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དང་པོ་ནི་ལྷོའི་འཛམྦྷ་གླིང་སྟེ། ཤཱིང་ལས་མིང་དུ་བརྟགས་པའོ།། བྱང་ནི་ཞེང་ཆེ་ལ་ལྷོ་ནི་ཞེང
་ཆུང་ངོ་།། དེའི་དབྱིབས་ཤིང་རྟ་འདྲ་སྟེ། ལྷོའི་ངོས་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེ་དང་བཞིའོ།། གཞན་ངོས་གསུམ་པོ་དག་ནི་ཀུན་ཀྱང་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ཡོད་དོ།། གཉིས་པོ་ནི་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་སྟེ། ཤར་གྱི་ངོས་ནི་ཞེང་ཆུང་ལ
་ནུབ་ཀྱི་ངོས་ནི་ཞིང་ཆེ་སྟེ། དབྱིབས་ནི་ཟླ་བ་ཁམ་པ་འདྲའོ།། ངོས་གསུམ་གྱི་ཚད་ནི་མཉམ་མོ།། ཤར་གྱི་ངོས་ལ་ནི་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ།། ངོས་གཞན་གསུམ་པ་དག་ནི་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ངོ་།། གསུམ་པ་ནི་ནུབ
་བ་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་སྟེ། དབྱིབས་ཟླ་བ་ཉེ་བ་འདྲའོ།། དེའི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའོ།། བཞི་པ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་སྟེ། གནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞིའོ།།
་བཞི་ཆར་ཚད་མཉམ་སྟེ། དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ངོ་།། གླིང་གི་རྗེ་སུ་མིའི་གདོང་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པོ་ལས་བསྟན་པ་བ
་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་དང་། དེ་བརྒྱ་དང་། དེ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། སྟོང་པར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་དང་། དེ་བརྒྱ་དང་དེ་སྟོང་དང་དེ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི
་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་དང་། དེ་བརྒྱ་དང་། དེ་སྟོང་དང་། དེ་བརྒྱ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཚད
་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བའི་ཚད་བསྟན་པ་དང་། གྲངས་མེད་པའི་ཚད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། སྟོང་ཆུང་ངུ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པར་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་ཆེན་པོ་བསྟན་པའོ།། །
་སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་། སྟོང་བར་མ་དང་། ཆེན་པོ་འདི་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚིག་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ངོ་།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚ
་དེ་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤང་པ་མཱི་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱུང་ལས་ནི། འདི་ལྟར་གླིང་བཞི་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། གྲངས་གཅིག་ནས་བཅུ། བཅུ་ནས་བརྒྱ། བརྒྱ་ནས་སྟོང
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམ་སོ།། སྟོང་ཆུང་ངུའི་སུམ་འགྱུར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནཱི་སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བས། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཅིག་བསྐྱེད་པ་སྟོང་ཆུང་ངུ་བཅུ་ལ་ཐུག་པ་དང་ལྡན་གཉིས་སྐྱེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ལ་ཐུག
་པ་དང་། ལན་གསུམ་བསྐྱེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམ་སོ།། སྟོང་སུམ་འགྱུར་གང་ཡིན་པ་དོནི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཅིག་བསྐྱོད་པ་ལ་སྤོང
་གསུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ལན་གཉིས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་པ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ལན་གསུམ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་པ་ཕྲག་སྟོང་ལ་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི
་ཁམསོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་འཕགས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་བརྗེད་བྱང་ལས། སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པར་མ་སྨོས་པའོ།། སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཕྱི
་མ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཆུང་ངུ་ལྡན་གསུམ་དུ་སྐྱེད་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ལུང་རིང་པོ་ལས་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་སྟོང་དང་། རི་རབ་སྟོང་དང་། གླིང་བཞི་པ་སྟོང་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རཱིས་སྟོང་དང་།།
་ཚངས་པ་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།། སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།། སྟོང་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམ
་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུང་སྣ་ཚོགས་ལས་ནི་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་ངོ་།། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་སྦྱར་ན་ནཱི་དེ་ལས་དོན་རྣམ་པ་གཉིས
་སྟོན་ཏེ། གནས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་གནས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་འཐབ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་དེ་དག་གི་གཞལ་མེད་ལྔ
་གནས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ནི་འདྲི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལྷ་བཞི་པོ་དག་གི་གནས་ཀྱི་ཚད་ནཱི། རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཞན་དག་ན་རེ་ཉིས་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི
་ས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་ནི་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་དྲང་མཉམ་མོ།། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ནི་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མཉམོ།། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ནི་སྟོང་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཙ་མོ།། བསམ
་གཏན་བཞི་པའི་ནི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཙ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་གཏན་འོག་མ་དག་གི་ནི་ཚད་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་། བཱར་མ་དང་ཆེན་པོའི་ཚད་ཙམ་མོ།། བསམ་གཏན་བཞི
་པའི་ནི་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལ་སྟོང་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན། སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་སྟོང་པར་མ་དང་། སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི
་ཟླ་དང་། རི་རབ་དང་ནི་འདོད་སྒྲ་དང་།། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི།། སྟོང་ནི་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ།། ཆུང་ངུ་དེ་ཉིད་སྟོང་ལ་ནི། སྟོང་ནི་བར་མ་གཅིག་ཅེས་བྱ།། དོ་སྟོང་ལ་ནཱི་སྟོང་གསུ་མོ།། མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་མཉམ་དུ་འབྱུང་།། ཞེས
་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་འདི
་སྟོང་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆདྲ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འོད་ཆུང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན།། སྟོང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལས
་བརྩེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲི་ནི་སྟོང་པར་མ་དང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པར་མ་དང་ཆེན་པོས་ཀྱང་དེ་དག་བསྡུ་སོ།། གཞན་ཡང་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པོའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གོང་མ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིརརོ།། དཔེར
་ན་རྩ་བཅད་པའི་གླང་བཞིན་དུ་ཆུང་བརྩེགུས་པ་ལས་གཞན་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་བསྡུས་པ་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟུན་བཅྡོཾས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པོ་དང་སྦྱར་ན།
་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆང་ཁྲོ་ན་དང་སྦྱར་ཏེ། འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་ལ་ཐུག་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁམས་ཆུ་ཚོང་དུ
་བརྩེགས་པ་ལས་བཱ་ར་མཱ་དང་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟནྡ་པ་རྣམས་དང་སྦྱར་ན་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་མ་མཐུན་པས་བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ
་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྔར་གོང་དུ་ལུང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁུང་སུ་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དག
་དང་མཐུན་པར་བཤད། ལཱསྱ་བྷཱུ་དང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་མེད་དོ།། སྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡང་པ་ཡང་བསྟན་བཅྡོཾས་དེ་ལས་རྒྱུ་རྒྱུན།
་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དམན་ཞིང་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞི་མ། སྨྲས་པ། དཔེར་ན་གླང་རྩ་གཉིས་བཅད་པ་ཉམས་ཤིང་མེ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དམན་ཞིང་ཆུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པོའི
་འཇིག་རྣོར་མན་ཆད་ན་ཡོད་པའི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ས་འོག་མ་དོ་ག་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དམན་ཞིང་ཆུང་བུ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྷོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་འཇིག་པ
་གྱིས་འཇག་པར་འགྱུརྱ་ཏེ། འདི་སྟྭཾ་སྟེ། མྱེ་དང་རླུང་དང་ཆུ་དྲུག་གིས་འཇིག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན། སྟོང་ཆུང་ནི་ས་གོང་མུ་དྲག་ཏུ་མི་ཐུག་ལ་བར་མྱོ་དྲང་ཆེན་པོསཽ་ནི་ས་གང་མ་དག་ཏུ་ཐུག་པར
་རག་པར་དག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་འཇིག་པ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་སྟོང་ཆུ་ངུའོ།། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནཱི
་སྟོང་པར་མབསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཐ་དད་དེ། དེའི
་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འཇིག་རྟེན་མང་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། འོག་མིན་གྱི་བཱར་ལྟ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཅིང
་དེ་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆགས་པ་དང་འཇིག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་འདུས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་སྟོང
་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མིན་ཆད་དུ་ཐུག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ལུང་རྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིསོ།། དང་པོ་ཚིགས་པ་དང
་འཇིག་པ་མཚུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཆགས་པ་དྲང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་རོ།། གཉིས་པཱ་འཁོར་འདུས་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བས་མཱ་གཱཏ་ནི་དང་པོ་མན་ཆད་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་གྱི་བྱ
་བྲག་གི་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ།། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསུ་གལ་ཏེ་འོག་མིན་ཡང་གཏོགས་པོ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་གསུམ་གྱིས་འཇིག་པ་ལས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན
་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། སྤྲོས་པ། རེ་ཞིག་འཇིག་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོང་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡང་སྟོང་ཆེན་པོར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི
་ཕྱིར་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕལ་ཆེར་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།། ས་དགུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྟོང
་གཉིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ།། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དགོངས་པ་ཟབ
་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་བརྒྱ་དང་དེ་སྟོང་དང་དེ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། འཛམྦུའི་གླིང་དང་དེ་བརྒྱ་དང་དེ་སྤྱོང་དྲང་དེ་བརྒྱ་སྐྱོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གི
་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།། སྦྱོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བརྒྱ་འགྱུར་དང་། སྟོང་འགྱུར་དང་། དེ་བརྒྱ་སྟོང་འགྱུར་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གཉིས་པོ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།། སྟོང་གཉིས
་པབབར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བརྒྱུ་འགྱུར་དང་སྟོང་འགྱུར་དང་། བརྒྱ་སྟིང་འགྱུར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལྷོ་ཙཱ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ཐ་དོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
་འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསུ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱང་གཏོག་སོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ལས་མིའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལག་པས་པོག་ཕོར་བཏེག་ཏུ
་མདོ་སྡེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཚེ། དེ་ཐང་ཅིག་ཡུང་ཙམ་ཅིག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་ཟླ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་འབུམ་ཕྱག་བརྒྱའི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ
་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དང་སྦྱར་ན་ཐེག་པ་ནཱ་པ་བསྟན་པ་ལས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསུ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཡང་གཏོགས་པར་བསྟན་ཏོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། བསྟན
་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་དང་པོ་ནི་ཐུན་མྱོང་གི་བསྟན་པ་སྟེ། ལུང་རིང་པོ་ལྔ་སྔོགས
་བའོད་གཉིས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལ་སོ་གས་པའོ།། ཐུན་མོང་གི་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོད་དེ། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ
་དང་རྗེསུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཁོ་ན་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བྱས
་གཏན་བཞི་པ་མན་ཆད་ལ་བྱ་བར་བཤད་།། རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བར་བཤད་པ་ནི་སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང
་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་སུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་གདོན་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་མི་མ་འཕྱགས་པ་ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི
་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་བདག་པོ་བྱེད་དོ།། ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་སྤྲུལ་ནས། སྟང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དབང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འདུས
་བོ་ཆེན་པོའི་མྱུདྨོ་ལས་ནི་བདུད་ཀྱི་རྒྱུལ་པོས་དབ་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད།། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ལས་བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྤྱོང་གྲི་སུམ་རྒྱ་སྟོང་ཆེན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན།། འཕགས་བྱ་དམ་པའི་ཆོས
་དྷཱུ་ཀེར་བའི་མདདོ་ལས་ནི་བས་མ་གཏ་བྱེ་བློ་སི་ནི་ཙྪ་སྭཱ་བྷཱནྟིརྡྷས་པོས་པ་དགེ་བ་བྱུང་དེ་ས་ཧཱུ~ཾ་ཤཱ། རྒྱུ་མ་རྗེ་མས་མམ་དུ་ཀྱི་འཛིག་སྦྱིན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བག་བོ་ནི་ཚངས་པ་རྒྱུན་རྩ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས
་སོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་པ་ལས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ནྡྷ་སཱ་ཀྵི་བདག་པོ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པ་རལ་པ་ཅན་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཙྪ
་ཡང་ལུང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆདོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིརརོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པས
་བདག་པོ་བྱེད་དོ།། ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣ་བཅུ་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདག་པོར་འགྱུར
་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསུ་ནི་འོག་མིན་ཡང་གཏོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིརོ།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནི
་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྭ་དག་པོ་མཛད་པར་བཤེད། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། ཡོངས་རྫོགས་ཡེ་ཤེས་མཚན་མ་མེད་པ་ཁམས་གསུམ་བདག་ཅེས་གསུངས་པའོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ
་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམ་སུ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཡང་གཏོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་བྱེ་བ་དང་བྱེ་བ་ཕྱག་རྒྱུ་དང་། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་དང་། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བྱེ་བའི་ཚིང་བསྟན
་པའོ།། ཚིག་ཟློས་བུར་བྱ་བ་ཞེས་གླ་སུངས་པ་ནི་ཐེར་འབུམ་ལ་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཐོར་འབུམོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་པ་ལས་ཀྱ
་ཐེར་འབུམ་བ་ཤད།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཉི་ཟླ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་ཐེར་འབུ་མ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་ཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི། གཅིག་ལས་བརྩེགས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབུམ་ཞེས་བྱའོ།། འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། བྱེ་བ་ཕྲག
་བརྒྱ་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནཱི་སྱཱ་ཡ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་གཅིག་ཕྲག་བཅུ་ལ་བཅུའོ།། བཅུ་ཕྲག་བཅུ་ལ་བརྒྱའོ།། བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྟོང་ངོ་།། སྟོང་དྲག་བཅུ་ལ་ཁྲིའོ།། ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་ལ་འབུ་མོ།། འཛུམ
་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཐེར་འབུམ་མོ།། ཐེར་འབུམོ་བཅུ་ལ་བྱེ་བའོ།། བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལ་མ་ཏའོ།། མ་ཏེ་ཕྱག་བཅུ་ལཱ་ཨུཾ་སཱུ་ཏ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲེལ་པ་ལྔས་ནི། གཙུག་གཅིག་གངྒཱ་ཡིན་པ་དམ
་གཉིས་ཞེསྟེ་བྱའོ།། གཱཉྩིས་གཉིས་གཱ་སྦྱིན་པ་དེ་བཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་གསུམ་གང་ཡིན་པ་ད་ནི་དགུ་ཞེས་བྱའོ།། བཅུ་བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྒྱ་ཞེས་བྱའོ།། བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཞེས་བྱའོ།། སྟོང་ཕྲག
་བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྲི་ཞེས་བྱའོ།། ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབུམ་ཞེས་བྱའོ།། འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གང་ཡིན་པ་ནི་ས་ཡ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བྱེ་བ་དེ་ཡང་བརྒྱུད་དེ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ།
་དང་པོ་ཁྲི་ཕྲག་བཅུའོའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱའི་འོ།། གསུམ་པ་ནི་ཁྲི་ཕྲུག་སྟོང་གིའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱེ་བ་གཅིག་གི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སམ། གྲངས
་བརྒྱ་ལ་ཐུག་པ་འམ། གྲངས་སྟོང་ལ་ཐུག་པའི་འམ། གྲངས་བརྒྱ་སྟོང་ལ་ཐུག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་གྲངས་མེད་པ་དེ་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། དྲི་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་སྟོང་དང་། དེ་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག
་བརྒྱ་སྟོང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཚད་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅྡོཾས་ལས་གྲངས་ཀྱི་མིང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ་ལས། ལྔ་བཅུ་གཉིས་གང་ཡིན་པ
་དེ་ནི་གླེངས་མེད་པ་ཞེས་བཤདོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལྀ་པ་ལས། མི་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་འམ། བགྲང་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་གྲངས་ཡིན་པས། ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟོན་པ་བཞི་ནོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོའི་ནང་ནས་གྲངསྡེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་གྲངས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་བསྟན་པ་ལས་བརྒྱ་རྩ་གསུ
་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདི་ལྟ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སམ། གྲངས་བརྒྱ་ལ་ཐུག་པའི་གྲངས་སྟོང་ལོ་ཐུག་བཱི
་འམཿགྲངས་བརྒྱ་སྟོང་ལ་ཐུག་པའི་ཝེ་བྱ་བཱིཿ་ཚིག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་སྙེད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་ངོས་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པའི་སྣོད
་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་དང་པོ་ནི་སྟོང་གཱ་སུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསོ།། གཉིས་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གིསུཾ
་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམསོ།། གསུམ་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྐྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཱཅུའི་ཚད་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟནྡ་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྔས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག
་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གིའི་རྗེག་རྟེན་གྱི་ཁྱམས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོད་སྙེད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། བཤད་པའི
་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ནི་ཕྱོགས་གོ་ཅིག་གི་གླིངས་མེད་པ་བྲེག་བརྒྱ་སྟོང་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་སྐད་ཀྱི་ངོ་སྐྱོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གླང་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱུགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མྱེད
་གྲངས་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་།
་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྣུན་པའོ།། ལྗོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་ནི།། འདི་ལྟ་སྟེ། ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་བཟུང་བྱ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དག
་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་ཡོ་བྱད་བཅུ་པོ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།
་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཡོ་བྱད་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཞོན་པ་དང་། གོས་དང་རྒྱན་དང་བཞད་གང་དང་གླུ་བློ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་སྣོད་སྙིང
་དྲང་སྣང་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་དག་ཡིནོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ནི་ཡོངསུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ།། ཡཾ་བྱད་ཅེས་བྱ
་ནི་ཡི་བྱད་བཅུ་པ་དོག་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་པདྨོན་ནི་བསྟན་བཅྡོཾས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལྱཱས་དྷི་སྐད་དུ་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་བདུན་གང་ཞེ་ན། བདག་དྲང་ཕ་མའི་དངོས་པོ་དང་བུ་དང་།
་ཆུང་མའི་དངོས་པོ་དང་། བྲན་དང་བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་ཞི་ཤས་འཚོ་བའི་དངོས་པོ་དང་། མཛོད་པ་ཤེས་དང་བློན་པོ་དང་ཉེ་དུ་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། ཞིང་དང་ཁང་ཁྱིམ་དང་ཟོང
་དགྲམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། བསོད་ཉམས་བྱ་བ་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་དང་། ནོར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི
་དོན་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པས། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ལྕི་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སྡུག་བསྔལྔ་ལ་བདེ་བོར་འཛིན་པ་དང་། མི
་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལྔ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོགྲོ་དང་། སེམས་ཕྱིན་ལོག་དང་། ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དོན་རྣམ
་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་འཛིན་པཱ་ལཱ་སོགས་པའི་དོནི་དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདུན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིནྡ་པ་དེ་དགྲ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདུན་པོ་དགྲ་ནི་བསྟན་བཅོས
་བཅུ་བདུན་བསྟན་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡོངསུ་བཟུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཙོ་ལོག་བདུན་པོ། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཙོ་ལོག་དང་། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་།
་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལོ་བདེ་བའོ་སྙམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། བདག་མེད་པོ་ལ་བདག་གོ་སྙམ
་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ།། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེའོ་སྙམ་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙ་སྙམ་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདགོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས
་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ལྟ་བ་བྱིན་ཅི་ལོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཡོངསུ་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་འདི
་སྟུ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ལོ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག
་གི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།། ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཐུན་བླ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ།། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྩ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའོ།།
་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདང
་ཚོག་སོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཙོམ་མོ།། དེ་ལ་འཇིག་ས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བན
་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།། ཚུལ་ཁྲིམས་དང
་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བའོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།། འདོད་ཆགས་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙངོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བའི་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གཉིས་ཀ
་ཡ་ང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྨྱི་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་བཞི་བསྟན་པ་དག་ལས
་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་དོན་ནི་གོང་མ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལས་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ
་སྟེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོ་ངེས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུནྡ་ནས་ཉོན་མོངས
་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། བསྟན་པའི་སྒོ་བསྟན་པ་དང་།
་གྲངས་བསྟན་པ་དང་། མི་བཀོད་པའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་དང་། རྙོག་པ་དང
་ཡོངསུ་མ་དག་པའི་དོན་ཏོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། སྐྱོ་བས་བྱས་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཉོན་མོངས་བྱས་སེམས་མི་དབེན་ཞིང་འཁྲུག
་པར་བྱེད་པས་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པས་སེམས་དང་མི་འགྱུར་པས་རྙོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། འཁོར་བར་བར་ཆད་དང་བཅས་པས་ཡོངསུ་མ་དྲག་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ
་བཨཱརྱཱ་\ུ0f7fཤད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུནྡ་ནཱས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས
་བྱའོ།། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་འམ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ནས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་ཁམས་གསུམ
་པས་བསྡུས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་སོ།། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ
་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུནྡ་ནས་ཉོན
་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བཅུ་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། བྲལ་བར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཇི
་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།། ཁ་ཅིག་ནི་རེ་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ནི་མི་མཐུན
་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ཁ་ཅིག་ནེ་ར་བྲལ་བར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྨོས་ནས་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
་འདི་ནི་བདག་པོའི་དབང་པོ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤོད་པའོ།། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་བཱ་ཤིང་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཟང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་ནི་འདི
་སྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངསྤྲོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་དག་ལས་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོ་ས་ཐམས་ཅད་སྦོམ་པོ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག
་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། རབ་ཏུ་གསལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ
་པར་བྱང་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་ཀུན་ནཱ་ཀྵི་པཱའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉམས་སྨོད་ཅིང་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བག་ལ་ཉལ
་གཏན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།། ལས་དང་བྲལ་བས། ན་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྐྱེ་ཤཱིའི་དོན་དང་བྲལ་བས་ན་རབ་ཏུ་གསལ་བས་ཞེས་བརྗོད་དོ།། །
་ས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས་དོན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པསོ།། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ
་དག་ཀྱང་བསྟན་བཙས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་མིང་བཀོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་པས་སོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་གསུམ་པ།། གཞན་ཡོང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི
་ཕྱིར་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆུད་ནི་གཉིས་པ་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་ནས། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། མདོར
་བསྟོན་ནས་གྲངས་སྨོས་པ་དང་། ཞུས་པའི་ལྗོན་དག་གིས་གྲངས་ཀྱི་མིང་བཀོད་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་། དོན་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དོན་གང་ཞེ་ན།
་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གི
་གྲངས་ཀྱི་མིང་བཀོད་པའོ།། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བཽསྟུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལོ།། གསུམ་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། རྒྱུའི་སྤྱོད་པའོ།། །
་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དྲི་ལ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་འམ། ནང་གི་སྐྱེ
་མཆོད་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་འམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་འམ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང
་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཟླས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཆོས
་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་གོ།། དེ་ལྟ་བུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་ཁམས
་རྣམས་ཀྱང་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པསོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཡོངསུ་ཤེས་པ
་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དྲང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡངང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བ་ཤྲད། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས
་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་གིས་ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ
་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་། ཟླས་བསྟོན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། སྔ་མའི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང
་སྔ་མ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཀྱང་། དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོའི་བྱེ་བྲག་མ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུནྡ་རྫོད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤང
་བསྟན་པའོ།། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནུ་བཤད་པ་འདི་ཡང་སྒོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དྲང་པོ་ཀུནྡ་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒོའོ།། བསྟོན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན
་འདྲེས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ།། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ།། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ
་ཀྵ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དེ། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།། བདག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར
་བནི་རྫོབ་ཏུ་བརྟག་གོ།། ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག། ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད
་པའོ།། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ།། བདག་ལ་རྣམ་པར་དགེ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བརྟག་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ
་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན
་བ་ལ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་དང་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་སྒོ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ
་བཞི་བཅུ་པོ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ།། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། ལྕི་བ་བཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་མདོ་ལས་སྐྱོན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམ།
་སོ།། ཡོན་ཏནཱ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམསོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ།། འཁོར་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན
་ཏྭོད་རྐྱེན་གྱི་ཕྱིར་དང་དུས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྐྱེན་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་དང་། བཞི་པ་དུས་གསུམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བཱི་སྒོལ་དེ་ལ་རྐྱེན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྐྱེན་བཞི
་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ།། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པོའི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གི་མཇུག་ཐོག་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དག་འབྱུང་པོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དོག་གི
་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ།། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་མ་གཏོགས་པ་གནས་གཞན་གང་ཡིན་པ
་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་དང་དེའི་གྲོགསུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་བླ་བལྟོས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།། གཞན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་འདོད་པ
་དང་། མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་འཐུན་པ་རྣམས་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ།། ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ན་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ
་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་དུས་གསུམ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་དུས་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་བོན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཞིན
་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།། གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་བྱིན་མ་བྱིན་པའི་དབང་གི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདས་པའོ།། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་མ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ
་དཾ་ནི་མ་འོངས་པའོ།། བྱུང་ལ་མ་འགྲགས་བྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ།། ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན
་པ་ནི་ཁམས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྱུང་བ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཁམས་མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ང་ལྟར་གྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ
་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ལ་འདུ་བྱེད་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ།། །
་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ད་ལྟར་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ནི་འདས་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།
་གསུམ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་པཆོས་དབུས་དང་། མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས
་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བྲི་ཤདདོ།། གཞོན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ
་བའི་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ལས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། འོདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གྱི་ནོམ་པའི་ཚིག་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ
་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ལ་བརྟགས་ན་ཕྱི་མ་འདྲེས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་གདགས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་ལས་བལྟོས་ནས་བསྟན་པའོ།། ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ལ་བརྟགས་ན་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དང་འཐུ
་པ་ཡོད་པས་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་གདགས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བལྟོས་ནས་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་བརྟགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣངངོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འདི་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ
་དེ་དག་སྣང་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་མཐའ་གཉིས་ཡོངསུ་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པོ་དག་ལས
་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྦུ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ག་སུམ་བསྟན་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཇི
་སྐད་དུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྒྱུ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལས་དང་པོ་ཆོས་གང་དུ་བྱུང་བ་དེ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་བའོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར
་བ་དང་། ཐ་དད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་པའོ།། དེ་ལ་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ།། མི་འདྲ་བ་ར་འབྱུང་པོ་ནི་ཐ་དད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ།། སྐྱེས་མ་ཐེག་པའི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་ནི
་གནས་པའོ།། སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཕན་ཆད་སྐད་ཅིག་མི་གནས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་མཚན་ཉིད་བཞིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན
་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ནད་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་ནང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མ་མཐུན་ཊཱི
་འདུ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནང་དང་། འབྲས་དང་། ཟློག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། དེ་ལོ་ནང་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལ་ལ་གཞི་ཁམས་མ་སྙོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང
་བའི་ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པའོ།། འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པའོ།། ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ནི་ལ
་ཞིག་དགྲ་ཀི་ཞན་གྱི་སྨན་པའི་ཟུག་རྔུའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའོ།། སྡིག་པ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉེན་པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འཕོངས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ལོག
་པར་རྟོག་པའི་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལི་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མི་མོཐུན་པར་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་འཕགས
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འཁོར་ལྔ་པོ་དག་ལ་འཁྲུག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནཱད་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུང་སོ།། ཁ་ཅིག་འཁོར་ལོ་ལྔ་པོ་ནང་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཐོས་ནས་དེ་ནི་ངམྦྷ་ཡ་ང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པས
་ན་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་ལྟ་བུར་འབྱང་དཀའ་བ་ཞེས་གསུང་སོ།། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་གསོར་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་ལྟར་ལུས་ལ་རེག་མ་ཐག་དུ་དེ་དབྱུང་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དཔེར་ན་ཟུག་རྔུ་ལུས་ལ
་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་དབྱུང་བར་དཀའ་མོད་ཀྱི་དཔྱད་མཁས་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་རབ་དག་གིས་ནི་ཕྱིན་པར་འགྱུརརོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པར་ན་ཞིང་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད
་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པ་བདེན་པཱ་བཞི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོའོ།། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་བཟུང་བའོ།། བདེན་པ
་བཞི་པོ་དག་གི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིང་སཽ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ
་གྲངས་མང་པོ་བསྟན་པའི་སྒོའོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།། ཡང་དག་པའི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ།། །
་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེ
་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དོན་ཉིད་བརྫུན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློ
་དབེན་ཉེ་བའི་འོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མྱིང་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན
་ངོ་བོ་ཉིད་མྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ།། མཐར་ཐུག་པས་ན་མཐའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོ་ནི་མུའི་མཐའ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཐའ
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་།། སློབ་དཔོན་ཉེ་བའི་འོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལཱས། ཆོས་རྣམས་སཽ་སོར་བསྲེས་ཏེ། བརྟགས་ན་འདི་ལཱསཽ་གྲོང་དུ་བཟླར་མདེ། འདི་ཁོ་ནི་བདེན་པས་བཏགས་པ་ཙོམ་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་རྣམ་བྱར
་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན
་ཙཱ་བའི་འོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་བྱེད་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའོ།། །
་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་སོ་སོ་ནས་བཤ་པ་མི་མཐུན་པས། བསྟེན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དྲུག་གིས་བསྟན
་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོར་བསྡུ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དྲང་ཡང་དག་མཐའ།། མཚན་མ་མེདོ་དང་དོན་དམཱ་དང་།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་གྲངསོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད
་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྔས་ནཱི་མདོར་བསྡུས་ནས་མིང་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིནི་ཉིད་དང་། བདག་མེད་ཉིད་དང་། སྟེང་པ་ཉིད་དང་། མཚན
་མ་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་།
་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིནོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ནི་མིང་བཅུ་གཅིག་སྟོན་པར་མཛད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཉིད
་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ན་མཁའི་ཁམས་དང་། བསམ
་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁམསོ་ཞེས་གསུངསོ།། རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པ་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔར་ནི་ཆོས་ཚིག་གཅིག་བསྟན་ནས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚིག་ཚད་མེད་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་འབྱེ་ཅིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང
་འོག་ནས་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པ་ཞེས་འབྱུང་བསྡུ་སྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པཱ་དང་འཐུན།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཙོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་པ་དང་འབྲེལ
་བའི་ཆོས་བསྟེན་པ་ས་སོ།། དེ་རྒྱས་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོ།། གཞན་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིང་བསྡུས་པ་དང་དོན་བསྡུས་པ་ལསོ།། བསྡུས་པའི
་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིང་རྒྱས་པ་དང་། དོན་རྒྱས་པ་ལས་ཏེ། མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་བྱང་རྒྱས
་བར་ཡང་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཤེས་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོའི་སྡེ་ལ་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིགསུ་བཅད་པའི་སྡེ་ལ་ནི
་དོན་རྒྱས་པོ་ཡིན་ལྔ་ཚིག་འབྲུ་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཡོངསུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྟོན
་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་སྔར་ནི་བསྡུས་སྟེ་སྟོན་པར་མཛད་ལ། ཕྱིས་ནི་རྒྱས་པ་སྟོན་པར་མཇེད་དེ་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིརརོ།། རོས་འགའ་ནི་སྔར་རྒྱས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ལ། ཕྱིས་ནི
་བསྡུས་པ་སྟོན་པར་མཛད། གཟུང་བ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་གནས་པ་བཅུའི་བཤད་པ་ལས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་མང་པོ་བསྡུས་པས་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཐོས་ན་གོ་བ
་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། རྒྱས་པར་བསྟན་པོ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་དང་། དོན་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས
་བདེ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚིག་གཅིག་གིས་དོན་རྒྱས་པ་སྡུད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར
་ཕྱེ་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲིས་ནས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞག་པས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་སྟེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི
་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། དྲིས་ནས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། མི་སྨྲ་བཱར་བཞོག་པས་ལུང་བསྟན་པའོ།། དེ་སྔ་མ་མགོ་གཅིག་ཏུ
་ལུང་བསྟན་པ་ནི་དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་འགག་པར་འགྱུར་རམ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་གཤིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ
་སྐད་དུ་འདྲི་ན། དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནསཱ་ལུང་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་འགག་པར་འགྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས
་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞོག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དམན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་དུ་འདྲི་བ་ལ། སླར་དེ་ཉིད་ལས་ཁྱོད་གང་ལ་བལྟོས་ཏེ་འདྲི་ཞེས་སླར་དྲིས་ནས
་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། མི་སྨྲ་བར་གཞག་པས་ལུང་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་བདག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་དེ་དགེ་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མོ་དགེ་བ་ཞིག་ཅེས་ཟེར་བ་དང་། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དེ་ནག་པོ་ཞིག་གམ
་འོན་ཏེ་དཀར་པོ་ཞིག་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་འདྲིན། ཅིང་མི་སྨྲ་བར་གཞག་པས་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་བསྟན་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཛོད་ཀྱི
་བསྟན་བཅོས་དང་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་འཐུན་པ་དང་། བྱེ་བག་ཏུ་བཤད་པོ་ཆེན་པོ་དང་། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་པ་དང་། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང་། རྣལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གསང་པོའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་གསང་པོ་དང་བསྒྲགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས
་ཇི་སྐད་དུ་གསང་བའི་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕལ་ཚོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པོའོ།། བསྒྲགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཞེ
་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གསང
་དང་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ལ་སོ
་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན།
་པ་དེ་ནི་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཟླས་བསྟན་པ་སྟེ་མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་ལ་ཡོངསུ་ཤུ
་པ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ཡོངསུ
་པ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་གང་ཡིན་པ་དག་གོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲིས
་བུ་ཐོབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལ་ཡང་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པར་བཤད་པས་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་རྒ
་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གཏན་དུ་འདུལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གཏན་དུ་སྤངས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་བཤད་པའོ།། །
་འདི་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་སྟེ། འདུས་མཱ་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དེ
་འདུལ་ཞིང་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་།། གཏན་དུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འགོག་པ་དེ་ཉིད་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ
་པར་བཤད་པ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གཏན་དུ་འགོག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པོ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཞོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
་ངས་ཉན་ཐོས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱ་བར་བསྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས
་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། སྟོབས་དོང་མི་འཇིག་པ
་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་པོ་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ།། ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་དོན
་དུ་ན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ཡོན་ཏན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། མདོ་ལས་ནི་ཟླས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར
་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་མ་བསྟན་ཏོ།། ཡང་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལིས་རྣམ་པར་གྲེལཱ་བའི
་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞིན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་གོང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་ཕྱིས་ཐོབ་པའི་ཤེས་བྲི
་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མུ་བྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཤེས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཕྱེ་ནས་སྟོན
་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིརི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། རྣམ་པར་གྲོལ་པོ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱོང་བས་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཚོ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཡང་ན
་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ
་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་འབྱུངངོ་།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་སྤྱིའི་མདུ་བསྡུ་བ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བསྟན་བཅོས
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྟན་པའི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡང་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་བཤད་པོ་མེད་དོ།། བཱ་སྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུ་སྭ་པཾ་ལས་ནི།
་ཚི་གྲི་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བས། ཚིག་སྔ་མྱ་དང་སྦྱན་ནི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་དུ་ཕྱེ་ནས་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནཱི
་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དྭི་ནཱ་ནཱི་འདྲྀ་ལཱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱཱ་བོའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངསུ་དོག་ཅིང་དབང་པོའི
་སྒྲོ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྷི་གྲོལ་བའོ།། དཱ་རབ་ཏུ་ཤྲེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེན
་གྲོལ་ཌཱི་ཡེས་མཐོ་བའོ། ཞེ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་དྲུག་པོ་དག་གི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས
་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཚིག་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁུངསུ་བཞག་ནས་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྟོན་པས་མིང་ནི་མདོ་ལུས་གསུངས་པ
་དང་འཐུན་ཡང་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཐ་དད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས
་པ་སྟེ། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
་དུ་ཡོངསུ་ཤེས་པའོ།། དེ་ལ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི་སྔ་མའི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ལ་གཽ་སུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི
་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ལན་གསུམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་བཤད་པ་གཞན་དུ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ལན་གཽསུམ་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི་རོ་མྱང་བ་ཉིད་དུ་ཀུན
་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཉེས་དམིག་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ལོ་མ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པོ་ལ་སོ་སོར་རྟེག
་རྟག་པའོ།། ཡང་ན་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་དང་། རྟོག་པའི་བསྐྱོར་ལ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ཤེས་བྱ་བ་ནས། ལྷ
་དང་མི་དང་བཅས་པའི་བར་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།། དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ
་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར། དོན་སོ་སོར
་ཡང་དག་པར་རིག་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་དྲོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པོ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ།
་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟི་བཤད་པཱ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དོན་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བཱ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འོདྭཽ་སྱཱ
་བརྟག་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་དོན་དང་། མྱོང་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པོ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དོན་གྱི
་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས་ཀྱི་ལེན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག
་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཡུལ་ལེན་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། མྱོང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མྱོང་བའི་དོནྡ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ
་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་སོ་སོར་རིག་པའི་དོན་ཤེས་པོ་གང་ཡིན་པའོ།། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱུང་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པ
་བྱང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དྲང་ཚོར་བ་དང་། སེམས
་དྲིང་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ལེན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་པ་སྨོས་ཤིང་བླང་བར་བྱ་བའི་ལུས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང
་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡོང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སོ་སོར་ཡང
་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤང་བ་སྟོན་ཏོ།།
་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། མིང་བཀོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤང་བ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚིག་འབྲུའི་དོན་དང་ཁམས་ཀྱི་དོན་གྱིསོ་ཞེས་བྱ་བ
་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་མིང?་བཀོད་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱིང་གི་ཚོགས་ལ་སྔོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བཱ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམྦ་པྱ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། །
་འདི་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མྱིང
་ལྔ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་འདི་དགེ་ཀུན་ཀྱང་གསལ་བའི་དོན་དྲང་ལྡན་པས་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དག་ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ
་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་དོན་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱའོ།། ཚིག་འབྲུ་འདི་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུའི་དོན་ཅེས་བྱ།
་དོན་གྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་དོན་གྱི་དྲོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།།
་འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་འབྲུའི་དོན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ།། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁ
་ནའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་མདོ་ལས། བདེན་པ་ནི་འདི་ལྔ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པསོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།
་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་མཚོན་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དྲང
་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མན་ཆད་ནི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲུག་པ་པ་སྟེ། འདི་ནི།
་སྔར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཡོད་པསོ།། གནས་དང་གནསོ་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བདུན་པོ་སྟེ། བསྟ་ནི་བཅོམ
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། གནས་དང་གནས་པར་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་གནས་ཡིན་ལ། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་གནས་པ་ཡིནོ།། ཡང་ན་མིག་ལ་སྩོགས་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་བྱ
་ནི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། ཡང་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གནས་ཡིནྡ་ལ། བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཞེས་བཤ་།། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི
་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་གླང་ཡིན་པཱ་དྷི་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མདོའི་ཚིག་འོག་ནས
་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ནཱ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དྲི་དག་གི་རྗེསུ་མཐུན་པའི
་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དགུ་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་པོ་དྲག་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མདོའི་ཚིག་འོག་ནས་བསྟན་པ་དང་།
་སྦྱར་ན་ནི། དེ་དག་ལ་བྱ་བ་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཡོན་ཏོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན
་ཉིད་བཅུ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་རབ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་མདོ་ལས། དེ་དྲུག་གི་ཉེས
་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་ཉེས་དམིགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ
་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་གོང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལླ
་དང་པོ་ནི་བདེན་པའི་མཚོན་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཞན་དགུ་པོ་དག་གི་མིང་ནི་མདོ་འདྲི་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནཱི་ཡོངསུ་ཤེས་པའི་མཚོན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། །
་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ནི་གཏན་དུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། བདེན་པ་རྣམ་པ
་བཅུ་དྲུག་དུ་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒྱུ་ལམ་དང་། འབྲས་བུ་འགོག་པ་ཕན
་ཚུན་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་དང་གནས་པར་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། འབྲས་བུ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་རྗེསུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཉོན་མོངས་པའི
་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། བསྟན?་བཅོས
་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི། རོ་མྱང་བའི་མདོ་ཁོངསུ་བཞག་ནས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅྡོཾས་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་དྭེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ།། གཏན
་དུ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཏན་དུ་སྤོང་བ་དང་གནས་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།། བསྒོམ
་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལནྡ་མང་དུ་གནས་པའོ།། རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་བ་སྟེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེ
་བའི་བར་དུའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རོ་མྱང་བའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ།། གཏན་དུ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད
་དང་། མངོན་དུ་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།། དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནས
་སྒྲ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱོ་དགུའི་བར་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།། དེ་ཅིའི
་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མོ་དེ་གཞན་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང་། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་སྤོང་བ་དང་། འདུན་པོ་དང་འདོད་ཆགས་ལྔས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ
་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུརརོ།། ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་བར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཆི
་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམོ།། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལམ་མཐོང་བའི
་ལམ་བསྟན་ཏོ།། ལམ་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།། གནས་དང་གནས་པར་རབ་ཏུ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་གོང་མོའི་གནས་ཡིན་པར
་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས
་པའི་རྗེས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ལ་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།། ཡོངསུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམི
་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་གྲོལ་བ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་བར་དུའོ།། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏནི།
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཁམས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྀ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་ཁམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མདོར་བསྟན
་ཅིང་གྲངས་སྨོས་པ་དང་། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། སྨོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས
་དང་། འདུལ་བའི་ཁམས་དང་། འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས
་དེ་ཉིད་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ཡང་དང་པོ་ནི་འདུལ་བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིརརོ།། གཉིས་པ་ནི་ཡོངསུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད
་པ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཐ~ཾད་སྡུད་པའི་ཕྱིརརོ།། བཞི་པོ་ནི་ཡོངསུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས
་དཔག་ཏུ་མྱེད་པ་སྟེ། གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅོད་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གདུལ་པོའི་ཐབས་ཡིན
་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ཅན་དང་གོ་ཏུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང
་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། རྐང་གཉིས་སམ། རྐང་བཞི་པ་འམ། རྐངས་མངས་སམ། གཟུགས་ཅན་ནཱ་མ། གཟུགས་མེད་འམ། འགྲོ་བ་ལྔ་འམ། སྐྱེ་བ་རྣམ
་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས
་འདི་ནི་ཡོངསུ་མ་དག་པའོ།། འདི་ནཱི་ཆགས་པའོ་འཇིག་པའོ་ཞེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞུག་པ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་ཅན་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ།། བསྟན་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་པར
་སྐྱོམ་དུ་སྙོམས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འདུལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། རིགོས་སྣ་ཚོགས་ཉན
་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པོའི་རིགས་ཆེན་དབང་པོ་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་། རབ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། དམན་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ
་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གདུལ་བའི་ཐབས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱོགས་བཅུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་དག་ལ་འདི་ནི
་གསྣང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུས་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ།། འདི་ནི་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་རྒྱུ་སོ་འདུལ་བར་འགྱུརོ།། འདི་ནི་སྨྲ་པབྲི་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུས་འདུལ་བར་འགྱུརོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ
་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འོག་ནས་མེདོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲཝ་སུམ་པ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་བཞི་པ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ས་ཡང་བཅོམ་ལྡན
་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ལགས་པ་དང་། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སྔོ་སོར་ཡང་དགེ་པར
་རིག་པ་གང་ལེགས་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བགྱི་བ་ཅི་མཆིས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི
་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན་ཏོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་སྔར་གོང་དུ་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིསུ་ཕྱེ་སྟེ། ཡོངས
་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྣུན་པ་ལས། དེ་ཡན་ཚོད་དུ་ཡོངས
་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་ནས་འདི་མན་ཆད་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན
་པར་མཛད་དོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲ་དེ་ནཱ་སྐྱོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ།། དང
་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལྡན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ནི་གནས་བསྟན་པ་དང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་ཀྱི
་ཚིག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས
་རབ་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ། དྨ་དུང་དགོངས་པ་ལྟ་མི་མཁས་པ། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེསུ་མཐུན་པ། དཱ་དུང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་སོ་སྦྱོར
་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྡན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། །
་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་སྟན་པའོ།། སྤྱིར་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི
་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལས་འདྲི་ནི་ཐོསུ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཚིག་འབྲུའི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི
་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚིག་འབྲུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཤེས་རབ་གཉིས་པོ་དག་ལྟར་དྲོན་གྱིས་ཚིག་འབྲུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གསུམ་པ་ད་དུང་དགོངས
་པོ་ལ་མི་མཁས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ད་དུང་འཕགས་པའི་གསུང་རབས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིརརོ།། བཞི་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟརརོ་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། ཆ
་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ད་དུང་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་ད་དུང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལྔ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེསུ་འཐུན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལཱ་བཱ་དྱཱ།
་རྗེསུ་འཐུན་པ་འམ། ཡང་ན་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་བསྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དྲུག་པ་ད་དུང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་པར་མོ་གྲུབ་པའི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་བྷྲཱུཾ།
་མི་ནུས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འགོག་པ་མ་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ལ་གནས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་སྤངས་པོའི་ཕྱིརརོ།། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཇི།།
་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ།། དགོངས་པ་ལ་མཁས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེ་སུ་ཆོས་མཐུན་པ་ད་དུང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་སུམ་པར་གྲུབ་པའི་དྲོན་སོར་ཡང་དག་བཱི་རེག་པར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་གཉིས་པ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པཪྵ་བཤད་པ་སྟེ། བསྡམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། གཉིས
་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་དྲི་བ་དྨ་མ་དྲེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་རོ།། གསུམ་པ་དགོངས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་འདི་ལྔར་འཕགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར
་རོ་བཞི་པ་མངོན་གསུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པ་དང་མཐུ་ནོ།། ལྔ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེ་སུ་ཆེས་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས
་རབ་ལཱས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དྲུག་པ་ད་དུང་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡཽང་ཐོས་པའི་ཤྭ་རབ་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པ་དྲང་མཐུན
་འདི་སྟ་རཽ་བསམསེ་པའི་ཤེས་རཔོ་འདི་སྡེ་མེའི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བལྟོས་ན་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོ་དང་། བཽཞི་པ་དང་། དྲག་པའོ།། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མི་མཚ
་ཏིཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། ལྔ་པའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་དང་། ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།
་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། དགོངས་བྱ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་། ཆ་མཐུན་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙནཱ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར
་ཐར་པའི་རྗེསུ་ཆེས་ཤིན་དུ་མཐུན་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ།
་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་དང་པོ་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་མཱ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་འདི་འདྲེས་པ་དང་། འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནུས་དོན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས
་པའོ།། རཱིས་འི་གའ་བསྟན་པ་སྤངས་ནིས་དོན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ།། གཉིས་པ་སྒྱུ་ཇི་བཞིན་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་བསམས་པའི་ཤོས་རབ་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པ
་དང་འདྲའོ།། གསུམ་པ་དགོངས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབསུ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། འདྲི་ནྀ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་དང་། དགོངས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ།། བཞི་པ་ཤེས་བྱའི་དངོས
་པོ་དང་མཐུན་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིརརོ།། ལྔ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེསུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་བཱར་གྲོལ་བའི་འབྲས
་དང་། ཤིན་ཏུ་རྗེ་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། དྲུག་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ཡང་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཏིངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་གནས་ནས
་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཐེག་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིནོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་འདི
་ནི་སྔ་མའི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལྔ་བལྟོས་ན་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཅར་ཡང་མི་མཚུངསོ།། སྒྱུ་མའི་བསྣམས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བལྟོས་ན་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མཚུངས་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་པ་དང
་གསུམ་པའོ།། དོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པའོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གཱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུང
་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅཝོ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིས་ལས་གཞན་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོདེ། འདི་ལྟ་སྟེ།།
་བདག་གིས་མ་ཐོས་པ་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། བདག་གིས་ཐོས་པ་རྣམས་བྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་གིས་སོམ་ཉི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་གིས་ལྟེ་བ་རྣམས་ལས་རྒྱབ་ཀྱིས
་ཕྱོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་གིས་ཤྲཱི་རབ་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་ཟབ་མོ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ
་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཐོབས་ཡོངསུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དང་པོའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤྲེ
་རབ་ཡོངསུ་བསྟན་ཏོ།། བར་མའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་བསྟན་ཏོ།། བླ་མའི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡོངསུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན
་ཏཾ། བསྟནྡ་བཙས་རྣམ་པར་བཤད་པཱ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བར
་གཞུང་གྲིས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པའོ།། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མིང་དང་དོན་ལ་དམིགས་པའོ།། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་བསྟན
་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཐོས་བྱསམ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མི་མིང་དང་གཉིས་ག་དོནྡ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པཱ་ལས་ཤེས་རབ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག
་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲས་པ་དག་ནཱ་རེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་གསུམ་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཉི་ག་དང་། དོན་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ
་ནི་མིང་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད། ཡི་གེ་མ་སྤངས་པར་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསམས་པ་ལས་ཐུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མིང་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། རིས་འགའ་ནི་ཡི
་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་ལ་རེས་འགའ་ནི་དོན་གྱིས་ཡི་གེ་འདྲེན་པར་བྱེད། ཡི་གེ་ཚང་བར་མ་སྤངས་པར་ཡང་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟག་པའི་ཕྱིརརོ།། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས
་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་སྤོངས་ནས་དོན་ཙམ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་འབབ་ཆུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱུན་དྲག་པོ་ལ་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་གང་སྔོན་མ་བསླབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་སྤོང་བར
་མི་བྱེད།། གང་བསླབས་ནས་དེ་དུང་མ་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་རེས་འགའ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད།། གང་བསླབས་ནས་ལེགས་པར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ལ་མི་བལྟོས་པར་ཡང
་རང་གི་མཐུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་གལ་ཏེ
་མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་།། དོན་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་ཀར་གཏོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་གློ་རིམ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སློབ
་དཔོན་གཞན་དག་གི་ཚིག་བཟླས་ནས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ན་ནི། འདི་ལྟར་གསུམ་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ན་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ལས་གོང་ན་མེད་དེ་འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང
་དྲུག་པའི་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ལས་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕྱགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བསམས་པའི་རིགས་པ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཏིང་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཞེས
་གསུངས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་དག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་སྲོག
་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་རྩཝ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ལས་ནི་དཔེར་ནི་ཟས་ཀྱིས་ནི་སྲོག་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་།
་རྩེ་ལས་བ་ལང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་བཤདོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེསུ་འཐུན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད
་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་སྟེ། མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། མདོ་སྡེ་བ་དག་གི་གཞུང་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཚིག་ལས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོས་པོའི་ཤེས་རབ
་པོ་ན་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ལས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། ཤེས་རབ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས་སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ནས་སེམས་བསྡུས་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ
་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་པའི་ལེའུ་ལས། གསུང་རབ་ཡན་ལགས
་བཅུ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།། བསམས་པའི་འོག་ཏུ་ནི་ཇི་སྐད
་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པར་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ།། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ
་དག་སྐྱེ་བ་དང་། འཇོག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། འདྲིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་སླེ་བོ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པ་དག་དང
་མཐུན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།། ཡི་གེ་ལས་དོན
་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བསམས་པ་ལས་དོན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བསྒོམས་པ་ལས་དོན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནྡོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཐོས་པ་ནི་མཉན་པས་ཐོས་པའོ།། དེ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་རྣ་བའི་རྣམ
་བར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།
་བསམས་པ་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྟན་པ་སེམས་ཤིང་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་སེམས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ
་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། བསྒོམས་པ་ནི་ཡོངསུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དྲེ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་བསྲེ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད
་པའི་ཕྱིརརོ།། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་དང་དངོས་པོ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཞེས་འོབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར།
་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྱེས་པ་ལས་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཤེས་པའོ།། བསྣམས་པ་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ།། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དང་དངོས་པོ་ཤེས་པར
་ཞེས་བསྟན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ།། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་དོན་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བསྟན། གཞན་ཡང
་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལཱས། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད་གསུམྦྷ་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཚིག་འབྲུ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེད།། བསམས་པའི
་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མཚོན་ཉིད་ཡོངསསུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།། སྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡོངསུ་འཛིན་པར་བྱེདདོ་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པར
་གྱུརར་དེ་ཙི་ལྟར་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་བཱ། ཐོག་པ་ཚན་པོའི་གཞུང་གྲི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་དྲག་པའི་དྲོན་དུ་ན་ཐོས་པ་ལྀ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ཅར་དོན་དང་ཚུག་འབྲུ་ཤྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན
་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སཽ་ལས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ།། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་ཡོངསུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད
་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཁམས་དང་སཱའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའོ།། གཟུགས་ཀྱི
་ཁམས་ན་ནི་ཐོས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་ཤོས་རབ་གཉིས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ།། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནཱ་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས
་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་གིས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནཱ་ནི་བསྒོམས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ
་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ལས། ཤེས་རབ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡིན་དུ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི
་ཐམས་ཅད་དོ།། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཞབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཐམས
་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཏིང་འཛིན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུང་སོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་རབ་རྣ
་པ་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་གཏུག་པར་བྱའོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ
་འདི་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསུཾ
་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པརི་རིག་པོ་དང་། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་ལྕགས། མཐོང་བ་ནི
་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟེན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལྡན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལྔ་བཀའ་སྩལྔ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ཁྱེད་ལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད
་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཤད་པར་བཀས་གནི་ང་བ་དང་། ཡང་དག་པ
་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེག
་པས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་པ་བསྟན་པ་དང་། མཐོང་བ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་པ་བསྟན་པའོ།། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམས
་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བར་གཏོགས་པ་ཡིན
་ཏེང་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་དང་། ཡོངསུ་གཅོད་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདིར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པོར་དུ་འཕགས་པ་དང་། དམན་པ་དག་རབ་ཏུ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཐོང
་བ་ཞེས་བསྟན་ལ་འདྲེས་པ་ལ་དམྱིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་འདྲི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་ལོ་ཙུ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ཐ
་དད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཟོད་པ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པར་བྱ་བ
་དང་འཆད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་ལྟ་བའི་ང་བ་ཉིད་མ་ཡིནྡྲ་ཏེ། ཡོངས་ཚུལ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ཡང
་རྟོག་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལོས་གཞན་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྟ་བ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཏོགས་ཏེ་རང་གི་ཐེ་ཚོམ་ཆད་པ་དང་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས
་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལས་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལྟ་བ་ལྔ་དོང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དྲུག
་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤི་དྲ
་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོང་དག་པོའི་ལྟ་བ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་མཐོང་བའོ།། ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་ཤེས
་པ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་རྣམསོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས
་སྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཅི་མཐོང་བ་རྣམས་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་མུ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མྱིགྶ་གི་དཔུང་པོ་དང་། ཟུག་པ
་མེད་པའི་བཟོད་པ་དག་གོ།། གཉིས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྟ་བ
་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བེཙས་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། གསུམ་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཡང་ཡིན་པ
་ཡང་ཡོད་དེ། འདྲི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་གཞན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སློབ་པའི་ཤེས
་པཱ་བརྒྱད་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དག་གོ།། དེའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྔ་མའི་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བའི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད
་ཡིན་པོའི་ཕྱིར་མུ་གསུམ་པས་བསྡུས་སོ།། བཞི་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔ་མའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་མིང་མ་གཏོགས་པ་ཆོས
་གང་མུ་གསུམ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མུ་བཞི་པ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཡིན་ནོ།། དེ་ཡང་ཇི
་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལོས་མིག་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་གཞན་རྣམས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཤེས་རབ་མ་གཏོགས་པ་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཕུང་པོ་གཞན་གསུམ་པོ་རིལ
་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མུ་བཞི་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་སྡེ་པ་དག་ནི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནི་ཐ་མི་དད་དོ།། ཞེས་འཆད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ
་བའི་ནང་ནས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ལས།། མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེདོ་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཐོང་བ་དང
་པ་ནི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་དོན་གཅིག་གོ།། མདོ་དག་ལྲྀ་ཤྲཱི་པ་དང་མཐོང་བ་དྲུག་གིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རྀ་ཞེས་གསུངས་ན་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ།
་དང་པོ་ཁོ་ནར་འཇིག་པར་ཤེས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་སྐབསུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཐོག་མར་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས
་བྱའོ། རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འདིར་ཐེག
་པོ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལས་ནི། ཤེས་པ་དང
་མཐོང་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྗེསུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཤའི་དང་ལྷའི་མིག་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད
་ལས་མཁྱེན་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བས་མཆོག་གམ། ཅི་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགསོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གསུངས་ན་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས
་པའི་རྗེསུ་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་པས་སོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བས་ཆོག་མོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས
་བྱ་བ་གསུངས་ཤེ་ན། གལ་ཏོ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གསུང་སེ་ན། ཁ་ཅིག་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤའི་སྤྱན་ལ་སོགས་པས་གཟིགས་པ་ཡིནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་པོས་སོ་ཞེ
་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བྱིན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་ཕལ་ཆེར་འདི་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་དཔེར་ན་གཞན་དག་ལས་ཀློག
་པ་དང་ཁ་ཏོན་སློབ་པ་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རང་གི་ལུས་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡཱ་ནཽ་བདེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན་རྣ་བས་དངོས་པོ་དགེ
་ཐོས་ན་ད་དུང་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རང་གི་མིག་གིས་གསལ་བར་མཐོང་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། གཞན་ཡང
་དེ་ཉིད་ལས་དང་པོར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་པ་ནི་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། མཐོང་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།
་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡང་མུ་བཞི་ཡོད། དང་པོ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན?་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཤོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ལྔ་པོ
་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང
་དགྲ་པའི་ལྟ་བུ་དང་། བཟོད་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ།། དེ་ལས་གཞན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། མཐོང་བ་དང་ཤེས་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཡང་མི་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དྷི་སྐཱར་ཏི་འཛིན་བསྒོམས་པས་ཤེས་པོ་དང་མཐོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེམྦྷ་དེ་ལ་མིག་མེད་པརདྨ་ཡང
་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ།། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ།། རིགས་དང་རྣམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ
་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེ་སཽ་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་གཟུང་བས་དམིགས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། འཛིན
་པས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། བསྒོམས་པ་ལས
་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན
་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་བྱའོ།། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི
་ཤེས་རབཽ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་གདགས་པ་ལ་བརྟན་ཏེ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་འམ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གླ་ནོད་སྦྱིན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་།
་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱི་བ་འམ། དམག་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། ཁང་ཁྱིམ་དང་། རི་ཞེས་བྱ་བ་འམ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བརྡའི་ཚུལ་གྱིས་ཤོ་ས་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ
་དམྱིགས་པའི་ཤེས་རླབ་གོང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའོ་མཚན་ཉིད་ལ་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཡོངསུ་ཚོལ
་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡུལ
་དུ་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།།
་གཞན་ཨཱ་ཤྱེ་བྱུག་ཅུ་ཅན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་བྱ་གཟུགས་ཅན་མྱ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས
་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསལ་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ
་ཡིད་ལ་བགྱིས་པ་གང་གིས་མཚན་མ་གང་དག་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མཚན་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སེལ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུས
་པ་དང་ལྡན་དག་གིས་མཚན་མ་རྣམས་རབ་ཏུ་སེལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པར་ནུས
་པ་དང་མི་ནུས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་མཚན་མ་གསལ་བར་བཀའ་བོ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་མཚན་མ་རྣམས་རབ་ཏུ
་སེལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དྲང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། དེ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ལ་ཡང་དགོངས་པ་རྣམ་པ
་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་གང་གཽས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་སེལ་བར་ཞུས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞུས་པ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཤེས་བྱའུ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། གང་དྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ
་སུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ་ཞུས་པའོ།། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་བསལ་བྱིའི་ཐབས་ཞུས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཆོ་ག་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤེས་བྱ་བཱ
་ཐ་ཚིག་གོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་སྙེམས་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞིག་ལ་རྟོག་པར་བགྱིད་ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་ནོར་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལྱ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། ལན་དུ་གསུངས་པོ་འདི་ལ
་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་ར་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་སོའི་མདུན་རོལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་སྒོ་ཡིན་པས་གོང་དུ་ཞུས་པ་དག་གིས་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་ཞུས་པ་རྣམ་པ
་གསུམ་གྱི་ལན་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་གསུམ་དུ་དབྱེའོ་ཞེའོ།། འདི་ནི་ཞུས་པ་དང་པོའི་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང
་གིས་ཤེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མཽ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་སྒོམ་པའི་སེམས་ཤེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་ལ་ཡིད་ལཱུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི
་སྭཱ་ལས་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་བཅུ་པོ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་བཅུའི་ནང་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མཽ་དཱ་།། དོན
་གྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུས་པ་གཉིས་པའི་ལནནྡ་དུ་གསུང་སོ།། འོད་ལྟར་ཡོངསུ་བསལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ་ནིནཱི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མེད། གྲོང་དུ་བསྟན་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མིང་ལ་སོགས
་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དོན་བཅུ་ལྔ་སྩོགས་པ་དྲྀན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་འམ། ཡང་ན་ཆོས་དང་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་མ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་དེ་དག་མི་མཉྫུ
་བའི་ཕྱིརརོ།། ནམ་མོང་ལ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ན་དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མི་མཐོང་བས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་ཞུས་པ་གསུམ་པའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྷོ།།
་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མིང་ལས་བརྩམས་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཟླས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི
་ཝཱརརྱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མིང་ལྔ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཚེ། མིང་རྣམས་དང་། མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་རང་གི་སེམསུ་གྱུར་པ་བཏོགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞུན་པ
་དགེ་མོ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་མིང་འབའ་ཞིག་དམིགསུ་མེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། མིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མི་བརྟག་གོ།
་བཤད་པ་གཞན་དུ་ན་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མིང་དམིགསུ་མེད་པས་མཐོང་བའི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གནས་གཞན་གྱི་དབང་དང་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་བརྟག་སྒྲ་དེ་ནི་འདི
་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལ་ཞུགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བྱ་ན་གཞན་གྱི་དབང་དང་མིང་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོང་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ
་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པར་བརྟགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སེལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲོལ་བ་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི
་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མི་འགྱུརརོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡོངསུ་བསལ
་བའི་ཚེ། གཞན་གྱི་དབང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བས་དམིགསུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤྲདེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་སྲུང་བར་མི་འགྱུར་བས་དམིགསུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམས་ཡོངསུ་བཙལ་བ་ན་རང
་གཱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལོ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རིང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར
་མྱི་བྱེད་དོ།། སོ་སོར་མྱི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་མི་སྣདྷོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། མིང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་། དོན་ཐམ་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རླིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནཱི་གཉིས་བཟླས
་ཚིགྲཱྀ་ལ་སོགས་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟླས་ཚིག་དང་། ཡི་གེ་དང་། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དང་། ཟླས་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།། ཁམས་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཟླས་དོན
་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཟླས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟེན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིང་ལ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚེ་དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིང་དག
་པར་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེསུ་མི་མཐོང་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན
་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཁམས་ཀྱི་བར་ལྔ་ཡང་ཁམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ན་དེའི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེ་སུ་མི་མཐོང་བས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
་ཟླས་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ལོ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ།། འདྲི་ལྟ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། དོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ཚིག་འབྲུའི་དོནྡ་དང་། དྲོན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བནྠ་ཨཱལྔ་པོའོ་བར་དག་གམ། ཡང
་ན་ཚིག་འབྲུའི་དོན་དང་དོན་གྱི་དོན་དང་། ཁམས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱར་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལྱ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགསུ་མེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་དག
་པར་རྗེསུ་མི་མཐོང་བ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚགོ།། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟནྡ་པ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅཝ
་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་རེ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་མིང་དང་།
་དོན་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་སྐབསུ་ནི་ཡོངསུ་ཚོལ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུང་བའི་མིང་དང་། དོན་གྱི་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་དམིགསསུ་མེད་པར་སོར
་རྟོག་གོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་འཛིན་པའི་མིང་དུ་དང་། དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགསུ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་འདུན
་བཞག་ནས། དེ་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་སྙམ་ནས། དམིགས་པ་དང་ནི་བཅས་པའི་ཕྱིར།། རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་གནས་པ་མིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།།
་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ཡང་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་ནས་འཛིན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གནོན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི
་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དག་བཱའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོ་དང་ཐ་མའི་གནས་སྐྱབས་རྣམ་པར་བཞུག་པ་ཡིནོ།། དེ
་ལ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞི་ནི་མིང་དང་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་དང་། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། ཡང་དག་པ་རྗེ
་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་མེད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན
་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ཐ་མ་སྐྱེད་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་སྐབས་འདིར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གཟུང་བ་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས
་བཞི་པོ་དག་ནི་རང་གི་སེམས་གྱུར་པ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱི། ཡང་དྲག་པར་ནི་དམིགསུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བསོ།། སྣང་བ་མཆོད་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་ཆོ་ལྒ་མཆོག་བསྐྱེད་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ
་ད་དུ་མཐོང་བ་ལས་ནི་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲནས་སྐབས་འདིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གཟུང་བ་མིདྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་ནི་རང་སེམས་གྱུར་པར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ
་ཡོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ནི་དམིགསུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བསོ།། རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཏི་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡང་དགུ་པའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མ་བསྐྱེད་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཉི་དུ་འཛིན་པ་བྱེད
་མེད་པ་ལ་ཡང་གཞོལ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་བཟོད་པར་བྱེད་དེ། ཡུལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལས་གུད་ན་ཡང་དག་པའི་རྣར
་པ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་ལས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མཆོག་བསྐྱེད་ནས་འཛིན་པ་གཉིས་སྟོང་པ
་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣར་བཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔ་མའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོས་ནི་གཟུང་བ་འབའ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཀླུ་མཐོང
་བས་སོ།། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གཟུང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། བཟོད་པ་ཐ་མ་བྱུང་བའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།། བཟོད་པ་འབྲིང་འཇུག་པའི་གནས་སྐབསུ་ནི་འཛིན་པའི
་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཡིན་པར་གཞོལ་བ་དང་མོས་པ་དང་བཟོད་པར་བྱེད་དོ།། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་གུནས་སྐད་སུ་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད།། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི
་མཆོག་གི་དུས་ནི་སྟོང་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་ཅི་ཡང
་རུང་བ་ཞིག་མདུན་དུ་བཞག་ནས་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་དོན་དམོ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོན་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདི་ལྟར་དེ་དག་སྟོང་པ་བླ་ཡོད་པའི་མཚོན་མ་གཉིས་མ་སྤངས་ཤིང་མཚན་མ་དང་བཅས་པས
་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ལ་གནས་པ་ལ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ན་གདོད་ཡང་དག་པར
་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིགསུ་བཅས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་བྱས། གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཙམ་མཐོང་བས་ན།། དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་གྱུར་ནས། རང་གི་འདུ
་ཤེས་ངེས་པར་གཟུང་།། དེ་ལྟར་ནང་དུ་སེམས་གནས་པས།། གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར།། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཛིན་མེད་པས།། དེ་ནས་མི་དམིགས་ལེགས་པར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིནྡོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།
་ཚིགསུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པཱ་ནཱི། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་བྱ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལྔས་བཏུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིནོ།། དེ་ལ་མིང་ལ་སོགས་པ
་མེངྒ་པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་གཉིསུ་གཟུང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་སོ།། དེའི་ཕྱིར་གྲི་ནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་དག་པརཱ་རྗེ་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན
་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཚེ་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བསོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་ས་ལ་གནས་པ་ཡན་ཚོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ཡིན་པས་ཞུས་པ་སྔ་མོའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ས
་གནས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞུགས་པ་ན་མིང་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་མི་དམིགས་པས་ཡུལ་དང་ཤེས་རབ་རོ་གཅིག་པའི་མཉམ
་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཡོངསུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་ལྔ་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེས
་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིས་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བརྟག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡིད་ལ་བགྱིས་པས་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ
་བརྱ་བགྱུས་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་ཡང་མེད་ལ་དམིགསུ་ཡང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་བ་ནི་བཞི་པ་དེ་བཞིན་གཤེགསྲྀ་པས་རྣམ་པར་བླཤད་པ་སྟོནྡ་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། བཟླས་ཏེ་རྣམ་པར་བཤདྲ་པ་སྟེ། འདི་ནི་པོ་སྟེའོ།། མདོའི་ཚ་གྲྀ་འདི་ལ་ཡང
་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་སའི་མདུན་རོལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པས་ཕྱི་རོལ་པས་བརྒལ་བའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན
་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཚེ། མཚན་མ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་དོ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགསུ་ཡང་མེད་པ་ནཱི་ཅི་གཞི་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རཱི་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་སཱ་ལ་གནས་པ་མན
་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པས་ཕྱི་རོལ་བས་བརྒལ་བའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞུགས་པ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པས
་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམོ་དུ་གྲུབ་པའི་ནང་ན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚགསུ་བཅད་པ་ལས། ན་མོ་ཞིག་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི། ཤེས་པས་མི་དམིགས་དེ་ཡི་ཚེ།། རྣམ་པར་རིག
་བཙོམ་ལ་གནས།། འཛིན་གཉིས་མཚན་མ་བྲལ་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལུས། ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དྲག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི
་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅིག་ཆུར་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནཱ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིནོ་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དྲྀ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན
་སོ་སོར་ཡང་དག་པའི་རིག་པའི་ཚེ། ཆོས་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་སྨྲ་སྟེ། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་གཉིས་པ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་འདི་སྐད་དུ་མཚན་མཱ་གཞུན་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ
་པར་སེལ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆོས་གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡོངསུ་བསལ་བར་བྱར་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་པར
་འགྱུརརོ།། འདི་ནི་དོན་ཚད་མེད་པའི་མདོ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གང་བསྟན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚན
་མཱར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་སེལ་བྱའོ།། མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚནྡ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡོངསུ་བསལ་བར་མི་བྱེད་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས
་ཇི་སྐད་དུ་ཆབ་རྙོག་མོ་ཅན་མཆིས་པའི་སླད་ཀྱི་དཔེ་དང་། མེ་ལོང་ཡོངསུ་མཱ་དག་པའི་དཔེ་དང་། མཚེའུ་འཁྲུགས་པའི་དཔེས་གཞན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་བརྟག་པོར་མཱི་ནུས་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པས
་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་ནུས་པ་དང་། མི་ནུས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་།
་ལྡན་དུ་གསུངས་པའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ཀྱི་བརྟག་པ་སྨོས་པ་དང་། བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཔེས་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང
་དོན་སྦྱར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟག་པར་ནུས་པའི་དཔེ་དང་། སོ་སོར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་དཔེའོ།། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆུ་རྙོག་མའི་སྣོད་ཀྱི་དཔེ་དང་།
་མྱེ་ལོང་ཡོངསུ་མ་དྲག་པའི་དཔེ་དང་། མཚེའུ་འཁྲུགས་པའི་དཔེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་སོ་སོར་བརྟག་པར་མི་ནུས་བྱར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དགོངས་པ་ཟླབ
་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནཱི། སྨོ་ཡོངསུ་མ་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ཡོངསུ་མ་དག་པ་དང་། ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྙོག་པ་དག་གིས་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་།། ཆུ་ཡོངསུ་དང་བའི་སྣོད་ཀྱི
་དཔེ་དང་། མེ་ལོང་ཡོངསུ་དག་པའི་བཞིན་གྱི་དཔེ་དང་། མཚེའུ་ཡོངསུ་དང་བའི་དེ་པཱི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གྲོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དཔེར་བསྟན་པ་ཡིནྡ་ཏེ། ཆུ་ཡོངསུ་དང་བའི་སྣོད་ཀྱི
་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མེ་ལོང་ཙམ་དུ་མི་ཕོད་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེར་བསྟན་ཏོ།། ཡོངསུ་དག་པའི་མེ་ལོང་གསལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི
་ཕྱིར་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེར་བསྟན་ཏོ།། ཆུའི་རང་བཞིན་ནི་དུལ་ཞིང་མཉེན་ལ་ཡོངསུ་དང་བཱ་དང་། ཡོངསུ་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེར་བསྟནྡྷ་ཏོ།། ཡངྒ་ན་གསུམ་ཆར
་ཡོད་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེར་བསྟན་པ་ཡིནོ།། དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སོ་སོར་བརྟག་པར་མི་ནུས་ཀྱི། ལེགས་པར
་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དྲིས་ནི་ནུསོ།། ཞེས་བཀའ་སྩསྩལ་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་མ་ཐོབ་པའི་ཚེ། ལེགས་པར་སེམས་མ
་བསྒོམས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བརྟོག་པར་མི་ནུས་པས་ཆུ་རྙོག་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་བཞིན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ལྔ་ལེགས་པར་སེམས་བསྒོམས
་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པར་ནུས་པས་ཆུ་ཡོངསུ་དང་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་བཞིནོ།། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པའི་སེམས་ལེགས་པར་གསུ
་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ལས་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ལགས་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བའི་དགོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
་དང་པོ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པའི་སེམས་ཞུས་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟག་པའི་སེམས་གང་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། གཉིས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡུལ་ཞུས་པ་སྟེ། དྲི
་བཞིན་ཉིད་གང་ལས་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བཀའ་སྩལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདིར་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོར་བརྟག་པའི
་སྙེམས་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སོ་སོར་བརྟག་པའོ་སེམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བྱའི་སོ་སོར་བརྟག་པའི་སེམསསོ།། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིནྡ་ན
་ནཱིནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པའི་ལན་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི
་སེམས་ཉིད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། སེམས་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམྦྷ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡི་ནོ།། གཉིས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ལྡུམ་བསྟན་པཱ་ཡིན
་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད།། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན
་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུནྡ་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ
་སྒོམ་པའོ།། དེ་ཡང་སའི་མདུན་རོལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མྱ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ
་བྱེད་དེ། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་གཉི་ཀ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མ་རྣམས་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བརྩོན་པས
་མཚན་མ་དུ་ཞག་རྣམ་པར་བས་ལ་དཀའ་ལགས། གང་གིས་ནི་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆ་ནི་གསུམ་པ་ཞུས་པ་དང་། ལན་དྲག་གིས་མཚམ་བསལ་བར་བཀའ་བ་རྣམས
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ་ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གིས་མཚན་མ་བསལ་བར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མ་རྣམ
་པ་བཅུ་རྣམ་པར་སེ་ལོ་བར་བགྱིད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་མཚན་མ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པོ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས
་པཱ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།། དེ་ལ་དང་པོར་མཚན་མ་བསལ་བ་དཀའ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུང
་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོ་མཚན་མ་ཡོངསུ་གསལ་བར་དཀའ་བའི་གྲངས་དང་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ་ཞེས
་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནོ་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། དེ་ཡོང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་ནས་ལན་མདོར་གསུངས་པ་དང་། བརྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ
་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུས་པ་དང་པོའི་ལན་གསུང་སོ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་མཱ་ཡོངསུ་བསལ་བར་དཀའ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིད
་པས་སོ།། མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། སྟོང་པ་ཉིད
་བསྒོམས་པས་ཡོངསུ་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་བར་དུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསལ་དཀའ་བའོ།། ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། འོག་ནས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ན་མཚན
་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་ཁོ་ན་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དོན་རྣམ་པ
་བཅུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུས་ནས་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུས་པ་གཉིས་པའི་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་གྱིས་རྣམ
་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ་མཚན་མོ་བརྒྱད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཅུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བརྟག་པའོ།།
་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན
་མ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་མ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཅུར་དབྱེ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངསུ་བསྔལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ
་སྨོས་པ་དང་། ཡོངསུ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་ཆོས་དང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ།། དོན་ནི་ཡུལ་གྱིས་དོན་ཏོ།། ཆོས་ཉིད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི།
་ནཱི་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤྲང་བའོ།། ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱང་སྤྱིར་ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས
་ལས་དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་ལུས་ནི་མདོར་བསྠཱ་ནཱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་དང་དཾནྣ་ཏོ།། དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ནི་གནས་ཡིནྡ་ལ་དོན་ནི་དེ་ལ་ག་ནས་པ་ཡིནྡ་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་གི
་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་ནིའི་ཚོག་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་ནི་མིང་བ་།། ཚིག་དང་ཡི་གྲེ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། འདི་སྦྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར
་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་ཚེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ཡུལ་གྱི་དོན་དུ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཚིག་འབྲུ་དྲ་ཡི་གྲིའི་ཚོགས་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ།
་བསྟན་པོར་འགྱུ་རོ།། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་སོལ་བར་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ནུས
་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོ་དུམ་བུ་དང་པོ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའི་དོན་སྟོན་པོར་མཛད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་བྱེད
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན
་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དོང་ཐཱ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བླ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་འགྱུ
་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རླུང་གྲི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད
་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། རབ་འབྱོར་གྱིས
་བཅོམ་ལྡནྡ་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསྩོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་རླུང་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལོགས།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩ་ལཱ་པ། རབ་འབྱོར་ནད་ནི་ནང་གི་ཆོས་ནང་གྲི་སྐྱེ་མཚོད་དྲུག་པོ་དག་ཉིད་དེ
་དེ་ལ་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ངོ་།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྣ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞི་ན་ནོ།། ཕྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས
་ཕྱི་རོམ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ཏེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བྱི་ན་དྭེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་སྟེ། དེ་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག
་གཱིསྟྲ་སྟོ་།། ཅིའི་ཕྱིར་ནི་མཱུནྟག་པ་ཡང་མཱུ་ཡིན་འཇིག་པ་ཡང་མི་ཡིན་ཏུ་རང་བཞོན་གྱིས་དྨོམྦྷ་སྲིན་པའི་ཕྱི།། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཤེ་མྦྷ་འདི་སྟེ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པོ་ཉིད་གདྡྷོ་མིན་པ་སྐྱེ
་པ་ཉིད་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི
་གྷལྷ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩ་ལྔ་གདོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ་དོན་དམ་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས
་སྤྱོང་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྷཱཀྵ་སྤྲུལ་པ། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམ་སྱཻ་གསུམ་པོ་དག་གང་སྨོན་པའོ།། དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ།
་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའོ་སྩལ་པ། འདུས་མ་བྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། འགོག་པ་མེད
་པ་གང་ཡིན་པའོ།། འདུས་མ་བྱས་འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་།། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་མཐར་དམིགསུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ
་བསྩལ་པ། ཐོག་མ་དང་ཐཱ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མཱ་མི་དམིགས་ཤིང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་མཐའ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དྲོར་བ
་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོར་ཞིང་བསལ་བ་དག་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པར་འགྱུར་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོར་ཞིང་བསལ་བ་མེད
་པས་ཡོངསུ་སྣང་བརླ་བྱ་བ་མེད་པ་དག་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ག། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་མ
་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདུ
་ཀྱིས་བཀའ་སྩོལ་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མྱོང་བ་ནི་ཆེར
་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམྦ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའོ་མཚན་ཉིད་དོ།། བདག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང
་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དེ་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུ་གླས་ཅནཱ་མ་ཡིན
་པ་དང་། བསྟནྡ་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མྱེད་པ་དང་། ཐོགས་བྱ་དང་བཅས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་བྷ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུ་སོ་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ
་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པས་འདས་པ་ལ་དུས་གཉིས་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་དང་། མ་འོངས་པ
་ལ་དུས་གཉིས་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་དང་། ད་ལྟར་ལ་དུས་གཉིས་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ
་ཡང་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩ
་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་འདུས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འདུས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ
་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།། གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང
་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟོ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་སོ།། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་དེ
་ཡང་ཤེས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན། མཐོང་བས་བྱས་པ་མ་ཡིན། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམ
་ཅད་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དྲག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱར་དག་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། གཞན་ཡང་འཕག
་བྱཱ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་དུམ་བུ་གཉིས་པ་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་སྟོན་པར་མཛད་དེ། སྔར་བསྟན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་། སྤྲོས་པ་དང་བསྡུས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱི་དོན་པ་སྒྲ་དོག་མེད
་པོ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ལས་དོར་བ་དང་། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་དང་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་དང་སྤྱིའོ་མཚན་ཉིད་ཅེས་གཅིག་ཏུ་འསྡུས
་པས་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་དུམ་བུ་གསུམ་པ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དགུའི་མིང་བཀོ་དེ་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དེ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉི་དེ་དང་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་སྔར
་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་ནི་བྱེ་བྱག་ལྷོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཱཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དུམ་བུ་ག
་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་གིཅིག་བསྡུས་པ་དང
་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཚང་བ་སོ།། དེ་ལ་མིང་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེར་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ
་ཉིད་ཅེས་བྱ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་བསྟན་པའི་སྐབསུ་བཤད་པ་དང་མཐུན་ནོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དུམ་བུ་གིཉིས་པ་བམ་པོ་བཞི་བརྒྱ་གསུམ
་པ་ལས་མི། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྱཱ་དང་། སྐྱེ་མཚ་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། བདེན་པ་བཞི་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་།། འདུས་བྱོས་དང
་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤོད་པ་ནི་མེད་དོ།། ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ཞེས་སྟོན་ཏེ།
་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅཝོ་བརྒྱད་པ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི
་མཇུག་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་རྟག་པ་ཡོང་མ་ཡིན་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་མ་བསྒོམོས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐའ་གཉིས
་པོ་རྟག་པ་འམ་ཆད་པ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་འགག་པའི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར
་ན་འགའ་ཞིག་ཁང་པ་གཅིག་ནས་བྱུང་སྟེ། ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་བྱ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ནུས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུསུ་འཇུག་ལ།
་ལྟར་གྱི་དུས་ནས་འདས་པའི་དུསུ་འཇུག་ན་ནི་ད་ལྟར་འགག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགསུ་ལྟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།། སེམས་ཀྱང་སྟོང
་པ་ཉིད་ལ་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ནི་ནི་ཆེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་འཇིག་པར་བྱེད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར
་ཞེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་པས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནུས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་འཇུག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་རྒྱད་པོ་དག་ཀྱང་ཐུག་སོ་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅནྱ་བཟླ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོང་པ་ཉིད
་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གི་མཇུག་ཏུ་རྟག་པ་མ་ཡིན། འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལས་བཟློག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་གང་ཟག་སྨྱོན་པ
་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཅི་ཡང་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་ནོར་བུ་དེ་ཟན་ལེན་པར་བྱེད་པའི་མིག་གིས་བཟང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་རིན་ཐང་ཅི་ཡང་མེད
་པ་བཞིན་ནོ།། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་གཞི་གསུངས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ཡིན
་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཆེད་འགའ་ནི་སྔར་བསྡུས་ནས་ཕྱིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ།། ཆེད་འགའ་ནི་སྔར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་ཕྱིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།། དོན་རྣམ་པར་བཤད
་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔར་རྒྱོ་ཆེར་བསྟན་ནུས་ཕྱིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་མཛད་དོ།། གཟུང་སླ་བ་དང་འཁོར་འདུས་པར་ཕྱིས་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་དག་གི་ཚད་དུ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་དོན་ཅེས་པ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ཚིག་སུ་བཅད
་པས་སྟོན་པར་མཛོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདྲར་བཅུ་མ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟར་ནུ་རྒྱ་ཆེར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་ལ། ཕྱིས་ནི་བཞིར་བསྡུས་ཏེ། བསྟན་པཱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། །
་འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་གཅིག་ཅེས་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དུ་སྟོན་ཏེ།། ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི།
་@སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ལཱཾ་ཀར་གཤེགས
་པའི་མདོ་དང་། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གྲོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤོང་པའི་ས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བཞི་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་དང
་བསྟན་བཅོས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྟོང་པོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཤེས་བསྐྲུན་པ་ཡང་ཞིག་ཏུ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པ
་བྱའོ།། དྭེ་ཡན?་ཆད་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ལྔས་བཤད་པ་དགྲ་བརྗེད་ནས། དྲྀ་ནི་མདོའི་ཚིག་གི་དེནྡ་བཤད་པརུ་བྱའོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བདུན་སྟོན་པར་མཛད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལུས?་དོར་བ་དང
་རིང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་མ་ཚང་བའོ།། ཉི་ཤུ་ལུས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་བཅུ་བདུན
་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཚང་ངོ་།། འདི་ནི་དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལོས། ཆོས་ཐམས
་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།
་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ
་པཥྱ་ས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བསྟན
་བཅོས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཙོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དང་། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི
་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངསུ་དག་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། མདོ་ལས་ནི་བརྗོད་པར་བྱེང་པའི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེ་ལ་བརྟེནུ་ནསྣ
་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ལས་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བདུན་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགསོ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི
་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བསྡུས་ན་ནི་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྤྲོས་ན་ནི་བྱ་བ་དག་མང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་དང་མཚུངསོ།། གནས་པའི་དེ
་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་བསྟན་པའོ།།
་འདི་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་སྣ་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་དང་པོའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདིར་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན
་པའོ།། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལྔས་སྔར་བསྟན་པའི་གྲཝ་ནས་པའི་དྲི་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ལས་དང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གནས་པྲཱ་ལས
་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་པས་གནས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་བསྲུང་ཞིང་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན
་མི་རྒྱུན་གྱི་རྗེ་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡང་ན་འདི་ལ་མཚན་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ།། དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མི་རྣམ་པ་བཞིའོ།། གཉིས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུན
་གྷི་རྗེ་སྨྲ་འཇུག་པའི་མཚན་མ་སྟེ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་བྱ་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་མཱ་རེ་རེ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ།། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར
་སོལ་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མུ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ
་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ནི། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིསུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལུས་རང་གི
་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མྱོང་པོ་ནི་ཚོང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བུའོ།། དེ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའི
་གསུམ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་མིང་ནི་མདོ་འདི་ལས་གསུངས
་དང་མཐུན་ལ། དོན་ནི་འཕགས་པ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པོ་བཞིན་ནོ།། ཐོག་མ་དང་ཐཱ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད
་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པི་གྱི་ཐོག་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས
་སྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་འདི་ཉིད་དང་སྦྱར་ནཱ་དེ་ལས་བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་ཏེ། མཚན་མ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། འཁོར་བར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའི
་ཕྱིར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པས་སོ།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། འཁོར་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་བཤདདོ།།
་བོསྟན་བཅོས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལས།། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་བཤད། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། འཛིན་པ
་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལཱ་ལྦུ་བའི་མཚན་མ་དང་། དྲའོ་སྙམ་པའི་དྲ་རྒྱལ་གྱི་མཚན་མ་ཡོད་བྱ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྩོགས་པས་ནི་མཚན་མ་གསུམ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་མ
་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གིཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའི་མཚན་མ་དང་ངའོ།། སྙམ་པའི་མཚན་མའོ།། གླང་དུ་བསྟན་པའི་འཛིན
་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་པོའི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དབང་གིས་མཚནྡ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བའི་མཚན་མ་འདྲི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ
་རྩཝ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་མཚན་མ་ནི་བདག་གོ་སྙམ་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགསོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི་རླུང་སྟོང་པ
་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོང་དག་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་སེལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདྲི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ
་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས།། དེ་ལས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་མི
་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ལ་བདག
་དང་བདག་གི་མེད་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པའོ།། མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མཐར་མི་དམིགས་པས་ནཱ། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས
་བཤད་དོ།། འདིར་མདོ་འདི་ཉིད་དང་སྦྱར་ན་དབང་པོ་དྲུག་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་ཤིང་། མངོན་པར་ཞུན་པར་གྱུར་པས་དེ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་ཡང་དག
་པར་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ལ། བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་ཡང་དྲག་པར་རྣམ་པར་སེལ་བར
་བྱེད་དེ་བདག་ཀྱང་དམིགསུ་མེ། ད་ན་ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚན་མ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར
་བའོ།། གཟུང་བའི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་མ་བཞི་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན
་མ་བསྟན་པཱ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་དོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ལྟ་ཞིང་ཆགྲས་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན
་བཱའོ།། དེ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ཕྱི་སྟོང་པ
་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་པི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག
་སྱ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་གླང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དྲུག་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། མདོ་འོད་ཡང་དྲེ་དང་མཐུན་པར་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟོན་ཏོ།། ཡོ་ང་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ
་དོན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཡོཾ་བྱད་དང་ལྡན་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་བདེ་བའི་མཚན་མཾ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས།
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་མ་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདོ་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ་སྐྱེས
་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཡོ་བྱད་དག་ཉམ་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངསུ་གཏོགས་པ་ལས་ནི་ནང་གི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ལ། ཡོ་བྱད་སེམས་ཅན་མ་ཡིན
་བྷ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བས་སོ།། ཡཱང་ན་ནཱ་ནིསྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཽ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དྲུག་ལྔ་ནི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ལ
་ནི་སྡུག་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའོ།། དེ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྙོང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོང་དག་པརླ་རྣམ་པར་སོ་ལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དེ་ཡང་རྣམ
་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རླུང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ནརྀ་ཕྱི་ནང་སྐྱོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ཆོས་ཐམས
་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་། གཞན་གང་གོས་ཀྱང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས
་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་བ་ལས། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་ཆོས་མེད་པ་གང
་ཡིན་པའོ།། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རྟག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་རྒྱན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་འདྲ་བས་མི་སྟོང་ངོ་།། དཔེར་ན་ཆུའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ
་ཉིད་ཀྱི་བསིལ་བ་ཡིན་ཡང་། མེའི་དབང་གིས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ན་མི་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ། ཡུན་རྙིང་དུ་ལོན་ན་སླར་གྲང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ནི་སྟོང་ཞིང་དམིགསུ་མེད
་ཅ་ལྟར་ཆུའི་རང་བཞིན་རྟག་པར་བསིལ་བ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་མང་པོ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་མེ་ཐོབ་པས་ཚ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།། རྐྱེན་མང་པོ་གལ་ཏེ་འགྲིབ
་པར་གྱུར་ཏམ། གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡོད་པར་འདྲ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མེ་ཞི་ནས་སླར་བསིལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས
་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞིག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་དེ་ལ་ཆེ་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཆུའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི
་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་བཞིན་ཞེས་བཤད་དོ།། འདིར་ནི་མདོ་འདི་བཤད་པ་ཡང་སཽ་ནཱ་མི་མཐུན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནང་གི་བདེ་བའི་མཆིན་མ་རྣམ་པར
་སེལ་ཏོ།། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚན་མུ་གཉི་ཀ་སྤྱིར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི
་སྡུག་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚན་མཱ་གཉི་ག་རྣམ་པར་སོལ་ཏོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱི་ནང་སྣང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནང་གི་བདེ་བའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། སེམས
་ཅན་གྱི་གྲངསུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་བྱའོ།། བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ཞེས་བྱའོ།། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རོ་ཕྱི་ནང་སྟོང
་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནང་གི་བདེ་བའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཚད་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད།། རང་བཞིན
་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མཱ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཞེའོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡུག་པའི་མཚན་མཽ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་རཽ་སེ་ལློ་བར་བྱེད་ཞེས་མ་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཡཱང་དག་པའི་དོན
་དུཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣ་སེལ་བ་བྱེད་མོད་ཀྱི། སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ།། གི་ཞན་གནས་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ
་བ་ལྔ་སྩོགས་པས་ནི་མཚན་མ་དྲུག་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཞག
་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྟོང་གསུམ་ལ་སྩོགས་པའི་མཚན་མ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་བྱ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཉེན་པོར
་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་མྱ་ངནཱ་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ
་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འཕགས
་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ནི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མིངོ་ཡོངས་ཚོགས་ར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེ
་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་ག་ཤར་ཕྱོགས་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།
་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས་གདོད
་འཇིག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སྟོང་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་ཕལ་ཆེར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན
་པར་བསྟན་ཏོ།། གཟུགས་མེད་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚོན་མ་བདུན་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན
་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་གོང་དུ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མ་བསྟན་པས། གཟུགས་མེད་པའི་ནང་གི
་ཞི་བ་སྟོན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ངག་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པཱི་མཙྪ་ལ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ
་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སྟོང་པོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ
་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་།
་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བདག་དང་བདོག་གི་བ་མེད་པས་མི་དམྱིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། གཉིས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚོན་ཉིད་རྣམས་སྟོང
་ཞིང་སྐྱེ་བྱ་དང་འགག་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། ཞེས་བཤད་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། འདིར་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར
་བསྟན་ཏོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་དྲུག་པ།། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་མཚན་མོ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་། རྣམ
་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་དང་། དོན་དམ་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་མ་བརྒྱད་པ་སྟོན་ཏཱཾ། འདི་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི
་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་གོང་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་། ཆོས་བདག
་མེད་པའི་མཚན་མ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་དང་། དོན་དམ་བའི་མཚན་མའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ནི་མཐའ་སྨྲས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ
་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས།། མཐའ
་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་མཐར་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་དམིགསསུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དངོས་པོ་མེད
་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཚོགས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ།། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས
་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བ་ཤྲཱིག་ནཱས་ཡོངསུ་བཙལ་དུ་མེད་པ།
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།། འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ
་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་མཚན་མ་བླང་ཞིང་དམིགསུ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན
་རེ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། ད་ལྟར་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་གཉི་ག་ཡང
་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། གཞན་ཡང་ཁྭ་ཅིག་ནཱ་རཱྀ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བུ་དང་། གནས་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས
་བྱའོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་དང་། བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། དེ་གཉི་ག་ཡང་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས
་བྱའོ་ཞེའོ།། དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་པ་དང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེན་པ
་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་འདི་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་གསུངས་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ
་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ནཱ་རེ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚན་མ་སྔ་མ་གཉིས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།། དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ
་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།། དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེའོ།། ཁྭ་ཅིག་ནི་རེ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚན་མ་སྔ་མ་གཉིས་རྣམ་པར
་འཇིག་པར་བྱེད་དོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། གཞན་གྱི་དབང་ལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན
་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིནྡ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སོལ་ཏོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོ་རིམ
་བཞིན་དུ་སྔ་མའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པོའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཀྱང་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། ཆོས་སུ་འཛིན་པའི
་མཚན་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བསལ་དགོས་པས
་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོང་སུ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་སྨོས་ནས་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སེལ་བྱར་བསྟན་པ་ཡང་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ
་ལས་གུད་ན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། དོན་དམ་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་མ་རྣམ
་པར་སེལ་ཏོ།། ཞེས་བསྟན་ཏེ། མིང་དང་དོན་དུ་འཚམ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། མཚན་མ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྟོང
་བ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འོད་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དྲན
་དམྱ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་དེ་དང་སྦྱར་ན་དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལ་ས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་དཀའ་བའི་མཚན་མ་ནཱི་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་དོ།། སྟོང་པ་ཉིད
་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པར་དཀའ་བའི་མཚན་མ་དེ་དག་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི
་མཚན་མཱ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་མ་དགུ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚ
་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འགོག་པའི་བདེན་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར། དེ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པ་ན་མཚན་མ་རྣམ་པ་གཉིས
་འབྱུང་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་མ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་མའོ།། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་གཉེན་པོར་གྱུར
་བཱའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། འགྱུར་བ་མེད་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཏོང་བ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པ་དང་། སྤོངས་པ་མེད་ཅིང་དམིགསསུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས
་སོ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟག་པར་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འགག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད། འགྱུར་བ་མེད
་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འགྲེལ་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་མེད།། མདོ་འདི་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འཕྱགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལྔས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ
་གྱུར་པའི་ཚེ། མཚན་མ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོང་ངོ་།། མཚན་མ་དེའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཚན་མ་བཅུ་པོ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚོ་ག་འདྲི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁྭ་ཅིག་ན
་རོ་མཚན་མ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤྱཱང་མི་ཐག་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མྱ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔར་བཤུད་མ་ཐག་པའི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ
་ཉིད་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བསྟེན་པ་བཞིན།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་གཉིས་ཡིད་ལ་བྱེད
་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཚན་མ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་སྔ་མ་དགུ་པོ་དག་གོ།། གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད
་སྣུ་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་མ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ་ཞེའོ།། ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་སེལ
་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང
་སྟོང་པ་ཉིད་འདིས་སྟོང་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལྔ་སྟོང་པ་ཉིད
་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་འདིས་སྒྱུ་མིའི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྲུ
་སྤྱོ་རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཙས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོ
་དེ་ཉིད་ལས། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞེ་ན། སྟོང་པོ་ཉིད་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཞེས་བཤད་པས་དོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐོའ་རྣམ་པར་འབྱེད
་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་། མཐུན་པར་སྣ་མཱའི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྐྱོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིནོ།། འཕགས་པ་མྱ་དྲན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ནི་ཡོད་པ
་དང་མེད་པ་ཅིག་ཆར་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟནརྀ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི
་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱེན་ཕབ་ཤི་ན་རཱི་རྟོན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཚུངས་ཏེ། བདག་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། ཡོད
་པོའི་ཆོས་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ
་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དང་མི་མཐོན་པ་ས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ་ཁ་ཅིག་ན་རཱི་འདི་ལྟར་སློང་བུ་ཉིད་སྟོང་བྱེ
་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མཚོན་མ་རྣམ་པ་དགུའི་ནང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དགོདས།
་བ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བྱའི་མདོ་ལས། འདུས་མ་བྱས་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན
་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔ་མའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ
་བར་དགྲལ་བའི་མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་མཚན་མོ་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་སེལ་བར
་བགྱིད་པ་ནཱ་གང་དག་རྣམ་པར་སེལ་བར་བགྱིད་ཅིང་། མཚན་མ་གང་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མཚན་མ་ཡོངསུ་བསིལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ
་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུས་པ་དང་། ལན་དག་གིས་མཚན་མ་ཡོངསུ་བསལ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་གཞོན
་གྱིས་བརྒལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བོ་གསོལ་བའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ལ་ཡང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མཚན
་མཚན་མ་གང་དག་རྣམ་པར་སྤེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞུ་བ་དང་། མཚན་མ་གང་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཞུ་བའོ།། ཞུས་པ་དང་པོའི་དགོངས་པ་ཡང་བཤད་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོང་དུ
་བསྟན་པའི་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྤེལ་བ་ན། མཚན་མ་གང་དག་ཡོངསུ་བསལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོང་དུ་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོངསུ་བསལ་བར་བསྟན
་པ་དེ་ཡང་ཏིངངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མཚན་མའི་ནང་ནས་མཚན་མ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་རཱི་གོང་དུ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མཆིན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར
་བསྟུན་པཱ་དེ་ཡང་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེའོ།། ཞུས་པ་གསུམ་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་ལནྡྲ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མདོའི་ཚིག་ཐད་ཀར་བབ་པ་ན་བཤད་པར་བྱའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང
་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚོན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པརཱ་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། ལན་དུ་གསུངས་པ་འདི་ཡང་སྒྲ་མིའི་ཞུ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལ་བཤྲྀད་པ་རྣམ་པ་གྲ
་ཡོད་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་རྣམ་པར་སེལ་བ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ལ་ད་དུང་གཞན་གྱི་དབང་སྟོང་པ་འདྲ
་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སྣང་བས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡང་སྟོང་པ་འདྲ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ
་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངསུ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བའི་ས་བོན་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། ཡོངསུ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཡོངསུ་སྤོང་བར་འགྱུར།
་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རྣམ་པར་སིལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངསོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་རཱ་མཚནྡ་མ་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་སེལ་པ་ན། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན
་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ཏིང་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣོར་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། མཚན་མའི་འཆང་བ
་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བའི་མཐུའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བྱེད་པ། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་སེལ་བར་བྱེད།། ཡང་ན་མངོན་དུ་སྤྱོད་པའི་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བའི་མཐུའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་འཆིང་བའི
་སྭ་བོན་ལྔས་ཀྱང་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རཱི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་རྣམ་པར་སེལ་བ་དྭེ་ནི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་མའོ།།
་འདི་ལྟར་ཏིང་འཛིན་ལ་གཟུགས་བརྙན་དང་བཅས་པ་སྣང་བས་ཕྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་སེམས་ཀྱང་། གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྗེསུ་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཡོད
་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཚེ་མཚོན་མ་དེ་ལྟ་བུ་དག་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ཡོངསུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ལས་ཡོངས
་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞྭའོ།། ཡཏྨ་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུ་ལཱི་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ
་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱའི།། རླུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོང་བའི་སྱེ་ལུས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ
་ཡང་དག་པར་ཞུགསོ་པའི་ཚེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་གི་རྗེ་སུ་འཇུག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་འཇུག། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོངསུ་གྲུ་བ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེ་སུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་རྣམ་པར
་སེལ་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ནཱ། སྨྲས
་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སྔར་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཕྱིས་དོན་དམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ལྡོག་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཐིབྲ
་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་འབྱུང་།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གཅོད་པར་ནུས་ཤིང་སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། དྲི་ལ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་བསྒོམ་པ་ནི་འདི
་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པས
་ཁྱི་གུས་ཁྱི་གུ་དབྱུང་བའི་རིགས་པ་ལས་བརྟེན་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལས་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མྱོས་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་འབྱིན་པ་ལྟར། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།
་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལོས་ཀྱང་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ནི་མཚོ་ན་མ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་། རེ་རེ་ལ་ཡང
་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དོན་བསྟན་པ་དང་།
་དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་སྦྱར་བའོ།། འདི་ནི་དྲང་པོའི་བསྟན་པ་སྟེ། གཞན་དག་ན་རེ་ཙི་རེ་རེས་ཀྱང་མཚན་མ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་ཡོངསུ་སེལ་བར་མི་བྱེད་དམ། ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ནས་མཚན་མ་ཐ་དུད་པ་རེ་ར
་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ཅེས་རྒོལ་བས་དྲིའི་ཕྱིར་ལན་དུ་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རེ་རེས་ཀྱང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་མཚན
་མེ་རེ་རེ་རྣམ་པར་སོལ་བར་བསྟན་པ་ཡིནྡ་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚག་གྲོ། དཔེར་ན་མ་རིག་པ་ནཱ་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདུ་བྱེད
་སྐྱེས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད།། འདི་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ
་པི་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ།། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚོན་ཉིད་བསྔོས་པ་གང
་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱུ་ལ་ཡོངས་སྤྱོད་བར་འགྱུར་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མུན་ཆུད་ནི་གསུམ
་པ་ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་འབྱེད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དཱིང་བློ་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད
་གང་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པོ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུས་པའི།། དེ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ
་པ་གསུམ་ལས་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་གིས་བསྡུས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུ་བྱ་གསོལ་བའི་དགོངས་པ་བསྟན
་བྷ་སྟེ་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ན། རབ་ཏུ་ཉམས་པོར་གྱུར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་སྐྱོན་མྱེད་པས་དེའི་དཔུང་གིས་མ་ཐོབ་པར་ཐོ་ཧཱུ~ཾ་བོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་དཱནྡྷ
་ཉེས་པ་ཡང་ཡོངསུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའོ།། དེ་ན་སོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་ལེགས་ལ་གསོ་ཞེས་བསྡིགས་པ་བརྗོད་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེང་འདིར་དེ་བཞིན
་གཤེགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་དོན་ཟབ་མོ་འདྲི་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས
་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུས་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་བཤད་པར་གནང་བ་བསྟན་པ་དང་ཞུས་པོ་བཞིན་དུ་ལ་ནཱི་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ང
་སྟེ། ནུ་བྷཱ་ཞུགྶ་པ་ལཱ་ཕན་ཡན་ཡིང་བར་བསྒྲགས་པ་དང་། ཞུ་བ་མཱ་གསོལ་བའི་ཉོས་དམིགས་བསྟན་པ་དང་། མཉན་པར་བསྐུལ་ཞིང་བཤད་པར་གནང་བ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་བསྔགས་པའོ།། དེ་ཅིན
་སྦྱོར་ཞེམ་དྷྲྀགས་དྡྷི་དྷཱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་གླང་སྟོང་དཔྱིང་གི་མ་རྒྱུན་ཉིད་ལུས་རབ་ཏུ་ཉམས་བྱེ་ནི་ཐིག་པ་ཆུ་ནུ་བ་མཐའ་དག་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གནྡྷེས་བྷཱ་ཝཱ་བཱ་མ་གསལ་བའི་ཉེས་པ
་བོསྣུན་པའོ།། མདོའི་ཆོ་གོ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་བས་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ནི་ཟག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ལོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཉམས
་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཁུངསུ་བསྟན་པ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། འདིར་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་། བསྟནྨ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྔས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེན།
་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཐོས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རིམས་ནད་ཉིད་མེད་པར་ཡོངསུ་འཛིན་ཅིང་བདག་ཉིད་འཁོར་བའི་ནད་ལྕི་བ་མེདོ
་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དཔེར་ན་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་མེད་པར་རླམ་པརླ་བྱེད་པ་རིམས་ཀྱི་ནང་ལས་ཐར་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཉེས་པར་བཟུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཞེས
་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བ་ཅོས་དེ་ཉིད་ལས་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་ཇི
་དངོས་པོ་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོགས་པའི་མཚན་མའི་གཞི་དང་། འདོགས་པའི་མཚན་མའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ
་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། ཆུང་གསོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད
་ཉེས་པར་གཟུང་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་། ཁྱོད་ལ་སྐྱོང་པ
་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་མཉན་པར་བསྐུལ་ཞིང་བཤད་པར་གནང་བ་བསྟན་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད
་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལ་ཅི་ཡང་དམིགསུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་པ
་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ལེན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་།
་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ནི་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་གཞན་དག་གིས་བརྒལ་བའི་ལན་བཏབ་པའོ།། ལན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་རྒྱ་གཱར་ཡུལ་བའི་སློབ་དཔོན་དག་གི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ
་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱ་ལ་སོགོས་པས་མདོ་འདི་ལས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ། མདོ་འདི་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ
་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་ཅི་ཡང་དམི
་སུ་མེད་པ་གླེང་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་དམིག་སུ་མེད་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་གྱི་དབང་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། དེ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཁུངསུ་བསྟན་པ། ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་མེད།། ཆོས་ནི་ཅུང་ཟད་གང
་ཡང་འགག་པ་མེད།། ལྟ་བ་དེ་ག་ལས་ཆོས་རྣམས་རབ་བརྟགས་ན།། ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་གཞན་ཡང་མདོ་གཉིས་པོ་དག་ལས། ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་ལས་གང་སྐྱེས་པ།། རྐྱེན་དང་།
་ཆོས་ནི་གཉིས་ཀ་མེད།། དེ་ལྟར་ཡང་དག་གང་སྐྱེས་པ།། རྐྱེན་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་ནི་རྐྱེན་ལས་གང་སྐྱེས་པ།། ཆོས་དེ་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད།། ཆོས་དངོས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ།། ཆོས་དེ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་མ་ཡིན།། ཞེས
་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་བླ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲོལ་བ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་ནི་དམིགསསུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའོ་ཞེས་ག་སུངས་པས་དེའི
་ཕྱིར་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དམིགསུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་བརྡ་སྤྲད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤང་བར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་ནི། ཀུན་བརྟགས་དག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།
་གྷཞན་གྱི་དཔུང་ནཱི་ཡོད་མ་ཡིན།། རྣམ་པར་རྟོག་ནཱ་རཱབ་ཉམས་ཤིང་།། སྒྲོ་འདོགས་སྐུརྱ་འདེབས་མཐར་ལྷུང་འགྱུར།། ཞེས་གསུངསོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་མིང་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི
་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིང་ནི་དོན་ལྔ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་ལ། དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་པོའི་རྗེ་སུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པས་འདི་ཁུང་སུ་བཞག་ནས། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་དུ་མིང་ངོ་ཞེས་བླ་ཤད།།
་འདི་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། གཉིས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། ཀུན་བརྟགས་གསལབར་ཟད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན
་གཉིས་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཀུན་ཏུ་བརྟག
་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀུན་བརྟགས་ཡོངསུ་སྤང་བར་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡོངསུ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད
་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཅི་ཡང་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བཤད། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དམིགསུ་མེད་པ་ལ
་བྱའོ།། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་སོ་སོ་ནས་མཚན་མ་རེ་རྀ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ལ་བྱ་བ་ནཱི་མ་ཡིན་པའོ།། ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་ལ་གཏན་དུ་བྲལ་བ་འམ། ཅི་ཡང་མི
་དམིགས་པའོ།། གཞན་ཡང་མདོ་གཞན་དྲག་ལས། ཀུན་བཱརྟགས་དག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།། རྣམ་པར་རྟོག་ན་རབ་ཉམས་ཤྲིང་།། སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་མཐུ་རེ་ལྟུང་འགྱུར།། ཞེས
་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་གྱི་ལེའུ་ལས། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས
་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར། ངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད
་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པོ་མ་ཡིན་ནོ།། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་མིང་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ།།
་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་དྨ་ལ་ཤློ་སྱཻ་བ་ཀྵུ་ཕྱིན་འི་འབྲེལ་བཱི་ནུམྲ་ལན་ལ་ཤྲཱྀ་རྠེ་ཀྵ་པ་རོ་བྱིན་པའི་མདོ་ཁུང་སུ་བསྟནྡ་པ་ལས་ཀྱང་ཀུན
་ཏུ་བཏགས་པས་བསྩགས་པ་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་། བླངས་པ་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གང
་ཡིན་པྲ་དེ་དག་ནཱི་ཡོད་པཱ་ཞེས་པ་ཤྲ་།། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ག་ཤེགས་པ་སཱ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བྱོ་དེ་དག་ལས་ཀུནྡ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནཱི་སྟོང་པོའོ།། ག་ཞན་གྱི་དབང་དྷ་ཡོངསུཾ་གྲུབ་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པོ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་དག་ལ་དགོངས་པ་གཞན་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བཟུང་ནས་ཆོས་རྣམས་མེད་དོ་ཞེ
་སྐུར་དུ་མི་རུང་ངོ་།། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཉེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུརརོ་ཞེས་བཤད
་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚགས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་སྔར་མདོ་སྡེ་ཁུངསུ་བཞག་ནས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོངསུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བརྡ་སྤྲད་ཅིང་རྣར
་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་བཤད་པ་ལས་འབྱུང་བར་སྔར་མདོ་དག་ལས། ཆོས་ནི་གེང་ཡང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་མེད།། ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཅུང་ཟད་འགག་པ་མེད།། ཅེས་གསུངས་པ་དེའི་དགོངས་པ
་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ར་ང་གྲི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་སྟོང་ཞིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བཞེད་པའོ།། ལྟ་བ་དག་ལས
་ཚྭས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པ་མཱ་ནཽ།། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཡོངསུ་དག་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་ཡང་མ
་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཕྱི་མའི་མདོ་གཉིས་ལས་གསུངས་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་ཀྱང་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོས
་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། འདི་ལྟར་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། འདི་ནི་དོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང
་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི། གཞན་གྱི་དབང་ནི་མ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་དག་ཕན་ཚུན་བརྡ་སྤྲོད་པར་བསྟན་ཏོ།། སློབ་དཔོན་བྷ་བྱ་ཡང
་མདོ་སྡེ་ཁུངས་སུ་བཞག་ནས་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྟོང་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས། གཞི་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས
་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། སྔར་ཡོད་པ་འམ་སྔར་མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་གལ་འཛུགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ནི་འདི་ལ་དགོངས་པ་ཡོད་དེ་དགོངས་པ་དེ་ལྟ
་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དེ་དགོན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་ཁོ་ནའི་ཚོད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་ནི་ལོག་པར
་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མདོ་གཞན་དག་ལས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་འདི་སྐད་དུ། ང་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན
་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་སྒོ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེ་ནས་ཀུན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ
་ཟེར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དོན་དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པོ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བསྟན་བཅོས
་ཤུ་པོའི་འགྲོ་ལྔ་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མོད་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆོས་བདག་མེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་རྒྱུ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སྤྱང
་བྱ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཆོས་བདག་མྱེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བདག
་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས
་བྱའོ།། ཡོད་པ་དང་མྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ནན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐུར་པའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མེད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདི
་ལྷོར་ཡོད་པ་ལ་གདོང་སྐུར་པ་འབྱུང་བསོ།། གཞན་གྱི་དབང་ལྭ་ནི་སྒྲོ་འད་གས་པ་དང་སྐུར་བ་རཽ་མི་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་བྱི་རོ།། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གདོང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པས་སོ།། སྐུར་བ།
་ཡང་མི་བྱེད་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་སྒོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྐུར་པ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར
་དེ་ཉིད་ལ་ས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱད་པའི་ས་ལས། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པོ་ཉིད་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་བཤད། སྦྱར་གོང་དུ་བསྟནྡ་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།། གཞོན་ཡ་ང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་མང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མེད་པར་ལྕི་བ་ལ
་མང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན
་བས་དབུ་མའི་ལམ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ།། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་ལམ་དོག་པར་ཞུགས་ཏེ་འགྲོ་བ་ངོས་གཅིག་ཏུ་ནི་ཆུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡོད་ལ་ངོས་གཅིག་ཏུ་མེ་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཕྱོགས་གླང་དུ་སོང་ཡང་འཆི
་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཡོད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མེད་པཱ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དངོས་པོ་གཉི་ག་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིནོ་ཞེའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་བསྡུས་པ་འདི་དང
་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བདུན་པོ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱེ་བྲག་སྣེ་ས་སྦྱིན་ཀྱི་ཟག་ནི་ཐ་དང་ཞེས་པ་ཅིག་ན་རེ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྡུས་པ་འདིས་ནི་ཀུནྡྲེ་བརྟགས་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ལ། སྔ་མའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བདུན་པོ་དག་གིས་ནི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ་ཞེའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འད
་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འདི་དག་གིས་ཏེ་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགསཽ་པ་དུ་ཞོག་སྤྱོད་པར་བགྱིད་ལགསོ་ཅེས་པ་འདི་མུནྡ་ཆད་ནི་བཅུ་གསུམ་པ་ཞི་གནས་དང
་ལྷག་མཐོང་གིས་ཏིང་འཛིན་གཞན་རྣམས་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཇི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་སྙེད
་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག
་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འདིའི་ནང་དུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་གཞན་གང་ཡང་འདིས་མ་བསྡུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འདི་དག་གི་རྒྱུ་གང
་གིས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ན་བཅུ་བཞི་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལས་བྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རྒྱུ་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུ་བསྟན
་བ་དང་། ཝ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་རྒྱུ་བསྟན་པའོ།། དྲུང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐོས་པ
་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེདདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་གི་ཏིང་འཛིན་གྱིས
་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཱཡེང་བའི་གནས་སྐབས་ཡང་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པས་སོ།། བཅོམ་ལྡན
་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཞི་གནས་དྲང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལནི་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ
་བ་གསོལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟེ
་ཏོ། འདི་ཡང་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ།། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི།
་འབྲས་བུའོ།། འདི་དག་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའོ།། དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་སྦྱོར་ན་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ།། ཡང་ན་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང
་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱའོ།། དཔེ་གཞན་ཁ་ཅིག་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ
་དང་། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ནོར་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་དང་། དཔེ་གཞན་དག་དང་གཏུགས་པ་ལས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་མི་འབྱུང་བསོ།། གཞན་ཡང་རིགས
་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དེ་དག་གིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ
་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚིག་འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་བཞིནོ་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དྲིའི་ཕྱིར་དགོངས་པ
་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་ཉན་ཐོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང
་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་ན་རཾ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའང་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གཞན་ནི་སྔར་བསྟན་པ
་བཞིན་ནོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ
་ཡིན་པའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྙེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས
་ཏེ། དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་ལས་ཐོབ
་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མངའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ལས་གང་དག་བགྱིད་ལགས
་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལས་སྟོན་ཏོ།། འདྲི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཞུ་བྲ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གིས་འ
་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཚང་བ་དག་ལས་སོ།། ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ
་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འཆིང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལས་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དག་ལསོ།། དེ་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྒྱུ
་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དེ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པས་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཉིད་འཆིང་བ་ཡིན་པས་མཚན་མའི་འཆིང་བ
་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་མཚོན་མའི་འཆིང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞོན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དམིགས
་པར་བྱ་བའི་མཚན་མ་དག་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་གནས་ངན་གྱི་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཡང་རྣ
་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལྔ་ལཱ་སུ་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང་། གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན།
་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ།། བདག་ཉིད་གུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས
་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ས་བོན་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱའོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན
་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ལ་སྭ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་བདུན་པ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གེགས་རྣམ་པ་ལྔ་གསུངས་པ། གང་ལགས་པ
་དེ་དག་ལས་དུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་དག་ལོགས། དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གླེགས་དག་ལགས། དུ་ནི་གཉི་གའི་གགས་དག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཅོ་ལྔ་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་དང་། གཉེན་པོར།
་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བླའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོནྨ་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། གེགས་རྣམ་པཱ་ལྔ་པོ་དག་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གཽ་གྲགསུ་གྱུར་པཱ་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ཞི་གཱ་ནཱས
་དེད་ལྕུག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། བསྟེན་པའི་སྒོ་སྟེ་འདི་ནི
་དང་པོའོ།། དང་པོ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་སྟེ། གནས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས། དུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་ལེགས། དུ
་ནི་ལྷག་མཐོང་གྲི་གླེགས་ལགས། དུ་ནི་གཉི་གའི་གླེགས་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ལ་གེགས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པ་ལས་སེམས་ཀྱི་འཆིང་བ་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།
་ཉོན་མོངས་པའི་སྡིག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་འཆིང་ཞིང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཁྱིམ
་བདག་དང་འདྲེས་བར་མོས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གཏམ་ལ་སེམས་ཀྱིས་མོས་པ་མེད་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ
་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཱཏུས?་པ་ལས།། གླེགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་གེགས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གེགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གྲ་ཏིཾ་མུག་གཱི་གླེག་སོ།། གསུམྦ
་དགྲ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལྗོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་དང་། བློ་མ་བྱུང་བྱ་དང་འདྲི་བར་གནས་པ་དང་། དགེ་བྱ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་དེའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྒྲུབ
་པའི་ཕྱིར་གགས་ཤེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟ་ན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བློ་མ་བྱང་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པ
་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུནྡ་ལས་བཏུས་པ་ལས། གེགས་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་བརྩམས་ནས་གེགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས
་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡང་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་གེགས་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལྔ་ལྟ་བ་དྲང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་།
་འདྲི་བར་གནས་པར་མོས་པ་དང་། རྗེསུ་མཐུན་པའི་རྗེ་སུ་བསྟན་པ་དང་། གདམས་ངག་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཚིག་པར་འཛིན་པས་སེམས་ཀྱི་གགསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམ
་ཀྱི་གེགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེར་ལས་གསུམ་པར་བསྟནྡ་པཾ་འདི
་ཞི་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ལྔ་པོ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ།། རིག
་ཀྱི་བུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འདོད་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གེགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས
་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་ནི་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས
་ལུས་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པས་དེས་ནི་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ།། འདྲེ་བར་གནས་པར་མོས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར
་འཛིན་པ་ནི་གཉི་གའི་གེགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོའི་ཕྱིར་ནི་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་དོ།། གཉིས་པའི་ཕྱི་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་མྱི་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་གཉི་གཱའི་གླེགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉི་གའི་གེགས།
་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདྲེ་བར་གནས་པར་མོས་པོ་དེའི་དབང་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྐོག་མཐོང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་ལ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་མཐ།
་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ལས། དུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལགས། དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་ལགས། དུ་ནི་གཉི་གའི་སྒྲིབ་པ་དག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི
་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དགེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏོ།། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བསྟན
་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན།
་ཏེ་འདི་ནི་དང་པོ་ཞུ་བཱ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒོད་པ་དྲང་འགྱོད་པ་ནརྀ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།། རྨུགས་པ་དང་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་ནཱི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིཔྤ་ཡིན་ནོ།། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ནི
་གཉི་གའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དྲག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དགྲ་ལྔས་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན
་ཏེ། རྣམ་པཪྻ་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་གསལ་ཞིང་ཏྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདོད་པ་ལཱ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ནི
་གཉི་གའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏོ།། རྩེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པའི་ནུས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་ངེས་ཚིག་བསྟུནྡ་པ་ནི་བསྟན་བཅོས
་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ལས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ལྔ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པོའི་སྒྲིབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང
་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པའོ།། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སུམ་ཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ
་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་ལྔ་དང་སོ་སོར་སྦྱར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་དང་། རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡེ་ལྔ་པོ་དག་དང་། སོ་སོར་སྦྱར་ན་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པར་ལྔ
་གཏོགས་པ་ལས། མྱི་དགེ་བ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་དང་གོ་ཉིད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་ལྔ་དང་སྦྱར་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པར་ཡང་གཏོགས་པ་ལས། མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་སྒྲིབ
་པརཱ་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་དང་འགྱོད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏི། དགེ་བུ་དང་མི་དགེ་བར་ཡང་གཏོགས་པཱ་ལས། མི་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་སྒྲིབ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ
་གཅིག་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡེ་བཞིར་གཏོགས་ཏེ། མྲི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མྲྀ་སྟོན་པར་ཡང་གཏོགས་པ་ལས། མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པར་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་ནཱ་སྒྲིབ་པཱ་ལཱ
་པོ་དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སུམ་ཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། སྒྲིབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བཙུན་པ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་འདི་སྐད་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཚན་ཉི་ད་ཡིན
་ལ་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ།། གཞན་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་གཉེར་ཞིང་ཚོལ་བ
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། སེམས་ཅན་ལ་མནྡ་ར་སེམས་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།། ལུས་དང་སེམས་བྱིང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨུགས་པའི
་མཚན་ཉིད་དོ།། ལུས་དང་སེམས་འཕྱར་ཞིང་གཡོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། སེམས་མི་གསལ་ཞིང་སྡུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།། ཡོད་ལ་གཅགས་པ་གླ་ཡི་ན་པཱ་དེ་ནི
་འགྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། སེམས་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ངེས་པའི་ཚིག་འདྲིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ
་པ་ལྔ་ཡིན་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བར་དུ་གཅོད་པའི་དོན་གྷཱ་སྣི་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་སྡེ་བར
་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་ཞི་བྱའོ་ཞེ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་གསལ་བར་མི་བྱེད་པ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དེ། གོང་སྨོས་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ནི་སེམས་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི
་ས་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྤྱིར་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་བྱེད་པས་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཤེ
་པའི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་རྣམསོ་ཞེས་བཤ་དོ།། གཽཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ནི་གནས་སྐྱབས་ལྔ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་གྱིས་བློགྲི
་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དྲང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ནི་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ།། ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་བ་དང་། སྨ་འབབ་པ་དང་། རྗེསུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བ་མི་བཟོད
་པས་ཡོང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གྲོ། ཞི་གནས་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ།། ལྷག་མ
་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ།། ཆོས་ཀྱི་འབེལ་བའི་གཏམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས
་འདས་པ་ལ་མྱོས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་བཞགྲོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད
་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྡེ་དང་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས
་རྫོགས་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བགྱི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མིན་ཚད་ནི་གཉིས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལས་གཉིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས
་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་བསྟན་པའོ།། རེ་རི་ལ་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྨུགས་པ་དང
་གཉིད་ཡོད་པ་དག་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས
་ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་པོའི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཅི་ཙམ་དུ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་རབ་ཏུ་བསལ་ཏེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ན། རྨུགས་པ་དང
་གྲ་ཉིད་རབ་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པས་གདོང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟླ་ཚིག་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ལམྦ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ཞེས་བགྱི་ལགས
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞུས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ཡོད་པ་དག་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྷ་གླཻ
་མཐོང་གི་ལམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་པོའི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན
་གྱི་ཇི་ཙམ་དུ་རྨུགས་པ་རབ་ཏུ་བསལ་བ་ནས་འགྱོད་པའི་བྱར་དུ་བསྐུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་གདོད་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བསོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ཞི་གནྡ
་དང་ལྷག་མཐོ་ལ་སྒྲིབ་པར་བསྟན་པ་ལས། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནོ་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ། ལྷག་མཐོང་ལ་མ་ཡིན་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ནི་ལྕུག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལོ་ཞི་གནཱས་ཡོངསུ་རྫོགས
་པ་ལ་མ་ཡིན། གོང་དུ་བསྟན་པ་དག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཕན་ཚུན་རྗེསུ
་མཐུན་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས?་རྨུགས་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ། རྨོད་པ་ནཱི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། རྨུགས་པ་ནི་ཞི་གནས་ལྕ
་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ།། རྒོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤདདོ།། བྱིང་བ་དང་ཡང་ཞིང་རྣོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེསུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར།། གཉིས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཕན་ཚུན་བཟློག་པའི་སྒྲིབླ་ཡིན
་བསྡུ་རྨུགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དེ། བསྟོན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་རྨུགས
་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་སྐབས་དང་རྒོད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པའི་སྐབསུ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པ
་ལ་འདིར་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབ་སུ་ནི། སོ་སོ་ནས་ཅིག་ཆར་རྗེ་སུ་འཐུན་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པ་དྲག་བསོལ་ནུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་ཐེབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས
་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དུ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱི་འཚལོ་ལགས་ཞེས་བྱེ་བ་འདི་མན
་ཆད་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི
་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དུ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཞུས་པ་ཡིནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན
་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གྲངས་སྨོས་ནས་ལནྡ་མདོར་གསུངས་པ་དང་། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། གོ་རོ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང
་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་ཤིས་པར་བྱ་དགོསོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་པ་རྣམ་ལླ་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། མདོ་འདི་ལས
་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། མིང་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་དོན་མི་མཐུན་ཏེ།
་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་གསུམ་ནི་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན།།
་ཀྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྔས་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་ཏེ། མདྨོ་འདྲི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མི་མཐུན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པརརཱ་གཡོང་བ
་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ
་ག་ཡང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ།། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། རླུང་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་འདི་ལྟ
་སྟེ། སེམས་མཐོ་དམན་དུ་གྱུར་ནས་རོ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གནྡ་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛུན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར
་གཡེང་བ་ནཱི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དམན་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤང་སཱ་ནས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བཱའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ག་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏཱཾ། རྣམ་པ་ལྔ་ལས་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཽ་ཡེང་བ་བཏོན
་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྣན་པས་སོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྡེ་ཀྱི་མཛོད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མེད་དོ།། བསྟེན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ
་དང་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དབུས་དང
་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལསྒྲ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཡེང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དུ་། ནང་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར
་གཡེང་བ་དང་། གནྠི་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྔས་ཀྱང་། དབུས་དང་མཥྚ
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་ཟླུམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བཤད། དེ་ལ་བྱེ་བྲགྲ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོར་བསྟེན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དྲུག་པར་འབྱུང་ངོ་།། མདོ་ལས་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་གསུ
་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་བས་བསྣུན་ནས་གླཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་མདོ་ལྷ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས།
་བསྟན་པོའི་རིགས་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གནས་སྐབས་མ་གཏོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར
་གཡེང་བ་ཁོ་ནཱ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྡོགས་ཤིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། མདོ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གུ་ཡེང་བ་ཞེས་མ་གསུངས་པ་ནི་ཏིང
་ངེ་འཛིན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རིང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་མཱ་གསུང་སོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་རྣམ་པར་གླུཡེང
་བཱ་ལཱ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མུདོ་དག་དང་མི་མཐུན་པྲ་དང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། དྲོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་འི་བཤད་པ་མེད་པའི
་ཕྱིར་ཚང་མར་བཟུང་དུ་མི་རུང་ངོ་།། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ནི་མདོའི་ཚིག་ཐད་ཀར་བབ་པ་ནི་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིརྭ་མ་བསྟན་ཏོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེམས
་སིམྱས་རྣམ་པར་གཡེང་བུ་དང་། ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད
་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ལྟུང་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཡིད
་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གྷ་ཡེདྦྷ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་གློ་རིམྲ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྟོན་ཏོ།། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་སྒོ་རྣམ་པ་གཱཉི་སུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས།
་དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ།། འོད་ལྟ་སྟེ། ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་དྲང་པོ་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གིས་བསྟིནཱ་ཏཾ། དེ་ལ་སྟི་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ
་ལྔ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་སྨོས་པའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད
་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་གྲངས་དང་བཙོས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དེ་ལྀ་བྱེ་བྲག་གི་མཱིང་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སེམས་དང་། ནང་གི་སེམས་དང་མཚན་མ་དང་། གནས་ངནཱ་ལེན་ཅེས
་བྱ་བ་དག་གོ། དེ་ལ་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཏིང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དྲང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ལྟུང་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི
་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།
་བཤད་པཱ་འདི་དང་སྦྱར་ན་རྣམ་པར་བཤུད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལས། འདི་ནི་ལས་ཡོངསསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲུ་ཡེང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཁ
་ཅིག་ན་རེ་མདོ་འདི་ལས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རྣམ་པར་གཡེང
་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་འདི་ནི་བདག་པོའི་དཔུང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི།།
་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྲིཔའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་པ་ཡིད་ལྦུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་འབྱུང་བ
་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་དབུས་དྲང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་དམན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ
་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིསུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཆོས
་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྨོད་པརྱ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏཱན་ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲེས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི
་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྣམ་པོར་འཕྲོ་བར་གཏོང་ན་ཞེས་གོང་གསུངས་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་དོན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་བསྟན
་ཏེ། དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གོ།། གཉིས་པ་ནི་འདྲེས་པའི་མཚན་མི་རྣམས་ཏོ། དེ་ཉིད་ནི་འདུ་འཛིའི་མཚན་མུ་ཡིནྣ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། འདོད་པའི་ཡིན
་ཏན་ལྔ་པོ་དྲུག་དང་། འདུ་འཛིའི་མཚན་མཱ་ཞིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། གསུམ་པ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང
་བ་ཐཱ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། བཤད་པ་འདི་དང་སྦྱར་ན་འདི་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་གལ་ཏེ་རྨུགས་པ་དྲང་གི་ཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བ་འམ། སྙོམས་པར་འཇུག
་པའི་རོ་མྱང་བ་འམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཏེ།
་དེ་ལ་ནང་དུ་སེམས་ཤེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམསོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ནང་གི་ཏིང་འཛིན་ལ་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། རྨུགས
་པ་དང་གཉིད་དང་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་རླུང་གི་ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་སྙོམས་པར་འཇུག
་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྨུག
་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་སྔ་མོ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ
་ལ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལྔ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཏིངངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མེ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེ་ནི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང
་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ན་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་ཞི་གནས་དང
་གྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི
་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚོན་མ་ལཱྀ་བརྟེན་ནས་ནང་གྲི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚོན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཚན་མོའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་ཕྱི
་ར་ལོ་གྱིས་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནཱ་ང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མྲ་ཡིད་ལྷ་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་མདོ་འདྲི་ལས་གསུངས་པཱ་དང་དོན་མཐུན་པ
་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་གཞན་དག་ལྀས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ནི་མདོའི་ཆོ་ག་ཐངྒ་ཀར་བབ་པའི་ཚེ་བྱ་ཤད་པར་བྱའོ།། དེ་ཝཾ་གནས་ང་ནི་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་ག་ཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་མདོ་ལས་གལ་ཏེ།
་ནང་གི་ཡི་ད་ལ་བྱེད་པ་སླེ་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལཱྀ་གནས་དྲན་ལེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ངའོ་སྙམ་པའི་རློམ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གང
་གསུངས་པ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བདེ་བ་ལ་བདག་གིར་འཛིན་ཅིང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ལ་ངའོ་སྙམྦུ་རློ་སེམ་ས་སྐྱེད་པའོ།། ཡང་ན་གལ་ཏེ་ནང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་བྱུང
་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྔ་མའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ
་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། བདག་གོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པ་སྟེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་ཉིད་ལོ་གནས་དྲན་ལེན་ཅེས་བྱའོ།། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་བཤད་པ་སྔ་མ་དང
་སྦྱར་ན་ནི་གནས་དྲན་ལེན་གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་གནསྲ་དནྣ་ལེན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བཤད་པ
་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་ན་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེ་ན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཙུག་ན་ར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང
་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། དེ་ལ་གཉིས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང
་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པའི་བརྗེད་བྱང་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།།
་གཞན་ནས་བསྟན་པ་དག་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་དོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗེད་བྱང་དང་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། མངས་ཀྱི་དོགས་ནས་འདིར་མ
་བརྗོད་དོ།། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལྔ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས་འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་རྣམ་པ
་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ།། ཡཽང་ནཱ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་དགོངས་ཏེ། བསྟན་བཙོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལོས་བཏུས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བུ་ནི་རྣམ་པར
་གཡེང་བའི་རྐྱེན་སྨོས་ནས་ཡིད་ལྟ་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དུ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནུས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྨོས་ནས
་རྣམ་པར་གྲོ་ཡེང་བ་དེ་བསྟན་པ་ན་ནོ་ཞེའོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་བརྟེན་ནསྱ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར
་གཡེང་བ་ཞེས་བཤད་དེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་འདུ་འཛ་དང་ཡུལ་གཞན་གསུམ་པོ་དག་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གཡེང་བའི་ངོ་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་ནང་དུ་སེམས
་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྟན་པ་སྤྱོ་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ
་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་བྱིང་བྱ་དང་རྒོད་པ་དང་རོ་ལ་མྱང་བའོ།། ཡང་ན་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད།
་འདི་ལྟ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་དམནྡ་པའི་རོ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བོའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས།། དེ་ལ་དམན་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལོ།། ཡང་ན་ཆོས་ལྔའི་སྟེ་དམན་པ་ཉིད་ནི་ལེ་ལོ་ཡིན་པས་སོ་ཞེའོ།། ཁ
་ཅིག་ན་རེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྐྱིད་བྱས་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེའོ།། དེ་ལྔ་མཚན
་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བཱ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི་ཏིངེ་འཛིན་གྱི་མདུན་རོལ་དུ་ཐོབ་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ནང་གི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལི་བྱེད་པར་གྱུར་པ་འམ། ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན
་མ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། ཡང་ན་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟོན་པའི་མཚན་མ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་ཡིད
་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་སྨོས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ངན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་ས་བོན་ནི་གནས་ངནྡ་ལེན
་ཅེ་སྔོ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རྐྱེན་བྱས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་ཅིང་ངུའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད་པས་མངོན་དུ་སྤྱོད་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་ཉིད་ཀྱི
་པོ་ཉིད་བྱེད་དོ།། ཡང་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབྱུང་བས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེའོ།། གྲོང་དུ་བསྟན་པའི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གྲལ་ཏེ་བཤད་པ་དང་པོ་དང་སྦྱར
་བར་གྱུར་ན། བསྟན་བཅོས་ཆོ་སྣ་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་མངོན
་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གོ་ཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བསྟན་ལ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ
་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བཤད་པས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་དོ།། གལ་ཏེ་བཤད་པ་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར
་བ་གྱུར་ན། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས
་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ་ཞེས་བཤད་པས་སོ།། ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི
་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བྱ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ཡང་ངོ་བོ
་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པཱ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལས་རྣམ་པར་གཡོ་ང་བི་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་བྱུང
་བ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ལྔས་བྱུང་བའི་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ
་བ་མེད་དོ་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པའོ།། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན
་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་མཽ་ཞུགས་པ་འམ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་བདག་གི་དོན་དྲང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ལྕི་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས
་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ངོ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡི་དེ་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད
་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཞུགས་པོ་འམ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྕི་བུ་བདག་གི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ཕྲ་སྙན་པཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བསྟན
་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་བ་ལས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ
་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། ཡིད་ལོ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད
་པ་མི་མཐུན་པ་ཏེ། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལྔས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་བཏང་སྟེ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲན་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར
་པབ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དམན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏང་ནས་ཐོག་པ་དམ
་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞག་ནས་ཐེག་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དང་གནསོ་པའི་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་གང་ཡི
་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་སྔ་མ་ལ་བལྟོས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར
་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པའོ།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ
་ལོས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྙིང་འགྱུར་ལས་ནི་སེམས་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་པ་དང་དྲན་པ་ཞེས་བྱི་བ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ།
་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མིང་གླདྭགས་པ་མི་མཐུན་པ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། །། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་བརྒྱུད་པ།། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དྲདྲུག་དྲང་འདྲེས་པའི་མཚན
་མ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་གཏོང་ན། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར
་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟོན་ཏོ།། མངའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་མཇུག་བསྔོ་བའོ།། རྣམ་པར་གཡེང་བ་འདི་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ
་སྒོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏོ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ལ་སེམས་རྣམ་པུརརྱ་འཕྲོ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ
་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ནང་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་བཏང་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ལ་སེམ
་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གསར
་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་ན་ཉམས་པར
་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏནྡ་ལྔ་དང་། འདུ་འཛིའི་མཚན་མའོ་ཞེས་བཤདོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བཤད་དེ། འདི་ལྟ
་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་འདུ་འཛིའི་གནས་དང་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལྔས་བརྩམས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།། དེ་ལ
་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་གཏོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟེན་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏནྡ་ལྔ་པོ་དྲུག་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་དང་། འདྲེས་པའི་མཚན
་མ་རྣམས་ལྔ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བུ་དང་། ཡུལ་སྐུ་མ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ།། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ས་ནི་ཡུལ་དང
་བོ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཞེས་བྱའོ།། འདྲེས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་འཛིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཉིས་སྨོས་པའོ།། །
་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་འདུ་འཛིའི་མཚན་མ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ
་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་ལས་སྤྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དམིགས་པ་ལ་གཏོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡུལ་གསུམ་པ་སྨོས་པ་སྟེ།
་སྔ་མའི་ཡུལ་གཉིས་པོ་དག་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱའོ།། འདིར་ཡང་ཡོད་པའི་རྣམ་བྱར་རྟོག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པོ་ལ་ཞེས་སྨོས་པའི་རིགས་པ་ལས།།
་སྡེ་མའི་ཟླས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པོ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ
་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནྱོ་བསྟཱནྶ་བྷཱ་ཅོས་རིགས་པའི་སྒྲོ་བྱསྟན་པ་ལས་དགར་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དཱ་ནཱི་འདྲཱི་སྐད་དུ་ཡུལ་རྣམ་པཱ་གཱསུམ་པོ་དག་ལྕེ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག
་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དགར་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན
་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་རྨུགསྲ་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བ་འམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་འམ། སྙོམས
་བར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉམས་ངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ནང་གི་རྣམ་པར་ག་ཡེང་བ་སྟོན
་སྟོནྡ་ཏོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། རྣམ་པར་གཡེང་བ་འདི་ཡང་བསྟན་པོ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས
་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་སྔར་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པར་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ
་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནུ་བྱུང་བ་དང་རྒོད་པ་དང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ནང་ནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་བྱིང
་བ་དང་རྒོད་པ་དང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ནི་ཏིང
་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་བྱིང་བ་དང་། རྐྱོད་པ་ནི་ནང་གི་གཡེང་བའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣ་གཡེང་ནི
་སེམས་མཐོ་དམན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རོ་མྱང་བའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་དམའི་བར་གྱུར་པ་འམ། ཏིངངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་འམ། ཏིང་འཛིན་སྣ་ཚོགས
་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་སེམྦ་རྣི་གཡེང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན
་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣ
་བཤྭད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་པར་བྱའོ།། འདི་ལྟར་ན་ནཱ་གཱི་རྣམ་པར་གཡེང་བླ་ནི་རྣམ་པ་ལྷ་སྟེ། དང
་བོ་ནི་རྨུགས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་གཉིད།། གསུམ་པ་ནི་འོ་ཆིང་བའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་ཞན་པའི་སེམས་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ངོ་ཉིད་ཞན་ཅིང་ཏིང་འཛིན་གཉེར་བའི་སེམས་སྡེ
་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལེ་ལོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། བཞི་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་སྟེ། འདིས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བསྟན་ཏོ།། གོང་མའི་ཏིང་འཛིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི
་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་ཞེས་བྱའི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལྟར་ཁམས་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་ལ་རོ་མྱང་བའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བྱས་རྨ
་མོར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་ང་རྒྱལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་དྲང་། ཐེག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ལྷ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་འབྱུང་།། ལྔ
་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་པོས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག
་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའོ།། དེ་ལྟར་ཉེ་བོའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལ་ཉོན་མོངས
་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་འཛིན་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དང་རོ་མྱང་བས་བསམ་གཏན་།
་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཤད།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བས་ནི་མ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུརརོ།། ནང་གི་དང་མཚན་མའི་གཉིས་ཀྱིས
་ན་ཐོབ་ཟིན་པ་ཡང་ཉམས་པར་བྱེད།། གནས་ངན་ཡིན་གྱི་གཡེང་བས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་པོ་ཐོབ་པར་མི་བྱེདདོ།། དྲུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བསཱ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་རྨུགས་པ
་སོགས་པས་ནི་ཐོབ་ཟིན་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཡང་ན་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་རེ་རེ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན
་པས?། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ཀྱང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། གལྤ་ཏཽ་ཕྱི་རོལ
་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་དེ་ནི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་མཚན
་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟན་པའོ།། རྣམ་པར་གཡོ་ང་བ་འདི་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུསོ་པ་ལས་འདི་ལྟ
་སྟེ། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། རྒྱུས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་སྟོན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན
་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་མ་སྟོན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དྲང་རྐྱེན་དེས་དགེ་བྱ་ལ་ཞུགས་བྱ་ཁད་ཀྱིས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས
་དབུས་དྲང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ས?་ནི། རྒྱུས་མཚན་མ་བསྟན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྔ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲོལ་པ་ལས་ས་འོག་མྲའི་ཡི་ད་ད་དུང་མ
་ངེས་ཤིང་ཉེ་བར་མེ་ཞི་བས་མཚན་མའི་གཡེང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་གོང་ཡིན་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་མོད་ཀྱིས་འོག་མ་པའི་ཡིད་དྲ་དུང་ངེས་པར
་མྱ་གྱུར་ཅིང་ཉེ་བར་མ་ཞི་བས་རྒྱུས་མཚན་མ་དེ་སྟོན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པརརྱ་བཤད་པ་ལས་ནི། མཚན་མའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནཱི་འདི་ལྟེ་སྟེ། ཕྱི
་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། གལ་ཏེ་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནཱ་ནང་གི་སས་ཀྱིན་པ་ནི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མཱའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་གསུངས་ཏེ། བོསྠཱནྣ་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དགོངས་པ་ཟབོ་མོ་རྣམ་པརཱ་དགྲོལ་བའི་མོདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་དོན་མཐུན་ནོ།།
་དེ་ཝ་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་འདི་ལྟ་སྐྱེ། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དགྲ་བྱར་གནས་པ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་མས་བརྗིད་དུ་མེད
་བའི་མཚན་མྱ་སྣ་ཚོགས་ཐེ་བོ་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དོ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པའི་མདུ་ན་རོལ་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ནཱང་གི་ཏོང་ངེ
་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མཱ་ཐོབ་བོ་སྙམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ནང་གང་གི་གང་ཡིནྡ་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མཽ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བསྟནྡ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན
་བར་འགྱུར་རོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཡང་དག་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་མཚན་མ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར
་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མཱ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གལ་ཏེ་ནང་གི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པྲས་རྐྱེན་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོ་ར་བ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ་ནི་གནས་དོན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར
་གཡེ་བཱི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་བྱཱ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟན་པའོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་བདག་གིའོ་སྙམ
་དུ་འཛིན་ཅིང་གནྡསྣ་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ལོ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནཱི་གནས་དྲན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང
་ནཱ་གལ་ཏེ་ནང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྐྱེནྨ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ། གནས་ངན་ལེནྡྲ་གྱི་ས་བོན
་གྱིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱས་ན་སོ་བསྐྱེད་པོའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེང་། ངའོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ལྟ་བ་དེང་ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར
་གཡེང་བ་ཉིད་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ངར
་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་ངོའི་སྐུམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ན་སཱ། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཚོར་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྟ་ང་ཞེ་འམ་དྱ་ཡི
་ཞེ་འམ། ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་འདྲེས་པ་དང་མཚནྡ་མཱར་འཛིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལུ་པཱ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ།། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས
་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྕེ་བདག་གོ་ཞེ་འམ། བདག་གིའོ་ཞེའམྱ་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངསུ་མ
་དག་པརླ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དགྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ནས་གཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སིའི་བར་དུ་སྒྲིབ་པ
་གང་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཞི་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒྲིབ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དྷ།
་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ས་དང་པོ་ལ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི
་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡ་ནི་ནཱཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པྲས་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དྲག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ
་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། འདྲི་ནི་དང་པོ་ས་དང་པོའི་སླེབ་པ་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུངངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས
་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།། ཞེས་བཤ་དོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ནི་མིང་བཀོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་མེད་དོ།།
་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མ་རིགས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ཙམ་དུ་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམྦྷ་པར་རིག
་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་བསྙེན་བཅོས་དང་སྦྱར་ནས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག
་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་དྲོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་མིང་གི་རྗེ་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིསུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན
་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་བཱ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེའི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག
་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བདག་དོང་ཆོ་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བསྟན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཞེས་འབྱུང་།། གཉིས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས
་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩཝ་གཉིས་དང་དེའི་གནས་ངན་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ངན་སོང་གི
་ལས་རྣམས་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། བདིར་ནི་རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་རྩཝ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ས་དང་པོ་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་དང་དེའི་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བར་བཤད།།
་དང་པོ་ནི་བདག་དང་ཆོས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་བསྟན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ངན་སོང་བའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ
་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བཤ་།། ཡང་ན་དེ་དག་གིས་སྒྲིབ་པ་རྣོན་པོ་དང་བརྟུལ་བ་གང་ཡིན་པ་གཉི་ག་ལས
་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ།། དེའི་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གམ། ཡང་ན་གཉིས་པོ་དག་ཁྭས་འབྱུང་བའི་ལསུ་མི་རུང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས
་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན།། གཞན་ཡང་མདོ་ཉི་ལས་ངན་སོང་པོའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དྲུག
་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་ངོ་བྲོ་ཉིད་བྱེད་པར་རིག་པོར་བྱའོ།། བསྟན་པ་རྣམས་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཡང་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ
་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པུ་ཁྱང
་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བདག་དང་ཆོསུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད།། དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། བསྟན་པའི་མིང་ནི
་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་རིག་པ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།། འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་བསྟན་པའི་མིང་ནི་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པའི་ཕྱིརརོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། དྲན་སློང་བའི
་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད།། མདོ་འདི་ཉིད་གཉིས
་དང་འགྲེལ་པོ་གསུམ་པ་ལས་ནི་སྔོ་སོ་ནས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རེ་རེ་སྨོས་ལ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བརྗོད་པ་ཀུན
་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ལ་སྩོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཡང་ན་མདོ་གཉིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཤེས
་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལྔ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ
་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིརརོ།། ངན་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལོས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལས
་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ས་གཉིས་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ
་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཉིས་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། དེས་སྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་ལྟུང་བ་ལས་གསུམ་པོ་དག་གི་ངོ་བོ
་ཉིད།། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ས་བོན་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དྲང་ས་བོན་དྲང་བག་ཆགས་ཀྱང་གཏོགསོ།། དེ་ལཱྀ་བག་ཆགས་ནི་ལ་སུ་མོ་རུང་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་རིག
་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། གཉིས་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་ལྟུང་བ་ལས་གསུམ་པོ་དག་གོ་ཞེས་འབྱུང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་ལས་ལྟུང་བ་ཕྲ
་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ་ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི
་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་འབྱུང་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ
་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་འབྱུང་།། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས
་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད།། བླདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་རིག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེདའོ།། དོན་གྱི་མཐའ་གཏུགས་དེ་རྗོད་ན་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་མ་རིག་པས་ངོ་ཉིད་བྱེད།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ
་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པོར་སྒྲུབ་པའི་མ་རིག་པུ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གལ་ཏེ་མིང་གི་རྗེསུ་རྗོད་ན་ནི་མ་རིག་པས
་ངོ་བོ་ཉིད་བྱིད།། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་དབདྨོ་དུ་བྱས་ཏེ་བཛྲད་ན་ནི་མཱ་རིག་པ་དང་ལས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེའོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ལོག་པར
་སྒྲིབ་པ་སྐྱེད་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་དབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡང
་སྔ་མ་བཞོན་དུ་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡང་ན་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ
་ངྐ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱི།། སྐུ་གསུམ་པ་ལས་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པ་ཡིནོ།། བཱསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག
་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའོ་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་ས་གསུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ་འདོད་ཆགས
་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་གཟུངས་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམས་པའོ་ཤེས་རོ་བཱ་ལཱ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས། བརྗེད་ངེས་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེངོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས
་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལྔས། རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ཆོས་བརྗེད་པར་བྱེད
་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ས་གྷ་སིམྦྷ་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འཕྱགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཙྪིཿ
་རྩ་གཉིས་ལས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སུམ་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་སྦེད་པར་བྱེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི
་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་ཆོས་རྣམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུའོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འབྲེལ་བ་ལས་ནི་ཐོས་པ་དང
་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་དགལ་ཚངས་རྟུལ་ཞིང་བརྗེད་ངས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་བྱ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མྱུར་དུ
་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་རྗེད་པར་བྱེད་པའི་མི་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དྲོན་གྱིས་བསྟེན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལྔས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ
་གཉིས་བསྟན་པ་དང་མཐུ་ནོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས
་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་པོ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉི་ག་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང། བསྟནྡྷ་བཅོསྣ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ
་བཞི་ནོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་གཞན་དིག་ལས་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟེན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཉིད་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ལས
་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ཡང་ན་རྨོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིརརོ།། བཤད་པ
་འདི་དང་སྦྱར་ན་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤ་པ་ཡིན་ཏེ། རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ་འདྲོད་པོའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར
་བཤད་པའོ།། ཨཱང་ན་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ས་བཞི་པཱ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་ཆོས་སྲེད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར
་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཞི་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག
་པཔཱ་ལ་སྲེད་པ་དང་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་བཤད་དེ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་བཞི་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱིའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྨྲས
་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པོའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ལས་བཞི་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྲེད་པར་བྱེད་དེ།
་ས་བཞི་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། སྙོམས
་པབར་འཇུག་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པོ་ཡང་བསྡུ་བ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དེ་དག་ནི་ས་གསུམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ས་བཞི་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ། གདོང
་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་དག་དང་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིརརོ།། གཞན་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འོག་ནས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད
་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དེའི་གནས་དྲན་ལེན་ཅེས་སྟོན་པས་སོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང
་པབ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་བཞི་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལྔ་ལྟ་བ་ལ
་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་གོང་མ་གཉིས་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡོད
་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འབྲེལ་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ས་གསུམ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་སོ་སར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར
་པའི་ཚེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སོ་སོ་ནས་དེ་ནི་རེ་རེ་སྨོས་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེ་དོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར
་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྲེསྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། ལོ་ཙཱ་བའི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ
་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་བསྡུ་བའོ།། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་མ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནར་མ་ཟད་པའི་ཕྱིརརོ།། དེ་ལ
་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷནྡ་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གླང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བསྟན
་པའོ།། བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་ཕྲ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོང་། ཡུན་རིང་པོར་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྗེསུ་འབྲང་བའི་ཕྱིརརོ།
་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་དང་ཉོན་མོངས་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས
་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོ་འདི་ལས་སྙོམས་པར་འཇུག་པཱ་ལཱ་སྲིད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བདག་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡི་ནོ།། ཡོང་ན་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ
་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་སྲེད་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལས་ཡོང་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པཱར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། གཞན
་ལྗང་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནྡའི་མིང་ཡིན་པས་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་བཱཪྴ་བཤད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔར་ནཱི་སྤྱིའི་མིང་གིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ
་ཡིན་ག་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ལས་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་མངས་པས་འདིར་མེ་བརྗོད་དོ།། ས་ལྔ་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདྲས་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ
་ཕྱོགས་པ་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལྔ་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག
་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས་ནི་འཁོར་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས
་བས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཙས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ལྔ་པ་ཐེག་པ་དམན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས
་གཅིག་གི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལྔས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བར་མོས་པས་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་འགོག་པ་ལ་སྟོབས་དེས་ས་ལྔ་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི
་ལམ་ལ་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིནོ།། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འོག་ནས་ཇི་སྐད་དུ། འཁོར་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད
་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ལུས་ཡོངསུ་གཙང་ངོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས
་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི
་འགྲེལ་པ་ལས་ཐེག་པ་འོག་མའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཅིག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་དོན་གྱིས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉི་ག་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི
་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་མདོ་འདི་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དགྲ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།
་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་བསྟན་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། ཐེག་པ་དམན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ
་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་དམནྡ་པཱའི་མྱཾ་དཱན་ལས་འདྲེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ནི་ལས་ཡོངསུ་འཛི་ནཱ་པཱའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན
་ཏོ། ཡོངསུ་སྐྱོ་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། ས་དྲུག་པ་ལ་ནི་མཚན་མོ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།།
་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པོ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལསོ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་དེས་ས་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་དབེན་པ་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དབེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཀུན་ནས
་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ལྗིང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་འཁོར་བར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན
་ཉིད།། འགོག་པ་དྲང་ལམ་ལུགས་ལས་ལྡོག་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་དྲུག་པ་མཚན་མོ་རགས་པ
་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་དེས་སྣ་དྲུག
་པའི་ཀུན་ནུས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དེ། ས་དྲུག་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེས་ན། ས་དྲུག་པས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། དེའི་གནས
་དུན་ལེན་སྐྱོང་བྷར་བྱེད་དེ། དང་པོ་ནི་འཁྱོར་བྱར་འཇུག་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་རྨོངསྡེ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་ཀུན་ནུས་ཉིན་མོངས་པ་ལ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་ཀུན་ནས
་ན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིརརོ།། གཉིས་པ་ནི་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འཐུང་བའི་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་མཚ
་མཱ་མང་པོ་ཀུན་འབྱུང་བས་ཡུན་རིང་དུ་མཚན་མུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གནས་པར་མ་ནུས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་བྲག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སྒྲིབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ
་ཙམ་གྱི་མཚན་མི་རགས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ད་ག་ནི་མཚན་མཱའི་རྣམ་པའོ།། མིང་རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡང་ཕྱིར་མོངས་པཱ་གཉིས་བསྡུས་པར་བཤད་ན་ཡང་དོན་དུ་འགལ་བ
་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། མཚན་མ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་མཆིན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས
་པཱ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་ཏེ། དོན་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་དག
་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ཡན་པོའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟགས་ན་བརྡ་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ།། ས་བདུན་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཀུམ་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྤྲོབི་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར
་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱ་བ་ནཱི་ས་བདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སྔ་མའི་ས་དྲུག་པ་ལཱ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པཱར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ
་གཉིས་ཉིད་དུ་སྒོམ་ཞིང་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་དང་། ལུགས་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་མ་ཡོད་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་མཚན་མཱ་དྭེ་གཉིས་ཡོངསུ་བཟུང་བའི་ཕྱི་རུ་ས་བདུན་པའི་གྱ་ནོམ་པ་མཚན་མ
་མེད་པའི་ལམ་ལ་སྒྲིབ་པརླ་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། བདུན་པ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟེ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས
་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པས་དེས་སེ་བདུན་པའི་གྱ་ནོམ་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དེ། ས་བདུན་པར་ཞུགས་པའོ་ཚེ་ཡོངསུ་སྤོང
་བར་བྱེད་པས་དོས་ན་ས་བདུན་པས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། དེའི་བ་ནས་ངན་ལེན་སྤོང་པར་བཤད། དང་པོ་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་འདིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཅིང
་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྲ་མོའི་མཚན་མ་ལེན་པའི་ཕྱིརརོ།། གཉིས་པ་ན་གཅིག་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཉེར་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་འགོག་པ་ཡོད་པ་ཉི་དུ་འཛིན་ཅིང་ལུགས་ལས
་རྡོག་པའི་མཚན་མ་ལེན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནན་ཏན་གྱིས་ཡོངསུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྐྱེད་པས་མི་ནུས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། འཕགས
་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཚོན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕོང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པཱ་ཞེས
་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད།། བསྟེན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་མཚན་མཱ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ
་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་འདྲི་ཉིད་ལྔས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི
་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ལས་མིང་དུ་གཞག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྡུ་བ་ཡིན་པས། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་པ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དག་ཐམས
་ཅད་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ས་བརྒྱད་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་མཚན་མོ་དང་བཅས་པ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན
་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བརྒྱད་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མཚན་མ་མེད་པ་སྐོམ་པཱ་རང་གི་ངང་གིས་མི་འབྱུང་བ
་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་བསྡུས་པོ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དབོང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར
་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། བརྒྱད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མཚན་མ་མེད་པར་སྒོམ་པ་རང་གི
་ངཔང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། ས་སྔ་མ་ལྔ་པོ་དག་ཏུ་མཚན་མཱ་དང་བཅས་པའི་རྣལ་འབྱོལ་ནི་མང་ལ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཉུང་ངོ་།། ས་དྲུག་པོ་ལ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཉུང་ལ།
་མཚན་མ་མེད་པཥྚི་རྣལ་འབྱོར་ནི་མང་དྷེ་ཞེས་བདུན་པ་ལསཱ་ནི་གཅིག་ཏུ་མཚན་མུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཡང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཝཱརརྱ་མཚནཱ་མི་མྱེད་པོ་ལཱ་ཛྷལ་བྱ
་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངང་གིས་མཚན་མ་དང་ཞིང་སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནིས་ཀྱི་བཤད་པའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པོའི་འགྲེལ་པོ་ཡིས་མཚན་མོ་མེད
་ལ་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་མཚན་མ་མེད་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་རྣམ
་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པོ་ལ་རྩོལ་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། བསྟན་བཅོས
་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་མྱིང་གཅིག་སྨོས་པ་ཡང་སྤྱིར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པ་ལྔ་རྩོལ་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི
་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མོདོ་ལས་ནཱ། མཚན་མ་མྱེད་པ་ལ་རང་གི་ངང་གི་སྒྲ་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྔ་ཡང་བཤད
་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་རྩོལ་བ་མེད་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་འདིས་དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་རྩོལ་བ
་མེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོ་དེ་ཡང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་དང
་མཐུན་པར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལྔ་རྩོལ་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དོ།། གཉིས་པ་རང
་གྲི་དང་གིས་འཇུག་པའི་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པཱ་ལཱ་དབང་དུ་འགྱུར་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་པོ་ཉིད་དེ།། སྒྲིབ་པ་འདི་གཅིག་གིས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིསི་ཚང་བར་བསྡུས་པ
་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེའོ།། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏཱ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བཱ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ས་མཛད
་པའི་འགྲེལ་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལྔས་མཚན་མཱ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བདག་པོའི་དྲབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚོན་མ་མེད་པའི་དབང
་གིས་རྩོལ་བའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་རྩོལ་བའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྩོལ་བའི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས
་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། ས་དགུ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ
་ཚིག་མཁས་པ་ལྔ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དགུ་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སོ་སོར་ཡང་དག
་པཔཱཔར་རིག་བུ་བཞིའི་ཆོས་ལ་སྒྲ་བཱི་བཱར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་དགུ་པ་གཞོན་ལ་ཕནྡ་འདོགས་པ་སྒྲུབ་པར་མཱི་འདོད་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།
་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཙཱ་གི་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྩོན་པར་མི་འདོད་ཅིང་རང་གི་དོན་ལྔ་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་ས་དགུ་པའི་སོ་སོ
་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་བཞི་ལ་སྒྲིབ་བྱོརུ་བྱེད་དེ། ས་དགུ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཡོངསུ་སློང་བར་བྱེད་པུས་དེས་ན་ས་དགུ་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་དང་དེའི་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏཱི། དང་པོ་ནི
་ཆོས་བསྟན་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབཱ་དོང་སྤོབས་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པཱ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཟུངས
་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཟུངས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་དོན་གཅིག་གི་ནང་དུ་དོན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར།། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི
་གེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཟུངས་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་གཟུངས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གཅིག་གི་ནང་དུ་མིང
་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གོང་ནས་གློང་དུ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་དང་གཟུངས་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་སྒྲ་སྐད་གཅིག་གིས་གཅིག་རྣམ
་པར་བཤད་པའི་གཟུངས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སྒྲ་སྐད་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ནི་སྤོབས་པ་ལཱ་དཔྱང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།། དེ་ལ་སྤོབས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤོབས
་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་དབང་པོ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པ་ལྔ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པས་དབང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདིར་སྒྲིབ་པ་དགུ་པས་བསྡུས
་པ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལྔ་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལེགས་པར་ཕན་མྱི་འདོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བཤ་དོ།། བསྟན་བཙོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལྱཾང་གྲི་ཚེ་བསྒྱུར
་པབཔ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་རྩོལ་བ་ལ་མི་བལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད
་པབ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། གཉི་ག་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་དོན་དུ་འགལ་བ་མེད། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ
་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལྡེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ལུ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅག་ན་རེ་འདི་ནི
་སྤོབས་པ་ལ་དབང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རཱི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅ་དུ་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི
་ལ་སྤྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། འགྲེལ་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་མདོ་གཉིས་པོ་དྲག་ལས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང
་བདག་པོའི་དྲ་བདྨ་དུ་མཛད་པའི་རྣམ་པར་བཤངྒ་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།། ། བཱམྦྷ་པོ་བཞི་བཅུ་དགུ་པ།། ས་བཅུ་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ
་བ་མ་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག
་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་འོག་ནས་བསྟན་པ་དང་། སྦྱར་ན་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟནྡ་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙཱམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས།
་བཅུ་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཆོས་རྣམས་ལོ་དབང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པས་དེས་ས་བཅུ་པའི་ཆོས་ཆེན་པོའི
་སྤྲིན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཡོངསུ་སྨྲས་པ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད། ས་བཅུ་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཡོངསུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེས་ན་ས་བཅུ་པས་ཀུན་ཏུ་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། དེའི
་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ས་དང་པོ་ནོ་མིངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ངེས་བསྐྱོད་པའི་བྱེ་བ་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། གཉིས་པ་ནི
་གསང་བའི་རྗེསུ་འཇུག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདིར་ཆོས་ཆེན་པོའུ་སྤྲིན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཡོངསུ་སྨྲས་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། འཕགས
་པ་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི
་གླཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གསང་བའི་རྗེསུ་འཇུག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད།། ཡང་ན་སྤྱིར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་བསྡུས་པར་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ
་བའི་མདོ་ལས་ས་བཅུ་པ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལསོ་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པའི
་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་བསྡུས་པར་བཤདདུ་ན་ཡང་དོན་དུ་འགལ་བ་མེདདོ།། ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་སྦྱར་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས
་པ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི
་སྒྲིབ་པ་གཏན་དུ་སྤངས་ཤིང་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལས་ནི་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།
་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་བསྟན་ཅིང་གསུངས་པའི་མིང་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐོབ་པའི་མིང་དུ་མཚུངས་པས་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད
་པ་ཡིན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པཱ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ
་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་སྒྲིབ་པཱ་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། ཡོངསུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན?་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དྲང་པོའོ།། འདི་ལྟ
་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ།། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ།། མཆོག་ཏུ་ཆེས་ཤིནྡ་ཏུ་ཕྲ་བཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའོ།། ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་།
་མཆོག་ཏུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་དང་ཡང་སྦྱར་ཏེ། གནས་སྐབས་མཐར་ཐུགས་པས་ཡོངསུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནཱི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་སྐབས་མཆོག་གིས་ཡོངས
་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མཆོག་ཏུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མེད་པསྣ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་ཆེས་ཤིན
་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་དང་པོ་པས་སྤངས་སོ།། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ
་གླང་མིནྡྲ་པ་དེ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་བསྟན་པ་དག་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྔ་མའི་ས་བཅུ་བློ་རྣམས་སུ་ཆེད་དུ་བཞག་ནས།
་མི་སྤོང་གི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེར་གདོད་སྤྱོད་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ས། ས་འདིར་ཆོས་ལ་དབང་ཐོ་བཱི་མོད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལྕུགུ་མུ་དང་བཅས་པས་ཤི་ནི་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་མི་བྱ
་སྟེ། འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དང་། རང་གི་དང་གིས་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པུའི་ས་བོན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་དག་ཅིག་ཙཱར
་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྔར་འཇུག་པས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔར་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཉིས་དང་། དེའི་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་ངོ་ཞེས་བཤད་དེ། དང་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་ཀུན
་རྨོངས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། ངྒེ་ནཱི་འདི་རང་གི་དང་གཱིས་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ས་བོན་ཞེས
་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅིག་ཅར་སྤོང་བའོ།། ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས
་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ
་གཉིས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ས་བཅུ་གཅིག་པ་ལ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་ཆོས་ཤྲིནྡ་ཏུ་ཕྲེ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ
་ཞེས་གསུདྲིས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་བྱ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྒྲིབ་པ་ནི་བྲྀསྟ་ནཾ་བཅྡོཾས་གཞན་དག་ལུས་མི་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་རི་མ་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག
་བསྟན་པཱ་ནཱི་རྣམ་པརོ་བཤད་པ་རྣམ་པཱ་དྲུག་ལས་ཡོངསུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་ཡོངསུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐམས་ཅང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་།། ཐོགས་པ
་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐོབ་ཅིང་དགོངས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྒྲིབ་པ་སྤངས
་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གཏན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མཐར་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པ་དང་། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར
་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། དེ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིནོ།། ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རོབ་ནི
་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པོ་ཞེས་བྱ་བུར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཞི་པ་དགོངས
་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ལ་བརྟན་ནས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡོངསུ་སྤངས་པ་རྣམ་པར་དག་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འམ། ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ།། བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནུས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ།
་ཡང་དག་པར་རྫོགསོ་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་མན་ཚད་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་སྟོན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི།
་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་དོ།། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚི་གོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམོས་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་དག་ལ
་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། ལེགས་པར་བསམས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ
་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས
་བསྟན་ཏེ། རྒྱུའི་གནས་སྐབསུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དོན་ཉིད་བསྟན་པ
་དྲུདང་དབྱེས་བསྟན་པ་དང་། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བའོ།། དོན་ཉིད་བསྟན་པ་ལྔ་ཡང་བཤུད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་བལླཱིར་དབྱེ་སྟེ།
་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་དང་། དེས་ཤེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་མན་ཆུད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་དང་། གྲོང་མ་གོང་མ་ཞེས་བྱ
་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། དྲང་པོ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི
་གང་ཟག་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བསྟན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ
་བབར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ།། དེ་ལ་དང་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་སྨོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྐབསུ་ཞི
་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་སོ།། གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར
་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོས་པཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ན་བསྟན་པ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
་བསམས་པའི་ཆོས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ། འདིདྲི་ལྟར་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བསྟན་པ་དག་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱོད་ནས། ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཤའི
་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད
་ནས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགོས་པས་ནི་དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན
་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པརཱ་གཏན་ལ་འབེབས་སོ།། ལེགས་པར་བསམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལྔས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།། ལེགས་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང
་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་བསྟོན་པ་དང་། མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་བསྟན
་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྐྲུན་པ། སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། དེས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བ་བསྟན
་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་། ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན
་ཆུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དྲི་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་བརྩམས་ནས་ཅི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཁྱད་པར་ཅན
་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་དག་གིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་། ནང་གི་མཚན་མ་འམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་འམ། རླུང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི
་མཚནྡ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པཱ་ནང་ལ་སོགས་པའི་མནྨ་མྱ་རྣམ་པ་གསུམ་པའོ།། ཕྱི་ནང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཨཱང་མདོར་བསྡུ་ན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམོ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་གི་ལུས་གང་ཡུན
་པ་དེ་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་གྱི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ།། གཉི་ག་བསྔོསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དག་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། ཡུལ་དྲུག་པོ
་དགྣ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ།། གཉྫི་གླུ་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནེ་རྱེ་སེམས་ཅན་གླང་ཡིནྡ་པ་དེ་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་ཅན་མྱ་ཡིན་པ་བླང་ལིན་པཱ་དེ་ནཱི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ།།
་གྷཉི་ག་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་ཕྱི་ན་ངོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲགཽ་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོ་འབྲེལ་པཱའི་ཕྱི་ནང་ནི་འདི་ལྟོ་སྟེ། བདག་ཉིད
་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡོད་པ་གྲང་ཡིན་པ་དྲེ་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཅནྡ་ལཱ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པོ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གནས་ཀྱི་ཕྱི་ནཱང་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང
་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། དམིགས་པཪྵ་བྱ་བཱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནོང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྲུངས
་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གྲངསུ་གྲུ་ཏོགས་པའི་ཆོས་གོང་ཡིན་པ་དྭེ་ནཱི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རླབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་ནི་གོང་མའི་བཤད་པོ་གཉིས་དང་མཐུན་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་གོ།། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ།
་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་གོ།། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དགོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གཞན་ལ་ཕན
་འདོགས་པའི་མཚན་མ་བསྐྱོན་པོའོ།། འདི་ནི་བསྟན་པཙས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། སེམས་ཅནྡྲ་ལ་ཕནྡ་འདོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཁྭ་ཕན་འདོམས
་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ལྔ་ཕྲན་འདོགས་པའི་ནང་ན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཚར་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།
་ཡང་དྲུག་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་མ་འམ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། ཡང་ན་འདིརོ་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚན
་མ་ནི་མི་དང་རྒྱ་མཚན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། བཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་འདི་རེ་ཞིག་མཚན་མ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ།། མཱིང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་རྒྱ་ཆེར
་བབྱེད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ལེགས་པར་སེམས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇོག་ལ་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ།། བཟོད་པ་དང
་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་གནས་སྐབསུ་ནི་ཡུང་དྲག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་བཞི་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་བཞག་ནས། ནང་གི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ
་བྱེད་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ་ཞེའོ།། དེ་དྲག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི་སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིསུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རེ
་ཞིག་བཤད་པ་ཕྱི་མ་དྲང་སྦྱར་ནས་བསྟན་ཏོ།། དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམསུ་འཇོག་ན་མཚན་མ་རགས་པ
་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་མཚན་མ་རྣམས་རྣམ་པར་སེལ་བའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། དེས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་དག
་ལ་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་སེམས་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བུ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བླ་མན
་ཆད་ཡོངསུ་བསལ་པོར་བྱ་བའི་མཚན་མ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པོའི་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་བརླ་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དེས་སེམས་ཀྱི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང
་ཡོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། མཚན་མ་རགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དྭགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ལ་མཚན་མ་རླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གྲཝནས་སྐབས་སྟོན་པས་ཡོངས་བཟུང་བའི་མཚན་མ
་རྣམས་སོ།། ཡང་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དོ།། ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ས་འོག་མའི་མཚན་མ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་རགས་པའི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། ས་འོག་མ་ལཱ་རག་སྨྲ་བར་ལྟ་བའི་མཚན་མ་རགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ནཱི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་ལེན་པའི་མཚན
་མའམ། མྱོང་བའི་མཚན་མ་འམ། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་འམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡོངསུ་བསལ་བར་བྱ་བའི་མཚན
་མ་བསྟན་པའོ།། ཡོངསུ་བསལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན
་མ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཡུལ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར
་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་བདེན་པ
་བཞིའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དྲང་། ཀུན་འབྱུང་པི་དང་། འགོག་པ་དང་ལཱམ་སོ་སོ་ནས་མཚནཱ་ཉིད་ཅི་དང་ལྡན་ཞེ་ནཱ། བཙུན་པ་རྩིབས་ནཱ་རཾ་བབ་ཏུ་ཉམ
་ད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།། སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།། རབ་ཏུ་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།། ངེས་པར་འབྱིན་པ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་འམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
་དྲུག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལས་བཟློག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས
་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། རྟག་པའི་མཚན་མ་འམ། མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན
་པ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། སྔར་བསྟན་པའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚནཱ་མ
་29། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་གཉིས་ནི་སྡུག
་བསྡུ་འི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་དོན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་བརྩེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དང
་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས
་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པར་རྒྱ་ཚར་སྟོན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལོས་སྡུག་བསྔལ
་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཅན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གི་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་སོ།། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ལྗིད་ཐ་དད་པའི་མཚན་མ་འམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད
་བའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པ་འདུས་བྱས་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ
་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འདུ
་བྱེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སོ།། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི
་མཚན་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད།། མི་རྟག་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ།། སྟོང་པ་དང་བདགྲ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི
་མཚན་ཉིད་དོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པོ
་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རླིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དུ་མཚན་མ་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ནས་འདིར་ནི་མཚན་མ་རྣམས་སྤྱིའི་སྟོན་པས་ཡོངསུ་ཤེས་པར
་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྨོས་ནས་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པོའོ།། ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད
་བསྟན་ཏེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་ལྔ་མ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།། ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།། །
་གང་ཟག་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་ལམ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་བདག་མེད་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་བུད་ཀ་ལཱ་ནི་བསྒྱུར་ན་ཡང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང
་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལེན་པས་སོ།། བདག་མེད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ
་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་དོན་ཐ་དད་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བདག་མེད་དེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཁས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་པཱ་ར་སེལ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉི
་བསྒོམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སེལ་བར་འགྱུར་བའོ།། མཚན་མ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བསྟན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་མི་སྣང
་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱའི།། གཞན་གྱི་དབང་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་ཡང་ཡོངསུ་བསལ་བ་ལས་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི
་དབང་སྤོངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། སྤོང་བར་ནུས་ཤིང་དཔྲལ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་།། དེས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་མང་དུ
་གནས་པའི་ཕྱིར་དུས་དུས་སུ་གེགས་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཁས་ལེགས་པར་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེདདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སེམས་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོ་སོར
་རྟོག་པའི་ཕྱིར་གོང་དུ་བསྟན་པའི་གེགས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྔ་པོ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པསོ།། དེ་ཕན་ཆད་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་པོ་དག་ལ་སོ་སོར་ནང་གི་རང་གིས་རིག་པ
་བདུན་ཡོད་པས་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བླ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྲུབས་སྟོན་ཏེ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཉོད་ཡང་དག་།
་བབུབར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་མཐོང་བའི་ཁམ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དོན་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ
་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁས། སྔོན་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐོར་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ
་ཡན་ནོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིལ་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། སྦྱོར་བ་བར་ཚད་མེད་པའི་ཤེས་པ་འདི་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པོའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ།། དྲང་པོ་ཁོ་ནཱར
་དོན་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་པར་ཆད་མེད་པ་སྐྱེས་པས་ཅིག
་ཅར་གང་ཟག་དང་། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ།། འདིར་སོ་སོར
་རླུང་གི་རང་གིས་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བདུན་གསུངས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལསྭཱ་བརྩམས་ནས་བསྟན་བྱ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མཐའ་ལ་བལྟོས
་ན། སོ་སོ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་སྐྱེ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་མཐའ་ལ་བལྟོས་ན་སོ་སོ་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་ལ་བྱའི།།
་མཚན་མ་མེད་པའི་མཐོང་བའི་ལོ་མ་འདིའི་གནས་སྐབས་སྔ་ཕྱི་དུས་བདུན་པོ་དག་སོ་སོ་ནས་ནང་གི་རང་གིས་རིག་པ་ལ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སེམས་རྣམ་པ
་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགསོ་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཆོ་སུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་ཆོས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡོངསུ་སེལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ
་དང་། སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།། མཐོང་བའི་ལམ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། མཚན་ཉིད
་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞི་མ་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེང་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིག་སུཾ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སཾ་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།
་གཞན་ཡང་སྭཱ་དེ་ནི་ཕན་སྔོན་ཡང་ཡོངསུ་མྱོང་བ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་དང་། དེས་ཞེས་བྱ་བ་མམཆུད།
་ཀྱིས་དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཕན་ཡོན་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོ་ཞེས་བཤ
་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚེ་རིགསུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལེགས་པ
་ཏོརྟོགས་པར་འགྱུར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་དི་ཐོབ་པར་འགྱུར། རྟག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་རྣམསུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་པ་མང་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། བདག་ཉིད་རིང་པོ་མི་ཐོགས
་བཔར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་ཤེས་སོ།། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད
་པར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོས
་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད
་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། འདིར་མདོ་འདི
་ཉིད་ལས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་སྐྱེས་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དང་། ས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཡང་ཉམསུ་མྱོང་བའོ།། དེ་ལ་ཡང་དག་པ
་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ལམོ།། སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་འགྲོ་བ་དྲུག་དང་། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམསུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི་དཔེར་ན་ཟས
་མ་ཆེས་པས་ནང་རྣམས་སློང་བ་དང་འདྲ་བར་དཔེ་ལས་མིང་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ།། མཐོང་བའི་ཁམ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།
་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་སྦྱར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། བཟོད་པ་ལ་ཡང་མིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཡང་དག་པ་ཉི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
་དེའི་དབང་གིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པ་ཉི་དུ་ངེས་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ།། མདོ་དག་ལས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས།།
་སོ།། ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།། སྐྱོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འམ་ཡང་ན་དབང་བ་ཡོངསུ་སྨིན་པའོ།། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཡོངསུ་བཟླ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།
་ངེས་པ་ཁོ་ནར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པ་འམ། བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་ངེས་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིནོ།། གནས་སྐབས་འདིར་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ
་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཕགས་པའི་ལམོ།། སྐྱོན་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟས་མ་ཚོས་པ་ལྟ་བུའོ།
་གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡོངསུ་མ་སྨིན་པས་ན་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་། ཛ་སུ་མཐུན་པ་དང་གཞུང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར
་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པས་དང་པོ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཟས་མ་ཆོས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། གཞན
་ཡང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་འགྲོ་རྣམ་སུ་ལྟུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བར་བྱེད། དཔེར་མ་ཟས་མ་ཚོས་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཁོང་དུ་ལུས་མ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་པོས།
་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བས། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཞེས་བཤད་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ
་ངག་ཤིན་ཏུ་གདུལ་བར་དཀའ་ཞིང་། གཅན་ཟན་ལྟར་དཀའ་བློ་མི་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཞེས་བཤད། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཡང་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངསུ་མ
་སྨིན་པས་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅྡོཾས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལྔས། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འདོད་ཆགས་དང་། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བོའི་རྩ་བ་ཡོངསུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྲེད་པ
་ནོནམས་བརྩོན་ནས་ཉེས་པ་འབྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ།། མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་ནས་དེའི་སྟོབས་ཉམས་སྨད་ཅིང་ཡང་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་གཅིག་བླ་ལ་སྐྱོན་མེད
་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ
་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བཤད་པོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་དེའི་དབང་གིས་སྤངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ།། གནས་པ་བཅུའི་བཤད་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་གྲངས་མང་པོས་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར
་བྱའོ།། དེ་ལས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡི་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནུས་སྟོན་ཏོ།། གཞན་ཡོངས་དེའི་ཕན་ཡོན་ཡང་ཡོང་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྟན་བཅིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཕན་ཡོན་གཞན་དྲུག་བསྟན་པ་པ
་བསྡུས་པར་སྟོན་ཏོ།། དེས་སྔར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གདུགས་འདུན་གྱི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས
་བརྙན་གྱི་དམིགས་པའོ།། དེས་ད་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཉིས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་དམིགས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་སྔར
་སའི་མདུན་རོལ་དུ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།། མཐོང་བའི་ལམ་འདིར་ཡང་གསུམ་པ་དངོས་པོའི་མཐའི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་མཚན་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གོང་དུ་བསྐྲུན་པ་བཞིན་ནོ།། ཡང
་གོང་མ་གྲོང་མའི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ་པའི་ཁམ་ལ་ཞུགས་པས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཁམ་གྱི་གནས་སྐབས་སྟོན་ཏོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ
་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བསྟན་པ་ཏེ། དེ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་འཕེལ་ཞིང་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་གྲོང་དུ་ཕྱི་མའི་ས་དགུ་པོ་རྣམསུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པ་ཁང་ཀྱིས་འཕེལ་བར
་གྱུར་པའོ།། ཡང་ན་གོང་མ་གོང་མ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྲ་བཅུ་པོ་དག་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གོང་དུ་སཱ་བཅུ་ཡོད་དེ། གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པསོ་ཚིག་ཟློས་བུར་གོང་མ་གོང་མ་ཞེས་གསུངསོ།། གཉིས་པ་ནི་དམིག
་བཱ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནང་གི་དངོས་པོའི་མཐའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པར
་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྤྲུལ་པར་ནི་མི་བྱེད་དེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིད་ལ་བྱེད
་པ་མ་ཡིན་པསོ།། གཏན་ཚིགས་དེས་ནས་བཅུ་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་ཚང་བར་ཡོད་པར་མངོན་ནོ།། །། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ།། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་ཁྱི་གུ་ཆེས་ཕྲ་མོས་ཁྱི་གུ་ཆེས་སྦོམ་པོ་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ
་ནཱིནི་གཉིས་པ་དཔེས་བསྟན་པའོ།། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཤིང་གཤག་པ་ན། སྔར་ནི་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་སྦྱོང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོ་སྤྱོད་པ་དག་འདི་ལྟར་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོས་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་འབྱིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ
་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཁྱི་གུས་ཁྱི་གུ་དབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཐབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་དང་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཆ་དང་རྗེསུ་མཐུན་པའི་མཚོན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ
་པར་སེལ་བར་བྱའོ།། མཚན་མ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ས་དྲང་པོར་འཆིང
་བ་གཉིས་ལས་གྲོལྟ་བར་བསྟན་པ་དང་། ས་གཞན་ནམ་སུ་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་སཱ་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཁྱི་གུས་ཁྱི་གུ་དབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཐབས་འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ལ
་བརྟེན་ནས། ཏིང་འཛིན་གྱི་ནང་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་དོ།། མཚན་མ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ།། མཚན་མའི་འཆིང་བ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གནས་ངན
་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཡང་དེའི་ཟླ་ལ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་འཆིང
་བུ་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་ཀྱང་ཡོངསུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འཆིང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས
་ཆེད་པ་གཉིས་ལས་ཡོངསུ་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཁྲུས་ཇི་སྐད་དུ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གནསཱ་བེ་དེས་མཚན་མའི་འཆང་བ་ཡོངསུ་མ་བསྔལ་བས་གནས་ངན
་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཡང་སྤོང་བར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལོ་གླལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་མཚན་མའི་འཆིང་པ་ལས་ཡོངསུ
་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། མཚན་མའི་འཆིང་བ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ཡང་དེའི་རྗེསུ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུ་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས། དེའི་སའི་མདུན་རོལ་པས་འཆིང་པ་གཉིས་མི་སྤོང་བར་རིག་པར་བྱའོ།། ཁྱི
་གུས་ཁྱེ་གུ་དབྱུང་བ་འདི་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུའོ།། གཟུགས་ནི་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་ལྟ་བུའོ།། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུའོ།། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོས་ཁྱེ་གུ་སྦོམྦྷ་པོ་འབྱིན་པར་བྱེད་པསོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་སྤང་བ་བསྒོམ་པ་གང
་ཧཱུཾ་ན། སྨས་པ། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ཁཱ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་ཁྱི་གུས་ཁྱི་གུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་མངོན་པར་སེལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལ་ལ
་ཞིག་གིས་ཁྱི་གུ་ཆེས་ཕྲ་བས་ཁྱི་གུ་ཆེས་སྒོམ་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚོགས་མངོན་པར་འབྱིན་པརུ་བྱེད། མངོན་པར་སེལ་བར་བྱེད
་མངོན་པར་བྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིནྡྲ་པཱ་དེ་ནི་སྤང་བ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུའོ།། གཞན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་སྤང་བ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལོ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས
་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངསུ་བསལ་ནས་ཡང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པཤང་།། གཞན་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པལ་ས་ལས་བས
་བཔ་དང་མཐུ་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོས་འབྱིན་པ་ནི་ས་བཅུ་པོ་དག་ཏུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་གིས་ཤེས་པ་དམན་པ་དག
་རྣམ་པར་སྤེལ་བའི་དཔེར་བསྟན་པའོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིང་གཤག་པར་འདོད་པ་དག་སྔར་ནི་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོ་སྤྱོད་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་སྦོམ་པོ་སྤྱོང་བ་ལྟར། རྣལྔ་འབྱོར་པས་ཉོན་མོངས་པ
་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དང་པོར་ནི་ལམ་དམན་པ་སྤྱོད་པའོ།། བར་དུ་ལམ་འབྲིང་སྤྱོད་དྲོ་ཐ་མར་ནི་ལམ་མཆོག་སྤྱོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོ་ལྟ་བུའོ།། ཀུན་ནས
་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ནི་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤ་དེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཉེན་པོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱི་གུས་ཁྱི
་གུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཆོས་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར
་པས། དཔེར་ན་ཁྱི་གུ་ཕྲ་མོས་ཁྱི་གུ་སྦོམ་པོ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུའོ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦོམ་པོ་ཞེས་བྱའོ།། གཉེན་པོར་གྱུར་པའི
་འམ་རྣམས་ནི་དེ་དག་སྤོང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་མོའི་དོན་ཡིནོ་ཞེས་བཤད།། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་ཕྱིར་ཁྱི་གུ་ཕྲ
་མོ་ལྟ་བུའོ།། དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ས་བོན་དེའི་རང་བཞིན་ནི་རགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱི་གུ་སྤྱོམ་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤ་གཞན་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མཛ་པའི་འགྲེལ་བ་དང་མཐུ་ནོ།། བསྟན་པ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས
་མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་པ་ཡང་སྔོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས།། ཁ་ཅིག་ན་རཱི་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕྲུགས
་བུའི་ཁྱི་གུས་ཤེས་པ་དམུན་པའི་ཁྱི་གུ་འབྱིན་པར་བསྟན་པ་ཡི་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚི་ག་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པའི
་མེ་ཤེས་ཀྱི་གུས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁྱི་བུ་འབྱིན་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཏུ་མཛད་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གླཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་ཏེ།
་སྟེར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་བུ་ཡིན་པས་ཀུན་ཀྱང་བཱན་ཚུན་འགལ་བ་མིང་། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོའི་མདུན་རོལ་དུ་ནི་རྩ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལུས་ཀྱི
་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ཕྲ་མོ་ནོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་རགས་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་འམ། ཡང་ན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ཕྲོ་མོས་རྩ་བའི་མཚན
་མ་རགས་པ་རྣམ་པར་སེལ་བས་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉི་དུ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ཡོངསུ་སེལ་བར་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན
་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་བཱར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྟགས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུ་རོ།། ཡང་ན་དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པའོ།། མཚན་མ་དང་གནས་ངན
་ལེན་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་ས་གོང་མ་གོང་མ་དེ་དག་ཏུ་གསེར་སྦྱང་བ་ལྟ་བུར་སེམས་རྣམ་པོར་སྦྱངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་འཆིང
་བུ་གཉིས་གཏན་དུ་བཅོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་གོང་མ་རྣམ་སུ་གསེར་མ་བྱང་བ་སྦྱང་བ་ལྟ་བུརོ་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བསོ།། གསོར་སྦྱང་བའི་དཔེ་འདི་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། གསེར་སྦྱང་བ་དང་འདྲ་བར
་སེམས་སྦྱངས་པར་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་ཞེ་ན། གསེར་རྣམ་པར་དག་པ་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གོར་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལ་སུ་རུང་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ།། དེ་ལ་སྐྱོན་རྣམ་པར་དགྲ་པ
་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ན་འདུག་པའི་གསེར་གྱི་སྐྱོན་རགས་པ་དང་འབྲིང་དང་། ཆ་ཕྲ་བ་བསལ་བས་ཅི་ཙམ་དུ་གསེར་ཕྱེ་དག་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལུས་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལ་གང་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བཅུ་ནས་གང་བུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན
་པའོ།། དེ་ལ་ལསུ་རུང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གང་བུ་དེ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་སྦྱངས་པའི་ཕྱིརོ་ཞེས་བཤ་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ནཱ་མགར་བ་འམ། མགར་བའི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་གང་གི་ཚེ།།
་གསེར་རམ་དངུལ་ཞིག་དྲི་མ་དང་། སྡིགས་མ་ཐམས་ཅད་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དུས་དུས་སུ་མེར་བསྲེག་ཤིང་ཆུ་རཱ་བཀྲུས་ནས་རྒྱན་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱ་བ་ལ་མ་ཉེན་ཞིང་ལ་སུ་རུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འགྱུར
་ཏེ། དེ་ལ་མགར་བ་འམ་མགུར་བའི་སློབ་མ་མཁས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་བཟོ་ཤེས་པ་དེས་མགུར་སྤྱད་ཀྱིས་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་འདོད་པ་དེར་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སེམས་དེ
་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་། སྙིགས་མ་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་བྱས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིད་མྱི་བདེ་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ
་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སེམས་ངེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སམ། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་གང་དང་གོང་དག་ལས་ངེས་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འབྱོར་པ
་དང་ཤིན་ཏུ་རྣལ་དུ་འབབ་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་། མི་འགུལ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི། དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲུའོ།། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས
་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ག་གོངས་པ་ཡོང་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། གནས་སྐབས་རྣམ
་པ་ལྔས་འདི་ནི་ལྔ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སོ།། འདི་ལྟར་ས་རྣམསུ་སེམས་སྦྱངས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཡོངསུ་སྦྱང་བ
་དགོངས་པའོ།། གཞན་ཡང་གནས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལྔས་བཞི་པ་དགོས་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སོའི་ཡནས་སྐབསུ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ
་བཞི་པོ་དག་ཚང་བར་མངའོ།། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན། སའི་མདུན་རོལ་པ་དག་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འཐ་བོ་བོ། ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་དག་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སལཱྀ་ག་ནུས་སྐབས་ཀྱི་ནི
་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉི་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཟང་།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནང་གི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལྔ་ཡོང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པོ་ཡང
་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་འཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་བརྟེན
་ནས་ནཱན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུརརོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཝཱར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སནྟ།
་དང་། ཡོན་ཏན་ཡངས་ཤིདྲ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཅུ་བདུན་པ་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བར་དུ་འདྲེན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་།
་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད།། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་། ཡོན་ཏན་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དག་རབ་ཏུ་འདྲེན
་པར་འགྱུར་ཏཱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མུན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་བ་ཤྭདཱ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ
་མན་ཆད་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་ནས་ལན་མདོར་གསུངས་པ་དང་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོང་པོ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་གྲངས་སྨོས་ནས་ལེན
་མདོར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ན། མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་བསོ།། སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་།
་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ
་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་གནས་དྲུག་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལྔ
་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟག་པ་དང་ཁན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བརྟག་པའོ།། དེ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སེམས།། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི
་སེམས་ཏེ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་བཞིན་དུ་སྦྱ་རོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལན་མདོར་གསུངས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ལན་མདོར་གསུངས་པའོ།། དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བ
་དྲུག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ།། སྣོད
་བརྟན་པར་གནས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་མི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལེན་པའི་ནམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག
་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་སེམས་དང་པོ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མིང་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ
་པ་གཉིས་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མི་རིག་པསོ།། རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པའི་ཕྱིར
་སྣོད་ཅེས་བྱའོ།། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། དབང་པོའི་རྐྱེན་ཡོངསུ་འཛིན་པ་དང་། ས་བོན་ཡོངསུ་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཡོངསུ་འཛིན་པའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ
་མཱཾ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་རབ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རིག་པའོ་ཞེས་ཟེ་རོ།། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག
་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་གཉིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་མིང་སྨོས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་མིང་སྨོས་པའོ།། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྗེ་སུ་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན
་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཞེམྦྷ་བྷཱ་བ་ནི་ཡུལ་སྣ་མིང་དུ་བཏུབ་བཱ་སྟེ། ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དམིགས་པའི་རྣམ་བྷར་ར།
་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཅིག་ཅར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣར་ཤེས་པ་ཅིག་ཆར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འཛིན་ཅིང་ཚོར་བ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད
་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པའོ།། འདིནྟི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་གཟུགས་ལ་སྩོགས
་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་རྣམ་པཪྵ་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དགྲ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འམ། ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དྲག
་གིས་མཇུས་ཐོགསུ་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། ཡུང་ནཱ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཆར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་གི་ཡུལ་འཛིན་པས་ཚོར་བ་མྱོང་ཞིང་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད
་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་། ཡུལ་ཙམ་ཅིག་ཆར་ཏིང་འཛིན་མང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མང་པོ་མཐོང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་མཐོང་བ་རྣམ་བརྟོག་པའི་ཡིད
་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སེམས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་ཤིན
་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སེ་གོལ་གཏོག་པ་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་མཱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ཐ་ངོ་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བཱ་ནི། མོཛྲོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལྔས་སྐད་ཅིག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལཱ་དེའི་སྐད་ཅིག
་གཅིག་གོ།། དེའི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་གོ་ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ནི་ཡུད་ཙམ་གཅིག་གོ་ཞེས་བཤ་དོ།། དེ་ནི་འདྲི་སྐད་དུ་ཕྱིས་ཟག་པཱ་མེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་མཐུའི་དབང་གིས་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཏིང་འཛིན
་མང་པོ་ལྔ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མང་པོ་མཐོང་བཱ་དང་། སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། ཕྱི་སུ་ཐོབ་པར་འདི་ཡང་ཟག་པ་དང
་བཅས་པའི་སེམས་ལ་བལྟོས་ན་ནི། རྣམ་པར་མཱི་ཆོག་པཱ་ཞེས་བྱའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བལྟོས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པཱ་མཱངོ་པོ་མཐོང་དྲོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི
་དོན་ནི་དེ་ལྟར་མི་རུང་བས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཏི་ངེ་འཛིན་མང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེ་མ། སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱིབ་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཏིང
་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད
་ཅིང་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཏིང་འཛིན་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིནོ།། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན
་གྱི་ཡང་དྲག་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཁ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིནོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མང་པོ་ལོ་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཅན་གདྲ་ལ་ཡང་ལུས་མང
་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མང་པོར་འཇུག་པར་སྟོན་ཏོ།། མཚན་མ་ཆུང་ངུ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས
་ནི་སེམས་གསུམ་པོ་སྟོན་ཏོ།། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས
་པ་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམ་སུ་ནི་རྒྱུ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་དམིགས་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཆུང་ངུའི་འདུ
་ཤེས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤདདོ།། མཚན་མ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས
་ནི་སེམས་བཞི་པ་སྟོན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀུན་བཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་བཤ་དོ།། བསྟན་བཅོས
་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་ཕོར་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤ་དོ།། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ན་མཁའ་དང
་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མཁའ་མཐའ་ཡས
་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱ་མཚན་མེད་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤ་།། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལྔས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་། ཚད་མེད
་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དེ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤདདོ།། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན
་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་དྲུག་པ་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཀུནྡྲ་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་རྒྱ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག
་བས་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤདདོ།། མཚན་མ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ལོག་པའོ་ཞེས
་བྱ་བས་ནི་སེམས་བདུན་པ་སྟོན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདུ་སྡེ་ལ་ཤེས་མེད་མིན
་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་ཤིན་དུ་ཕྲ་བས་དམིགས་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤ་པོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཀྱང་གོང་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་མ་ལྔ་པོ་དག་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས
་ན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤ་།། ཡང་ན་མཚན་མ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་དང་སྦྱརོ།། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། འགོག་པ
་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བརྒྱད་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ
་དང་བཅས་པའི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངསུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདིར་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་དགྲ་ཀྱང་གཏོག་སོ།། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ
་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དགུ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རིག་དང་། ཡི་དགས་དྲང་དུང་འགྲོ་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དགོངས་པ
་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། ཚོར་བ་འདྲེན་མ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད
་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བཅུ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཱི་དང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རིལ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་བྱར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི
་ཚོར་བ་དང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་འདྲེན་མར་འཇུག་པསོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དཀྲོལ་བ་མདོ་ལྟས། ཚོར་བ་ལྡན་མ་དང་། མཚུངས་པཱ་དེ་ལྡན་པོའི་རྣམ་པར
་རིག་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྲུ་།། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འོདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བཅུ་གཅིག
་པ་བསྟན་ཏོ།། འདི་ལྟར་བྱསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བསྟན་པ་ཀུན་ལས་བཤད་དེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཐུན
་ལ་དོན་ནི་ཐ་དད་དེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་ཡོད་པས་སྟོན་པས་སོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་དགའ་བའི་ཚོར་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས
་ཀྱང་དགའ་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ
་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བྱས་ནི་སེམས་བཅུ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསམ་གཏན་འོག་མ་གསུམ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་གོ་ཟློས་བཤད།། དགོངས་པ
་ཟླ་བ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས། བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བསྒོམ་གཏན་གསུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི
་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བཅུ་གསུམ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་པ་རྣམས་གཙོག་ཏུ
་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་སྣུན་པས་སོ།། འདིར་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་གཎྜཱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཏོགས་སོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དཀྲོལ་བའི་མདོ་ལས། ཚོར་བ
་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་པའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུངངོ་།། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ
་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བཅུ་བཞི་པ་སྟོན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ
་ཙ་བཞི་པོ་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི
་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བཅོ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བཱ་བཅུ་གཅིག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ
་བཔར་ཤེས་པ་བརྒྱ་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཁུང་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཉིས་ག་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ
་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་བརྟག་པ་དང་ལནྡ་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་པརྟག་པའོ།། དེ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངསུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི
་སེམས་ཏེ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲ་བར་བཤད་པར་བྱའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང
་དྲག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའོ།། ཡང་ན་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ
་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ལས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད། དེ་ནི་སོ་སོ་བརྟགྶ་པར་ནུས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིས་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིནི་པའི་ཕྱིར་རོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལྔས། རྣམ་པར་རིའི
་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བཤད་།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐུན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས
་པར་གྱུར་ཏེ། ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་བསླང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁུ་སོགས་པས་ནི་གསུམ
་པ་སེམས་ཀྱི་བསླང་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་བཏག་པ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འོད་ནི་བརྟག་པའོ།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆིང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ་ཞེས
་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དེ་དག་ལས་སེམས་འདི་བསླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ས
་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་སྲ་འཆིང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།། ཡོངསུ་ཤེས་པའི་སེམས་དེས
་མཁས་པར་གྱུར་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཆིང་བ་གཉིས་པ་དག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བསོ།། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་འཕྲེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས
་པ་ནི་བཞི་པ་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཤང་པོ་སྟོན་ཏེ།། འདི་ཡང་བརྟག་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པས་བསུམ་ཏེ། འདི་ནི་བརྟག་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་། གནས
་ངན་གྱི་འཆིང་བའི་གཉེན་པོའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕེལ་པ་དང་དེ་བསག་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ།། བསགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆིང་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དང་། བསགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཆིང་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་མཐུན
་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་འཕེལ་པ་དང་པསགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ
་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་བསྒོམ་ནས་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གང་ཡིན་པ
་དེ་ནི་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ནཱ་སེམས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྟེ་པ་སེམས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་བརྟག་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས
་ས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་བརྟག་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགསསུ་གྱུར་བ། མཚན་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་འགྲིབ་པ་དང་འབྲི་བར
་གྱུར་པ་ན་དེ་འགྲིབས་སྔོ་བྲི་བཱར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་ཟླ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མི་མཐུན་པར
་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་འགྲིབ་པ་དང་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོ་ཨ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡ
་འགྲིབ་ཅིང་། འབྲི་བར་འདུ་ཤེས་པ་གང་ཡང་བ་དེ་ནི་འགྲིབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།། འགྲིབ་པ་དང་། འབྲི་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཨིང་གོང་དུ་བསྟན་པའི་འཕེལ་བ་དང་བསགས་པ་ལས་བཟློག་པར་རིག
་བར་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དྲུག་པ་ཐབས་མཁས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་བརྟག་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་བརྟག་པའོ།། འདི་ལྟ
་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་སྒོམ་པ་འམ། ཡོངསུ་བསལ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི
་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། རྣམ་པ་གསུམ
་པོ་དེ་དག་གི་སྒྲིབ་པ་ཡོངསུ་བསལ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མྱོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་བས་ཞེས་བྱའོ།
་ཡོན་ཏན་རྣམས་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྔ་པོས་ཡོན་ཏན་རྣམས
་ལྗོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ཁས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་རྒྱས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི།
་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་དུ་བྱེའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་ནི་བཤད་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གསུམ
་འབྱུང་སྟེ། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་འོས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟང་བར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཉོན་མོངས་བླ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་།
་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱང་ཡོངསུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པའི་མོས་པ་དང་། དངོས་པོ
་ཡོངསུ་བསྒྱུར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོང་སུ་དག་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཡང་དྲག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་པར
་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཟད་པར་ན་མཁའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངསུ་དག་པས་ནི་གང་འདོད་པ་དེ་ན་མཁའི་བསྒྱུར་བར་བྱེའོ་ཞེས་བཤདདོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ
་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལྔས་ཀྱང་གསུམ་པོ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི
་ས་ལས་དང་པོ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོ་ཁོ་ནར་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་ཟད་བཱར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་སྒོམ་པོ་མངོན
་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་རྒ་གསུམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པའི་བཤད
་བ་རྣམ་པ་གཅིག་དང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུམ་པོ་ཀུན་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་། བསྟན་བཅོས་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ
་ལས། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མིང་དང་བྱེད་བྲག་ཡོད་དེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའོ།། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེ་།། འདི་ནི
་ཟླཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེ་དོ་ཞེས་ཟེར་བས་སོ།། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ནི་ཟིལོ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུ་ངུ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མོཆེད་ཅེས་བྱའོ།། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྒྱུ་གང་ཡིན
་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།། འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ
་པབམ་པོ་ལྔ་བཅུ་གཅིག་པ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན
་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ། ཚོར་བ་གང་དག་དེར་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཚོར
་བབ་འགག་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བའི
་བསྟན་པ་སྨོས་པ་དང་། ཞུ་བ་དེ་ཉིདི་ཡང་དག་པར་གསོལ་པ་ཉིད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མདོར་བསྡུ་ན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་མ་ལུས་པར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར
་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་སྤྱིའི་འཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའོ།། རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ
་སྟེ། གྲངས་སྨོས་ནས་ལན་མདོར་བསྟན་པ་དང་། བརྟག་པ་དང་། ལན་དག་གིས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་བཽ་ལན་མདོར་གསུངས་པའོ།། གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་བརྟག་པ་དང་ལན་དག
་གི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་བརྟག་པ་དང་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བརྟག་པའོ།། གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང
་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། ཚོར་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱང་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁན་མདོར
་གསུངས་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཚོར་བ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ཁྭ་ཅིག་ན་རེ་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེནྡ་རིག་པ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རོ་མྱང་བ་དཔུང་པོ་དྲུག་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དབང་པོ་ལས་མིང་ཐོབ་པས་ན་གནས་ཤིང་མིང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྗེ་སུ་འཐང
་བའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རླིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་ནི་ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་གི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས
་བྱའོ།། ཡུལ་རིག་པཱ་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དགེ་བའི་དོན་དུ་ན་ཚོར་བ་གཉི་ག་ཡང་བདག་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་རྗེ་སུ་དོན་གྱིས་ཚོར་བ
་གཉིསུ་བསྟན་པ་ཡི་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ནུ་ར་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་མྱོང་བའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་མྱོང་བའོ།། འདི་ལྷར་ཟག་པ་དང་བཅས
་པའི་ས་བོན་ནི་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་རྟེན་བྱས་པསོ།། ཡང་ན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ས་བོན་གནས་ངན་ལེན་རྗེ་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་གསུང་སོ།། མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་གྱི
་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལ་གནས་ཀྱི་གནས་དྲན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་ལྔ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། ཡུལ་ལ་དམིགས
་བུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་དབང་པོ་དང་རྗེ་སུ་འབྲང་བའི་ཆོས་ལས་མིང་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་དྲུག་ལ་བརྟེན་པས་སམ། ཡང་ན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྗེསུ་འབྲང་བའི
་ཕྱིརརོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དག་གི་དབང་གིས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟེན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ
་སྤྲོསྨོས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དག་ཡོངས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཐུའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དྲུག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ།། ཞེས་བཤད་པས་ཚོར་བ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་ལ
་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་ལྷས་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་གྱི་མྱོང་བ་ཡི་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར
་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་རེ་ཞིག་གསུམ་པ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ལ་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱ་སྟེ
་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། གནས་ཀྱི་གནས་དྲན་ལེན་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་པ་དང་།
་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང་། གང་གཽ་དཀའ་བ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དྲང་པོའོ།། གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དང་། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང་། འབྲས
་བུ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། ཚོར་བ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན
་དང་པོའི་བཤད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གསུམ་པའི་བཤད་པ་དང་མཐུན་པསྣ་དེའི་ཕྱིར་ལོག་ཤིག་ཏུ་མཱ་སྨོས་སོ།། སློབ་དཔོན་གཉིས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁྱམས་ཀྱི་ཚོར་བའི
་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ།། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ།། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རླིག་པཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་ལྟར
་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ས་བི་ནི་གང་ཡིན་པའོ།། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པོའི་གནས་ངན་ལན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་དུང་འབྲས་བུ་མ་བྱིན་པའི་ས་བོན་གང་ཡི་ནི་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྷ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ།། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང
་ཡིན་པའོ།། འདི་དག་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ།། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། འབྲས
་བུ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་ཉོན་མོངས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་གསུམ
་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིན་ཏེ་ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྗེ་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱི་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རླིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་གང
་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གང་གོ་དཀའ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་གྱིས་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའོ།། ཕྱི་མ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལས
་དང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མྱོང་བ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དང་མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་ཚོར་བའོ།། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ
་ཡུལ་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གྲངས་སྨོས་པ་དང་། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། གནས་རིག་པ་དང་། ཡོད་བྱང་རིག་པ་དང་། ལྗོངས་སྤྱོད་རིག་པ་དང་། ལྟོས
་པ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ།། ཚོར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མ་མཐུན་པས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚོར་བ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད
་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་གནས་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དམྱིགས་པའི་ཚོར་བའོ།། གཉིས་པ་ཡོ་བྱད་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལྔ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ།། གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི
་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གོས་དྲང་ཟས་ལ་སོགས་པ་མངོན་གསུམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚོར་བའོ།། གསུམ་པ་འདི་དགྲ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་དམྱིགས་པའི་ཚོར་བའོ།། བཞི་པ་བལྟོས་པའི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲས་པའི་ཡུལ
་སྟ་མ་གསུམ་པོ་དྲུག་ལྔ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་ཟེརོ།། ཁོ་ཅིག་ན་རེ་གནས་རིག་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ།། ཡོ་བྱད་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གོས་དང་སྨནྡ་ལྔ་སོགས་པའི་དམིགས་པའི
་ཚོར་བའོ།། ལོངས་སྤྱོད་རིག་པ་ནི་གནས་དང་ཡོ་བྱད་གཉིས་ཀྱི་ཚོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།། ལྟོས་པ་རིག་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་རྫས་ལ་ལྟ་བའི་ཚོར་བའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པ་དང་། གོས
་དྲང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལ་དམིགས་པ་དང་། འདས་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་ཟེ་རོ།། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ནི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་དེའི
་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མྱོང་བ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ངོ་།། ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བའོ།། གཞན་ཡང་ཚེར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས
་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་གཏན་དུ་འགག་པར
་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཡོད་པས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབྲས་བུ
་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཚེ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལུས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་བའོ།། དེའི་མི་མཐུན་པའི
་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བའོ།། །
་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཡང་མྱོང་བ་སྟེ། མདོ་ལས་གནས་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད།། མདོར་བསྡུས་པས་ན་ཡོ་བྱད་རིག་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རིག་པའི་ཚོར་བ
་གཉིས་ནི་མ་གསུངས་སོ།། ལྟོས་པའི་རིག་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདྲིད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་དང་།།
་གནས་དྲན་ལེན་མེད་པར་ཡང་བཏགས་ལ་མི་སློབ་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་གནས་ངན་ལེན་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ།། མདོར་བསྡུས་པས་གཞན་གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི
་གནས་རིག་པ་ནི་མི་སློབ་པ་ལྔ་ཡང་འབྱུང་ཞེས་ནི་མ་གསུངསོ།། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག
་པ་ཡང་སྤངས་པསོ།། རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བསྟན་པ
་ཡི་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད
་འགྲག་པར་འགྱུར་བའོ།། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོར་གྱུར་བའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བའོ།། ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི
་གྷ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའོ།། ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་དུ་སྤྱོད་པོས་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོར་བའོ།། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷག་མ་མེད་བྱར་མོ་ཞུགསོ་པ་དག་ཚོར
་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ།། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགོགས་པས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ
་མེད་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མྱོང་བ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཚོ་རུ་བ་ཡང་འགགས་ནུས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ
་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། རིག་པའི་འདུ་སྟེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིག་པའི
་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཟག་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། གཞན་ཡང་མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་སྔ་མའི་གཞུང་ལས་གཞན་དུ་བཤད་དེ། དང་པོ་ནི་འདི་སྐད
་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབྱིངས་མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་ཚོ་རྱ་བ་ནི་འགག་པར་འགྱུར་ལ། ཚོར་བ་གཞན་གསུམ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ལ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཁོ་ན
་ཉི་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་གསུམ་ཡོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེའོ།། གཉིས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པར་ཡང་གཏོགས་པས་སྤྱིར་རིག
་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་དྲང་བཅས་པའི་དབྱིངསུ་གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མའི་གནས་ཀྱི
་གནས་དོན་ལེན་རིག་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའི་ཚོར་བཽ་གཉྫས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་མི་སྐྱོབ་པའི་གང་ཟག་གི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྔ་མའི
་ཤད་པ་འདི་དག་ནི་བསམ་དགོས་སོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ལྷ་རྣཱམྦྷ་ཀླུངས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལྕུག་མ་དང་བཅས་པའི་དབྱིངསུ་མྱ་དཱནྟ་ལས་འདའ་བ་ནཱ་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི
་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་ཞིང་ཡང་ཟག་པ་མོད་པའི་ཚོར་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཐུན་མོང་དུ
་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་འབྲས་བུ་མུ་གྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དྲུག་པོ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང
་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།། ཇི་ལྟར་མི་སློབ་པ་ལ་ཡང་བལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཅིག་ལོ་གཅིག་སེམས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པས་སྤང་སོ།། ཉོན་མོངས་པ
་མེད་པས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་གཅིག་ལྔ་གཅིག་སེམས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངསོ།། ཡང་ནཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལྔ་པོ་ཁོ་ནཱ་དང་ལྡན་པས་བལྟོས
་པ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་གོ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་མ་བསྟན་ཏོ།། ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ད་ལྟར
་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་འདི་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྐྲུན་པ། ཡིང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྒྱུ་མའི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚེར་བ་ལཱ་བལྟོས་ནས་ཡོད་པ་དང
་མེད་པ་མི་མཚུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས
་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་དག་ལས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་ཚོར་བ་བརྒྱ
་པོཔོ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྩ་བའི་ཚོར་བ་གཉིས་ཏེ། ཚོར་བ་བརྒྱད་པོ་དག་བསྡུས་པའོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས
་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ། ཚོར་བ་གཞན་བརྒྱད་པོ་དག་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡི་ནོ་ཞེའོ།། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ནི། ཡང་གཏན་དུ་འགག་པར
་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གཉིས་པ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངསུ་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིང་སུ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་འམ་ཡང་ན་གོང་དུ
་བསྟན་པའི་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བའོ།། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངསུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ
་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་འཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ལེགསོ་ལེགསོ་རིགས་ཀྱི་བུ
་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་འདིར་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངསུ་དགྲ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞི་ནི་གཤེགས་པ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པས་ཁྱོད་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་ཤིང་ཤིན་དུ
་མཁས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོང་དུ་ཚིག་རྐྱང་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིསུ་ཆེ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བའོ།
་ཞེས་བསྟན་པ་ལས། དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་བསུན་ནས། འདི་ཡན་ཚད་ནི་གཉིས་པ་འཇུག་བསྡུ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུ་བ་གསོལ
་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་བསྔགས་པ་དང་། ངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་དང་། རིགས་ཀྱིས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་བསྟན་པའོ།། །
་འདི་ནི་དང་པོ་མོང་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོང་སུ་དག་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་བསྟན་པ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས
་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། སྟོན་པར་འགྱུརོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པཱ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ངས
་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱ་ནོམ་གསུངས་པ་དེ་ཡང་འབའ་ཞག་གིས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་དེ་སྐད་དུ་མཚུངས་པར་གསུང་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག
་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགསོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་སྟེ། མདོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། དེ
་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིགསུ་བཅས་པ་འདི་དག་གསུང་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེའུ་འདི་ལ་གོང་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དང་།
་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིསུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པཱ་ལ། ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་རྐྱང་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དང་། ཚུགསུ་བཅས་པས་མདོར་བསྟན་པའོ།། ཞེས
་བསྟན་པ་ལས་འདི་ནི་ཚིགསུ་བཅས་པས་མདོར་བསྟན་པའོ།། ཡང་ནོ་ལེའུ་འདི་གཅིག་ལ་མདོར་བསྡུ་བ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཚིག་རྐྱང་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དང་། ཚིགསུ་བཅས་པས་བཟླས་ཏེ་བཤད་པ
་དང་། བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསྟན་པར་སྦྱར་བ་ལས། འདི་ནི་གཉིས་པ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཚིག་སུ་བཅད་པའི་གླེང་བསླང་བ་དང་། ཚིགསུ་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟླས་ཏེ།
་བཤད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་ཐོའོ།། ཆོས་གདགས་རྣམ་གཞག་རྣལ་འབྱོར་དག་ལ་ནི།། གང་ཞིག་བག་མེད་སྤྱོད་པ་དོན་ཆེན་ཉམས།། ཆོས་དང་རྣལ་འབྱོར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི།། ཡང་དག་སྒྲུབ་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་མམ
་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཚིགསུ་བཅད་པ་སྨོས་ནས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་སྟོན་པའོ།། འདི་ཡང་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལྔ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚིགསུ་བཅད་པ་དང་པོ་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྗེསུ
་མཐུན་པ་དང་འགལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ།། དེའི་འོག་མ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ།། ཚིག་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན
་འདོགས་པ་དང་ཟང་ཟིང་སྤུངས་པའི་ཡོནྡྲ་ཏན་བསྟན་ཏོ།། ཚིགསུ་བཅད་པ་བཞི་པས་ནི་འདོད་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ།། ཚིག་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕམ
་འགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།། འདི་ནི་དང་པོ་ཆོས་དང་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེ་སུ་མཐུན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ཆོས
་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་དག་ལ་གང་ཞིག་བག་མེད་པར་གྱུར་ན། དོན་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས
་པར་འགྱུར་ལ། གྲལ་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་དང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེ་ན~ཾ་ནཱ་སཱ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།། དམིགས་བཅས་ལྟ་བླས་བགྲེགས་ལས་ཐར་ཚོལ
་ཞིང་།། ལྟ་བ་དེ་ཡིས་ཆོས་ཐོབ་གང་ཟེར་བ། བྱམས་པ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་ལས་ནི་རིང་།། དཔེར་ན་གནི་མ་ས་རིང་བ་ཛཾ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ཞི
་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་སུ་ཚུལ་བ་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཆོས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་འཁོར་བའི་བགེགས
་ལས་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམུ་ཐག་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གནམུ་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།། དྲིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཆོས
་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པའོ།། སེམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོང་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་།།
་གནམ་ས་རབ་ཏུ་ཐག་རིང་སྟེ། རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐའ་དག་ཀྱང་རིང་། ཉི་མ་འཆར་ནུབ་གནས་ཐག་རིང་། ཡང་དག་ལོག་ཆོས་རིང་ལས་རིང་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིས་ལས་ནི་དཔེ་དང་པོ་ཁོ་ན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ཅན་དོན
་ལ་བསྟན་པས་ལན་རླིག་ནས། བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་མིན་བློ་ལྡན་བསྐལ་པ་མཐར་ཐུག་ཚང་བྱེད་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་དམ་པ་འཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པོ་སེམས་ཅན་ལ་ཕྱན་འདོགས་པ
་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདྲེགས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་ནི་ཕན་འདོགས་པའོ།། དེ་ནི་ཕན
་གླགྲདགས་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དོན་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་གྱུར་ནས་དེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་བསྐལ་པའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་བརྩོན་པས་ན། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི
་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ས་ཡོང་སུ་འཛིན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དངོས་པོ་རྗེ་སུ་འཛིན་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེ་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་དངོས་པོའོ།། འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་ཏེ། འདིར་ཞི་བ་ཏུམ་བརྗོད་དོ།། གང་དག་འདོད་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ལུང་འབོགས་པ། དེ་ནི་འདོད་པས་འདོད་ཕྱིར་ལེན་ཞེས་བྱ། རྨོངས་པས་རིམཐང་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ།། ཐོབ་ནས་ཕྱིར་ཡང་སྤྲང་པོར་འགྱུར་བར་བྱེད།
་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་འདོད་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་ཏོ།། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་གྲགས་པ་དང་རྙེད་པ་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་གཞན་དག་ལྔ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ན། འདོད་པ་སྤངས་ནས་ཕྱིར་འདོད་པ་ཁྱེན
་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བས། དེ་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འདོད་པ་སྤངས་ཀྱང་སེམས་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པས་ནི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟེན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བརྒྱ་པ་ལས། བག་མེད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངསུ
་མ་དག་པ་ལཱ་སྨད་པའི་ཚོགིསུ་བཅད་པ་ལྔས་ཇི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་རེག་པ་དང་། མདུན་དུ་ཁྲིད་ན་ཕྱིར་ཡང་འཐེན་པ་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ཕྱིར་ཚྭ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཡི།། དངོས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ།། ལུས
་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ.རཱ་བྱེད་ཀྱང་ནི།། སེམས་ནི་འདོད་པ་དག་གིས་རབ་ཏུ་ཁྲིད་།། ལས་འདི་ཡོངསུ་དག་པ་མཽ་ཡིན་ན།། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པོ་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྨོངས་པ་ཁ
་ཅིག་གིས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་ཐོབ་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་གཉེར་བས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་དང་རྙེད་པོ་ཚུལ་བ་དག་ནི། དཔེར་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གང་ཟག
་བླུན་པོས་རིན་ཐང་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱང་སླར་སྤྲང་པོ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ནོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་བླང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་སྤངས་ནས་སྟོང་པ
་ས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་བླུན་པོ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་ན་ཐང་མེད་པ་ཐོབ་ཀྱང་། གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། རྩོད་དང
་འདུ་འཛི་སྤོས་ལ་མངོན་ཞེན་པ།། རྣམ་པར་སྤོང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་བསྐྱེད་དེ།། ལྷར་བཅས་པ་ཡི་འཇིག་རྟེན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར།། རྣལ་འབྱོར་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབ་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་། སེམས
་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏནྟྲ་བསྟན་ཏོ།། རྩོད་པ་དང་འདུ་འཛི་དང་། སྤྲོས་པོའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་བསྐྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཡོངསུ་བཟླ་བའི་ཕྱིར་ནཱན་ཏན་གྱིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེ་ནཱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དྲིས་པའི་འགྲེལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ
་ཟངས་འདིར་བསྟན་པཱ་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཤེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ
་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། ཞུ་བ་གསོལ་བ་ལ་ཡང་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། བསྟན་པའི་མིང་ཞུས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ
་ཞུས་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས
་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཞུས་པའི་ལོན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ་ཞུས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྡན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ
་འདི་བཤད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་འཁོར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས
་སྐྱོག་ཆགས་དྲུག་འབུམ་ནཱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེསོ།། ཉན་ཐོས་སུམ་འབུམ་ནི་རྡུལ་སྤངས་ནས་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པཱར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར
་ཏོ།། ཉན་ཐོས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ན་ཟག་པ་རྣམས་ཡོངསུ་བླང་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུན་ཁྲ་ལྔ་སྟོང་གིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤེང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པར
་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་པ་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟོན་ཏོ།། ཕན་ཡོན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྡུལ་སྤངས་ནས་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མིག
་ནརྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་རྣམས་གཏན་དུ་ཟད་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལྔ་བར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། ཕན་ཡོན་འདི་གསུམ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་ནི་རྣལ་འབྱོར
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གནས་དྲུག་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ནི་འདྲི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི། ལྔ་པོ་འདི་དགྲ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན།
་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི
་ཆོས་བསྟན་པའི་མིད་ལ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས
་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས
་ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས
་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཆད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་རྡུལ་སྤངས་ནས་དྲི་མ
་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་འཐོབ་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། དོན་མ་བསླབས་པ་རྣམས་དོན་འཐོབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མ་བཅས་པ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ
་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཆད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྒྲིཟླ་པ་མེད་པའི་དགའ་བ་ཆེན་པོའི་རོ་ལ་ཡོངསུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བཤདདོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་གསུངས
་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོ་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ།། ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་གཉིས་པ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ས་དང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན
་པའི་ལྡེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཡང་སྒྲོ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མིང་བསྟན་པ་དང་། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཚིག་གི་དོན་ཡང་དག་བཱཪྵ་བཤད་པའོ།། དེ་ལ་ལེའུ་འདི
་ཉིད་ཀྱི་མིང་བསྟན་པ་ནི་རྒྱ་གོར་སྐད་དུ་བྷཱུ་མི་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ནས་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དགྲ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ།། ས་ཞེས་བྱ
་བའི་དོན་དེ་ཡང་བསྟན་པ་རྣམས་ལྔས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པོ་མི་མཐུན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ས་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐདདུ། རིགས་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས
་རབ་གླང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གནས་པ་ལས་ནི་ཡོན་ཏཱན་རྣམས་སྐྱེ་བས་ས་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། གནས་བཅུ་པའི་བཤད་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རིམ་པར་གནས་པའི་གནས
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་པང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་བཤད་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྡུད་ཅིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སཾ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པའོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ།
་སྔོན་གྱི་ལས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ།།
་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་དང་ཡོངསུ་འཛིན་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་གནསུ
་གྱུར་པའི་ཕྱ་རི་ནཾ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཡོངསུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ས་ནི
་འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་དང་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྡུ་བ་གང་ཡིན་པའོ།། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། དགོངས་པ་རོ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་དང་བསྡུ་བ
་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།། སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་དག་སྟེ་སྤྱོད་པ་དྲང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།། བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་མཚུངས
་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ།། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་སོ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བཤ་ངྒེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད
་ཡུལ་དང་གནས་དང་སྤྱོད་པ་དང་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟའི་དཀྱུས་ས་ལྟ་བུར་དེ་ཁོ་ན་ཁས་གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིརརོ།། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་གནས་འདི་ལ
་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཆོས་ལྟ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲ་བར་ནཱ་ལོ་ཏོག་སྐྱེད་པའི་ས་དང་འདྲ་བར་དེ་ནི་དེ་དག་གིས་ཡི་ནོ།། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སར་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནཱས་མངོན་དུ་བྱེད
་པ་དང་། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ས་ལྷ་བུའོ།། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་འདི་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཁོངས་སྤྱོང་ཉམ་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ།
་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ས་དང་འདྲ་བས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་ས་མ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པོ་ནི་བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དང་། ཐོག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱང་གི
་བསྒྱུར་བ་དང་། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བསྟན་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་བཞིན་དུ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་དང
་ལྡན་པས་དཔེ་ལས་མིང་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བརྗོདདོ།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཚུ་རོལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། ལེའུ་འདི་ལས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ལ་གོ་རིམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན
་པ་ཡང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གོང་དུ་དོན་རྣམ་པ་གཉིསུ་བསྟན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྕུག་མཐོང་བསྟན་པ་དང་། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས། དེ་ཡན་ཆ་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟན་ནས།
་འདྲི་མན་ཆད་དུ་ནི་གཉིས་པ་སོ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་ཞི་གནས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལཱ་ག་ན་སྣ་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་ཏོ།། གཉིས་པ་ནི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ཡི་ནོ་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བསྟན་ཏོ།། ཡང་ནོ་ཞི་གནས་དང་ལྷག
་མཐོང་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་ལུས་ལ་བརྟན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བསྟན་ཏོ།། གོ་རིམ་གྱི་དགོངས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། དྲི་ནི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ།། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོ་མོ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་དང་། ཁྲིམ
་མེད་པའི་ས་དང་། འོད་བྱེད་པའི་ས་དང་། འོད་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ས་དང་། ཤིན་དུ་སྦྱང་བར་བཀའ་བའི་ས་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་དང་། རིང་དུ་སོང་བའི་ས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ས་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་གྱི་སའོ་ཞེས་གསུངས
་ད་། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་ས་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དུ་དག་དང་། ཡན་ལག་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གསུམ་པ་ཚིག་གི་དོན་ཡང་དག་པར་སྦྱིམ་ཏོ།། 9
་འདི་ཡང་མདོར་བསྟ་ན་རྣམ་པ་གཎྜཱི་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གོས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་མན་ཆད་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས
་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུཾ་ཙོ་། ཚིག་ཀྱང་བས་སྐྱེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། ཚིག་ས་ཐོཿས་པས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།། ཡ་ན་ལེའུ་འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ཚིག་ཉུང་པས་དྷྱནརྱ་རྣམ་པར་བཤད
་པབ་དང་། ཚིགསུ་བཅས་པས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། བཀའ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉི་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་རེ་ཞིག་བཤད་པ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཚིག་རྐྱང
་པས་རྒྱ་ཆར་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དབྱེ་སྟེ། ས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེན་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་བཅོམ
་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དུ་མཆིས་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆུད་ཀྱིས་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བོ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསྟན
་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས
་བས་ཐེགྲོ་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་དེ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སེལ
་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཡོང་སུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ལས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་བཞི
་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་ས་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། སའི་མིང་གི་དོན་བསྟན་པ་དང་། སུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས་བརྩམས་ནས་ས་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས
་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ས་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ས་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ས་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ།། དང་པོ
་ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པོས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུ་བ་གསོལ་བའོ།། མདོའི་ཚིག་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་པ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པ་སྨོས་པ་དང་། བཅོམ
་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆང་ཞུ་བོ་གསོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྨོས་པ་དང་། གང་གསུངས་པའི་ས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་མན་ཚད་ཞུ་བ་གསོལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྲཔའི་མིང་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་ལུས་ལོ་སོགས་པའི་ལུས
་གསུམ་པོ་དག་རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་གི་རང་གིས་རང་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱའོ།། ཡང་ནུ་ཤྱེས་པ་དང་ཡུལ་ལས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་མིང་ཧཱུཾ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི
་ཕྱིར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མི་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལྔ།
་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཡེ་ཤེས་གྱ་ནོམ་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཡོངསུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་འཛིན་གཟིགས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན
་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ནི་སྔར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ
་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ནི། སངས་རྒྱས་བྱམས་པའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། མཆིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་ཡོན་ཏན་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡ་ནི་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེས
་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བའི་གསུང་རབ་ཉིད་སྨོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས། ས་བཅུའི་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གསུངས་པསོ།། དེ་ལ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག
་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུ་བ་གསོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡིད་དག་པར་བསྟན་ཏོ།། འདི་ལ་དགོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་ས་བཅུ་པོ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་ལས། དུ་དག་གིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུ་བའོ།། གཉིས་པ
་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ལས་ནི་དུ་དག་གིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཞུ་བའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ས་དེ་དག་ནི་རྣམ
་པར་དག་པ་བཞི་དང་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སྟེ། ལྡན་མདོར་བསྡུས
་ཏེ་གསུངས་པ་དང་། ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ། འདྲི་ནི་དང་པོའོ།། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ས་རྣམས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུས་པ་དང་ལན་དག་གིས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ
་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་ས་རྣམས་བསྡུས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡན་ལགྲ་བཅུ་གཅིག་གིས་ས་རྣམས་བསྡུས་པར་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་ཡང་བརྟག་པ་དང་ཁན་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ།
་འདི་ནི་དང་པོ་བརྟག་པའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་པོ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུསོ།། ས་གཉིས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུ་སོ།། ས་གསུམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུ་སོ།། ལྷག
་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་ཆོས་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ས་བཞི་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ
་གསུངས་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། འོདི་ནི་དང་པོ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་བཻ་ནི་བཞི་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་གནས་པ་བཞི་ཞེས་བཤད། དེའི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་བཞི་པོ་དྲག་ཉིདདོ།། དེ་ལས་དང་པོ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུ་སོ།། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྷག་པའི
་བསམ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ།
་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེསོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ
་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་མོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་བཤདོ།། དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ལེའུ་ལས་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལམས་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག
་པཔོ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པའིརི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས
་བཤད། དེའི་ཕྱིར་འགྲོལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ལྷགོ་པའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་དང་འདུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤདདོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས
་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པ་དང་མོས་པའོ།། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདུན་པ་ནི་རེ་ཞིང་ཚོལ་བའོ།། དད་པ་ནི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལྔས། ཡང་དགུ་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ངེས་ཤིང་སོམ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་འདུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི
་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བཤ་དོ།། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེའི་རྣམ་པ་དང་གྲངས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སོ་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཇི་སྙེད་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ་དྲིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅྡོཾས་དཾ
་ཉིད་ལས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་ཉི་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་གནས་པ་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བསམ་པ་དག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་དང་སྤྱན་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བསྒོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ
་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ངེས་པ་དང་། འགྲོགས་ན་བདེ་བའི་བསྐུམ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྕི་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གོནོན་ཅིང་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་བྱ་བའི་བསམ་པ
་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོས་པའི་བསམ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱིས་བསམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་སྒོམ་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེ་སུ་མཐུན
་པའི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བསམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་། ཐོས་པ་དང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་བསྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་སྤངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང་། སེམས
་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་པ་བཅུ་འདི་དག་ནི་སེམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར
་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ
་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སེ་དག་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་དང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།། བཟོད་པའི་འོ་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་མཆོག
་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཟོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་ཡིནོ།། དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་དག་ལ་དུམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།། ཡིད་ལ་བྱེད
་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འང་ལྟ་སྟེ་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད
་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་དད་པ་དང་འདུན་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རྟགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་མདུན་རོལ་པ་དང་ས་ལ་གནས་པ་དག་ཏི་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས
་མང་བའི་རྟགས་གང་ཡིན་པའོ།། བཱན་ཡོན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་ཞིང་དཀའ་བ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཚིགསསུ་བཅས་པ་གསུམ་དང་འགྲེལ་པ་ཉིད་ལས་བསྟན
་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལྔས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྟོན་ཏེ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བཀོད་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལས་གཉིས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས
་བསྡུ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཝ་སྟེ། ས་གཉིས་པས་འཆལ་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཡོངསུ་སྤངས་ནས་འདི་ལ་གནས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་ན། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ
་ལྷ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངསུ་དག་པ་དེས་ནས་གཉིས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཁས་ས་འདི་ལ་འཇིག
་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྒྲུབ་ཏོ་གནསོ།། དེ་དེ་དག་གིས་ལན་མང་དུ་གནས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་།།
་ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་ནས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམ་སུ་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་བ་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས
་བྱ་བ་ནས། ནང་གི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རྟེན་ནས་དེའི་འོད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་དེ་ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་པས་དོན་དེས་ན་ས་གསུམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དྲག་པར་བསྡུསོ་ཞེས
་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ས་བཞི་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ས་ཕྱི་མེ་བརྒྱད
་ག་སྡུད་པས་ས་བཞི་པ་ནས་གོང་མ་གོང་མའི་ས་རྣམ་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཆེར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། འདི་ལྟར་ས་བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལྡན
་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པའོ།། ལྔ་པ་ནི་དབེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པའོ།། དྲུག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པའོ།། བདུན་པ་ནི་རྩོལ་བ་དང་བཅས
་བའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ།། བརྒྱད་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ།། དགུ་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་གནས་པའོ།། བཅུ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་དང
་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གནས་པའོ།། བཅུ་གཅིག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་སྐྱེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། ས་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་ཅིས
་མངོན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟནཱ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གནས་པ་བཞི་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།། དེ་ཡན་ཆད་ཤེས་རབ་ལྔས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ
་ཡིན་པར་ཤེས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམྦྷ་པར་དགུ་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་སེ་ནམས་ཡོངསུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་འཇུག་བསྡུ་བའོ།། འདི་ལྟར་དག་པ་བཞི་པོ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་རྫ་སུ་ཡོད་པ་ཡིན
་ལ་ས་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པས། འདི་ནི་རྫ་སུ་ཡོད་པ་དག་གིས་བརྟགས་པ་བསྡུས་པ་ཡིནོ།། ཇི་ལྟར་ཡིན་ལག་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་ས་རྣམས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག
་སྡུད་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་། ལན་དུ་གསུངས་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་བསྟན་པ་ལ་བརྟུན་ནས་ཞུ་བ་གསོལ་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་དང་། ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དགྲ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ
་མེད་ཀྱང་ཏོན་ནི་ཐ་དད་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་སྡུད་ཅིང་ཡོང་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ།། ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་བརྒྱན་ལས་ནི་གནས་པར་མོས་པས་གནས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་དོ།། དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་ཕྱོགས་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག
་ཅེས་བཤད། གནས་པ་བཅུའི་བཤད་པའི་ནང་ནས་དཔེའི་ལེའུ་ལས། དེ་ལ་ས་དང་པོའི་ཡན་ལག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་འདུས་པ་ལས་ས་དང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་དང་པོའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ།། འདི་ནི་གནས
་པ་བཅུ་གསུམ་ལས་དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ
་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་དང་། བདེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷོག་པའི
་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ལྷུན
་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་མཆོག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས
་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། མདོ་འདི་ལས་ནི་གནས་པ་དང་པོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གནས་པ་བཅུ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་ཡན་ལག་གི་མིང་གིས་སྟོན་པར་མཛད་པས། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡན་ལག་གིས་ས་རྣམས་སྡུད་པར་བསྟན་ཏོ།། །
་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྔར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པའི་བཟོད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར།། ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང
་དག་པར་ལེན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཱཉྫིས་ཏེ། ཞུས་པ་བཞིན་དུ་ལན་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་སྤྱིའི་འཇུག་བསྡུ་བའོ།། ལན་དུ་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག
་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅུ་གཅི་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་པོས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྡུས་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་སུ་དབྱེ་སྟེ། སའི་མདུན་རོསྔོ་པས་དང་པོར་མ་ཞུགས་པ་བསྟན་པ་དང་ས་དེ་ལས
་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་སཱའི་མདུན་རོལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ས་དང་པོར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ
་ཅིག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གསུམ་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལས་བརྩམས
་ནས་ས་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་། དེ་ལས་དང་པོ་གཅིག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། ཡོན་ཏན་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུ་རོ།། ས་བར་མ་དགུ་པོ་དག་གིས་ནི་སོ་སོ་ནས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གསུམ
་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ས་ཕྱི་མ་གཅིག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་བདུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ངེས་མས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཕྱིས་འོག་ནས་ཇི་སྐད
་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ནེ་རེ་སྭ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྤྱོད་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་དང་། མོས་པའི་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།
་དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བཅུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་ད་ནཱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ་ཞེའོ།། དེ་ལ་ས་དང་པོ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱེ་སྟེ། སའི་མདུན་རོལ་པས་ཕྱི་མའི་རྒྱ་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་པ
་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་ཡན་ལག་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་སྨོས་པ་སྟེ། རིགས་དང་ལྡན་པ
་དང་། བརྟེན་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་གོ། སྡེར་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚོགས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་།།
་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་ལས་གནས་སྐབས་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། མོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྐྱེད་པས་མོས་པ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་འདི
་ལྟ་སྟེ། ས་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སའི་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཁ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གན
་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་འབྱུང་བ་སོ།། ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལྔས་ཇི་སྐད་དུ།
་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་པོ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས
་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་ཡི་གེར་འདྲིར་བཅུག་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སྟོན་པ་ན་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀློག་པ་དང་།
་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཆུབ་པར་ལུང་ནོད་པ་དང་། ལུང་ཕོག་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་དབྱངས་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་དང་། ཉེ་བར
་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རྣམ་པར་དྷེ་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།། ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ལཱམ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅ་།། དུ་ཞིག་སྦྱོར་བའི་ལམཱ་ཡཻནྟ་ན་ན།
་སྨྲས་པ། གཅིག་སྟེ་དག་སོགས། དུ་ཞིག་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཡོན་ཞེ་ནི། སྨྲས་པ་གཅིག་སྟེ་བཅུ་པའི་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པ་ཤིན
་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་དང་། བཟོད་པ་བསྒོམས་པ་མངོན་པར
་འགྲུབ་པར་འགྱུར་། སྨོན་ལམ་དང་བཟོད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལོ་འཇུག་པར་འགྱུ་རོ།། དེ་སྨོན་ལམ་ནི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཅུའོ།། བཟོད་པ་ནི
་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱུང་ལས། ས་དང་པོ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་། བཟོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བཤ་དོ།། བཤུད་པ་འདི་དང
་སྦྱར་ན་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། སྤྱོད་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་འདི་ས་དང་པོའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེ་སོ།། འདིར་མདོ་འདིའི་དགོངས་པ་བརྟགས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་དག་ལ་སྤྱིར
་བཟོད་པ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛདོ།། ཡང་ན་ལྷག་པའི་བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་མི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས
་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བཟོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཞེས་གསུང་སོ།། ས་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་གོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི
་དོདག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དོས་ཡན་ལོག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལོག་ཡོང་སུ་རྫོགས་བསྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་བདག་སྔ་མོའི་སྦྱོར་བའི་སའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་པོརྟུལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས
་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་སྟེ་དང་པོའི་ལྟུང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལྟ་འཇུག་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་འཕགས་པའི་ལ་མ་སྟེ། ཁོས
་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། མཐོང་བས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ནི་ཟས་མཆིས་པ་དང་འདྲ་བས་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ།། ཟག་པ་མེད་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བས་སྨྲ
་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གོང་དུ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་སྐབསུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ
་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཏི་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུང་སོ།། ཚིག་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་མི་མཐུན་པ་མེདོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ
་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལ་བརྟེན་ནུས་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམིགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ།། དམིག་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང
་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཐོབ
་བའི་སྐྱོན་ནི་གོང་ལགས། སྐྱོན་དང་བྲལ་པོ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ཙམྦ་དུ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱའོ།། ཐམ
་ཅད་དམིགསུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞིའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་ལྔ་སྲེད་པའི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟས་གཡོསུ་མ་བྱས་པས་ནད
་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་པས་སྐྱོན་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ
་ཐཐོབས་མཁས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུ་རོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན
་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སྨྲས་པ། ཆོས་གང་ནི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་ཞེ་མ་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ལ་སྐྱོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་རྗེ་སུ་འབྲང་བ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྟོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བས
་མཚོས་པས་ནད་རྣམས་སློང་བ་དང་འདྲའོ།། དེ་ཡོངསུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ་ཞེའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ།། །། བམ་པོ་སུམ
་བཅུ་དྲུག་པ་དང་།། བཞི་བརྒྱ་བརྒྱུད་པ་དང་། ལེའུ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ཕྱི་མ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཅོས
་ཐེག་བྱ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ལྷུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལྔས་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། མདོའི་ཚིག་འདི་བཤད་པ་མདོ་ལས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་སྤངས་ནས་ཡན་ལག་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེའི་སྟབས་ཀྱིས་ས
་དང་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུ་རོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་འགྲོབ་པ་དེ་ཉིད་ལས། ས་རྣམས་སོ་སོ་ནས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། སོ་སོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུ་རོ།། དེ་ལས་དང་པོ་པས་སྤོང་བར་བྱེད
་པའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་དང་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང་ངན་སོང་བའི་ལས་ཀྱི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན
་ལེནྡྲ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་སྤངས་ནས་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག
་བྱའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཱི་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགསུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོ་རིགས་སྨད་པ་མེད་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར
་སྲོག་བཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འཇིག་རྟེནུ་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་འཐོབ་པོ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི
་དེ་བཞིན་ཉིད་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་དང་གཞན་ལ་མཉམ་པོ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། དུས་གསུམ་ལས་འདས
་ཤིང་མཉམ་པ་ཉིད་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིརརོ།། ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ
་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། སྒོ་ངའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལམ་གྱི་བསྟན་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བཅོམ་ནས། དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོངསུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིརརོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ལ
་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་དོན་མཐོང་བས། ཡན་ལག་བཅུ་པོ་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཡན་ལག་རེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་།། དེ་ལས་སོ་བཅུ་གཅིག་པས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྤང་བ
་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདོ་ལས་མ་རིག་པ་ཉི་ཤུ་རྩཝ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད།། གནས་ངན་ལེན་བཅུ་གཅིག་ནི་འོག་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་མོ་ནུས་པས
་རྒྱོདང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པནྟི་ཡན་ཁྲག་གཉིས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་བསྡུས་པ་སྟོན་ཏེ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་མྱིགས་པར་བརྩོན་པ།
་བསྟན་པའོ།། འདི་ནི་དང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡན་ལག་དང་པོའི་ཚེ་ནི་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཁྲིལ་པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་ཡོངསུ་བསལ་བར་མི་ནུས་པས་ནཱ་རྒྱོ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུ་རོ།།
་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་བོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སྒྲ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་ནན་ཏན་གྱིས
་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བསྟན་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་ཆུང་ནས་གནས་པའི་ལེའུ་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པ་བཅུ་པོ་དག་བདག་ཉིད་བཅུ་པོ་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་།
་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་གནོན་ཏོ།། གནས་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ལོག་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པའི་འཆལ
་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་ན། འབྲིང་ངམ་ཆེན་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་བཅོས
་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གོ་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་འཆས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕྲ
་མོའི་འཁྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མི་རྟོག་སོ།། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་ཉེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྦྱར་བ་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི
་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པར་བྱེའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤངས་ནས་ས་གཉིས་པ་འཇུག་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག
་བ་བརྒྱད་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོང་སུ་སྨིན
་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པའོ།། ས་གོང་མ་གོང་མ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དག་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཆེས་མཆོག་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་དེས་ན་ས་གཉིས
་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་བརྒྱད་ནི་འོག་ནས་ཕྱིས་སྟོན་ཏོ།། །། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིངངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས
་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་།
་རང་གི་ཡན་ལག་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པསོ།། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱའོ།། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང
་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་དབེན་པའི་མཐའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག།
་རྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཏིངངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་བསྐྲུནཱ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ན་མིང་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ།
་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྭ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་གྱི་མཆོག་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་འམ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདྲེས་པ་འམ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཉམ
་པར་བཞག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་ཅིག་ནཱ་རེ་མིང་འདི་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་འདྲེས་པའི་ཕྱིརརོ།། སྙོམས་མེད་པ་དག་ནི་མི་བསྡུ
་སྟེ་འདྲི་ལྟཪྵ་ཚིག་སུ་བཅད་པོ་སྔ་མ་ལས་ཏིངངེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སོ།། ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་གྲངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མེད
་པའི་ཏིངེ་འཛིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདྲེན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པོའི་ས་མ་ཡིན་ནོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད
་པས། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ།། དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དག་གོ།། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར
་ཐུར་པ་བརྒྱང་པོ་དག་གཽ་ཏིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཏོ།། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ནི་མཐོང་བ་སྔའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ།། དེ་ལ་མཐོང་བ
་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཀེང་རུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེར་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ་སྦྱོར་རྟོག་པ་དང་། ཀེང་རུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེར་འདྲ་བ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་གླན་སོ་ཞེས་སོ་སོ་ཏོག
་པ་དང་། ཀེང་རུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེར་རྒྱུ་བར་བྱེད་ཀྱང་ད་ལྟར་གྱི་མི་གནས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཀེང་རུས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེར་རྒྱུ་བར་བྱེད་ཀྱང་ད་ལྟར་མ་འོངས་པ་ལ་མི་གནས
་པའོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་བསྟེན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཀྱང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།།
་ཟད་པརརྱ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པ་རོ་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེདོ།། སེམས
་མེད་པའི་སྙོམོས་པར་འཇུག་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དག་པར་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིང་ཞི་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སེམས་མེད་པའི་གནས
་སྐབས་ལ་ཡོད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་སེམས་དང་བཅས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་འདྲེན་པར་ཡང་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར།
་དང་། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་རབ་ཏུ་དྲེན་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།། སེམས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གུང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འཛིན
་བར་མོ་ནུས་མོད་ཀྱི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་འདྲེན་པར་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡོང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཚོག་སུ་བཅད་པ་སྔ་མཱ་ལས
་ཏིངེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བཤད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་ཅེ་མཚིགས་བཅུད་པ་ལས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་མེ་ཡིནྡ་ལ
་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་མེད་གཏོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སའི་མིང་ནི་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པར་གཏོགས་པ་ཡང་ཡོད།། སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སེམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི
་གནས་སྐབས་གཅིག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་བསྡུ་བར་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་ཡང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་ཟག་པ་དང་།
་བཅས་པའི་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་བྱའི། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གླཡེང་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན
་ལ་སོགས་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཏིང་འཛིན་དེ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་དང་། དེ་བས་བསྡུབ།
་པ་ཡིན་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡི་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་དང་སྦྱར་ན་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ནས་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པའི་ཚེ
་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་འཛིནཱ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ལ་མཉམ་པར་བཞོག་པའི་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ།། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབ་སུ་ཏཱཾངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་།
་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་སོ།། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ཡིན་ལ་ཏཱི་ངེ་འཛིན་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་མཱ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་སྐབ་སུ་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས
་བར་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པའོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཡོད
་བའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་མ་གཏོགས་པའོ།། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་གཏོགས
་བཱའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པའོ།། གཞན་ཡང་ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཡང་དོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ནང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཅིག
་གི་མིང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གནས་སྐབསུ་ཡང་གཏོགས་པ་ཡིན་ཡང་། མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ནི
་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོང་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིངེ་འཛིན་ཅེས་བསྟན་ཏོ།། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མིང་ནི་སེམས་ཡོད་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདག་ཏུ
་གཏོགས་པ་ཡིན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅྡོཾས་དག་ལས་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མཐོང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་སེམས་ཡང
་དང་། མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་འདིས་ཏེ་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་སའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡི་ནོ།། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་མི
་གཉིས་བསྣུན་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། སེམས་ཡོད་པ་དང་། སེམས་མེད་པ་ནི་མས་སྡུད་པའི་ཕྱིརོ།། དེ་ལ་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད།། གཟུངས་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཏེ། བསྟན་བཅོས
་རྣལ་འབྱོར་སྐྱེད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐདདུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུངས་དམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུངསོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་གིས་ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་གོམས་ཤིང་ཁ་ཏོན་བྱ་བར་མི་བྱས་པའི་མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེར
་གཏོགས་པའི་རིམ་བཞིན་དུ་བསྡེབས་ཤིང་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་ཚད་མེད་པ་དག་དུས་ཚད་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས
་བྱའོ།། དེ་ལ་དོན་གྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔ་མ་དང་དྲན་པ་ལས་དེའི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ཆོས་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཆད་མེད་པ་དག་མ་གོམས་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བར་མ་བྱས་པས་དུས་ཚད་མེད་པ་དག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་བརྗེད་པར་མི
་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱིས་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་གི་གསང་སྔགས་ཀྱི་བཞི་གང་དག་སེམས
་ཅན་རྣམས་ཡམས་ཀྱི་ནད་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་བྱེད། ཡམས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡང་དྲག་པར་ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གྲུབ་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ། དོན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱི
་དབང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དབེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲ་ལསུ་དང་ཡང་མ་ཕུད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་རན་པར་ཟ་བ་དང་། བབ་ཅོལ་དུ་མི་ཟ་བ་དང་། ཁྭ་ཟས་སྣ་ཅིག་ཟ་བ་དང་། སེམས་ལྷུར་བྱེད་པ་དང་། མཚན
་མོ་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཉལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་མི་ཉལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་གཞི་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་དེ་དག་སེམས་ཤིང་འཇལ་བ་ཉེ་བར་རྟོག་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།
་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། ཞིབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུའོ།། གཟུངས་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི
་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིངངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ
་གྱུརོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་བོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་འབད་དེ་བསྒོམས་པས
་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་གསུམ་པས་ཏོང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གཟུངས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ
་པ་ཀྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གཉིས་པ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལྡན་པས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་དྲན་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར
་རོ།། དེ་ལྟར་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་གཟུངས་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངམ
་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཡང་དག་པར་སྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤངས་ནས་ས་གསུམ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ
་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ལ་སོགསོ་པ་ཡང་འཐོབ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དོན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་དེས་ས་གསུམ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།
་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དག་ལ་ལན་མང་དུ་བསྒོམས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ལས་སེམས་ལྷག་པར་གཏང་སྙོམསུ་འཇོག
་ནུས་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཨན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པ་ཡན་ལག་བཞི་པས་ས་བཞི་པ་འོད་ཕྲོ་བ་ཅན་སྡུད་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤོང་པ་ཡོངསུ
་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་གིས་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ས་བཞི་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡོངསུ་རྫོགས
་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དག་ལ་ལན་མང་དུ་མི་གནས་པ་དྲང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ལས་ལྷག་པར་བཏོང་སྙོམསུ་འཇོག་མི་ནུས་པ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམ་པ་དེ
་གཉིས་ཀྱིས་ཡན་ལོག་དྲི་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན།། ཞེས
་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གིས་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ས་བཞི་པ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐོབ་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན
་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གསུམ་པ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མི་ལྡན་པས། ཇི་ལྟར་ང་དག་གིས་ཐོབ
་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པ་སྦྲེངས་ནས་སེམས་ཡོང་སུ་དག་པར་གནས་པར་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཏི
་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། །
་སྒྲིབ་བྱ་དེ་དག་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེའོ།། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་སྦྱངས་ནས་ས་བཞི་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིས
་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཐོབ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུང་བ་མེད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་དེས་ས་བཞི་པ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བཤདདོ།། བདེན་པ་ན
་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོག་པ་དང་། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷག་པར་བཏང་སྙེམསུ་བཞག་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གཞན
་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པར་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྦུ་པ་ཡན་ལག་ལྔ་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དག
་བ་བསྡུས་པར་སྟོན་ཏོ།། འདྲི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་བཞི་པ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་གིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་བཞི་པས་བྱང་ཆུབ
་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་། རྐྱེན་རྣམ་པོ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ས་ལྔ་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ས་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པཱ་ཇི
་བྷ་པོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པའོ།། དེ་ལ་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པའི་མདདོ་ལས། འཕགས་པ་བདེ་ནཱ་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞི་བ
་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། གཉིས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལྷག་པ་རཱ་བཏང་སྙོམསུ་བཞག་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། བསྡུ་ན་བཅོས་རྣམ
་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ལམ་མཐོང་བའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པར་མི་ནུས་པའོ།།
་ས་བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐོབ་ཟིན་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པར་མི་ནུས་ཤེས་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དྲུག་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། གཎྜཱི
་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས། ས་ལྔ་པའི་གནས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་རྩོམ་པས་ངོམས་མི་ཤྭེ་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངསུ་ཚོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན
་མ་འཆད་པ་ཡིན་ཁྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱིར་བཤད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འགཁུ་བ་མེདོ།། རྐྱེན་རྣམ་པ་གསུ་པོ་དེས་ན། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ
་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབོད་དེ་བསྒོམ་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡོན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་རང་གི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྦྱིན་ཏོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པོ་དེ་གང་དུ་བསྟན་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཏཾ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ཁྱོད
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་པ་ལས་ནི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟ་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡོངསུ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ
་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་རྒྱུབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཐབས
་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དྲག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ
་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེདོ།། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་དག་སྤངས་ནས་ས་ལྔ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་ལོ།། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། མདུན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ
་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐ་དད་པའི་དོན་གྱི་བར་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་དེས་ས་ལྔ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བཤདོ།། འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་མི་ནུས
་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་མང་བའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲུག་པ་ཡན་ལག་དྲུག་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པ
་བསྡུས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་ལྔ་པ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་བསྟན་པ་དང་རང་གི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་ལྔ་པས་བདེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་མོད་ཀྱི། རྒྱུ
་དང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དྲུག་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་སོ་སོར་རྟོག་པར་མི་ནུས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ
་སྐྱེ་བ་མང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་གནས་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་པ་དེས་ས་དྲུག་པའི་ཡན་ལག་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚིག་གོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར
་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབོད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་བོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན།། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་སའི་ཆོས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་དྲུག་པའི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུན
་མཱི་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོསཱ་ལ་ཆོས་མང་དུ་བསྒོམས་པས་ཡུན་རིང་པོར་ཡིད་བཞིན་དུ་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་པར་མི་ནུས་པའི
་ཕྱིར།། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་འཇུག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་དང་མཚན་མ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མངོན་པར་གྱུ
་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེདདོ།། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ
་པོ་དགུ་སྤངས་ནས་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། རྣམ་བྱར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན
་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་དོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས། ཡན་ལག་དེས་ས་དྲུག་པ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་པ་ཡིནོ་ཞེསྲ་ཤད་དོ།། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཚན་མ་མེད
་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོད་སྒྱུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདུན་པ་ཡན་ལག་བདུན་པས་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་གསུམ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ས་དྲུག་པ་ལ་ཕྱི
་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་གིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་དྲུག་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པ་ཐེབོ་ཀྱང་ས་བདུན་པ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་འབྲུའི་ཞིག་ཏུ
་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པས་སོ།། མཚན་མ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། མཚན་མས་པར་དུ་ཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན
་བཅྡོཾས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། ས་སྔ་མ་ལྔ་པོ་དག་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་མངལ་མཚན་མ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་ཉུའོ།། ས་དྲུག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་མང་ལྔ་མཚན་མ་དང་བཅས
་བའི་བསྒོམ་པ་ནི་ཧུདོ།། ས་བདུན་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བསྒོམས་པས། རྒྱུ་དང་རྒྱུན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམ
་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་བདུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལྷག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟིནྡ་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ
་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་ལ་འདུས་བྱས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་ཡིད་བཞིན་དུ་བར་ཚད་མེད་པ་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད
་མེད་པར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་མ་རིག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ཐབས་ཀྱིས་མ་རིག་པའོ།། མ
་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་དག་ཡང་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ
་པར་བྱེད། ཡང་དྲག་པར་རྩོལ་པས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། ས་བདུན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མཚོན་མ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཕྲ་མོ་ཡོངས
་སྤོསློང་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས། ཡན་ལག་དེས་ས་བདུན་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤོ་དོ།། མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལྷག
་པར་བཏང་སྙོམསུ་བཞག་པ་དང་། གཞན་ཡང་མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པས་མཱི་གཡོ་བའི་ས་བསྡུས་པ
་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་དེ་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། རླུང་གི་ཡན་ལག་ལ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་བདུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབ
་དེ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལ་རྩོལ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་དང་། གཞན་ཡང་མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར
་འའད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། གཉིས་པ་རང་གི་སའི་ཆོས་འབད་པས་ཡོངསུ་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་དེ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ལ་འབད་པ་སྤོང་བར་ནུས་པ་དང་། གཞན་ཡང་མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པར་ནུས་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས
་བྱེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བདུན་པ་སྤངས་ནས། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ
་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཏོ།། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། མཚན་མ་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པའི་མྱ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མངོན
་བར་བསྒྲུབ་པ་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པ་སྤངས་ནས་ས་བརྒྱད
་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར། རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བ་རིས་མོས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ལོ་སོགས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཕེལ་བ་དང་།
་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་དོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་དེའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། རྣམ་གྲངས་དང་། མཚན་ཉིད་མང་པོ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ
་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པཪྵ་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མཱ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དགུ་པ་ཡན་ལག་དགུ་པས་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་བསྡུས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི
་ཡང་རྣམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལན་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མཱའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། རུང་གི་ཕྱོགས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡུལ་ལོ།། མཚནྡ་ཉིད་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་བཱིའི་ཡུལ་ལོ།། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དགྲ་པར་རིག་པའི་ཡུལ་ལོ།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི
་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡུལ་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལཱས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གུང་ཡིན་པའོ།། ཆོས
་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་ཐོགས་པ་མེད།
་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤ་དོ།། འདི་ལྟར་ས་བརྒྱུད་པའི་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བཤད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུས་ཡན་ལག་དགུ་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམས་པས
་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པར་བསྟམ་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་དགུ་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག
་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཐེབ་པ་ཞེས་བཤད། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ངོས་ཡན་ལག་དེ་ཡང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱུད་པ་ལ་ཡང
་དག་པར་ཆེས་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། རྣམ་པུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཟུངས་འཐོབ་པར་མི་ནུས།། དེ་ལྟར་མི
་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཡིག་གི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་ཤེས་རབ་དང་། སྤོབས་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པའི་མ་རིག་པ་དང་སོ་སོར་ཡང
་དྲུག་པར་རིག་པ་བཞིས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲུབ
་གསུམ་པོ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དགྲ་སྤངས་ནས་ས་དགུ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང
་འཐོབ་པོ།། ཡང་དག་པར་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ཡན་ལག་པའི
་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡི་ནོ་ཞེས་བཤད།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ནཱ་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ
་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་པོས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་བྱར་རིག་པ་དང་པོ་གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེ་མ་རིག་པ་གཉིས་པས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རླིག་པོ་བཞི་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེདྲོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས
་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་མདོ་འདི་ཉིད་ཁུངས་སུ་བཞག་ནས། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་པ་བདེན་པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ། རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ཉིད་ལས་ནི་ཚིག་འདི་ལྟ་བུ་དང་།། གཏན
་ཚིགས་འདི་ལྟ་བུ་གཏན་མེད་དེ། མ་རིག་པ་གཉིས་པ་ནི་མོས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། རབ་ཏུ་མྱོང་བ་འཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན
་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བནྡྷ་པ་ཡན་ལག་བཅུ་པས་སོ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་སྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་སྟ་མཱ་ལས་སྔ་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ
་དང་རང་གི་ཡན་ལག་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་དགུ་པ་རྩཝ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའོ།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་འགྲེལ་པ
་ལཱས། འདི་ལྟར་ས་དགུ་པས་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡ་ནི་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ
་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་འཐོབ་པོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རྒྱ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་འབད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ས
་བཅུ་པོ་དེས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར
་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དགུ་པ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས། ཡང་དག་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་མ་ཐོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཤེས་རབ་འཐོབ
་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་ལ་འཇུག་པའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མངོན
་པར་བསྒྲུབས་པའི་འཁོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ངན་ལེནྡ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྩོལ་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཡང་དག་པར་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག
་སྤངས་ནི་སྣ་སྤུ་བཅུ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པོ་བརྒྱད་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཡོང་དག་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར
་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབང་བའི་གྲནས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས།། ཡན་ལག་དེའི་ཕྱིར། ས་བཅུ་པ་ཡང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡི་ནོ་ཞེས་བཤད་།། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས
་ས་དགུ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་ནས་ཐོབ་པའི་སྐུ་གསུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཤེས་རབ་གང
་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པས་སོ་ཞེས་བཤ་།། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དམ་པ་དང་། མཐོང་བ་དམ་པ་ཐོབ་པས
་རྒྱུརྒྱ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཡན་ལུག་བཅུ་གཅིག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མའི་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར
་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་ཡུན་ལག་འབད་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ།། འདི་ལྟར་ས་བཅུ་པས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དམ་པདྲང་མཐོང་པ
་དམ་པ་དང་། གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དམ་པ་དང་། མཐོང་བ་དམ་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ།། ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དེ་བསྒོམས
་བྱས་དེ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ཡན་ལག་དེ་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་དེ་འབད་དེ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས
་ཀྱིས་འདིར་ཤེས་པ་དང་། མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་ཐོབ་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར
་པའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལྔ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས
་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་མ་རིག་པ་དང་། ཤེས
་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་མ་རིག་པའོ།། མ་རིག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་འཁོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག
་པོར་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྤངས་ནུས་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་བདུན་དང་། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ
་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་དོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན
་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་གིས་ས་བཅུ་གཅིག་བསྡུ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་དེ་ལ་དང་པོའི་ཡན་ལག་གཅིག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིསུ་དབྱི་སྷོ།། གནས་སྐབས་སྔ་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངསུ་མ་རྫོགས
་པ་བསྟན་པ་དཔས་དེ་སྨྲས་ཡང་དག་བབ་ངས་ཞེས་བྱ་བ་སན་ཅད་ཀྱིས་རང་གིས་ཡོངས་རྫོགས་པར་མྦྷ་པྣ་བྷཱ་སྠཱན་བྱའོ།། ཎྜཱིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཅེསུ་བྱཱ་བླ་མུན་ཆུད་སམ་དྲུག་གུ་པོ་དག་མི་རེ་རེ་ལ་ལན་།
་བསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྐྱེ་སྔ་མ་དྲི་གནས་སྒྲུབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ད་། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱི་མ་ང་སུ་མུ་རྫོགས་པོར་བསྦྱིན་པ་དང་། ཡནྡྲ་ལག་དུ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིསྒྲ་བྱ་བ་མན་ཆད་ཡངས་རྫོ
་པར་བྱེ་བར་བ་སྐྱེབ་བང་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབྱེད་དེ་དག་ཅེས་བྱེ་བ་མ་ན་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་གོས་བསྐྲུན་ཏེ། འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྐྱེ། གནས་སྐྱབས་སྒྲོམ་ཡོངས་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་དང་། ལྡན
་ས་ས་དུསུ་ས་ཀླུསྨྲ་བྷྱ་གྷུ་བ་སྒྱུ་ས་སློང་ས་མས་པ་ས་ན་དུ་སོངས་རྫོགྶསུ་ཧཱུ~ཾ་བསྐྲུན་ས
་ཤིངས་ཤིང་བ་ནྡྷས་མ་ཡང་ཨུ་བ་ཡིན་ནོ།། ས་བྷྱ་ངྱ་ས་ནྱ་ལ་གདུན་གཅིག་བྱེད་དུས་སེཾས་སུ་རྣམ་སྔ་མ་ས་ང་དྷཱ་བྱེ་ནས་བྱ་བ་ནི་ཧཱུ~ཾ་སྨྲྀ་མཛུག་བསྩུབ
་གི་པ་ས་། མ་ན་ཤི་གཽ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱན་པ་ནི་ཞེས་དང་རྐྱེན་རྣཾས་སེཾ་འི་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གས་པ་། ཅོམ་ལྡན་འངས་དེ་སྤྱོ་ངས་དང་ག་སངས།
་བ་ཞེས་བགྱི། ཅིའི་སྟེང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་སའི་མིང་གི་དོན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང་ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང་ལན
་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་དང་པོ་ས་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་དོན་ཞུས་པའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་བཀའ་སྩལ་ག་རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་ཡོངསུ་གྲུབ་ཅིང་སྟོན་མ་འདྲིས་པ
་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་ནས་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཉིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལན་དུ་གསུངས་པ་སྟོན་ཏོ།། འདི་ཡང
་ས་བཅུ་གཅིག་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བཤད་པའོ།། བཤད་པ་འདི་ལ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། བདག་ལ་ཕྲན་འདོགས་པའི་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཐོབ
་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སྲ་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་ཅིང་། འཕགས་པའི་གནས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།། དེ་ལ་འཕགས་པའི་གནས
་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སའི་མིང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མིང་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད། འཕགས
་བ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མང་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ
་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་དེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་བཤ་དོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ
་ལལས་ནི་གོང་ན་མེད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་ནས་ལྷག་པའི་དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ།། གནས་པ་བཅུའི་བཤད་པ་ལས་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་ཐོབ་པས་སེམས
་ཀྱི་དགའ་བ་མང་བའི་མིང་ངོ་ཞེས་བཤདདོ།། ཁ་ཅིག་ལས་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེསྲོ་སྟོན་ཏོ།། མདོ་འདི་ཉིད་དང་། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས
་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དང་། སྔོན་མ་ཐོབ་པ་གདོད་ཐོབ་པ་དང་། བྱ་བ་དང་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ཇི་ལྟར་སྨོས་པ
་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། ཐོག་མ་ཁོར་ན་འཕགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་།
་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤ་དོ།། དད་པ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེ་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ
་དགུ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དང་། དགའ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག
་པར་བྱའོ།། འཆལ་བའི་རྣརྡུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་སྤངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། མཚམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ། དགོད
་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འདི་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནི་བྲལ་བ་དང་། རྟོག་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིགསསུ་བཅད་པར། བྲལ་དང་རྟོག་པ་རབ་ཕྱེ་སྐྱེས་བུ་ནི།། རྒྱལ་རིགས་རྣམས།
་སུ་ལུས་ནི་རབ་སྟོན་ཅིང་། འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་སྟོང་ཁམསུ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི། ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་འཚལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངསུ་དག་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ
་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི། སེར་སྣ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མའི་སེམས་ཡོངསུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། འཕགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི
་སེམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་ཐག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པ་ལས་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐག་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ས་དང་པོ་ལྷུར་བསམས་ནས་ཚུལ
་ཁྲིམས་མ་ཡིན་གྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངསུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཆོལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམོས་ཡོངསུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་སློབ་དཔོན་དབྱིག
་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་པར་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི།། ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱི་སོ་ལས། ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ནས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམ
་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བཤདདོ།། གནས་པ་བཅུའི་མདོ་ལུས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་གསུང་སོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངསུ་ད
་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བའི་དྲི་མ་ཐག་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ས་ཞེས་བཤད།། དེ་ཏི་ངེ་འཛིན་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དག་གིས་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་མེད་པས།། དེའི
་ཕྱིར་གསུམ་པ་ནི་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་ས་གསུམ་པས་ཏི་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ནི་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣདྨ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཐོས་པའི་གཟུངས
་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐོས་པ་དྲང་བསམས་པའོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣངད་པ་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱི་རཱི་གསུམ་པ་ནི་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ན་ས་ལ་བལྟོས་ནས་འོད་སྐྱེད་པའི་གནས་བྱེད་པས་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། མཚམས་རྣམ་པར་གྲོལ
་བའི་མདོ་ལྔས་ནི་སྣང་བའི་ས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣ་མོ་པཱ་རཱ་དགྲོལ་པོའི་མདོ་ལས་ནི་འོད་ཀྱི་ས་ཞེས་འབྱུ་འོ།། འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི
་མདོ་ལས་ནི། ཤེས་རབ་གསལ་བའི་ས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལས། ཤེས་རབ་གསལ་ཞིང་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་འཐབ་བྲལ་ལྷའི་རྒྱལ། ཞུང་ཁམས་མང་པོར་བདག་ཉིད་ལུས་སྟོན་སེམས་ཅན་འདྲེན་པར་བྱེད།། ཅེས་གསུངས
་སོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཤེས་རོབ་སྣང་བའི་ཏཱིངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་གཡོ་ཞིང་། གང་གིས་ཀྱང་ཟིབ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ཐོས་པའི་གཟུངས་ཀྱིས་གཞི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ།
་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེས་སྡང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་པ་གསུམ་པོ་དག་གོང་དུ་གསལ་ཞིང་ཡོངསུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས
་པབ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་གནས་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དང་། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཕལ་ཆེར་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ
་བསྡུས་པ་ལྔས་ནི་ཏིང་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་གནསུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་གན་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིགས་གཉེན་གྱིས་མཛད
་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི། ས་འདིར་ཏིངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྟག་ཏུ་མི་འབྲེལ་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད
་དོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིནོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་ཏིང་འཛིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཐོབ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་གནས
་གྱུར་པས་འོད་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། ཏི་ངེ་འཛིན་མཆོག་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་གཟུངས་ཡོངསུ་གྲུབ་ནས་ཤེས་རབ་དམ་པའི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འོད་བྱེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད།། འཕགས་པ་ཤིས་རཱ
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འོད་དང་བཅས་པའི་ས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མེའི་འོད་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ནི་འོང
་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ།། མཚམ
་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་བཤ་དོ།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི
་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལས། ཤེས་རབ་འོད་འཕྲོ་སྣང་བ་དམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། དགའ་ལྡན་བྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཁམས་མང་པོ་རྒྱུ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་མི། ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི
་མེས་སྣང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པའི་གན་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི། རྟག་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གཏོང་བ་དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར
་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་དྲག་གིས་མི་འཕྲོགས་པ་དྲུག་དྲང་མཚུངས་པའི་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་དེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོའི་ནང་ནས་གནས་པ་བཅུ་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི
་འགྲེལ་པ་ལས་མི་མི་བརྗེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་སྲེག་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱི་ས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་མི་བརྗེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རང་གི་རང་གིས་རྐྱེན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་བརྗེད་པ
་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་དོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ནི་ཤིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ས་འདིའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད
་བསྐྱེད་ནས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པས་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བཤདེ། བསྟན་བཅྡོཾས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་ཕྱི་རི་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས
་བཤདདོ།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་གནས་པས་གནས་འདིའི་དབང་གི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས
་བར་བརླགས་པས་ན་ཤེས་རབ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བཤ་དེ། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བྱང
་པར་དུ་འཕགས་པ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིདྲ་བསྲེག་ས་ན་སཱ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཞེས་འབྱའོ།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྭ་ཞེས་འབྱུང
་དོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་བསྲེགས་པས་ཤེས་རབ་འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བཤད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས
་པ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་བརླགས་ནས་ཤེས་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བསྟན་དུ་སྤངས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། སྤངས་པ་ཐལ་བར་བརླགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི
་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས། ཆེ་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བཞག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བསོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ
་དཀའ་བས་གདོད་དབང་ཐོབ་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྔ་པཱ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ས་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་དཀའ་བ་ལས་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ
་བ་ཞེས་བྱའོ།། མཚམས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལ་ས་ཀྱང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལུས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ཤིན་ཏུ
་རྒྱལ་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྭ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་པ་ལས། ཤེས་རབ་མཆོག་གིས་བདེན་པ་གསུམ་པོ་གསལ
་བར་རྟོགས།། འཁྲུལ་པ་དགའ་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཞིང་ནི་འབུམ་ཕྲག་རྒྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་གསེར་འད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང
་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱལྔ་བར་དག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི་ས་འདི་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི
་ཙ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གསལ་ཞིང་ཡོང་སུ་དག་པ་དང་ས་འོག་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་འཕྲོགས་པས་ཤིན་ཏུ
་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་ནང་ནས་གནས་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དང་། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ
་པ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེ་ན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐབས་མཁས་པ་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་པར་དཀའ་བ་ལས་ངལ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལུས་ནི།།
་ས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་མཆོགུ་སྟོན་པས། ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤ་།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱུན
་ལས་ནི། སོ་ལྔ་པ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོངསུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་དང་། རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ས་འདིའི་བྱང་ཆུབ་སེམས
་དཔའ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི། ཡང་དག
་པཔའི་བདེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པས་དེ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་སྐད་དུ་སྟོན
་ཏོ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་བྱ་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་། ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་འཁོར་བ་དང་། ཞི་པ་ལ་མི་གནས་པའི་འཕགས་པའི
་ལམ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་།། གནས་པ་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ས་ལྡེམ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྟོབས་རྟགས་པས་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བར་དཀ
་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་དོནྡོ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་ཐེགས་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་བཤ་དོ།། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ
་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་ས་འདི་ལ་འདུ་བྱེད
་ནམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིདང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམུ་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི
་མདོ་ལས་ཀྱང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལྔས་ནི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བཤ་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཤད་པ་ལས་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག
་མི་དབང་རྒྱལ་པོ་ཞིང་ནི་འབུམ་ཕྲག་སྣང་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་མངོན
་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པས་ཤེས་རིབ་ཀྱི་སྣང་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་ནང་ནས་གནས་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དང་། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཕ
་པ་སཱ་བཅུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས
་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་པའི་གནས་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།། །
་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པས་ཤེས་པ་འདིའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོག་ལ་གནས་པ་མངོན་དུ་གྱུ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ས་བདུན་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གས་བརྒྱད
་པཔ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤ་དེ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། གནས་པ་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་བདུན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བཀག་ནས་བྱང་ཆུཆུབ་སེམས
་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
་པྲའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བར་ཆད་མེད་ཅིང་རྒྱན་མི་འཆད་པར་རང་དུ་དྷཱི་སུ་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་པར་དགེ་བའི་ས་དང་རྗེ་སུ་འབྲེལ་པས་དེའི་ཕྱིར་བདུན་པོ་ནི
་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་ས་འདི་ལ་བར་ཚད་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་རྗེ་སུ་ཞུགས་པས་ན་ས་དྲུག་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཙམ་དུ་མངོན
་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ།། མཚམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བྱའི་མདོ་དང་། དགོངས་པ་ཟབ་མོ
་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནི་རང་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཅད་པ་ལས། རྙིང་དུ
་རྫོགས་པ་མི་སྐྱེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྒྱུ་ལྟ། རྟག་པར་ཞིང་ནི་འབུམ་ཕྲག་དུ་མར་སེམས་ཅ་ནཱཾ་སྦྲུལ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཟག་པ་མེདོ་ཅིང་བར་ཆད་མེད་པར་མཚན་མ་མེད་པའི
་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་ཐ་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་རིང་དུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ས་དེ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པས་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ནི་ལུས
་པང་དགྲ་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཟབ་ཅིང་དབེན་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གོང་དུ་བཙལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཡོངསུ་མི་གཏོང་ངོ་།། གཞན་ཡང་དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར
་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོའི་ནང་ནས་གནས་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དང་། ལེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང
་དོན་གྱིས་འཕགས་པས་བཅུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་བར་བསྒོམས་པའི་རྩོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐེག་པ་པ
་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱ་འོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་བརྒྱན་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་བདུན་པ་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་དང
་ཉེ་བར་གྱུར་པས་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད།། རིང་དུ་སྲོང་པཱ་སུ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། རྩོལ་བའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེས་རིང་དུ་འགྲོ་བས་ན་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན
་བོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིརརོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ས་འདི་ལ་སྦྱོར་བའོ་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ
་བས་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ལྔ་ད་དུང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བཤད་དོ།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ།། གནས་པོ་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ཁམས
་གསུམ་པ་ལས་ཐག་རིང་པོར་གྱུར་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གནས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པ་མཐར་ཕྱིན
་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐེག་པ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པས་མཚན་མ་རྣམས་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང
་བའི་ཉོན་མོངས་པས་མི་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་སཱ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་མཱི་གཡོ་བའི་ས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟརརུ་ས་འདི་ལ་རྩོལྔ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་ན་མི་གཡོ་བའི
་ས་ཞེས་བྱའོ།། བསྟན་བཅྡོཾས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས།། མདོའོ་ཚིག་འདི་ལ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས་མཚན་མ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྩོལ་བ་དག་གིས
་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་འདི་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་དང་པོ་མེ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་དེ་ལ་གནས་ཤིང་མཚན་མ་རྩོལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པས
་སོ།། གཉིས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ནཱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་དེ་ལྔ་གནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིརཔམྦི་གཡོ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། མཚོན་མ
་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་མདོ་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་།། མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ནི་མཉམ་པ་ཉི་དུ་བསྒོམ་ཞེས་བཤད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཅས་པ་ལས།། མཉམ་བསྒོམ་བྱང་ཆུབ
་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་རྒྱལ།། གདྷཱའི་ཞིང་ལ་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ
་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུང་སོ།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུ
་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པོའི་མདོ་སྐྱེད་པ་ཡོངསུ་བྱང་ཞིང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བར་ཚད་མེད་པས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅོས་པའི་འདུ་ཤེསཱ་དང་།
་མཚན་མ་མེད་པའི་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེསཱ་གཉིས་ཀས་མི་བསྐྱོད་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་མཚན་མ་དང་བརྩོལ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཡོ
་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པོ་ལས་ནི་ས་འདིར་མཚན་མོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཡོས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག
་པས་སོ་ཞེས་བཤད།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་སེམས་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཡོ
་ཞིང་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་དབང་མ་ཐོབ་ཅིང་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་རང་གི་དྲང་གིས་འཇུག་ཅིང་སྦྱོར་བའི་རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་ས་བདུན་པ་དང་བརྒྱུད་པའི་བྱེ
་བྲག་གོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཁྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོངས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དང་པོ་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུ་མོ།། གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ
་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུ་ནོ།། གནས་པ་བཅུའི་འགྲོལ་པ་ལྔས་ནི་ལྷ་དང་བདུད་དང་ཚངས་དང་དགེ་སྦྱོང་དྲང་བྲམ་ཟེ་གང་གིས་ཀྱང་དེའི་ཡི་དམ་ལས་བསྐྱོད་པརཱ་མཱི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་བའི་ས་ཞེས
་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངང་གིས་རྒྱུན་མི་འཚོད་ཅིང་མཚན་མའི་རྩོལ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུ་།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད
་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་དབང་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་པས་དེའི་ཕྱིར་དགུ་པ་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པཱ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྣམ་པརླ་བཤད་པའོ།། ཁྭ་ན་མ་ཐོ
་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་ཐོགས་པ་དང་རྨོངས་པ་ལ་བྱའོ།། འདི་ལྟར་ས་འདི་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚོས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བློ་གྲོས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཤིན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་ལེགས
་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ།། མཚམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་དང་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་ངོ་།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ
་མདོ་ལས་ནི་ཤེས་རབ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བཤད་དེ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཅས་པ་ལས། ཤེས་རབ་སྣང་བྱེད་སྐྱེས་བུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་རྒྱལ།། གང་དག་སྟོང་ཕྲག་ཞིང་རྣམ་སུ་ཅིག་ཅར་སྣང་ཞེས་གསུངས་སོ།། །
་འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི།། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤོས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྗེ་སུ་འབྲང་བས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བཤད། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི
་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ།། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལྔ་པ་ལས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡོངསུ་གྲུབ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤ་དོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན
་ལས་ནི་སྲ་དགུ་པ་ལ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྟེང་གསུམ་གྱི་སྟེང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ལྷོ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་སྐུད་ཐ་དད
་པ་དག་གིས་དོན་ཐ་དད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་དྲིས་པས་ན་སྒྲ་སྐད་ཅིག་གིས་དྲིས་པ་མང་པོ་ལ་ལན་ཅིག་ཅར་འདེབས་ཤིང་མང་པོའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་གཅོད་པས་དེས་ན་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད
་དོ།། བསྟན་བཅྡོཾས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ས་འདིའི་སོ་སོ་ཡང་དག
་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་ཤེས་པ
་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། ཤེས་པ་ཉིད་བློ་གྲོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི་སྤོབས་པ
་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ།། དེ་ལ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ནི་མིང་དང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུརརོ།། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ནི། དོ་ན་ཐམས་ཅད
་ཀྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ངེས་པའི་ཚིགས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ནི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལི་མཁས་པར་འགྱུར་རོ།། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ
་དབང་ཐོབ་པའི་སྤོབས་པས་སྟོན་པར་བྱེའོ།། ས་འདི་ལ་སྔོན་མ་ཐོབ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་།། འཕགས་པ་གནས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ཤེས་རབ་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ
་ཆེར་གསལ་ཞིང་ཤིན་དུ་དུལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིན་ཡོངསུ་གྲུབ་པ་ལས
་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ལེགས་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་།། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པཱ་ལས་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་འབྱུང་།། གནས་ངན་ལེན་གྱིས་ལུས་ན་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས
་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་ཁྱབ་ཅིང་ཁེབས་པས་དེའི་ཕྱིར་བཅུ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་བདག་དང་ཆོསུ་འཛིན་པས་ཡོངསུ་བསྒོམས
་པའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལ་སུ་མི་རུང་པོའི་ཕྱི་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། བདགྲ་མེད་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ན་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངསོ།། ས་བཅུ་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས
་རྣམ་པ་བཅུའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པོ་ནི་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གནས་ངན་ལེན་ན་མཁའ་ལྟོ་བུ
་ལ་ཁེབས་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ།། མཚམ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ན་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དག་ལ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་ཞེས་འབྱུང་།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར
་དགྲོལ་བའི་མདྨོ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནཱ་མཁའ་དང་མཚུངསྩ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁམས་པ་ཁྱབ་ཅིང་ཆོས
་སྟོན་པར་སྣང་ཞེས་གསུངས་སོ།། འཕགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདྨོ་ལས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་སུ་ཞེས་བཤ་།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགསུ་བཤད་པ་ལས། དབང་བསྐུར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྒྱ
་ནཱི་གདྷཱིའི་འབུམ་ཕྲག་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་སྩོལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། འཕགས་པ་གསེར་འོང་དམ་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ན་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། ཤེས་རབ་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཁེབས་ཤིང་ཁྱབ
་པའི་ཕྱི་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པའི་བརྗེད་བྱེད་ལས། ནཱ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དེ་བེ་རུ་བསྟན་པའོ།། འདི་ལྟར་ན་མཁའ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ
་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དཔེར་བསྟན་ཏེ། འཁོར་པོ་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་མཐའ་མེད་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དཔེར་བསྟན་ཏེ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན
་ས་ན་མཁའ་ཁྱེར་ཡོང་སུ་དག་པའི་གནས་ཀྱང་ཡ་། རྡུལ་དང་ཁྲག་ན་ལ་སོགས་པོ་དང་བཅས་པའི་གནས་ཀྱང་ཡད་དེ། དཔེར་ན་ལམ་ལ་ཡང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སུ་ལྟ་བུ་འམ། ཡང་ན་དབུ་མིར་ལམ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།། གསུམ་པ་ནི་ཡོངསུ
་དག་ཅིང་རྡུལ་དང་ཁྲག་ཟླ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེར་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེར་བསྟན་པའོ།། འདི་ཡང་རྣམ་པ
་གསུམ་སྟེ། ལཱམ་གྱི་མདུན་རོལ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་ཐོབ་པོའོ།། ཀུན་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས
་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཀུན་ལྔ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའོ།། ཁེབས་ཤཱིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།། ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཁྱུ
་པར་གྱུར་པས་ཡུལ་དྭང་ཤྩེསྨཻ་པ་གྷཉྫིས་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་ཅིང་འཆ་མོས་པར་གྱུར་པའོ།། དེ་ལ་སྨཱིནྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་རོ་པ་ཉིད་ཡི་ནོ་པས་ཆར་པ་ཡོད་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། དང་པོ་ནི་རྡུལ་མི་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན
་དུལམཱཾ་གྱི་མདུན་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིད་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཀུན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་སོ།། གཉིས་པ་ནི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལཱམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ཉིན་མྱོངས་པ་སྤྱོང་ཞིང་ཉེས་པ
་སྤོང་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སོ།། གསུམ་པ་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ན་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།
་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལྔས་ནི་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྦྱིན་ལས་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་སའི་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་བཟོད་པ་འམ། བདག་གིར་བྱ་བའི་བླ་མ་འམ་བཟུང
་པཱུར་མི་ནུས་སོ།། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྲུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་དེ་དག
་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱུས་ཐམས་ཅད་དང་ས་དང་བ་ལྕི་བར་བཟུང་བ་ཡན་ཆངས་དགུའི་བར་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཀྱང་བཟོད་པ་འམ། བྷྲ་མ་འམྦུ། ཡང་དག་པ
་གཟུང་བ་འམ། བདག་གིར་བྱཱ་བཱ་མ་ཡིནྡྲ་པའི་ཕྱིརྱ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཞེས་བྱཧཱ།། ཀྱཻ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྨོན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་ཤཱག
་ས་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ཆོས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པོ་འབྲུག་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་སྒྲོག་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། མི་འཇིག་པའི་གློ་གོ་རྣམ་པར་འགྱུ་བ་འོད་ཟེར་ཆེནྡྲ་པོའི་རྙིང་གིས་ཤིན་ཏུ་བསྒྱུ
་གབསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་སྐྱུགས་པས་ཀུན་ནས་ཁབས་པ། ལུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གློག་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲོལ་བ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གཅོད་པ། སྐད་ཅེས
་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་དེ་དག་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱི་ཆར་ཆེན་པོ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས
་མི་ཤེས་པ་ལས་ལྡངས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་གྱི་མེད་ལྕེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སྟོན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངསུ་སྒྲོལ
་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཏིང་འཛིན་ནས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐོས་པས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་ཀྱེ་ཐམས
་ཅད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཁོབས་ཤིང་ཁྱད་པར་བསྡུས་པས་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ན་མཁའ་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་ཤིང་གླེང་བ་ལྟ་བུར་ཐོས་བྲས་ཡོངསུ་བསྒོས་པའི་སྤྲིནྡ་གྱིས་སྐད་ཙཱག་མ་གཅིག་ལས་མཚན་རེ་རེ་དང་། སཱུའི
་ཁྲུང་བུ་རེ་རེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འབེབས་ཤིང་འདུལ་བ.རརཱི་འོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན?་གྱི་ཆོས་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤདདོ།། ཆོས
་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་ས་འདི་ལ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགསོ་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྤྲིནི་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ།། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ
་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནི་ཡོངསུ་དང་བ་དག་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་འདིས་ཡོངསུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དཔེར་ན་སྤྲིན་གྱིས་ཆུ་ཡོངསུ་སྦེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞི་ནོ།། གཞན་ཡང་དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོས་ན་མཁའ་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས
་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་འགོབས་ཤིང་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ཆེན་པོ་འཁྲིགས་ནས་ན་མཁའ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ
་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གན་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སྤྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ།། འདིས་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ལ་བྱ་བར
་དགོངས་ཞེས་འབྱུང་།། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལྔས་ནི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡང་མཱ་ཡན་པས་འདྲེས་པོ་ལ་དམིགས
་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་མདོའི་སྟེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ།། ཏིང
་དེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ནི་ཆུ་གཙང་མ་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་སྲིད་པར་ནུས་པས་དཔེར་ན་སྤྲིན་གྱིས་ཆུ་སྦེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། དེའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིརརོ།། གཞན་མ་ཡང་ཇི་ལྟར
་སྤྲིན་གྱིས་ན་མཁའ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ན་མཁའ་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང
་མུ་མེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཁེབས་པར་བྱེད་དོ།། དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཁེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅོད་པ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གྱིས་ན་མཁའ་ལ་ཆུས་ཀུན་ཏུ་འགེངས་པ་དེ
་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལྕང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ཚིག་མི་མཐུན་ཡང
་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེ།། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ནི། ཆོས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡོན་ཏན་མང་པོའི་ཆུ་སྦེད་པ་དང་། ན་མཁའ་ལྟ་བུའི་གན་སཱ་ངན་ལེན་འབེབས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ
་ཡོངསུ་རྫོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིནྡྲ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ས་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱོད་དེ། བོ་ནི་ཆོས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱིན་ཡོན་ཏན་སྟེ་ཚོགས་ཀྱི་ཆུཆུ་སྦེད་པས་ནུ་དཔེར་ནཱ་སྦྱིན་ཆེན
་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལ་དྲིམ་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའོ་ཤེས་པ་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ།། གཟུངས་དང་ཅིང་འཛིན་གྱི་སྒོནི་མུ་བུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་སྦེད་པར་ནུས་པས་དཔེ་རིན་སྤྲིན་གྱིས་ཆུ་སྦེང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། གཉིས
་བ་ནི་ན་མཁའ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་འགེབས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོས་ན་མཁའ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་འགྲིབས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་ན་མཁའ
་ལྟ་བུར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད། ཁེབས་པར་བྱེད་པོས་སོ།། དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཁེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་དོན་དང་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།།
་གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ན་མཁའ་ཆུས་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བར་འགོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང
་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཚད་མེད་པོ་དག་གི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངསུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ།། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཡོ་གཏན་དུ་སྤངས་པས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང
་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཟླུམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྔས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཅུ་གཅིག་པ་སྤངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྣམ
་པར་བཤད་པའོ།། འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གཅིག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་པར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་པས་ཅིག་ཅར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དོག་སྤངས་པའོ།། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པོ་སྤངས་པའི
་ཕྱིར་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། སྐད་སྡིག་མ་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དུ་གྱུ་ན་ཀཱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱའི་སྤྱོད
་ཡུལ་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ
་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ།། ས་ནི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ་ཡེ
་ཤེས། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བྲལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། མུཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ཉིད་ཐོ་བྱཱ་བྱཱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཉིད་ལོག་པ་དང་འདྲ་བ་ལས་པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟོ་བུར་གྱུར
་བ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།། ས་ནི་གནས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིང་སྣ་རྣམ་པཱར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བ་གྲུབ
་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་དགོངས་པ་རོ་གཅིག་པ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཁསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ
་དོན་ནམ་པ་ལྔ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དུད་ཐུན་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་ཀནྡྷ་ཐོབ་ཀྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་སད་པར་མཛད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་བྷྱིཪྻ།། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྱུ།
་བ་བརྙེས་པས་གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར།། སེམས་རྣམ་པར་བརྙེས་པས་པདྨ་ཁཱ་བྱེ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པོའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱས
་འདིར་མོད་འདི་ཉིད་ལས་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་གནསུ་སྤངས་པས་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གཉིས
་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད
་ཀཱི་སྡེ་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ས་གསུངས་པའོ།། བཞི་པ་ནི་བདྲུག་དང་གཞན་སད་པར་མཛད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་གང་གསུངས་པའོ།། དེ་ལ་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས
་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བསྔོས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སོའི་མདོ་ལོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སོ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།
་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞི་ནོ།། འདིར་འཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། མཚམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི།
་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་སྦྱངས་ནས། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་སྤངས
་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངསོ།། དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་ནས། ཚེགས་པ་མེད་ཅིང
་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་འགྲེལ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས
་པ་ལྱང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། @6། བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱས་ཀྱིས་མཚོན་མར་གྱུར་འགྲོ་བ་ཡིས། ཚེ་རབས་དུ་མར་བསགས་པའི་སྡིག་སློབ
་མ་ལུས་ཀུན།། དམོ་འདུས་དུག་ལྔའི་མེ་ལྕེ་ཆུ་ཡིས་བཅིལ་བ་བཞིན།། རིང་མིན་བྱང་ཆུའི་སྙིང་པོའི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། ཅེས་མི་དབང་པོ་ལྕི་བས་སྒོ་གསུམ་ཚིག་དྲིལ་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏང་བའོ།།་